Artigo 
de Ramón Caride nos Cadernos Redelibros:
“¿De que falamos cando falamos de fantasía científica?
Falar de ciencia ficción semella unha contradicción per se. Se unha cousa é ciencia non é ficción, e se é ficción non é ciencia. Ou sexa, que nos choven as labazadas dos dous lados. E por riba: defensione non pedita… Citas á parte, os catalogados como autores de subxénero, con todo o que o prefixo sub ten de connotativo, non temos moita ocasión de falar de literatura. Como se a literatura non fose con nós.
Mala fama, e peor crítica, perseguen por estes pagos á fantasía científica —“ciencia-ficción” por mal nome se nos atemos a pésima e literal, como en tantos outros casos, traducción do termo anglosaxón—. A confusión dos sustantivos non é senón outra das confusións que se amorean sobre este xénero. Esta variante da novela de aventuras que utiliza como unha das súas referencias básicas as aportacións ou proxeccións da ciencia —que isto, e non outra cousa, é a fantasía científica—, oscila entre o menosprezo do canon e o beneplácito dos lectores, ou viceversa. Viceversa, decididamente, porque a xerarquía entre ficción e ciencia, ou entre pracer e erudición, no noso caso, está clara a favor dos primeiros termos destas dicotomías delirantes que, aínda hoxe padecemos a cotío.
¿Por que a ciencia ficción? ¿Por que ciencia ficción en galego? Etcétera. Case dúas décadas despois de que un —e desculpen tanto falar da obra propia— perpetrase aquel pecado orixinal de novela de xénero chamada Soños eléctricos, semella que non abondase aínda a penitencia. Por sorte, os rapaces e rapazas son lectores lúdicos e entenden pouco de xéneros, nada de subxéneros nin de canons. Abominan das antoloxías para saír ou entrar no milenio, das historias xerais e das particulares, dos panexíricos sobre a normalización ou dos problemáticos camiños e corredoiras do noso sistema literario. A literatura xuvenil é, se cadra, o derradeiro refuxio da aventura. (…)”
Arquivo da categoría: Sistema literario
Rexina Vega: Galicia e Cataluña. Un diálogo trucado
Artigo 
de Rexina Vega en Cadernos Redelibros:
“Hai xa ben de anos que falamos de literaturas peninsulares sen dar conseguido que esta realidade sexa recoñecida na súa complexidade. Nin dende o centro —ocupado pola expresión castelá cada vez máis poderosa na súa dimensión internacional—, nin desde as periferias —nas que nos movemos prisioneiros dos cárceres simbólicos dos límites territoriais—, somos quen de trazar canles seguras e sólidas que fomenten o coñecemento da diversidade. Porén, o contacto, o trasvase fructífero, tivo e continúa tendo lugar.
Neste texto quixera centrarme nas relacións de dúas das literaturas que compoñen este mosaico ibérico, a catalana e a galega, e quixera facelo falando tanto de autores concretos como de trazos de recepción e sensibilidade social, amparada na miña propia experiencia como profesora na área de filoloxía galega da Universitat Autònoma de Barcelona durante os anos noventa.”
A produción do libro galego crece un 28%, por riba da media estatal
‘A xeración Lamote ou cando a LIX galega se fixo por fin maior’
Artigo 
de Iago Martínez en Xornal:
“Hai traxectos que se asocian a unha lectura e quedan aí para sempre. A Agustín Fernández Paz (Vilalba, 1947) pasoulle cando marchou a Gernika en 1976. Ensinante antes que Premio Nacional de Literatura, o vilalbés pagou no País Vasco unha das peaxes –”feliz”, matiza– que impoñía a carreira docente. Naquel tren que o levaba para alá, recorda agora, ía lendo No cadeixo, un dos primeiros títulos de Paco Martín (Lugo, 1940). Aínda quedaban moitos anos para que Fernández Paz debutase como narrador e moitos máis para que Manuel Bragado, vendo unha foto de Xurxo Lobato na que os dous escritores aparecían xunto a Xabier P. DoCampo (Rábade, 1946), os alcumase como a xeración Lamote. Para que existise a “feliz creación” do editor vigués era necesario que Ramón Lamote, o personaxe creado por Paco Martín en 1985, se instalase na historiografía como un sinónimo –ou metáfora– da maioría de idade da literatura infantil e xuvenil galega. Nun tempo no que as comunicacións en Galicia eran africanas, bromea Fernández Paz, a renovación pedagóxica era unha tarefa titánica na que traballaban grupos illados de docentes por todo o país. Nun determinado momento, alguén propuxo sumar eses esforzos e centralizar en Santiago o traballo do que logo sería Nova Escola Galega. Verse periodicamente e organizar o ensino progresista daquel presente, aínda máis largo do que a Transición acabaría consentindo. Así empezaron a tratarse Agustín Fernández Paz e Xabier P. DoCampo, amigos de antes e compañeiros de traballo, con Paco Martín. Para o que ía ser e non foi a Revista Galega de Educación –que sería, pero con outro formato e outros presupostos–, Agustín fíxolle unha longuísima entrevista a Paco Martín. Calquera a atopa agora, resígnase o autor de Cartas de inverno, entre o mundo de casetes que gardan a memoria daquela época no local onde lle fixo sitio en Vigo á súa biblioteca. Son o testemuño, non só da prehistoria da literatura infantil e xuvenil tal e como a coñecemos agora, senón da época en que a renovación pedagóxica intentou tomar as escolas. Das cousas de Ramón Lamote (1985), gravado a lume na memoria infantil de varias xeracións de escolares, ten algo de libro fundacional. Para Agustín Fernández Paz, que tamén acabaría galardoado co Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil, como DoCampo e Martín, obviamente en anos diferentes, é a primeira vez que na literatura galega se ensaia o que máis alá dos Pireneos había tempo que se facía. “Era o que nós descubríramos cando en España se empezaran a editar os libros de Michael Ende, Gianni Rodari, Ursula Wölfel ou Roald Dahl”, recorda agora o autor de Non hai noite tan longa. “Paco Martín fixo en Das cousas de Ramón Lamote unha novela galega pero tamén universal. Era o que buscabamos”. A crítica, non só a académica, e os lectores, acabarían dándolle a razón a ese pálpito, tanto polo número de exemplares vendidos como pola proxección internacional e o prestixio crítico da literatura infantil e xuvenil galega. (…)”
‘Os escritores achan un erro estrondoso que o Litvi non inclúa autores da literatura galega’
“A programación do II Encontro de Literatura de Viaxes (Litvi), que comeza o próximo 14 de xuño cunha conferencia inaugural do escritor Antonio Gala, espertou o enfado de certos sectores da cultura do país ao non incluír autores da literatura galega. “Resulta sorprendente que non se inclúan autores galegos nun ámbito tan emblemático na literatura galega como é a literatura de viaxes e no que sempre houbo autores como Álvaro Cunqueiro ou Blanco Amor. Resulta sorprendente e resulta un erro estrondoso. O enfado que hai nos escritores é grande”, explica o presidente da Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG), Cesáreo Sánchez.
O programa do II Litvi foi presentado o martes pola súa directora, Ana Trevisani, e o director xeral do libro, Francisco López. A atención centrarase nesta ocasión na gastronomía e na fotografía e o encontro será inaugurado polo escritor Antonio Gala. Entre os nomes máis destacados do programa atópanse Julio Llamazares, José Luis Corral Lafuente ou o presentador José María Íñigo. Ademais, un dos temas principais será a Catedral de Santiago, xa que este ano se celebra o 800 aniversario da súa consagración.
Estas circunstancias espertan a sorpresa do sector cultural en Galicia. “Hai tres cousas que destacar de forma obxectiva. A primeira é que é unha boa noticia que se promova a continuidade dun encontro temático. O segundo é que non están presentes autores en galegos. O terceiro é que parece que se suprime a feira do libro de viaxes que se iniciou o ano pasado”, explica Manuel Bragado, presidente da Asociación Galega de Editores (AGE), que lembra que a única excepción sería a participación do fotógrafo Xurxo Lobato, que ten publicado en galego. Non obstante, Xurxo Lobato participa como comisario do festival Olladas viaxeiras. Trátase dun festival con diversas proxeccións audiovisuais nas noites do sábado 17 e 18 de xuño.” Vía Xornal. Máis información no día seguinte no mesmo medio.
A cultura reivindica o seu sitio
A Nosa Terra: ‘Os máis vendidos das letras galegas’
“Unha enquisa de 1970 sobre literatura galega”, por Xesús González Gómez
Manuel Rivas: “Que ben coxea a cultura galega”
(El País)
Xesús González Gómez: “Cantos máis premios, menos premiados”
Análise de Xesús González Gómez sobre os premios literarios en A Nosa Terra:
“Polo que se leva dito (escrito), pódese deducir que os premios literarios, sobre todo nas literaturas sen Estado, ademais de privilexiar unha serie de nomes, tamén privilexian un tipo determinado de literatura. Que tipo de literatura? Non hai que ser un Sherlock Holmes para adiviñar que non se trata dunha literatura que se escribe e despois se pode presentar a un premio literario. A primeira (apresurada?) dedución que pode tirar un observador, máis ou menos imparcial, é clara: nas literaturas sen Estado, por mor dunha serie de circunstancias que sería longo, e tedioso, analizar, e que, por outra parte, xa foron analizadas en diversas ocasións, non se escriben obras literarias, escríbense premios literarios.”
