Arquivo da categoría: Entrevistas
Debut literario de Alba Tomé coa novela ‘As humidades’
Entrevista a Alba Tomé na Televisión de Galicia:
“É un relato sobre o maltrato infantil inspirado na súa propia historia persoal. Con As humidades quedou finalista do Premio Illa Nova de Narrativa na súa última edición, un galardón que busca impulsar obras inéditas de novos talentos. A entrevista pode verse aquí.”
Eugénio Outeiro: “Para unha persoa poder falar, ten que ter lingua na memoria”
Entrevista de Claudia Varela Lourido a Eugénio Outeiro en Galicia Confidencial:
“(…) En Réquiem, pasado e presente fusiónanse nun diálogo constante entre dúas voces. “A voz do pasado é máis impersoal, son os mortos que falan. E logo a voz do presente fala con cada un deles”, explica o autor. Se cadra, non hai nada máis humano que a arte de conversar. A través do diálogo, Outeiro dignifica a historia desas persoas. “Todo o libro está baseado nunha reflexión moi grande sobre o que significa a memoria, non só a histórica, senón a memoria en xeral”.
A través desta abordaxe, Outeiro reflexiona sobre a achega da poesía como arma da emocionalidade. Insiste en que el xoga coas sensacións para que a memoria deses seres humanos chegue a un presente no que cada vez é máis necesaria. “A linguaxe da poesía aporta moito”, sobre todo cando se intenta recuperar a dignidade das persoas. De feito, incide nun dato: “Case todos os mortos que aparecen no Réquiem tiñan carné do PSOE. Todos eles xuntábanse nunha taberna, ‘O Nicho’, onde se fraguou a brincadeira do que foi a República Socialista da Illa”. Outeiro explica que toda a circunstancia que atinxe esta historia está moi vinculada á súa familia, polo que para el, pese a non ter coñecido esas persoas, é moi importante falar da súa historia. (…)”
Xosé Ramón Pena, escritor: “Todas as persoas participamos na cuestión dos límites da experiencia humana”
Entrevista de Sergio Casal a Xosé Ramón Pena en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): A novela enfronta a razón científica coa crenza en extraterrestres a través de Ernesto e Clara. De onde xurdiu ese contraste?
– Xosé Ramón Pena (XRP): O punto central da novela ten que ver máis cun segredo familiar que involucra toda a familia e que une e desune os protagonistas. O segundo apartado da novela é o feito de que ambos están inmersos na cuestión da existencia ou non da vida extraterrestre desde diferentes visións. El é astrofísico e ela non, pero é afeccionada á ufoloxía. Eu quería formular nesta relación os límites da experiencia e do coñecemento humano.
– ND: O título remite a un episodio da tradición hindú. Por que escolleu esa imaxe para titular o libro?
– XRP: Isto é algo que se descubrira lendo o libro. Faise referencia a este relato tanto ao comezo como ao final da novela e, por non adiantar acontecementos, convido a xente a lelo.
– ND: Como atravesan as diferentes etapas vividas por Ernesto á novela?
– XRP: A trama vai desde os anos setenta até 2016. Ernesto, o que narra, son fragmentos da súa memoria. Ao inicio está escribindo no ano 2016 e remóntase a 1972, que é un ano no que suceden dúas cousas importantes para el: primeiro, é un momento no que pasa á idade adulta e que coincide cos acontecementos de Ferrol de 1972 que el vive directamente pola profesión do pai, que é militar; despois, tamén se desenvolve ao inicio da novela a situación das revoltas estudantís en Compostela a finais do franquismo, a Revolución dos Cravos e demais. Ademais, é unha época na que a cuestión da ufoloxía estaba en plena actualidade. (…)”
‘Hoxe toca Leiva?’, a última novela de Lois Pérez, ambientada no Grove
Entrevista de María Solar a Lois Pérez na Televisión de Galicia:
“Novela de 282 páxinas pola que circulan máis de media ducia de personaxes singulares. Rodeando todo o rumor de que esa noite o cantante Leiva vai actuar no Grove. Un cóctel que combina algunhas das filias e fobias do seu autor. A entrevista pode verse aquí.”
Tamara Andrés descobre a poeta Matilde Lloria en ‘Eu son de aquí e de alá’
Entrevista de María Solar a Tamara Andrés na Televisión de Galicia:
“Resultado dunha investigación persoal, que reconstrúe a memoria dunha poeta. Matilde Lloria naceu en Almansa, Albacete, en 1912; escribiu en galego, valenciano e castelán. A entrevista pode verse aquí.”
Arantza Portabales: “Este libro xurdiu das ganas de facer unha novela sobre a lembranza”
Facer nosas as cantigas medievais
Desde Cultura Galega:
“Segundo explica Manuel Ferreiro, catedrático que coordina o proxecto, este “comezou en 2010 coa elaboración dun glosario exhaustivo que ao longo de seis anos obrigou a revisar moitos textos, manuscritos e edicións previas” con vistas a contar cun rexistro sistemático das palabras empregadas nestas composicións e os seus significados. Neste proceso comprobouse como existían moitos erros de transcrición e interpretación nas edicións existentes deste material, todas elas desenvolvidas fóra do noso país. “Ao acabalo vimos como inevitable abordar a edición crítica e repousada das nosas cantigas. Había a necesidade de lermos e interpretarmos eses textos desde Galicia”, asegura. Para este investigador, este conxunto “é a nosa primeira obra literaria, case se pode considerar como fundacional da nosa literatura, e ata o momento fora traballada sobre todo por investigadores italianos e portugueses. A nivel internacional Galicia é coñecida por Santiago e polas cantigas, cando menos en ámbitos culturais. En Italia continúan a traballar sobre elas, fanse teses e edicións dos nosos trobadores” explica a incidir no peso internacional destes fondos.
Unha complexa base de datos que permite desenvolver o traballo de anotar e ligar contidos vencellados ás cantigas e, ao tempo, facilitar a súa consulta, presentouse como unha das primeiras tarefas a desenvolver. Esta ferramenta permite a día de hoxe que os contidos do proxecto estean dispoñibles en aberto para a súa consulta vía web. “Pódese clicar cada palabra dos textos e consultala inmediatamente no glosario”, explica Ferreiro, ademais de consultar anotacións exhaustivas sobre as diferentes interpretacións e edicións existentes destes textos. Para alén do contido web, un primeiro volume impreso recolleu en 2025 a totalidade das cantigas de amor conservadas desta tradición, e neste 2026 viu a luz un segundo centrado nas de amigo. “Agora estamos embarcados na última fase do proxecto que son as de Escarnio e maldizer, e haberá un último volume dedicado a outros xéneros. No web temos xa unhas 1.500 cantigas do total aproximado de 1.670 que existen e agardamos ter o conxunto da lírica profana medieval completa dispoñible nuns meses” con todas estas funcionalidades. (…)”
Afonso Becerra recolle nun libro a súa obra sobre as historias agochadas do Reino da Galiza
Entrevista de Antón Escuredo a Afonso Becerra en Nós Diario:
“Que é, ou que pode ser para nós, hoxe, o Reino da Galiza? Que hai das mulleres, de artistas e das persoas e amores homosexuais, tan proscritos como o propio Reino da Galiza na historiografía oficial? Estas son algunhas das preguntas que se fixo o dramaturgo Afonso Becerra (Becerreá, 1973) cando iniciou a aventura de crear unha proposta teatral a modo de “viaxe no tempo” pola historia galega nos seus primeiros séculos. A obra, premiada no III Certame Fondo de Proxectos Culturais Reino de Galiza da Deputación da Coruña, estreouse no Auditorio Municipal de Ribeira (O Barbanza) en outubro de 2025 dentro da mostra de teatro dese municipio. Agora chega como libro mais cun contido especial, moi distinto.
“Non fixen unha obra para publicar mais si que trouxo consigo un libro”, explica a Nós Diario o autor. “En realidade pariuno o propio escenario”, agrega. Así, nas súas páxinas recolle apartados que quedarían fóra dunha obra teatral ao uso. “O libro sae despois de todo o proceso de ensaios que tivemos, da propia estrea e de ver se funcionaba ou non”, admite. Becerra está satisfeito do resultado e de conseguir relatar “non só desde a imaxinación e desde a folla en branco, como cando escribimos en soidade un texto para despois levalo ao escenario”. Pola contra, no libro aparecen as mudanzas realizadas polas propias actrices e actores para conseguir o resultado final.
A outra historia da Galiza
“Desde pequeno sempre me gustaron moito os castelos e os castros”, afirma Becerra. “Cando me saíu a oportunidade de escribir sobre o Reino da Galiza para o certame vin que era a miña oportunidade”, engade. Comezou a afondar na bibliografía sobre o tema cando a publicación da obra Vidas e historias LGBT da Idade Media (Xerais, 2025). “Daquela vin a luz. Decidín tratar a historia non desde a perspectiva que sempre se fixou, senón desde a das mulleres poderosas que houbo na Idade Media ou dos personaxes marxinais”, relata.
Así, Becerra opta por tratar pequenas historias, como o amor de Sancha e María, no século XIII; ou o de Pedro e Munio, que casaron en 1061, lembrando tamén a relación de Urso e Rufino do século II ou os desexos do Adiantado Maior do Reino da Galiza Fernám Diaz (Estevo Fernández de Castro), no século XIII, da liñaxe descendente do Rei Don García. (…)”
María Xosé Porteiro: “O Vigo de Begoña Caamaño era unha cidade nova, socioloxicamente falando, que se estaba construíndo”
Entrevista de Marcos Pérez Pena a María Xosé Porteiro en Praza:
“(…) – Praza (P): A min sorpréndeme, non sei a ti, que nunha primeira novela ela faga unha escolla tan ambiciosa e que, ademais, sendo unha xornalista, moi apegada á actualidade e cunha vontade de intervención, de cambiar o mundo, ela tire polos mitos. Por mitos, por suposto, deconstruídos, e que falan do presente, de aí o valor dos mitos…
– María Xosé Porteiro (MXP): Unha cousa que puiden facer agora foi revisar todos os audios que hai dela, de entrevistas que lle fan a raíz da publicación das novelas. Ela o que fai é unha revisión deses mitos en clave feminista, de como podería ter pasado que houbese tamén un vinculo entre as mulleres que son protagonistas da historia que nos conta Homero. Ela dános esa lectura, que é unha lectura actual, pois ela revisita eses mitos con ollos de hoxe. E o mesmo fai con Morgana, rescata un mundo en feminino para reelaborar algo. E quería facelo tamén con Sherezade.
Iso fai de Begoña unha persoa intelectualmente moi potente que non se pon límites, o cal me parece coherente coa súa capacidade. Era moi afouta nese sentido, esa afouteza de dicir tanto me ten se me estrelo, pero isto é o que eu quero facer. Hai que ter moito valor para facer as cousas así.
– P: Non había distancia entre a Begoña xornalista e a Begoña literata, non si? Ao final xornalismo e literatura van moitas veces da man, con fronteiras que ás veces se dilúen…
– MXP: Ese é un erro que cometemos todas e todos. Porque, mira, como dicía antes, da literatura non se vive, claro que non, e por iso hai tantos literatos que son xornalistas ou colaboran en medios. Pero hai unha gran diferenza. Fernández Ferreiro dixo moi claro que é xornalismo cando estás falando sobre a realidade, dígalo tan bonito como queiras, tan literariamente como queiras, pero non estás inventando ou imaxinando algo. Pero cando ti inventas, aínda que sexa en base a un feito real, aí estás facendo literatura. Para min, unha cousa é xornalismo e outra literatura. Unha cousa é que haxa literatos que tamén escriben en xornais, pero iso non significa ser xornalista.
– P: No libro dedicas espazo tamén a destacar como Begoña se insire nunha tradición, longa en Galicia, de homes e mulleres que por necesidade ou por gusto tiveron un pé en cada campo, non? Dende Cunqueiro a Xohana Torres…
– MXP: Si, e Manuel María, que é unha persoa que para min ten un vínculo moi grande con Begoña. De feito chámalle Andando a Terra ao seu programa ideal, un título que é como se chamaba unha sección de Manuel María tamén. Manuel María traballou na radio, traballou en xornais e vivía do xornalismo. Que é algo do que case ninguén se lembra, parece que sempre foi un poeta. (…)”
