Polafías Polavida, “O ferreiro e o demo”, interpretada por Ángel Rivas Veiga

Desde a sección de Literatura de Tradición da AELG convidámosvos a reunirnos cada día, momentaneamente, arredor da lareira virtual que representa o noso inmenso arquivo.
Hoxe convidamos a escoitar este romance, “O ferreiro e o demo”, interpretado por Ángel Rivas Veiga, de Orxás (Pousada, A Pastoriza) o 5 de novembro de 2011.
Ángel Rivas Veiga (Eirexúa, Xudán, A Pontenova, 1924- Pousada, A Pastoriza, 2016), ademais de ser un xenuíno “tesouro humano”, é Mestra da Memoria desde 2013.
Esta é a ligazón ao vídeo.

Rechiade e unídevos baixo cancelos comúns como #CorentenaLiteraria, #Euquedonacasa, #LerGalegoSempre, #Acasainfinita, #DescobreACulturaGalega, #CulturaGalegaCuradora, #CulturaNaRede e/ou #aculturasegue.

Polafías Polavida, “Unha vez salvamos un home”, por Serafín Mourelle

Desde a sección de Literatura de Tradición da AELG convidámosvos a reunirnos cada día, momentaneamente, arredor da lareira virtual que representa o noso inmenso arquivo.
Hoxe, na memoria de Serafín Mourelle Bugallo, falecido onte, 31 de marzo de 2020, convidamos a escoitar a narración dun suceso feliz “Unha vez salvamos un home”, gravación realizada o 12 de marzo de 2017 na Lonxa Vella do Porto da Coruña.
Serafín Mourelle Bugallo (Corme, 1933- A Coruña, 2020), home de mar, poeta e narrador oral excepcional, é Mestre da Memoria desde o ano 2017.
Esta é a ligazón ao vídeo.

Rechiade e unídevos baixo cancelos comúns como #CorentenaLiteraria, #Euquedonacasa, #LerGalegoSempre, #Acasainfinita, #DescobreACulturaGalega, #CulturaGalegaCuradora, #CulturaNaRede e/ou #aculturasegue.

As asociacións profesionais da Cultura remítenlle as súas demandas á Xunta de Galicia

Desde Erregueté:
“As Asociacións profesionais do sector cultural de Galicia veñen de facer público un documento remitido á Xunta de Galicia no que se expoñen as demandas dun sector que definen como “sector moi sensible ás crises económicas”. O documento subliña que “é o primeiro ao que renuncian as consumidoras en tempos de crise” e lembran que se recuperou “moi malamente da crise do 2008”.
Despois de lembrar que a cultura achega o 2% do PIB galego –que equivale a 1100 millóns de euros–, o documento explica que “as distintas federacións e asociacións están facendo estimacións das perdas” mais que “non son fáciles de calcular debido a que o impacto da crise sanitaria aparte do inmediato vai ser a corto e medio prazo”.
Algunhas das peticións que consideran urxentes os diferentes colectivos implicados son, entre outros: axilizar os pagamentos, revisar as bases das subvencións, manter as contratacións preferentemente aprazándoas, non rebaixar orzamentos en cultura, incentivar o consumo cultural baixando o IVE, ou establecer axudas directas ao sector para que poida facer fronte ás súas necesidades.
As dezasete asociacións que asinan o documento manifestan a súa solidariedade e fonda preocupación a todos os colectivos afectados por esta crise e a toda a cidadanía en xeral. Segundo lembran, “o dereito á cultura de todas as persoas está recollido no artigo 44 da Constitución española e os máis relevantes organismos internacionais documentan a importancia da cultura e a creatividade na sociedade, máis aínda nun tempo de conmoción emocional como o que se vai vivir unha vez que pasemos este primeiro momento de confinamento”.
“Pode parecer inoportuno estar reclamando medidas para o sector cultural nestas circunstancias nas que está morrendo tanta xente”, declaran os colectivos afectados, “pero o sector cultural é un sector moi precarizado, con moito autoemprego e pequenas empresas, que o están pasando realmente mal ao suspenderse toda a programación cultural e estar pechados os espazos de exhibición. Ademais da enorme incerteza sobre o que vai pasar no futuro. Moita xente vive das funcións, que neste momento están todos suspendidos e non se sabe cando se vai retomar a actividade cultural. O sector cultural é un sector solidario, proba disto é as actividades que se están facendo na rede, artistas que están facendo concertos, monólogos, obradoiros, etc para facer máis doada a situación de confinamento da sociedade. Outros países como Italia Francia ou Portugal xa aprobaron medidas específicas para o sector cultural”. Sinala Pilar Portela, presidenta da Asociación Galega de Profesionais da Xestión Cultura (AGPXC).
O documento remitíuselle á Xunta de Galicia para que o tome en consideración, na medida das súas competencias, así como para que llo faga chegar ao Goberno do Estado para que se coñezan as demandas do sector cultural galego que son de competencia estatal, á FEGAMP e as entidades locais galegas, así como aos grupos parlamentarios.”

Morreu un Mestre da Memoria, morreu Serafín Mourelle

A AELG lamenta fondamente a perda dun dos seus Mestres da Memoria, nomeado en 2017 desde a Sección de Literatura de Tradición Oral.

MAR DE IRLANDA

Mar de Irlanda, Mar de Irlanda,
mar agarimoso e traidor,
fuches de min o sustento
e tamén depredador.
De ti saquei pan prós fillos
mais todo o que eu non tivera
a cambio en ti eu deixei
toda a miña vida enteira.
Catorce anos eu tiña
cando ata ti me acheguei,
agora xa son sesenta
e nunca máis voltarei.
Canta loita, Mar de Irlanda,
contra ti desenvolvín
para arrincarche ese peixe
que ti non queres ceder.
Agarimoso, as menos veces
ata te deixas querer,
traidor, falso e asasino,
cando bravo queres ser.
Cantos días, cantas noites,
sobre ti eu capeei,
defendendo aquel barquiño
que ti querías comer.
Agarradiño ó temón,
amedrentado me tiñas
mais con café e cigarros
eu sempre a ti che vencía.
Negras e longas noites
de ventos fuxindo endemoñados.
Fúnebre música de Santa Compaña
ó bater con paus, cables, cordas
e todo canto atopaban.
Mares falsos e tolos,
grandes coma montañas
ameazaban tragarnos
nun só momentiño.
Confésoche, Mar de Irlanda,
que no fragor da sonata
máis dunha vez escoitei
a voz do meu pobre irmán
e a de tantos amigos
que levaches, traidor,
ó máis mouro dos abismos.
Parecía que choraban
aínda pedindo auxilio.

Este é un resumo da vida mareira de Serafín Mourelle Bugallo e ao tempo o poema co que remata o seu libro recentemente editado en Caldeirón e dedicado ao querido compañeiro desaparecido Paco Souto titulado Carapelas de sal e iodo, se ben hai que dicir que cando fixo o poema, dedicado ao seu irmán e a outros mariñeiros desaparecidos nese mar, tiña uns poucos anos menos. El mesmo estivo a punto de perder a vida caendo á auga cando tiña 16 anos. Di que chegou ouvir algúns compases da derradeira sonata que escoitan os homes que finan no mar, pero por fortuna os compañeiros deron achegado a embarcación a onde el estaba e puideron salvalo.
Serafín naceu en Corme en 1933. Moi novo embarcou por primeira vez coa categoría de cho, que vén ser axudante de cociña, e chegou a converterse nun patrón de sona no Grande Sole (pronunciado Gran Sol) . Nos anos sesenta foi dos que descubriron os fértiles caladoiros de Porcupine (que traducido ao galego sería Ourizo cacho), un volcán submarino situado ao oeste de Irlanda. Dicía Serafín de si mesmo: “Eu nacín en Corme, crieime na Coruña, casei en Noia, vivín no Gran Sol. De onde son?… Son do mar máis que de sitio ningún”. A pesar de todo, o mar para el tamén era poesía, como ben dixo Xurxo Souto.
Tanta vida no mar leva a converter unha persoa intelixente e inqueda como Serafín en autodidacta e transformala en experimentado astrónomo. Un dos seus máis importantes instrumentos de traballo era un sextante mercado nun porto de Irlanda da marca Hezannith, ilustre marca que fabricaba instrumental para investigación científica e para navegación marítima en Londres no distrito de New Eltham, en Greenwich, dende 1845, case corenta anos antes de que aquilo se convertese en referencia do meridiano cero.
Pero as inquedanzas de Serafín Mourelle non remataron nin na astronomía nin na poesía, xa que ten unha novela inédita titulada Cartas ao meu avó, na que narra a súa aventura na mariña mercante, no banco Canario-Sahariano e nas augas do Grande Sole.
Cómpre dicir ademais de Serafín que a pesar de que a maioría dos patróns chegaban a adoptar a mesma ideoloxía do armador, nunca esqueceu as súas orixes e dende sempre estivo no lado dos traballadores, ata o punto de estar afiliado ao Partido Comunista de España.

Deixounos o 31 de marzo de 2020.

[Adaptación dun texto de Isidro Novo]

Aquí o fondo videográfico coas participacións de Serafín Mourelle no Proxecto Polafías; aquí, os vídeos gravados pola Sección de Literatura de Tradición Oral da AELG o 12 de maio de 2017 na Lonxa Vella do Porto da Coruña; e aquí os correspondentes á Gala do Premios Mestras e Mestres da Memoria 2017.

Polafías Polavida, “Marcha can”, interpretada por Xavier Blanco

Desde a sección de Literatura de Tradición da AELG convidámosvos a reunirnos cada día, momentaneamente, arredor da lareira virtual que representa o noso inmenso arquivo.
Hoxe convidamos a escoitar esta breve peza musical, “Marcha can”, interpretada por Xavier Blanco (Moaña, 1966) na polafía que se celebrou en Moaña o 30 de outubro de 2010.
Xavier Blanco, músico de raíz e docente da Escola de Música Tradicional do concello de Moaña, é Mestre da Memoria desde o ano 2014.
Esta é a ligazón ao vídeo.

Rechiade e unídevos baixo cancelos comúns como #CorentenaLiteraria, #Euquedonacasa, #LerGalegoSempre, #Acasainfinita, #DescobreACulturaGalega, #CulturaGalegaCuradora, #CulturaNaRede e/ou #aculturasegue.

Libro de actas do Congreso de Poesía Nós tamén navegar. 40 anos de poesía galega

Nós tamén navegar. 40 anos de poesía galega foi o título do Congreso de Poesía organizado pola AELG, que tivo lugar en 2017 co apoio do Concello de Pontevedra, co que se pretendeu facer unha revisión da poesía galega nos últimos catro decenios, un exame da súa situación actual e do peso da poesía no sistema literario e na sociedade galega, tendo en conta a relevante diversidade de propostas, achegas e temáticas que mostran as diferentes poéticas existentes, e tamén analizar colectivamente os retos para o futuro.

Xa está dispoñíbel o libro de actas.

O sector do libro galego demanda á Xunta de Galicia accións urxentes ante a crise do coronavirus

A Asociación Galega de Editoras (AGE), a Federación de Librarías de Galicia (FLG) e a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) remitiron hoxe ao conselleiro de Cultura e Turismo da Xunta de Galicia, Román Rodríguez, un documento onde demandan ao goberno galego unha serie de accións urxentes ante a crise do coronavirus

As tres entidades expresamos a nosa fonda preocupación polos efectos que a crise do COVID19, co estado de Alarma decretado en todo o estado Español, vaia ter sobre o sector do libro galego.

Consideramos que existe un alto risco de que moitas das empresas que conforman o tecido do libro galego non poidan superar as dificultades económicas derivadas desta crítica situación, un panorama que non ten precedentes.

A preocupación arrastra á totalidade do noso colectivo, dende empresas editoras e librarías —moitas delas, microempresas ou negocios unipersonais baixo o réxime de autónomos— ata as autoras e autores. Todo o seu traballo e mesmo a súa supervivencia atópanse en claro risco de continuidade.

Neste sentido, cómpre lembrar que a industria do libro galego constitúe hoxe o primeiro sector cultural do país, e son precisamente as pequenas e medianas empresas que o conforman as que garanten a súa pluralidade e diversidade. O posible peche destas empresas, como consecuencia da crise do coronavirus, suporía unha perda irreparable para a cultura galega.

O cálculo realizado polo sector do libro en Galicia sitúa nun 30%, como mínimo, a previsión de diminución da facturación para este ano. Os datos ofrecidos polas Cámaras do Libro de España cifran esa redución a nivel estatal en mil millóns de euros, 800 procedentes do mercado interior e 200 millóns do mercado exterior do libro.

Ante este panorama, as presidencias da Asociación Galega de Editoras, da Asociación de Escritores e Escritoras en Lingua Galega e da Federación de Librarías de Galicia en representación das empresas e autoría agremiadas, solicitamos á Consellería de Cultura e Turismo e ao goberno galego as seguintes medidas para o sector do libro en Galicia. En primeiro lugar recollemos as propostas que foron trasladadas ao goberno central a través da Federación de Gremios de Editores de España e as Cámaras do Libro de España nestes días:

– Dispoñer de créditos a interese cero para as empresas do sector para poder facer fronte aos problemas graves de tesouraría derivados da parada repentina da actividade económica.
– Autorizar o atraso do pagamento das retencións do IRPF para empresas e autónomos.
– Suspender o pagamento das cotas da Seguridade Social para empresas e autónomos durante o vindeiro semestre.
– Facilitar o pagamento do IVE do 1º e 2º trimestre.
– Suprimir o pagamento do IBI das librarías.

Paralelamente, e de xeito complementario a estas propostas, propoñemos un paquete de OITO MEDIDAS ESENCIAIS, encamiñadas a incentivar a demanda do libro galego:
– Pór en marcha un Bono familiar que fomente a compra en librarías.
– Incrementar nun 50% a dotación para a compra de libros por parte de todas as bibliotecas públicas.
– Preparar unha campaña especial de fomento da lectura que integre a toda a sociedade. Que pode empezar xa por un plan transversal de promoción lectora neste momento de reclusión.
– Deseñar un verdadeiro plan de potenciamento do libro galego dentro e fóra do país, con especial detemento naquelas estratexias que promovan a poñan en valor a súa internacionalización.
– Crear unha liña especial de axudas para a edición.
– Ampliar os prazos de execución e xustificación das accións subvencionadas en 2020. Flexibilizar todas as tramitacións das axudas, simplificar a entrega de documentación, axilizar os pagamentos.
– As librarías (aquelas que teñan os CNAE 4761 e 4762, sendo a súa actividade principal a venda de libros) deben ser a canle comercializadora preferente para calquera compra con fondos da administración pública e/ou realizadas por entidades públicas.
– Reorientar as asignacións económicas previstas para o Xacobeo 2021 para destinar máis recursos á edición, á actividade dos escritores/as, ás librarías, e contar coas librarías nas campañas de divulgación de Galicia como destino turístico e nas accións difusoras do Xacobeo.

Adiados os Paseos pola Coruña Literaria primavera 2020

Os Paseos pola Coruña Literaria primavera 2020 son unha iniciativa da AELG desenvolvida coa colaboración e patrocinio do Servizo de Normalización Lingüística do Concello da Coruña
Estes Paseos constitúen unha iniciativa para coñecermos unha cidade diferente da man de diferentes autoras e autores.

– Están destinados a persoas maiores de 16 anos e son gratuítos.
– É necesaria a inscrición, pois están limitados a 55 prazas.
– A inscrición pódese facer en Normalización Lingüística no Centro Ágora, chamando ao 981 184 200 ext. 34333 e 34321 (a partir das 9:00 h, en calquera dos casos) e no correo inscricionslingua@coruna.es.

Por causa da suspensión de todas as actividades municipais até novo aviso, quedan adiados estes paseos, pendentes de confirmar as novas datas en que terán lugar.

Olivia Rodríguez. A Coruña de Luz Pozo Garza.
​Faremos un percorrido polos espazos vitais e poéticos de Luz Pozo Garza na nosa cidade e deterémonos naqueles lugares máis significativos na súa traxectoria.

María Canosa. Peregrina na miña cidade.
O paseo rememorará a visión de dúas protagonistas dos últimos libros da autora. Nunha delas, a protagonista chega á cidade por mar e sentirase atraída por todo aquilo que é a fachada da cidade pero tamén polo que queda ás súas costas. A segunda protagonista vive dentro da cidade e transita os espazos menos pintorescos e máis prosaicos, o día a día, a cidade que se “usa”.

África López Souto. Concepción Arenal na Coruña: escoitando as “malas mulleres”.
Faremos un percorrido aberto e participativo pola presenza de Concepción Arenal na nosa cidade, incidindo nas súas perspectivas en relación a unha visión humanitaria do castigo, a potencia da amizade entre mulleres, centrada na súa relación con Juana de Vega, e o legado que deixou a súa vida e obra na nosa cidade.

Xosé Antón Bocixa e Emma Pedreira. O éxodo, a ruína.
Un paseo pola poética da memoria e da casa baleira e abandonada e que fica no silencio da ruína, desde o audiovisual ao literario, coa mirada diversa e complementaria destes creadores.

Adiada a Gala dos Premios da Gala do Libro Galego

As entidades organizadoras da Gala do Libro Galego 2020, Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG), Federación de Librarías de Galicia (FLG) e Asociación Galega de Editoras (AGE), acordamos -debido á situación actual e seguindo as recomendacións das autoridades sanitarias- adiar o evento en principio ata o outono deste ano. A organización da Gala dará a coñecer a nova data de celebración e comunicará se se mantén o formato actual en función das circunstancias e cando a situación o permita.

Moita saúde e sorte para todos/as.

A Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega ante a pandemia do coronavirus COVID-19

A Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG), ante a evolución epidemiolóxica do coronavirus COVID-19, quere manifestar, canda os demais colectivos do tecido cultural do noso país, a súa fonda preocupación polo grave impacto que están a ter na nosa sociedade as consecuencias desta epidemia, deixando un rastro de enfermidade, sufrimento, dor e perda entre toda a cidadanía. Igualmente, dende a AELG observamos con gran preocupación os efectos sociais e económicos derivados das medidas de contención da epidemia que se están a dar en todos os colectivos afectados por esta crise.
Para todos eles, a nosa solidariedade, afecto e comprensión.
As traballadoras e traballadores da cultura, entre quen nos contamos, non somos alleas ao drama desta situación que, con ser grave, probabelmente o sexa máis aínda no seu desenlace cun panorama que comportará, en moitos casos, miseria, escaseza, precariedade e dificultades para a subsistencia.
Neste momento, é incalculábel o dano que ao noso sector lle están a provocar a cancelación de todo tipo de actividades culturais en todo o Estado -o peche dos espazos escénicos, museos, bibliotecas e programas, entre outros, durante un período inicial de quince días que ben puidese ser ampliado, no peor dos supostos.
Así, o Goberno do Estado puxo xa sobre a mesa a posibilidade de adiar uns meses o pagamento da cota das persoas que están dadas de alta como autónomas. Mais aos prexuízos económicos que ocasiona a cancelación dos actos culturais, debemos engadir tamén o custo de todos aqueles gastos que as traballadoras e traballadores da cultura deberán seguir asumindo neste tempo, poñendo en serio risco o seu medio de vida e o das súas familias.
Ao forte impacto social que ocasiona a anulación de toda programación cultural no seu sentido máis amplo, cómpre engadirmos a invisibilización e o acompañamento social e económico da cultura no noso día a día, pois a cultura contribúe decisivamente ao benestar das persoas.
Paralelamente, esta crise comportará irremediabelmente o deterioro da proxección exterior -alén do espazo estatal- da nosa cultura e a nosa lingua. As consecuencias da cancelación de feiras internacionais do libro, festivais e similares, comportarán tamén importantes perdas e custos para a economía da nosa cultura.
A historia da nosa lingua e da nosa cultura é unha historia, como a do noso país, de dificultades e carencias, pero tamén o é de compromiso, resistencia e solidariedade.
Por iso, acompañaremos a cidadanía nun esforzo compartido por superar xuntas esta crise e recuperar a normalidade nas nosas vidas. E por iso, tamén, demandamos do Goberno da Xunta de Galicia, da Consellería de Cultura e do resto de institucións que teñen capacidade para facelo, o seu compromiso inequívoco coa nosa cultura e a nosa lingua. A implementación de medidas específicas de apoio aos distintos colectivos do sector, a habilitación de partidas económicas que garantan a continuidade da nosa industria cultural e poidan contribuír a paliar as situacións aquí descritas, constitúen unha prioridade para o país.

Vivimos unha emerxencia, tamén cultural. Debemos coidala e recuperala, mais precisamos a axuda de quen pode facelo, antes de que sexa demasiado tarde.

O Consello Directivo da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega