Desde Queremos Galego:
“A plataforma de defensa da lingua Queremos Galego puxo hoxe en marcha a recollida de sinaturas para levar ao Parlamento de Galiza a Iniciativa Lexislativa Popular Lingua Vital, unha proposta de lei deseñada por centos de entidades sociais que buscan garantir a presenza do galego en todos os espazos e para todos os usos. A iniciativa precisa xuntar 10.000 sinaturas para ser debatida na cámara galega. As persoas que queiran sumarse poden informarse dos puntos e as datas de recollida de sinaturas na páxina web linguavital.gal.
“O galego está en emerxencia, mais a situación pode reverterse”, asegurou o voceiro de Queremos Galego, Marcos Maceira, “co compromiso das organizacións sociais e dos poderes públicos, dándolle vida e futuro, con uso e presenza en todos os espazos”. Maceira recordou, no evento de presentación da campaña de recollida de sinaturas, que a ILP Lingua Vital parte do traballo que veñen desenvolvendo dende hai meses centos de organizacións e entidades sociais de todos os ámbitos para consensuar unha lexislación a favor do galego que ofreza garantías para que a lingua estea sempre presente, haxa oferta e se poida usar en calquera situación.
“Precisamos unha lei que asegure que quen xa fala galego poida facelo sempre”, explicou Maceira, “e que quen queira sumarse, nacese onde nacese, poida facelo sen obstáculos e sen límites”. “Unha lei para unha lingua con vida”, rematou, “unha Lingua Vital”.
Así, a proposta de lei abre as portas ao galego en todos os espazos e para todos os usos, e derroga ou modifica as leis e normas que o frean, incluído o decreto do plurilingüismo no ensino. Entre outros aspectos, a lei defende que o galego sexa lingua vehicular, de acollida e de integración no ensino; garante os dereitos lingüísticos, para poder vivir en galego e atopalo na saúde, na xustiza, na administración ou no comercio; asegura súa presenza na cultura, no audiovisual e nos medios de comunicación; e reclama o lugar do galego no mundo, en todos os territorios onde é lingua propia, coa oficialidade na UE e a integración na lusofonía.
Apoio nos concellos
A ILP xa comezou a debaterse en plenos municipais e foi aprobada en Pontevedra e en Brión cos votos dos grupos municipais do BNG e do PSOE, que asumiron a súa presentación nos plenos e aos que as entidades queren agradecer o apoio. Será debatida esta semana en Moaña e no Concello de Santiago, a través do BNG, Compostela Aberta e o grupo non adscrito.”
Arquivo da categoría: Institucións
Décimo aniversario do Centro de Estudos Galegos da Universidade de Perugia
Nado en 2016 grazas a un convenio entre a Xunta de Galicia e a Università degli Studi di Perugia, o Centro de Estudos Galegos (CEG) distinguiuse non só pola súa marcada vocación científica, plasmada na publicación de volumes e artigos, senón tamén polo seu compromiso coa docencia e a difusión da lingua, a literatura e a cultura galegas fóra do ámbito académico, a través de actos públicos e colaboracións institucionais.
Ao longo destes anos celebráronse proxeccións de películas, concertos, exposicións, espectáculos teatrais, presentacións de libros, recitais poéticos e conferencias de escritores e intelectuais.
Precisamente para celebrar o décimo aniversario da súa creación, o CEG organizou unha serie de iniciativas que terán lugar o xoves 29 e o venres 30 de outubro. A celebración comezará o xoves 29 de outubro ás 16.00 na Sala delle Adunanze do Departamento de Letras, cos saúdos institucionais de Valentín García Gómez, secretario xeral da Lingua da Xunta de Galicia, Ignacio Peyró, director do Instituto Cervantes de Roma, e Gianluca Grassigli, director do Departamento de Letras. Ás 16.30, Marco Paone e Carlo Pulsoni repasarán os dez anos do Centro no encontro «Memoria e percorrido». Ás 17.00 será a quenda da literatura, cun encontro co escritor Manuel Portas arredor da súa novela Lourenço, giullare, no que participará a tradutora Gloria Castelli.
A homenaxe continuará ás 21.00 na Abbazia di San Pietro, en Borgo XX Giugno 74, co concerto de Catuxa Salom, Mulleres Piratas, e a participación de Clara Borghesi. Unha viaxe polo folclore galego e as sonoridades electrónicas, enriquecida pola voz narrativa e interpretativa de Borghesi, nun diálogo entre música, poesía e teatro. A entrada ao concerto será libre ata completar o aforo.
O venres 30 de outubro, as actividades continuarán na Sala delle Adunanze. Ás 10.30, Carlo Pulsoni moderará a mesa redonda «Os estudos galegos en Italia», coa participación de Attilio Castellucci, Rachele Fassanelli, Simone Marcenaro e Marco Paone. Ás 12.00 tomarán a palabra as novas xeracións da investigación, con presentacións e experiencias de persoas tituladas que dedicaron os seus traballos de fin de estudos ao ámbito dos estudos galegos na Universidade de Perugia.”
Felipe Arias Vilas, novo presidente do Padroado do Museo do Pobo Galego
Desde o Museo do Pobo Galego:
“Felipe Arias Vilas (Lugo, 1949), arqueólogo, patrón e membro fundador do Museo do Pobo Galego, foi elixido hoxe presidente do seu Padroado. A elección tivo lugar nunha asemblea extraordinaria convocada para cubrir a vacante na presidencia tralo fin do mandato de Concha Losada o pasado mes de maio. Arias Vilas, único candidato presentado, recibiu o apoio unánime da asemblea. O resto das e dos membros do Consello de Goberno continúan nos seus cargos.
Arias Vilas conta cunha ampla traxectoria no ámbito museístico galego. Foi director-conservador do Museo Provincial de Lugo entre 1974 e 1984, dirixiu o Museo do Castro de Viladonga desde a súa creación, en 1983, ata 2014, ano da súa xubilación, e foi promotor do Consello Galego de Museos. A súa relación co Museo do Pobo Galego remóntase á fundación da institución, coa que mantivo unha estreita vinculación durante estas cinco décadas até a actualidade.
Con este nomeamento, Arias Vilas convértese no sexto presidente do Padroado do Museo do Pobo Galego, despois de Xaquín Lorenzo Fernández (1976-1989), Antonio Fraguas Fraguas (1989-1999), Isaac Díaz Pardo (2000-2011), Justo Beramendi (2011-2022) e Concha Losada (2022-2026).
A elección chega nun momento especialmente significativo para a institución, que en 2027 celebrará o seu 50 aniversario. A efeméride será unha oportunidade para recoñecer o percorrido do Museo ao longo de cinco décadas e proxectar o seu futuro como espazo de conservación, investigación e divulgación da cultura galega, ao servizo da sociedade.”
A Coruña: Nomeamento de Concha Blanco como Socia de Honra de Gálix 2026, o 6 de novembro
Cerdido: nomeamento José Martinho Montero Santalha como Fillo Predilecto
A Coruña: inauguración do Espazo Cultural Manuel María
A AELG apoia o chamamento da AGPTI á folga simbólica de tradutoras e intérpretes, no Día Internacional da Tradución
Desde a AGPTI:
“Este 2026, a AGPTI sumámonos á mobilización que promoven, por segundo ano consecutivo, os colectivos franceses de profesionais da tradución En chair et en os e IA-lerte Générale, así como o sindicato STEF, co apoio doutras entidades e organizacións, co fin de convocar unha «folga» de tradutoras/es no Día Internacional da Tradución (30 de setembro). Unha folga simbólica, porque ese dereito non está garantido na nosa profesión por sermos a gran maioría traballadoras/es autónomas/os, pero que testifica a nosa determinación por defender as nosas condicións de traballo, por rexeitar a IA e as súas nefastas consecuencias, así como por esixir o recoñecemento da nosa profesión.
O 30 de setembro será un día de loita colectiva nacional e internacional contra o illamento e a resignación. Aproveitemos a ocasión para encontrarnos, reunirnos, debater e organizarnos.
As enquisas demostran unha crecente precariedade no sector da tradución profesional: as nosas condicións socioeconómicas seguen a degradarse en todos os eidos (tradución editorial, audiovisual, pragmática, científica…). Carecemos de dereitos, págannos menos do que nos corresponde e non dispomos de protección social completa.
Seguimos sen ter:
– Subsidio por desemprego
– Medicina do traballo
– Vacacións pagadas
– Tarifas mínimas
– Tempo de traballo máximo semanal
– Días festivos
– Posibilidade de rexeitar eficazmente que as nosas obras sexan manipuladas pola tecnoloxía co beneplácito do Estado
En resumo, para unha gran parte de nós non existen unhas condicións de «traballo decente» (segundo a denominación da Organización Internacional do Traballo).
Durante este tempo:
– Seguen a impoñernos traballo de balde e mal remunerado como se as nosas competencias fosen unha afección, solicitando probas de tradución gratuítas ou o acompañamento tras a interpretación.
– Case nunca se cobra por urxencia, como tampouco o traballo de noite ou durante as fins de semana.
– As axencias subcontratantes seguen a impoñernos tarifas e algoritmos de IA que adoitan empregar sen que o saiba a súa clientela.
– Os ingresos complementarios, como poden ser bolsas ou axudas, convértense nun recurso fundamental para paliar os escasos ingresos do noso traballo.
– Compañeiras/os de profesión abandonan o sector pola falta de encomendas.
– Cada vez somos máis as persoas que non chegamos ao ingreso mínimo vital.
– As persoas egresadas que se inician na profesión non conseguen facerse un oco no mercado laboral.
A ideoloxía predadora e os intereses económicos que promoven a IA en detrimento do planeta e da xente traballadora seguen avanzando. Nos diferentes ámbitos da tradución, imponse a postedición por riba das condicións de traballo e da remuneración.
No sector do libro, algunhas editoriais pretenden aforrar recorrendo a axencias de tradución con IA; no audiovisual, algunhas cadeas prescinden de profesionais para a subtitulación; no teatro, estase a desenvolver a automatización dos sobretítulos ao amparo de sociedades privadas; na investigación, redúcese o número de contratos coas revistas de humanidades e ciencias sociais… No colectivo de profesionais autónomas/os, non ter clientela directa supón traballar arreo a golpe de clic coa obriga de revisar textos xerados por IA para axencias de subcontratación.
A tradución non é un problema que deba resolverse.
Defender o noso traballo é defender unha sociedade humana.
Queremos:
– Traballar sen depender da intelixencia artificial xenerativa, que non é máis ca unha nova etapa na automatización do traballo e unha carreira en prol da produtividade, en detrimento das linguas, da seguridade das persoas, do saber facer humano, dun pensamento e unha cultura libres, diversos e abertos.
– Unha continuidade nos ingresos e, máis amplamente, unha cobertura social máis ampla, equiparable ás traballadoras/es por conta allea.
– Unhas condicións de traballo dignas, con remuneracións e contratos decentes que teñan en conta a precariedade inherente á nosa profesión, marcada pola baixada de prezos e o traballo de balde en múltiples tarefas esenciais.
Este mércores 30 de setembro de 2026, animamos a toda aquela persoa tradutora, sexa autónoma ou asalariada, traballe de xeito independente ou para axencias, a que pare de todo!
Ese día, non traducimos, deixamos os teclados a un lado, non facemos entregas e organizámonos co resto de compañeiras/os para dedicar a xornada a consolidar a nosa solidariedade, a reflexionar e a actuar para mellorar as nosas condicións de traballo e existencia.
Con tal motivo, dende a AGPTI propomos unha xornada de xuntanza e mobilización en Vigo, cunha concentración pacífica diante do museo MARCO, o 30 de setembro ás 12:00 h, co obxectivo de manifestar publicamente a degradación da nosa profesión e reivindicar unhas condicións de traballo dignas.”
Queremos galego presenta unha ILP “para unha lingua vital” e de medidas para reverter a emerxencia lingüística
Desde Queremos Galego:
“Santiago de Compostela, 17 de setembro de 2026.- Representantes das entidades sociais apoiantes do protocolo lingua vital presentaron esta mañá no Parlamento galego unha proposición de lei por iniciativa lexislativa popular (ILP) para reverter a emerxencia lingüística que amosan todos os estudos e que, en palabras do voceiro da plataforma, “é reversíbel co compromiso do poderes públicos e das entidades sociais”.
“Non nos resignamos”, asegura Maceira, “se a lingua galega está viva é porque hai unha sociedade que a defende e actúa para mantela”. Neste sentido, o voceiro de Queremos Galego recordou que mentres a Xunta amosaba por un lado un suposto interese pola lingua e lexislaba polo outro contra a súa presenza en ámbitos como os medios públicos, a administración ou a IA, a sociedade manifestábase en apoio aos acordos unánimes previos arredor da lingua (como o actual PXNLG, a DUDL ou o a CELRM) e ás alternativas que as entidades ían elaborando colectivamente nun proceso que culminou no Protocolo Lingua Vital.
A iniciativa lexislativa popular presentada hoxe recolle os principais aspectos dos acordos pola lingua acadados por entidades da lingua mais tamén sindicais, culturais, veciñais, da comunidade educativa, do ecoloxismo ou das persoas consumidoras. Unha vez admitida a trámite, comezará un proceso de recollida de sinaturas que contará coa implicación de centos de colectivos sociais e de persoas voluntarias para que en cada vila e localidade de Galiza se poida asinar e apoiar esta proposta para reverter a emerxencia lingüística e facer da nosa unha lingua vital, en todo e para todo.
“Na diversidade e pluralidade da comisión promotora desta lei”, afirma Maceira, “pode verse que a lingua galega é elemento de unidade e cohesión social, que no contexto actual é máis necesario que nunca defender e impulsar”. “Non hai ningún motivo para que o Parlamento non aprobe esta iniciativa lexislativa popular”, conclúe, “porque non hai ningün motivo para incumprir os acordos en relación ao idioma”.
As entidades que forman parte da Comisión promotora en representación das 396 que apoiaron o Protocolo Lingua Vital son: A Mesa pola Normalización Lingüística, Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG), Asociación Galega de Profesionais da Tradución e da Interpretación (AGPTI), Asociación de Actores e Actrices de Galicia (AAAG), Coordinadora de Traballadores/as de Normalización Lingüística (CTNL), Asociación Socio-Pedagóxico Galega (AS-PG), Confederación Galega de ANPAs de Centros Públicos (CONFAPA Galicia), ANPAS Galegas, Prolingua, Rede da GaliLusofonia, Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza (ADEGA), Organización Galega de Comunidades de Montes Veciñais (ORGACCMM), Asociación de consumidores de Galicia (ACOUGA), Asociación Cultural Alexandre Bóveda, Federación Galiza Cultura, Asociación Cultural Cultura Aberta de Carral, Asociación veciñal Agra, Bloque Nacionalista Galego (BNG), Movemento Sumar Galicia, Vía Galega, Erguer, Galiza Nova, Confederación Intersindical Galega (CIG), CIG-Ensino, Sindicato nacional de Comisións Obreiras (CCOO), Federación de Ensino de CCOO e Unión Xeral de Traballadores e Traballadoras (UXT).
| Contido da ILP Partindo das medidas contempladas nos acordos unánimes arredor da lingua (PXNLG, na CELRM, da DUDL e Lei Paz Andrade) e como resultado do proceso colectivo do que resultou o Protocolo Lingua Vital, preséntase unha proposta de lei con acción centradas en garantir a presenza do galego en todos os ámbitos e para todos os usos: 1. Garantía dos dereitos lingüísticos: para asegurar o cumprimento da PXNLG, a avaliación de impacto lingüístico das novas normas, o dereito ao uso do galego nos servizos económicos e comerciais e a creación dunha valedoría de dereitos lingüísticos. 2. Ensino: proponse derrogar o decreto contra o galego e estabelécese a galega como lingua vehicular e de acollida no conxunto do ensino sen que poida ser restrinxido, así como asegurar a formación do profesorado, a oferta de materiais e recursos didácticos, un programa específico na formación profesional e o aproveitamento da lusofonía. 3. Servizos públicos: Como lingua da administración pública, estabelece a oferta positiva en galego, o seu coñecemento para o acceso ao emprego público e a súa presenza e disposición por defecto e prioritaria da administración, incorpora clausulas e garantías de oferta e uso de galego nos contratos públicos. En ámbitos como a sanidade proponse a un plan de xestión lingüística e na xustiza a presenza do galego nos programas de xestión e documentos. Para contribuir á galeguización da administración a Xunta promoverá a creación de servizos de normalización lingüística e a coordinación entre eles. Por último, estabelécense accións e programas para a formación e integración de migrantes integramente en galego tendo en conta ás entidades representativas destas comunidades. 4. Medios de comunicación e dixitais: respecto aos medios públicos, a ILP propón o uso exclusivo do galego en todos os programas e producións, incluídos os contidos publicitarios, así como un plan estratéxico da CSAG que recupere o seu papel normalizador, o pluralismo e unha oferta ampla e atractiva, nomeadamente para o público infantil e xuvenil. Nas tecnoloxías propón asegurar a presenza por defecto e a súa incorporación nos servizos e dispositivos dixitais. 5. Oferta cultural, audiovisual e actividades deportivas: Estabelece o investimento público en obras e actividades culturais en galego, a promoción da distribución e difusión do libro en galego, cotas de emisión, dobraxe e lexendaxe para os fornecedores de servizos de comunicación audiovisual, garantir a exhibición de cinema en galego nas salas, e o galego como lingua das actividades deportivas nas que participar a Xunta. 6. Acción exterior, galego estremeiro e lusofonía: reclamación da oficialidade do galego na UE, o recoñecmento de Galiza na CPLP, mecanismos para a efectivización da ILP nos territorios de lingua galega fóra da comunidade autónoma e a creación do Instituto Rosalía de Castro para a promoción do galego no exterior. Disposición derrogatoria e finais. Finalmente, a ILP, conta cunha disposición que derroga o decreto contra o galego no ensino e unha serie de disposición finais que modifican os aspectos máis lesivos contra o galego de leis aprobadas polo Partido Popular en ámbitos como o consumo, o emprego público, a administración local, os medios públicos ou a intelixencia artificial. |
Ares: Coloquio “Coñece a Cátedra Xosé Neira Vilas da Universidade da Habana”
A Deputación da Coruña publica “Quen conduce o Estado”, de Iria-Friné Rivera Vázquez, un ensaio sobre a vangarda gráfica e a transcendencia política do Estatuto de Galicia de 1936
Desde a Deputación da Coruña:
“A área de Cultura da Deputación da Coruña deu a coñecer esta mañá unha das súas últimas publicacións, Quen conduce o Estado: Arte, ideas, artistas e movementos que deron forma á vitoria do Estatuto de Galicia de 1936, da historiadora da arte, investigadora e escritora Iria-Friné Rivera Vázquez. Trátase dun ensaio sobre a arquitectura da campaña do plebiscito do Estatuto, os precedentes históricos, estéticas contemporáneas e a as figuras que transmitiron a súa relevancia a tempos recentes. Presentou a obra a titular de Cultura, Natividade González, a quen acompañou a autora.
O primeiro Estatuto galego é, para a deputada, “un dos grandes fitos políticos da historia contemporánea de Galiza”. “Falamos”, destacou, “dun pobo que expresou democraticamente a súa vontade de avanzar no autogoberno e de decidir sobre o seu propio futuro”. (…)
O obxectivo de Quen conduce o Estado é, segundo a autora, “servir a Galicia e a sua sociedade”. “Contribuír”, engadiu, “á relevancia de aquilo que a constitúe: a cultura, arte, economía, historia, tradición política e de xestión, industria, agro e imaxe pública”.
“No libro expoñemos a enorme transcendencia de todo o proceso do Estatuto de 1936: dende os seus antecedentes históricos ata o plebiscito, conectándoo coas grandes cadeas de pensamento europeo e americano, o sufraxio feminino, a comunicación de masas, a educación e o contexto social e económico dos anos 30”, explicou Rivera Vázquez.
A autora salientou tamén “a análise da campaña e a potente creatividade visual deseñada para os espazos públicos, que contou coa tecnoloxía máis avanzada da época e co talento de creadores da talla de Camilo Díaz Baliño, Isaac Díaz Pardo, Castelao, Carlos Maside, Luís Seoane, Bernardino Vidarte ou López Bouza”.
“A aprobación do Estatuto foi froito do traballo colectivo e transversal de todas as clases sociais”, afirmou a investigadora. “Agradecemos á área de Cultura da Deputación da Coruña a súa visión e criterio ao apoiar este libro sobre un feito histórico crucial para a nosa democracia”. (…)”
