Entrevista de Uxía Miranda a Eva Mejuto e Nee Barros en Faro de Vigo:
“(…) – Faro de Vigo (FV): É a primeira vez para ambes traballando nun libro divulgativo. Como xurdiu este proxecto?
– Eva Mejuto (EM): Naceu a raíz dunha conversa coa editorial Xerais, onde teñen unha gran sensibilidade coa diversidade sexo-xenérica. Eu xa escribira varias novelas xuvenís que trataban o tema, pero tiña ganas de meterme en algo pensado para un público máis pequeno, porque parece que sexualidade e a diversidade empeza no instituto, e nada que ver. A idea de que fose un libro divulgativo xa a tiña na cabeza e pareceume importante que, para este libro en concreto, houbese dúas voces que dialogasen, procedentes de dúas xeracións distintas pero que compartisen unha mesma maneira de pensar e de entender o mundo. Aí tiven claro que o meu compañeire tiña que ser Nee, con quen colaboro en moitísimas cousas relacionadas co activismo. E o libro deu moitas voltas, porque todo comezou hai 3 ou 4 anos!
– FV: E como vivistes esa primeira experiencia de escrita a catro mans? Repetiríades?
– Nee Barros (NB): Para min foi un proceso moi enriquecedor e que repetiría. Ademais, hai algo moi bonito na propia concepción do libro: eu coñecín a Eva cando eu aínda era un adolescente que estaba buscando referentes e Eva escribira un libro, 22 segundos, que fala da realidade trans. Nós agora intentamos continuar esa idea de que a xente diversa, de calquera identidade e orientación, teña referencias e poida verse reflictida nun libro. (…)”
Arquivo da categoría: Entrevistas
María Xesús Blanco: “Quixen contar unha historia sobre a realidade de hoxe, moi entretida e con moita tenrura”
Entrevista de Sergio Casal a María Xesús Blanco en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Que elementos funcionaron como motivación para escribir Folerpas no mar?
– María Xesús Blanco (MXB): Quería escribir algo ambientado temporalmente no inverno e que houbese unha nevarada, iso era algo que tiña clarísimo. Pode que fora porque foi algo que vivín durante algún inverno na miña infancia. É un fenómeno máxico que fascina tanto crianzas como maiores. No caso concreto do libro, a neve chega a ser incluso unha protagonista do mesmo. Sobre a historia, foi xurdindo e medrando a partir de diferentes temas que quería tratar: a emigración, o coidado da natureza, a nosa cultura e contorna, as novas tecnoloxías ou o papel das avoas e avós na sociedade.
– ND: Que é o que máis destacaría de Zahi, o neno protagonista da novela?
– MXB: Quería que o personaxe principal fose un neno cunha sensibilidade especial. Que lle gustasen moitas cousas ademais do deporte: bailar, tocar a pandeireta, debuxar… É un neno de oito anos intelixente, imaxinativo, entusiasta e tenro. Está medrando e comeza a darse de conta de que a vida pode ter complicacións, algo do que xa se fai consciente na súa escola. Vive nun apartamento na cidade coa súa nai e o seu pai está embarcado. En decembro, vai pasar uns días na aldea cos seus avós e cunha simpática cadela, Furna. Aí é onde entra en xogo a nevarada e el queda sorprendido porque nunca vira nevar. (…)”
Francisco Castro: “Faltaba unha editorial que apostase polo valor literario e non estivese pendente das esixencias do mercado”
Entrevista de Alba Prada Estévez a Francisco Castro en El Correo Gallego:
“(…) – El Correo Gallego (ECG): Despois de tantos anos ligado ao mundo editorial, que lle faltaba atopar no panorama galego para decidir poñer en marcha unha editorial propia como Moléculas?
– Francisco Castro (FC): Faltaba, creo eu, unha editorial como Moléculas. Dirixín a editorial Galaxia, que publicaba cento e pico de novidades ao ano, o que quere dicir que cada dous días e pouco estabamos sacando unha novidade. E faltaba unha editorial que non estivese pendente das esixencias do mercado, do que «se vende», e que apostase polo valor literario e polo coidado. Por iso lle chamamos «o refuxio dos libros bos». Temos un xeito de traballar bastante artesanal, de moita comunicación cos autores. Case analizamos cada palabra, cada coma, cada punto e coidamos a maquetación, coidamos todo.
– ECG: Vén de dirixir unha editorial histórica como Galaxia. Que aprendizaxes desa etapa están presentes agora en Moléculas e que cousas quería facer dun xeito diferente?
– FC: Aprendizaxes, todas. Eu tiven a gran honra de dirixir unha editorial inmensa na historia deste país como é Galaxia. Formeime aí como editor e aprendín moito, sobre todo de Víctor Freixanes, que foi o meu antecesor no cargo. Cada día con el era unha aprendizaxe. Pero tamén aprendín que a novela dun editor é o seu catálogo. Entón, ao non ter a presión comercial que ten unha editorial grande, un incorpora outro xeito de traballar, máis tranquilo. Non temos que ter vinte novidades para a campaña de Nadal, non temos que sacar este libro xa. Imos facelo amodo. Ese vai ser o gran cambio. (…)
– ECG: Di que queren publicar «libros que nós mesmos queiramos ler». Cal é o primeiro filtro que debe superar un manuscrito para entrar no catálogo de Moléculas?
– FC: Pode soar moi pomposo ou moi obvio, as dúas cousas, pero o criterio é a calidade. O grupo de persoas que lemos os exemplares, non só Inma López Silva máis eu, senón máis xente, buscamos iso. Ao non ter esa presión de «dar un pelotazo», podemos seleccionar un texto estupendo. Así que ese é o filtro: a calidade. Despois haberá libros que responderán no mercado e outros que non. Haberá outros dos que quizais teñamos un almacén cheo de exemplares que ninguén vai mercar, pero estaremos prestixiando o noso catálogo e estaremos dando voz e oportunidade a quen realmente nos ofrece un texto valioso. O filtro é que as persoas que lemos, liberadas desa tiranía de que hai que pagar nóminas e competir con outras editoriais, lemos doutra maneira. (…)”
Marilar Aleixandre, escritora: “Ao Vákner pídolle que nos defenda”
Entrevista de P. Blanco e F. Rodríguez a Marilar Aleixandre en La Voz de Galicia:
“(…) – La Voz de Galicia (LVG): Tamén levou ao Vákner á súa obra A Vaca de Fisterra e a trabe de Alcatrán. Que ve nesta figura?
– Marilar Aleixandre (MA): Folclore e lendas son interesantes. O bispo Mártiros peregrinaba e el tiña que contar algo para dicir que era moi valente, un milhomes, e así relata que se atopou en Dumbría cunha especie de lobishome xigante. Loiadas [ri], iso non é cousa de agora das redes. Teño feito o Camiño, chegando a Fisterra, percorrín a pé moita da Costa da Morte, teño formación de zoóloga, e nunca vin lobishomes. Aínda así teño bastante simpatía por eles. Son moi seguidora de Antonio Reigosa, Xoán Ramiro Cuba e Xosé Miranda: no seu Dicionario dos seres míticos galegos aluden a el, e a que Mártiros o que atopou aquí eran comedores de peixe. Faime graza. No meu poema Comedores de cabezas toco iso, que algo que identifica ás xentes de Galicia é comer as cabezas dos peixes. Iso vino eu na casa do meu compañeiro, en Toba, Cee. Cheguei a Galicia con 25 anos e foime máis difícil aprender a comer cabezas de peixe que aprender o galego!
– LVG: En As malas mulleres ou en As bocas cosidas vostede conta a historia dos que non tiveron voz. E a versión do Vákner?
– MA: Pois igual hai que intentar falar con el, un destes días toca lúa chea. O lobishome non o é por vontade propia. Iso está na mitoloxía popular de moitos países e en novelas tan famosas como as de Harry Potter. Eu traducín o primeiro libro, que por certo por fin se vai reeditar agora. Hai aí un personaxe encantador, Remus Lupin, un dos bos, e é lobishome. Que lle pediría eu ao Vákner? Que nos defenda á xente da Costa da Morte. (…)”
Vigo: Os oficios do libro. Xavier Queipo
Álvaro Domínguez, escritor: “Aínda que o asasinato en ‘Místicas. Curso do 34’ é por causas sobrenaturais, ten a ver coa misoxinia”
Entrevista de Sergio Casal a Álvaro Domínguez en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Por que elixe este momento histórico para a novela?
– Álvaro Domínguez (AD): A escolla do ano 1934 débese a que foi unha época fundamental na loita dos dereitos das mulleres. Acabábase de aprobar o sufraxio feminino e, pola contra, estaba a piques de acontecer o golpe de Estado polo cal todos os avances acadados neses momentos ían desaparecer. Eu quería atopar un momento da historia en que houbese esa ambivalencia entre os avances e os sucesos que os tirarían abaixo.
– ND: Que papel xoga a maxia nesta historia?
– AD: Quería facer unha historia de fantasía pero, da mesma maneira, non quería que xirase todo arredor dunha escola de maxia nin que a maxia fose o eixo principal da trama. Interesábame que a persoa lectora tivese pensamento crítico co sistema inxusto que goberna a escola e fuxise da idealización da escola como un lugar fantástico, aínda que sucedan cousas fantásticas coa maxia como punto importante. Busquei que o mesmo lector desexase un cambio substancial e que a loita principal, máis aló do elemento sobrenatural e misterioso, tivese máis que ver coas inxustizas do mundo real.
– ND: A novela mestura reflexións sobre a misoxinia, a fantasía e a mitoloxía. Como encaixan estas cuestións na trama?
– AD: Hai unha historia de misterio: un asasinato que, aínda que sucede por un feito sobrenatural, a realidade é que ten máis que ver coa misoxinia que hai na escola. De feito, a protagonista é acusada dese delito porque as mulleres nesta historia son as únicas que poden invocar as mouras. Por tanto, aínda que hai un asasinato e unha persoa morre, o tema sobrenatural está vencellado directamente ao tema da misoxinia e da inxustiza que se fai contra as mulleres nesta institución. (…)”
Montserrat Varela: “Agardo que as persoas que lean o poemario ‘Consciencia da impermanencia’ o fagan seu”
Entrevista de Sergio Casal a Montse Varela en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Consciencia da impermanencia estrutúrase desde o amencer até o solpor. De onde veu esa idea de organizar o poemario como un día?
– Montse Varela (MV): Comecei pola necesidade de escribir e despois funlle dando forma. Escribir sobre o paso do tempo non é algo orixinal; é un tema recorrente dentro da literatura universal, pero no meu caso quixen dividir o libro en tres partes: amencer, atardecer e solpor. A partir de aí, fixen unha correspondencia simbólica: o amencer sería o nacemento do ser humano, co rexurdir da vida, o asombro, a aurora e o descubrimento do mundo; o atardecer, que representa a vida cos seus altos e baixos e a procura continua; e, por último, o solpor, que se corresponde co declinar da vida, cando van pasando os anos e nos aferramos ás lembranzas, vivindo pendentes do que está por vir porque temos esperanza, mais sentimos todo aquilo que fomos deixando atrás mentres vai chegando o fin da vida e, para moitas persoas, a posibilidade da transcendencia. O tema é recorrente, pero pensei en achegar algo novo e cada parte introducina cun haiku. Ademais diso, cada poema remata con un ou dous versos escritos en maiúscula que despois se reúnen nun novo poema para fechar cada parte. Isto é algo que lle dá continuidade ao conxunto e é orixinal. Agardo que as persoas que lean o poemario o fagan seu e lles achegue algo.
– ND: Que significa ver estes versos premiados?
– MV: É algo moi emocionante. Que che dean un premio causa alegría e emoción, como é normal, pero recibir un premio é máis que publicar un libro: é un recoñecemento ao traballo realizado durante anos. No meu caso, levo escribindo poesía desde hai décadas; desde que era nena, en realidade. Xa ía sendo hora de poder publicar un poemario e estábao desexando. Agora teño moitos versos no caixón e terei que lanzarme. Este recoñecemento é un estímulo e agradézoo enormemente. (…)”
Xulio Pardo de Neyra: “Ser amigo de Tareixa e Marica Campo é unha honra, pero coñecer as amigas das dúas é tamén unha aprendizaxe constante”
Entrevista de Patricia Villarino a Xulio Pardo de Neyra en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Toda a eternidade nun ollar de palabras é o primeiro estudo monográfico sobre Tareixa e Marica Campo.
– Xulio Pardo de Neyra (XPN): O traballo constitúe a primeira aproximación integral á vida e á obra de Tareixa e Marica Campo, que son dúas figuras fundamentais da literatura e da cultura galega do século XX. É froito dunha investigación que combina a análise literaria, a memoria familiar e a reivindicación social, para recuperar a voz de dúas mulleres que foron e son teatro, poesía, narrativa, ensino e compromiso nun país que moitas veces as ignorou. A obra percorre a súa xenealoxía, o seu contexto histórico e a súa produción literaria, desde as sextinas de Marica até o teatro e a narrativa de Tareixa, pasando pola súa literatura infantoxuvenil e o seu activismo cultural. As dúas irmás Campo están no centro dunha tradición feminina e subversiva, afastada de paternalismos, e merecen o lugar que lles corresponde no canon galego.
– ND: Doutor en Filoloxía Galega e Historia Contemporánea pola USC e profesor na UDC, publicou o seu primeiro libro, Gustavo Freire: o grande esquecido, con 19 anos. Como empezou na escrita?
– XPN: Empecei a escribilo con 18 anos. Desde moi neno sempre me chamou o mundo da investigación. Son fillo de persoas maiores e neto dun avó e unha avoa que sempre tiñan na boca asuntos referidos aos seus percursos e aos anteriores; era xente moi tradicionalista no bo sentido. Sempre estaban a leriar sobre historias que lle aconteceran aos seus e ás súas. Lembro que miña nai díxome unha vez: “Non te preocupes do que fomos, tes que preocuparte do que vas ser; eu non sei como saes así”. Eu contesteille: “E como vou saír se non facedes máis que falar de atrás?”. Á miña nai criouna unha bisavoa e a proximidade con quintas e sextas avoas miñas era total. Os avós da miña tataravoa, que son quintos avós meus, eran como se fosen case meus avós; o contacto era moi grande. Esa teima por non perder o que foi, tanto o bo como o malo… Eles non calaron o malo, que é moito máis interesante que o bo, e eu tampouco o calo porque é moito máis exemplar e moito máis interesante. O meu pai levábame 50 anos e miña nai 41; estar rodeado de persoas moi vellas fixo de min un viveiro de todos eses asuntos. Eu aproveito calquera historia ou percurso para facer unha narración, construír unha novela ou un poemario. (…)”
Iria-Friné Rivera Vázquez, historiadora da Arte: “Na campaña do Estatuto do 36 era fundamental a arte”
Entrevista de Antón Escuredo a Iria-Friné Rivera Vázquez en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Como ideou este traballo ao redor da campaña do Estatuto do 36, precisamente agora que se cumpren 90 anos desde que tivo lugar?
– Iria-Friné Rivera Vázquez (IFRV): A campaña foi curta mais intensa. Todas as referencias artísticas, estéticas, políticas, sociais, económicas, tecnolóxicas e históricas que estiveron presentes na campaña están recollidas no libro. Unha cuestión que me pareceu particularmente importante foi que eles daban moita importancia á arte como elemento que vertebra a sociedade. Non hai que esquecer que foron moitos artistas importantes os que fixeron os carteis, polo que o mínimo era facer un libro esteticamente á altura do sentido estético que tiñan eles.
– ND: Neste libro que agora presenta vai moito máis alá e afonda nas influencias que tiveron…
– IFRV: Unha cuestión de fondo era explicar todo o que foi o contexto que deu lugar a moitas desas referencias nas que eles se movían. Por exemplo, os carteis, por estilo e por temas, estaban relacionados con Manuel Murguía e as Irmandades da Fala, o Seminario de Estudos Galegos e tamén a mesma cuestión do sufraxio feminino.
– ND: Amosa tamén a modernidade desa campaña, das persoas que a levaron adiante e tamén da sociedade. Como era en realidade?
– IFRV: Daquela a sociedade galega viaxaba moito. Había un movemento moi grande por Europa e tamén cara a América. Accedían a lecturas e sabían o que estaba sucedendo. O mesmo no país, entre a capital, A Coruña, e outras cidades e vilas. É algo que non se ten en conta moitas veces. Pénsase que había unha sociedade atrasada e non era así. Desde a emigración enviaban diñeiro para que se creasen escolas e había acceso á educación. (…)”
A Deputación da Coruña publica “Quen conduce o Estado”, de Iria-Friné Rivera Vázquez, un ensaio sobre a vangarda gráfica e a transcendencia política do Estatuto de Galicia de 1936
Desde a Deputación da Coruña:
“A área de Cultura da Deputación da Coruña deu a coñecer esta mañá unha das súas últimas publicacións, Quen conduce o Estado: Arte, ideas, artistas e movementos que deron forma á vitoria do Estatuto de Galicia de 1936, da historiadora da arte, investigadora e escritora Iria-Friné Rivera Vázquez. Trátase dun ensaio sobre a arquitectura da campaña do plebiscito do Estatuto, os precedentes históricos, estéticas contemporáneas e a as figuras que transmitiron a súa relevancia a tempos recentes. Presentou a obra a titular de Cultura, Natividade González, a quen acompañou a autora.
O primeiro Estatuto galego é, para a deputada, “un dos grandes fitos políticos da historia contemporánea de Galiza”. “Falamos”, destacou, “dun pobo que expresou democraticamente a súa vontade de avanzar no autogoberno e de decidir sobre o seu propio futuro”. (…)
O obxectivo de Quen conduce o Estado é, segundo a autora, “servir a Galicia e a sua sociedade”. “Contribuír”, engadiu, “á relevancia de aquilo que a constitúe: a cultura, arte, economía, historia, tradición política e de xestión, industria, agro e imaxe pública”.
“No libro expoñemos a enorme transcendencia de todo o proceso do Estatuto de 1936: dende os seus antecedentes históricos ata o plebiscito, conectándoo coas grandes cadeas de pensamento europeo e americano, o sufraxio feminino, a comunicación de masas, a educación e o contexto social e económico dos anos 30”, explicou Rivera Vázquez.
A autora salientou tamén “a análise da campaña e a potente creatividade visual deseñada para os espazos públicos, que contou coa tecnoloxía máis avanzada da época e co talento de creadores da talla de Camilo Díaz Baliño, Isaac Díaz Pardo, Castelao, Carlos Maside, Luís Seoane, Bernardino Vidarte ou López Bouza”.
“A aprobación do Estatuto foi froito do traballo colectivo e transversal de todas as clases sociais”, afirmou a investigadora. “Agradecemos á área de Cultura da Deputación da Coruña a súa visión e criterio ao apoiar este libro sobre un feito histórico crucial para a nosa democracia”. (…)”
