A escritora Eli Ríos gaña o Premio González Garcés de poesía con Ningunha tortilla é mala

Desde a Deputación da Coruña:
“A escritora Eli Ríos é a gañadora da 29ª edición do Premio Miguel González Garcés da Deputación da Coruña coa súa obra Ningunha tortilla é mala. Silvia Penas, con Subministro, é a finalista do certame.
O xurado composto por Vicente Araguas, Emma Pedreira, Xosé María Álvarez Cáccamo, Rafa Vilar e Lorena Conde como gañadora da edición anterior, presidido pola vicepresidenta e responsable da área de Cultura da Deputación da Coruña, Goretti Sanmartín Rei coa xefa de sección, Mercedes Fernández Albalat como secretaria, optou por Ningunha tortilla é mala, de Eli Ríos, como gañadora do Premio González Garcés de poesía entre os 92 orixinais presentados ao concurso. Como finalista, o xurado escolleu o libro Subministro da poeta Silvia Penas.
O xurado destaca que na obra de Eli Ríos, “hai unha poesía pictórica e secuencial, case minimalista que xoga coa metalingüística” e nela atopan tamén “humor e a retranca que, sen romper a profundidade do texto, o alixeira”. “O texto ten a capacidade de conectar un mundo que vai do detalle ao universal, mediante un xogo lingüístico no que se vale dunha estética do silencio”, apunta o fallo do xurado que fala dunha obra “moi sensorial que podería resumirse como o relato da elaboración dunha tortilla sinestésica como metáfora do desexo.
En canto á obra de Silvia Penas, o xurado apunta que “reflexa a poesía do cotián, co pano de fondo do mundo do traballo das mulleres; o texto utiliza o humor, atemperado pola boa linguaxe poética e pode considerarse unha actualización do mito da torre de marfil na que vivían os poetas”. (…)
O premio consiste en 6.500 € máis a publicación da obra premiada por parte da Deputación da Coruña dentro da colección do Premio González Garcés.”

Sanxenxo: actos destacados na Feira do Libro 2018 para o 11 de xullo

O 10 de xullo comeza a Feira do Libro de Sanxenxo (na Praza dos Barcos), organizada pola Federación de Librarías de Galicia, con horarios de 12:00 a 14:00 h. e de 18:00 a 23:00 h., cos seguintes actos literarios destacados dentro do seu programa para este día (o 10 de xullo lerá o pregón inaugural Marcelino Agís Villaverde, a partir das 20:30 h.):

19:30 h. Presentación de Camiños, de Magín Blanco, publicado por Fol Música.
20:30 h. Charla ilustrada. Antes e despois de María Victoria Moreno, organizado por Urco Editora. Participan Eli Ríos, Lorena Conde, Lara Torres, María Montes e Xavier Senín.
22:00 h. Coloquio A liberdade de expresión e os seus límites, moderado por Elena Gallego Abad. Con Rodrigo Cota e Xabier Fortes.

Pontevedra: actos destacados na Festa dos Libros 2018 para o 24 de xuño

O domingo 24 de xuño finaliza a Festa dos Libros 2018, na praza da Ferrería de Pontevedra, organizada polo Concello de Pontevedra e as librarías da cidade. O horario será de 11:00 a 14:30 h. e de 18:00 a 23:00 h. Os actos máis destacados para ese día son os seguintes:

11:30 h. Charla-coloquio entre Xesús Alonso Montero e Julián Rodríguez Novo, Unha morte lanzal. A traxedia do Bou Eva, finalista do Premio Nacional de literatura dramática 2017. Editorial Discursiva. ESCENARIO.
11:30 h. Ledicia Costas con Víctor Rivas e Andrés Meixide, As peripecias de Extravaganza Pérez; A señorita Bubble e Escarlatina. Xerais. Libraría Paz.
12:00 h. Kalandraka, 20 anos de Libros para soñar. Contacontos e música con Bea Campos e outras sorpresas. ESCENARIO.
12:00 h. Julián Rodríguez Novo, Unha morte Lanzal. A traxedia do Bou Eva. El Pueblo.
12:30 h. Polo Correo do Vento, A detective Peregrina e o misterio do torque; colección Mulleres galegas e Periplo Atlántico. Lela Edicións. Clip.
12:30 h. Tamara Andrés, Corpo de Antiochia, de Galaxia. Libraría Paz.
13:00 h. Pedro Feijoo, Sen piedade, Edicións Xerais. Presenta Susana Pedreira. ESCENARIO.
13:00 h. Maricarmen Cores Rey, O globiño viaxeiro. Editorial Discursiva. La Nube de Papel.
13:00 h. Rafael López Torre, Novas edicións de libros sobre Alexandre Bóveda, Daniel de la Sota e Alejandro R. Sesmero. Escolma.
13:15 h. Ismael Ramos, Lumes. Apiario. Libraría Paz.
14:00 h. Presentación do primeiro número da revista Ligeia. Tamara Andrés e Marcus-Daniel Cabada, dirixentes e responsables da dirección. ESCENARIO. Presenta Miguel Ángel Rodríguez.
14:00 h. Pedro Feijoo, Sen piedade, publicado por Xerais. Cronopios.
14:00 h. Tania Merelas Iglesias, Comezar desde cero. Edicións Embora. Libraría Paz.
18:00 h. Creando nun garaxe, 6 anos formando o futuro da BD Galega. O Garaxe Hermético, Escola Profesional de Banda Deseñada de Galicia. Presentación da novela gráfica colectica O picoto do pai, dos alumnos e alumnas do curso profesional de BD Zaida Novoa, Pablo Prado, Miriam Iglesias e Manuel Tudela. Modera Kiko da Silva. Presentación e tertulia con Anémona de Río TAM e Fonso Barreiro Curuxa, premios fin de curso en O Garaxe Hermético. ESCENARIO.
18:00 h. Cristina Corral Soilán, De paseo con Helena. Edicións Embora. Patakafrita.
18:00 h. Loli Veloso, Siro cos nenos; Xosé Neira Vilas e Anisia Miranda no corazón dos nenos; Isaac Díaz Pardo para as nenas e os nenos galegos. Beneficios da venda destes libros destinados á investigación do cancro en pro da Fundación Pública Galega de Medicina Xenómica e apoio a crianzas de Nicaragua. Clip.
18:00 h. Iolanda Zúñiga, Noites de safari. Xerais. Libraría Paz.
18:30 h. Adrián Morgade, Xinfu na maldición guauchuky. Xerais. La Nube de Papel.
19:00 h. Kiko da Silva e Anémona de Río. Libraría Paz.
20:00 h. Arantza Portabales, Deixe a súa mensaxe despois do sinal. Galaxia. Presenta Francisco Castro. ESCENARIO.
20:00 h. Lorena Conde, Entullo. Libraría Paz.
20:30 h. Eva Mejuto, 22 seguntos. Xerais. Seijas.
21:00 h. Suso de Toro, Fóra de si. Xerais. Presenta Fran Alonso. ESCENARIO.
21:00 h. Arantza Portabales, Deixe a súa mensaxe despois do sinal. Galaxia. Cronopios.

Os tótems sempre teñen algo que explicar, por Lorena Conde

Artigo de Lorena Conde na Plataforma e Crítica Literaria da Sega:
“Entrevista na radio. O tema da conversa é a faceta de docente de María Victoria Moreno.
A locutora dá a benvida ao señor. Un tótem crepuscular que leva toda a vida no allo, sabe a biblia en verso sobre María Victoria Moreno e vai darlle altura á conversa. Á espera estou eu, asándome ao sol e tentando non facer moito barullo e que o vento non se coe polo micro do teléfono. Agardo, escoito e voume quentando.
A locutora pregúntalle ao tótem pola circunstancia de ter sido un dos primeiros alumnos de María Victoria Moreno. O tótem di que si, que foi así, pero que el xa viña bastante ben aprendido da casa, que con 16 primaveras xa era un adulto porque “no medio campesiño” os tótems cúrtense antes de tempo e destacan sobre os seus compañeiros, qué lle van facer. No entanto, foi ela, a forasteira, a que fixo un moi meritorio esforzo de inserción aquí, no país, porque era “xenerosa e disposta”. Segue a debullar, a continuación durante moitos minutos a súa (a del, a do tótem, claro) extensa traxectoria que, puntualmente, se cruza coa de María Victoria: ela facilitoume lecturas, conversamos moitísimas horas e ela así empezou a aprender o galego, escribímonos cartas, fun á súa casa (e a do seu marido, ollo), escribiume un prólogo, colaborou comigo…
Finalmente a locutora ve un oco e preséntame como outra das alumnas de María Victoria Moreno. Pregúntame como era María Victoria na aula e como era a relación co alumando. Respondo do xeito máis concreto que podo. A locutora pregunta se Anagnórise ten relación cos lazos que María Victoria estableceu cos seus cachorros e se esta obra ha de se ler dun xeito biográfico. Eu digo que a relación entre os protagonistas pode recordar á que ela establecía coa xente nova pero que son reacia a interpretar a ficción dende a biografía das autoras. O tótem inmediatamente intervén: “hai que ler toda a obra de María Victoria en clave biográfica … A señora que conduce a Nicolau a Madrid é María Victoria Moreno Márquez” Toma! Penso eu. E véñenme á cabeza as horas e horas de teoría e crítica literaria da facultade nas que nos insistían naquilo de que a ficción é ficción e a vida é a vida (dicíannolo de xeito máis florido, si, pero a cousa viña a ser esa.) (…)”

Anagnórise, a novela que retratou o que pasaba na túa clase do instituto”

Desde a Real Academia Galega:
“”Para min Anagnórise é a mellor novela de María Victoria Moreno, a máis redonda, e pervive hoxe en día”, sentencia Marilar Aleixandre. A académica comezaba a escribir cando en 1988 saíu do prelo a historia de Nicolau Aríns, que xira arredor da viaxe que este comparte coa muller que o recolle en autostop cando escapa da casa para xuntarse en Madrid cuns amigos relacionados co tráfico de drogas. Con ela, a súa autora entrou na prestixiosa lista de honra do IBBY e revolucionaría a literatura xuvenil galega. “Foi fantástico ver que as personaxes eran máis próximas, que poderían ser calquera de nós e que falaba de problemas que pasaban na miña clase”, conta Eli Ríos. A escritora recorda xunto a outras mulleres do mundo da cultura tamén adolescentes naqueles anos, Ledicia Costas, Eva Mejuto, Lorena Conde e Montse Pena, o que significou para elas a lectura deste libro de nome estraño, e mesmo coñeceren a autora. A obra inspira tamén a canción do mesmo nome composta pola Banda da Loba co gallo do Día das Letras Galegas. (…)
Ledicia Costas (1979): “Fíxome conectar con obras que para min eran esenciais, como ‘Rebeldes’ ou ‘A lei da rúa'”
Non lembro exactamente o curso no que lin Anagnórise. Intúo que debía estar cursando segundo de BUP. Daquela eu lía moita LIX traducida ao castelán, mais o meu coñecemento da LIX galega era ben escaso. Houbo varios libros que me marcaron durante os meus anos de instituto. Un deles foi Anagnórise. Desta obra sorprendérame, sobre todo, a proximidade, o preto que eu me sentía dos personaxes e das circunstancias que estaban a vivir. Aquel rapaz que facía autostop, ben podía ser calquera dos meus compañeiros. María Victoria Moreno fíxome conectar a través deste libro con obras que para min eran esenciais, como Rebeldes ou A lei da rúa, de Susan E. Hinton. Lembro que me impactara o xeito en que a misteriosa condutora dese vehículo que se detén para levar a Nicolau ata Madrid, vai desmontando un a un os prexuízos de xénero do protagonista, algo que eu xamais atopara nun libro ata ese momento. Tamén o tratamento das drogas, do amor na adolescencia, a xestión das emocións. A lectora que eu era daquela, fixo unha viaxe iniciática paralela á de Nicolau. Estes días, aproximadamente 24 anos despois do meu primeiro achegamento a esta obra, relina. Remexeume dentro algo que levaba décadas durmido. Iso só o conseguen as historias que deixan pouso. Anagnórise é un libro que debe estar en todas as aulas de secundaria. O mellor xeito de lle render homenaxe é léndoo, para que siga brillando coa mesma forza.
Eli Ríos (1976): “Ata as conversas xiraban na volta doutras que tivera coas miñas compañeiras!”
Naqueles catorce ou quince anos, nos que estaba descubrindo historias como O vixía no centeo, Rebeldes ou Bajarse al moro, entrou Anagnórise na miña vida. Abrín as súas páxinas e o primeiro que me chamou a atención foi que non acontecían as cousas nun lugar afastado. Non. Foi fantástico ver que as personaxes eran máis próximas, que poderían ser calquera de nós e que falaba de problemas que pasaban na miña clase. Ata as conversas xiraban na volta doutras que tivera coas miñas compañeiras! E, ao mesmo tempo, era unha novela e quería saber que pasaba nesa viaxe, mentres me mergullaba cada vez máis nos lugares e na música sen saber que ía camiño de sorprenderme a revelación de Xulia e… ese final!
Relín esta novela de adulta e sorprendeume moito como está tecida ata a última liña e comprendín o que só intuía na xuventude: a autora fiara tan ben a historia que non podía ser doutro xeito. E foi xenial revivir aquelas sensacións tan vivas e sensitivas que, na altura, me achegaron a realidades sobre as que pensar… e moito!
Lorena Conde (1980): “María Victoria Moreno foi a miña particular Xulia Andrade. Fíxonos donas de nós”
Se miro atrás, hai arredor dunha ducia de enredos de todas as miñas cordas que marcan outros tantos cambios de rumbo afortunados. Un destes nós deuse en 1997 e serviu para tecer parte da rede para a que miro cando o arame sobre o que camiño se me fai moi alto.
María Victoria Moreno foi a miña particular Xulia Andrade. A muller que non se limitou a empurrarme pola programación da materia correspondente. A muller que, cando máis dúbidas tiven, cando máis contradictorio era todo, me preguntou que era o que realmente quería facer eu. E ninguén (nin antes nin despois) me preguntou iso con tanta verdade. Dela veu a atención á voz que me fala todo o tempo dunha dobra na realidade que se desvela un case nada cun airiño, coma unha cortina movida apenas por unha brisa lene. Por iso hai que estar tan atenta.
María Victoria Moreno oíu como medraba nas alma das súas alumnas unha vexetación vizosa e nova e soubo sementar en nós unha inquedanza alegre que se nos amarra con raíces poderosas, coma as das hedras que gabean polo carballo forte e se valen desa verticalidade xenerosa para medrar.
María Victoria Moreno ensinounos a buscar o noso lugar no mundo e tamén que máis vale Quixote desasido da realidade, mais honesto, ca vilán nos seus cabais, pero hipócrita.
María Victoria Moreno fíxonos donas de nós e ese legado está tan vivo coma a súa literatura.
Eva Mejuto (1975): “Ler Anagnórise e coñecer a María Victoria marcou no meu inconsciente un rumbo a seguir como lectora e como escritora”
Lin Anagnórise no 1989, xusto o ano que entrei no Instituto de Vilalonga e coñecín a María Victoria Moreno. Non tiven a sorte de ser alumna súa, como arelara desde a EXB ao saber que alí había unha ESCRITORA (unha de verdade, que non era só un nome impreso na capa do libro. E ademais, unha muller!), naquel centro rural que non tiña moi boa sona na bisbarra (era moito máis chic ir estudar a Pontevedra).
Nos últimos anos 80 da miña adolescencia pouca era a LIX galega que circulaba nas aulas e nas librerías (eu só lembro ter lido Memorias dun neno labrego de Neira Vilas e O misterio das badaladas de Xabier DoCampo). Pero para min ler Anagnórise foi outra cousa, foi ter conciencia do oficio da escrita da man da propia autora. Era ben doado recoñecela polos corredores, co seu cabelo negro, mesto, recollido nun moño e lentes grandes. Co seu andar grave, ergueito, orgulloso, sempre fumando, sempre atenta á rapazada que lle preguntamos calquera cousa só por escoitala falar con esa forza, esa paixón. E o marabilloso da obra non era só que nola tivera dedicado senón que, ademais, falaba de nós, da nosa época, o noso contexto, a nosas dúbidas, medos, teimas, preocupacións… A súa publicación supuxo sentirnos parte da historia, do proceso creativo, do seu universo. Ler Anagnórise e coñecer a María Victoria marcou, no meu inconsciente, un rumbo a seguir, como lectora e como escritora e a seguir o consello que un día me deu, cando lle preguntei pola métrica dun poema que estaba a escribir para a revista do instituto: “Non te preocupes tanto con medir os versos, ese non pode ser un obstáculo para escribir. Na poesía, o que realmente importa é a medida dos sentimentos”. Obrigada, María Victoria, polo referente que fuches para min e para moitas outras, na literatura, na vida e na métrica dos sentimentos.
Montse Pena Presas (1981): “Por primeira vez en moito tempo, un libro entendíame e falábame directamente a min e á miña incomprensión do que supoñía medrar”
Camiño, autostop, drogas, amor e desamor, autocoñecemento, sorpresa, prexuízos, desconcerto, o inesperado da existencia. Frases que se subliñan e que fican con unha para sempre. Así recorda, coma nun flash, a lectora de doce ou trece anos que eu era a principios dos anos noventa, o seu encontro casual con Anagnórise, aquel título raro que moitas non puidemos deixar de pronunciar, non sen antes telo que buscar no dicionario.
Quizais o corpo quere lembrar tamén a sensación de que un libro, por primeira vez en moito tempo, me entendía, e me falaba directamente a min e á miña incomprensión do que supoñía medrar. Á vez, enfrontábame a unha busca que me había acompañar sempre: a do camiño propio, a de procurar quen se é en cada cousa que se fai para tentar non perderse a unha mesma. E, asemade, Anagnórise aprendeunos a toda unha xeración o pracer da conversa compartida, da pregunta punxente que abre fendas por inesperada. En definitiva, o valor da palabra para cambiar o mundo: primeiro mudando o nimio para despois concentrarse en transformar o profundo. En esquecer e derrubar prexuízos absurdos, en saber valorar o amor cando se presenta, en ser capaces de entender que hai persoas que fican pouco acompañándonos, pero transforman a nosa vida por sempre. Non está mal para unha novela xuvenil, dirían algúns. É extraordinario para calquera obra literaria, penso eu. Sobre todo porque segue dando chaves fundamentais para abrir as fiestras da adolescente que un día, de súpeto, se atopa coa vida en forma de novela.”

A Coruña: Libros a monte 2018

O Salón Teatro acolle o debut da compañía A Feroz dentro do programa de residencias do CDG

Desde Agadic:
“A Feroz debuta este venres sobre as táboas coa estrea do seu primeiro espectáculo, Afterparty, no Salón Teatro de Santiago. Esta nova compañía galega participa no programa En Residencia do CDG, no marco do que esta semana está a recibir asistencia artística e técnica na sede da compañía pública para ultimar a posta en escena.
A compañía nace como un colectivo artístico que, nas súas palabras, busca transcender as barreiras persoais para poñer en común sobre o escenario as preguntas que comparten como xeración e todas as posibles respostas. Así xurdiu tamén Afterparty, peza escrita e dirixida por Lorena Conde, que fala da decepción, do empeño na felicidade e da procura de respostas por parte desa xeración que chegou tarde a todo. A Feroz defínea como “relato emocional no que reina o espírito do lixo, do exceso posmoderno”.
O resultado é un “artefacto escénico” no que a letra, a música, o espazo e o movemento corporal foron desenvolvéndose á vez durante un proceso de creación interdiciplinar. Inés Salvado, Beatriz Romero, Gustavo Freire e Lolo Castroson os encargados de lle dar vida ao espectáculo, con escenografía de Álvaro G. Mallo e Cecilia Castro, espazo sonoro de Manuel Abraldes, fotografía de Tamara de la Fuente e produción de Beatriz Romero.
O seu debut no Salón Teatro insírese, así mesmo, no programa Dramaturxente a través do que o Centro Dramático Galego está a desenvolver diferentes iniciativas de apoio, fomento e promoción da dramaturxia galega contemporánea.
A Feroz ofrecerá tres funcións de Afterparty en Santiago o venres 9 e o sábado 10, ás 20,30 h., e o domingo 11, ás 18,00 h. A venda anticipada de entradas está operativa a través do web entradas.abanca.com ou do teléfono 902 434 443. Os días das representación tamén poderán adquirirse no despacho de billetes desde dúas horas antes do comezo do espectáculo.”

Presentación pública do Festival Rosalía 2017

A Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega colabora nesta iniciativa, Festival Rosalía 2017, organizada pola Deputación da Coruña.

Unha fábula? Non! É Rosalía!
Reinterpretada, revisitada, e reinventada constantemente durante os máis de 180 anos que leva entre nós, Rosalía de Castro converteuse na verdadeira heroína da nosa cultura e como tal o Festival Rosalía quere celebrar a súa vixencia e importancia.
O Festival Rosalía é unha iniciativa da Deputación da Coruña, que se desenvolverá na cidade de Santiago de Compostela os días 29, cunha gala no Teatro Principal, e 30 de setembro, cunha feira de produtos rosalianos na Praza de Cervantes. Neste 2017 a escusa é o centenario da inauguración do monumento a ela dedicado na Alameda de Compostela.
Colaboran: Concello de Santiago, Fundación Rosalía de Castro e Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega.

Para cantarlle, para recitarlle e para sentila entre nós, o venres 29 de setembro ás 21:00 h. realizarase o primeiro evento do Festival Rosalía, unha gala con poesía e música no Teatro Principal de Santiago de Compostela. Dirixida por Avelino González e presentada por Lorena Conde, contará coas actuacións de Uxía & Sérgio Tannus & Santi Cribeiro, Najla Shami, Abe Rábade & Nastasia Zürcher e Xiana Lastra Pernas & Andrea Porto, a participación de Rosalía Fernández RialMarta DacostaCesáreo Sánchez Iglesias e Anxo Angueira, e cunha convidada sorpresa moi especial. Entrada gratuíta, previa retirada de convite no Teatro Principal, de martes a sábado en horario de 18:00-21:00 h. (máx. 4 entradas por persoa).

Vexa aquí o informe de prensa para a presentación do Festival Rosalía, que tivo lugar o 18 de setembro en Compostela.

Salvaterra: XXXI Festival de Poesia no Condado

A Sociedade Cultural e Desportiva (SCD) do Condado organiza o XXXI Festival da Poesia, que este ano está dedicado ao río Miño. Dentro do seu programa destacamos os seguintes actos literarios:

Venres 1
21:00 h. Noite nas Minas. Fran Alonso. Recital poético previo ao concerto de Branta. Esta é a única actividade de pagamento do festival; as entradas custan 10 euros (8 para pessoas desempregadas) e poden reservarse chamando ao 605676572 ou no correo info@scdcondado.org.

Sábado 2
13:30 h. Sessom Vermute, con Leo i Arremecághona, Marga Tojo e Vítor Vaqueiro.
19:00 h. Poesia. Abordagem poética: Comando Esbardalle e Catarina Fernandes.
20:30 h. Poesia & Música. Presenta Isabel Risco.
Recitan: Charo Lopes, Francisco Xosé Fernández Naval, Miriam Ferradáns, Rebeca Baceiredo, Lorena Conde e Marilar Aleixandre.
Música: De Outra Margem, Esposa, Os Diplomáticos de Monte Alto e Sacha Na Horta.