Compostela: presentación de Hoxe toca Leiva?, de Lois Pérez
Arquivos da etiqueta: Edicións Xerais
Antonio Tizón: “Tan erróneo é romantizar a loucura como estigmatizala con atributos fóra da realidade”
Entrevista a Antonio Tizón na revista A Movida:
“(…) – A Movida (AM): Despois de cinco obras da serie do inspector Sánchez Pereiro, que supón pechala?
– Antonio Tizón (AT): Pechar esta serie supón unha combinación de varias sensacións; algunhas delas, contraditorias. Sinto á vez alivio e nostalxia. Nostalxia por poñer fin a un mundo propio, creado por min e para min, primeiro, e logo para toda a xente que decidiu incorporarse a estas historias a través da súa lectura. E alivio case pola mesma razón, por ser capaz de rematar un proxecto no que levo embarcado durante moito tempo, a maior parte da miña vida literaria. Porque, efectivamente, estiven moito tempo, bastantes anos antes da publicación en 2015 da primeira novela da serie, A antesala luminosa, á que seguiron Un home estraño (2018), Os incurábeis (2020), Lobos doentes (2023) e Madriña (2025), escribindo e reescribindo esta pentaloxía, que sempre considerei e considero aínda agora un proxecto interesante, orixinal e ambicioso, e que, no seu momento, sobre o 2011, lle presentei a Manuel Bragado, daquela editor de Xerais. O que pretendía, xa daquela, era crear unha serie de novelas, independentes pero complementarias, que abordasen, desde distintas perspectivas, a temática do trastorno mental e, ademais, en clave de xénero negro.
– AM: Cal é a xénese desta pentaloxía?
– AT: Todas elas, as cinco, se localizan nun marco xeográfico e histórico determinados e, en todas, existe un punto de partida, a xénese de cada trama, onde me fago unha serie de preguntas para as que, ás veces, nin sequera teño respostas definitivas, e que, en todo caso, debe intentar responder tamén o lectorado. Preguntas coma estas: 1) Por que se volve tolo un rapaz de 21 anos, sen problemas aparentes, en plena Transición, nunha sociedade convulsa? 2) Foron causas ambientais ou xenéticas? 3) Pode a literatura ser eficaz, como medio de expresión artística, á hora de abordar un tema como o trastorno mental dunha forma rigorosa e en clave de xénero negro? 4) Pode concibirse a loucura como algo romántico, creativo, positivo e, incluso, marabilloso? 5) Que ocorre cando esa concepción romántica da loucura choca coa realidade? 6) Que pasaría se levásemos ese concepto de guerra preventiva, tan de moda tras o 11-S, o marco histórico da terceira novela da serie, Os incurábeis, a todos os ámbitos sociais, incluído o da psiquiatría? 7) Que facer coas persoas que padecen enfermidades mentais graves (esquizofrenia, TB)? Teñen cura ou son incurábeis? 8) Son persoas normais ou especialmente violentas, perigosas? 9) E, se son un perigo, como tratalas? Teñen bo ou mal tratamento? 10) Por que se confunde tan a miúdo a loucura coa maldade, a perversidade? Preguntas que, en definitiva, se poden resumir en dúas ou tres (que facer coa loucura, que facer coa sociedade, que facer coa existencia…), preguntas que intento responder nesta pentaloxía, que pecho con Madriña. (…)”
Fran Alonso fala sobre Cáncara
Presentación de Unha Galicia moderna (1880-1939), de Lourenzo Fernández Prieto, na Coruña
Serra de Outes: presentación de Baixo terra. No ar e 831-Urb, de Manuel López Rodríguez, e Tamarindo e 66, de Xavier Queipo
Pontevedra e Allariz: palestra e conversa con Carlos Callón
Compostela: presentación de As esquinas, de Miguel Calvo
María Solar: “Vivimos de costas á sabedoría dos maiores e iso ímolo pagar”
Entrevista a María Solar en La Voz de Galicia:
“(…) – La Voz de Galicia (LVG): De que quería falar nesta novela?
– María Solar (MS): Do éxito. Do que deixas atrás na vida para conseguilo. De que pasa cando xa tes 50 anos e a túa carreira máis ou menos encamiñada. De como xestionar entón as expectativas. E, por outra banda, dos maiores, que están no punto contrario: remataron de traballar e empezan a facer balance. Balance dos fillos, do que lles devolve á sociedade… Séntense un cero á esquerda, cando realmente son persoas moi válidas. Vivimos de costas á sabedoría dos maiores e iso habémolo pagar como sociedade.
– LVG: A primeira frase do libro é: «O día que morreu o seu pai, Elías estaba desbordado pola crise desatada a causa duns váteres químicos». Cantas voltas lle deu para escollela?
– MS: Non demasiadas. Cando me saíu xa me pareceu que era o comezo. Morre teu pai, que é algo terrible e dramático que sucede só unha vez na vida e tes que estar aí, pero ti estás nun momento surrealista no teu traballo, e para ti ten unha importancia vital. Así que me permitía situar o conflito e o absurdo xa na primeira frase.
– LVG: Na páxina 54, aínda ao principio, escribe: «Todo era esperpéntico». É un aviso a navegantes de por onde vai ir a novela?
– MS: Eu desfruto moitísimo co absurdo. Gústame moito esa idea de que che vaian pasando cousas que te descoloquen absolutamente e teñas que reaccionar a algo para o que non estás preparado para reaccionar. De repente na túa vida aparece unha bomba, literal ou non literal, e tes que tomar unha serie de decisións. Que igual non son as mellores pero nese momento son as que se che ocorren e vas fuxindo cara adiante. A min situar aí os personaxes paréceme un lugar marabilloso para un libro. (…)”
Lois Pérez: “Ler é un acto fundamental de resistencia neste tempo, é transformador: ao ler inicias un diálogo”
Entrevista de Marcos Pérez Pena a Lois Pérez en Praza:
“(…) – Praza (P): A novela é unha mestura de cousas: de xéneros, de tempos, de tons. Do thriller ao intimismo, da música e a noite ao narco e de aí ao compromiso político na Transición, unha variedade que lle achega frescura. Foi algo consciente?
– Lois Pérez (LP): Quixen facer unha novela coral, con varias portas de entrada. Valéndome, sobre todo, de rexistros lingüísticos diferentes e con distintas capas narrativas a medida que se vai desenvolvendo a trama. Esta acumulación de temas penso que consegue o que se busca nunha novela: esa suspensión da incredulidade, para que o lector entre na historia.
É unha novela de contrastes, entre o presente -porque é unha novela no presente- e o pasado. Hai tamén un fluxo entre o lixeiro, o efémero, por unha banda, e o profundo, pola outra. Eu quería reflectir tamén iso: nunca estamos no mesmo estado de ánimo, por fóra podemos estar facendo algo banal e por dentro pode estarnos sucedendo un mar de fondo que nos golpea e que nos mantén en vilo. Este é tamén un libro do anhelo. Porque eses personaxes, cada un na súa situación, anhelan un cambio.
Co material que tiña, diverso, creo que lle dei forma a un falso thriller. Non quero que a literatura se consuma en favor do ritmo, digamos, senón que o que me interesa é que a literatura agrome, precisamente, ao contar o que sucede, que se revele literariamente aí. Neste senso, posiblemente é unha novela antifórmula: estou máis interesado no que lles sucede aos personaxes que nunha trama como tal.
– P: Ás veces a obsesión por inserir un libro nun xénero determinado dá como resultado atoparnos con novelas demasiado encorsetadas? Limita as posibilidades da propia historia?
– LP: A min o que me interesaba era recoller esa diversidade de temas, de motivos, de estados de ánimo… Hai un escenario, que é a península do Grove, a noite, os clubs musicais…, que basicamente son un escenario no que se encontran e van confluíndo a medida que vai avanzando o libro varias Galicias que coexisten no país: está a Galicia máis concienciada, pero está tamén a Galicia dos narcos, a Galicia dos pijos, a Galicia visitada polos de fóra, está a Galicia que xa non existe pero da que está aínda o recordo… Ese material humano era co que eu quería traballar.
E aí está tamén a noite, está a música, que na novela teñen unha función dobre, como un filtro máxico que incide no comportamento dos personaxes, ao estilo do Soño dunha noite de verán.
– P: A música é fundamental na novela, por suposto. Falta música na literatura galega?
– LP: A min cústame imaxinar unha vida sen música. O libro é tamén unha homenaxe ás salas de concertos e á propia música, que ás veces parecen algo que non ten importancia, que non deixan pouso, pero que en realidade con unha parte fundamental do noso paso por este mundo. A música é algo importante, que nos axuda a saber máis de nós e que nos axuda a atoparnos e a construírnos como individuos. Sempre quixen impregnar a historia con cancións, con letras…, que ademais teñen esa cousa marabillosa de que a música significa cousas distintas en función de con quen a escoitas e onde a escoitas. (…)”
Marta Villar: “Os clubs de lectura poden cambiar o mundo. A xente que vai sae mellor persoa”
Entrevista de Marcos Pérez Pena a Marta Villar en Praza:
“(…) – Praza (P): E ti por que decidiches facer novela negra en Detective Ferruchi?
– Marta Villar (MV): Eu lía moitísima novela negra cando era nova. E sempre digo que me interesa sobre todo como instrumento, como unha estrutura que funciona, que engancha, e que ao tempo é unha caixa na que meter outras cousas. O xénero sempre me encantou. E máis que os crimes en si, o que me gusta é a investigación. Iso ten que ver moito, supoño, co xornalismo, con atopar datos, coas entrevistas, con seguir as pistas dun tema. A novela negra contribúe moito a lectura, é un xénero que engancha lectores, que crea lectores, e só por iso xa paga a pena. (…)
– P: En Ferruchi hai moitos temas, abofé, que son importantísimos en Galicia e máis aínda na Costa da Morte: a emigración, as traballadoras do téxtil nos anos 70 e 80, moitas historias que xa che veñen da casa ou do lugar onde te criaches. Historias e personaxes que son reais aínda que non o parezan e que lle dan á novela un punto de realismo máxico…
– MV: En Galicia non necesitamos realismo máxico porque creo que todos levamos dentro estas historias. Eu son do rural, dunha aldeíña de 12 casas na que hai un monte de historias, de cousas peculiares que non se ven noutro sitio: a solidariedade entre veciños, as xenreiras pequenas, personaxes moi curiosos e tamén moi fortes, sobre todo as mulleres.
A min eses temas interesábanme moitísimo. Escríbese moito sobre a emigración galega, pero non está todo contado. Arturo Lezcano sacou agora O País Invisible, que é un libro fantástico, no que hai moitísimas historias. A min interesábame esa situación que viviron moitas familias, nas que os nenos foron criados aquí polos avós mentres os país estaban emigrados en Europa. Unha situación que era un drama a tres partes, con fillos que non chegaron a crear un vínculo afectivo cos pais cando estes retornaron e con avós aos que ao final lles acabaron por levar da casa uns nenos que criaron como fillos. (…)
– P: Colles tamén ideas da cousas que les na prensa? De historias, de procedementos policiais…?
– MV: Eu son unha gran lectora de prensa, é unha cousa que manteño. E si que boto man da prensa para documentarme sobre un tema, máis que para coller algunha historia. Aínda que nesta última novela si que incorporei unha cousa que lin no xornal, que pasou na zona de Carballo: un policía detivo a un home que pasou conducindo por riba dunha rotonda; por suposto deu positivo, pero a explicación que deu foi marabillosa: “cando pasei por alí, a rotonda non estaba”.
Ese humor é fantástico, esa resposta nunca a podería inventar nunha novela. Os galegos temos unha forma de dicir e de contar moi especiada, temos que valorarnos moitísimo máis. Eu creo que todos os galegos e galegas temos unha novela enriba. (…)”
