Desde
o Zig-zag de Televisión de Galicia:
“O libro, 6 poemas 6, parte dos seis poemas que García Lorca escribiu en galego e que Nós publicou en 1935 da man de Ánxel Casal. O poemario, no que participan 36 poetas, celebra o centenario da primeira visita que Lorca fixo a Galicia. A entrevista completa pode verse aquí.”
Arquivo da categoría: Entrevistas
Entrevista a Antonio Manuel Fraga
Entrevista
de Xosé Duncan a Antonio Manuel Fraga en Lermos.gal:
“(…) – Lermos.gal (L): Quen é Antonio Manuel Fraga?
– Antonio Manuel Fraga (AMF): Se me tivese que definir, relacionándome coa literatura, son un lector. Querer traspasar a miña condición de lector foi o que me levou a escribir. Son moi afeccionado ás historias. De neno escoitábaas dos meus maiores, despois pasei a ler e a devorar libros e xa máis tarde, por evolución natural, comecei a escribir para contar as historias que a min me gustaban, que me inspiraban as cousas que eu lía ou que non atopaba escritas e que eu quería escribir.
Rematou por se converter nunha afección permanente ao longo dos anos e que, por circunstancias da vida, deuse a situación na que tiven tempo de adicarme a ela. Ademais de contar co apoio de xente que me animou a dar o paso, do cal estou moi contento. (…)
– L: Que desexas que atopen os lectores nas túas obras? Alén das análises de sintaxe, linguaxe e narrativa que lles poidan facer os críticos e os entendidos, cal sería a experiencia lectora que te faría sentir realmente satisfeito?
– AMF: Que lle guste a historia. Iso téñoo clarísimo. Sempre digo que a miña aproximación á lingua é o máis respectuoso posíbel por ser alguén cunha formación totalmente allea a ela. Eu non son filólogo, nin xornalista; son enxeñeiro e tento facelo o mellor que podo. Si que trato de ser moi coidadoso no tema da linguaxe, da sintaxe, da estrutura… Mais iso penso que son as patas nas que se debe apoiar unha boa historia.
O que a min me gustaría é que os lectores me dixesen ‘canto gocei ao ler o teu libro porque me gustou a historia, porque me interesou, porque me foi atrapando pouco a pouco’ e non ‘que sintaxe tan profunda e coidada tes ou que vocabulario tan excelso…’. Sempre busco que as historias sexan boas, ese é o meu obxectivo principal.
– L: É xa un tema moi manido neste tipo de entrevistas mais, como ves o panorama literario galego actual e que che gustaría que mudase nel?
– AMF: Eu o panorama literario galego, a nivel de creación, véxoo nun momento moi bo. Hai moita xente facendo cousas moi distintas, traballando moito e sacando historias moi interesantes e apetecíbeis como lector. Despois, a outro nivel, non me vou poñer a laiar como sempre porque é algo que non me gusta e prefiro buscar solucións pero tampouco son quen de aportalas.
Oxalá que a literatura galega puidese ser unha marca exportábel como foi a música irlandesa no seu momento, que xa ten un prestixio polo ben que se fan as cousas alí. Gustaríame que estas historias traspasasen as nosas fronteiras e gañasen certo recoñecemento e seren un reclamo para o público de fóra. Porque se temos que vivir do cada vez máis pírrico mercado nacional, imos costa abaixo. Evidentemente as cousas non se están a facer ben mais tampouco teño as solucións.”
Fernando M. Cimadevila: “O sistema editorial galego non buscou novos lectores”
Entrevista
de César Lorenzo Gil a Fernando M. Cimadevila en BiosBardia:
“(…) – BiosBardia (B): Non sei como enfoca un escritor a creación dunha serie de novelas cun protagonista tan marcado como son as de Basilius Hoffman. Que nace primeiro, un proxecto de novela ou un personaxe que se vaia desenvolvendo sen unha medida prevista?
– Fernando M. Cimadevila (FC): A xénese desta historia foi, en efecto, Basilius Hoffman. Eu tiña claro que quería escribir unha serie con el de protagonista pero tamén sabía que a saga ía limitarse a cinco títulos. Nas aventuras de Basilius están depositados todos os meus desexos literarios, é dicir, aquelas cousas que o meu eu lector de cando era mozo gustaría de ver reflectidas en libros. Pensar nunha pentaloxía permíteme incluír todas as cousas que me apetecen, todas as referencias que fun gañando co tempo. Durante catro anos fun dono dunha libraría especializada en cómic e en literatura fantástica. Foron tempos de moita aprendizaxe. Moito do que absorbín daquela aparece logo na saga do Basilius. (…)
– B: Pensa vostede que a literatura galega non pensa nos lectores?
– FC: O sistema editorial en galego non buscou novos lectores durante moito tempo. Viviu pensando na venda institucional e deixou sen labrar nin sementar a renovación do seu lectorado. Non hai literatura no mundo que non atenda os seus diversos públicos. A sociedade galega é xa ampla abondo e tamén madura en moitos casos como para saber escoller aquilo que máis lle interesa. Insisto: non se combateu o preconcepto sobre as letras galegas, deixou que se espallase nas novas xeracións, que xa foron alfabetizadas na nosa lingua, que non había propostas que encaixasen cos seus gustos e intereses. Tamén penso que estas eivas, quizais por culpa da crise, se están a intentar corrixir.
– B: Neste tempo de crise, xa non só as editoriais teñen que traballar na difusión dos libros que publican. Os autores teñen que ter moitas máis capacidades alén da de saberen escribir.
– FC: Con certeza. Hoxe o labor de escrita é, no mellor dos casos, só a metade do traballo dun escritor que queira publicar e gañar lectores. Hai que achegarse á xente, contactar con blogs de lectura, visitar clubs, facer presentacións… Manexar e manter a atención nas redes sociais… É un traballo cansado e, sinceramente, non sei até que punto compensa. Quero dicir, pasar horas e horas no facebook facendo promoción en que se concreta? Cantos lectores se gañan? Hai outras vías, como ter axente literaria (no meu caso aínda non me conseguiu ningunha nova publicación) pero ao final sen un gran selo detrás, o fomento esixe moito do autor e réstalle tempo e folgos para o principal, que é escribir. (…)”
María Alonso publica Despois do cataclismo
Desde
o Diario Cultural da Radio Galega:
“”Levamos séculos vivindo nunha distopía”. María Alonso publica Despois do cataclismo, unha historia sobre un futuro que se asemella ao pasado, en Urco Editora. A entrevista completa pode escoitarse aquí.”
Entrevista a Marcelino Fernández Mallo
Desde
a revista Palavra Comum:
“(…) – Palavra Comum (P): Que é para ti a literatura?
– Marcelino Fernández Mallo (MFM): Algo así como unha segunda oportunidade, a opción de revisitar a realidade e reinterpretala, revivila a partir dos criterios que espontaneamente che dite o teu propio pensamento.
– P: Como entendes o processo de criação literária?
– MFM: Enténdoo alleo a clichés, modas, convencións ou presións dun mercado ou dunha industria. Enténdoo, xa que logo, dun modo algo inocente. Mais para min, doutro xeito deixa de ser creación literaria e tórnase outra cousa. (…)
– P: Que caminhos (estéticos, de comunicação das obras, com a sociedade, etc.) estimas interessantes para a criação literária hoje -e para a cultura galega, em particular-?
– MFM: Todo o que represente innovación, incluso intención de tal, coido que debe ser tido especialmente en conta. Isto respecto á estética ou á forma. Respecto ó contido, eu procuro buscar sempre unha temática con raigame social e mesmo con vontade de transcendencia, unha narración que abra novos espazos para a reflexión sobre unha realidade determinada. En calquera caso, non deploro tampouco as propostas cun carácter máis, digamos, comercial. Hai cabida para tódolos xéneros e as opcións estéticas con tal de que a obra amose unha calidade e un traballo dignos de consideración.
– P: Como ves a literatura galega hoje?
– MFM: Véxoa con preocupación. Coido que estamos incorrendo nun risco grave de retroceso e, dende logo, de tempo perdido, pois mentres que os escritores ofrecen creacións de alto mérito, xa for en novela, poesía ou ensaio, o colectivo lector semella ignorar ou menosprezar o valor desas obras que son, ademais, heteroxéneas en estilo e fondo. (…)”
“María do Cebreiro, cando os cambios se convirten en poesía”
Entrevista 
a María do Cebreiro en BuscandoaNessie, por Beatriz Gutiérrez Caneda:
“(…) – BuscandoaNessie (B): Cal cres que foi a obra que mellor acollida tivo por parte da crítica?
– María do Cebreiro (MC): Bueno, eu tiven a sorte e a desgraza de ter un primeiro libro moi sonado. O estadio do espello foi un libro que naquel momento chamou moito a atención. Probablemente de tódalas miñas obras é a que ten igual máis reseñas. Non estou segura, falo de memoria. Pero é unha obra que tivo unha acollida crítica eu creo que clamorosa e a min iso afogoume un pouco. Afogoume un pouco naquel momento. Non moito pero tiven, mira, antes falábache de que tampouco pasaría nada se deixase de escribir porque eu daquela estiven do 98 que saíu a obra ao 2002 que foi cando gañara o accésit do Esquío con Nós, as inadaptadas, non é moito pero son tres anos, tres, catro sen publicar. E despois os ritmos sempre foron máis curtos. E eu creo que foi por iso. Foi porque para min resultou unha experiencia un pouco abrumadora. (…) hai unha parte de min que claro que se sentiu moi contenta de que ese libro tivese esa resposta pero logo outra parte de min… Por iso sempre pensei na responsabilidade que temos como escritores e como críticos coas persoas que empezan a escribir. Eu creo que hai que ser moi coidadoso porque é moi sensible… (…)
– B: Podemos dicir entón que escribes cando algo te inspira?
– MC: Si e non. A ver, tamén o mito da inspiración tamén é certo que ten moi mala fama e (…) parece que agora se leva máis dicir que en realidade non é a inspiración que é o traballo. E eu aí tamén son un pouco discordante. Eu non creo na inspiración en estado puro, é dicir, para que haxa iso que chamamos inspiración antes ten que haber moito traballo invisible e eu penso que é un traballo do que ás veces un non é consciente. Ó mellor é un traballo consistente en que un leu, en que un pensou, en que un sentiu e a túa cabeciña vai procesando iso e de repente un día sae. Sae nun chorro, nun fluxo. Porque a verdade é que si son moito de escritura rápida e bastante torrencial. A min os poemas case me veñen xa como quedan. Sei que hai outras maneiras de escribilos igual de lexítimas e con resultados seguramente mellores pero o meu modo é moi ese.
– B: Ese momento no que sae todo iso, podemos consideralo logo como algo provocado pola inspiración?
– MC: Si, esa torrenteira ó mellor si podo velo como algo de inspiración. Se a pregunta é o que hai detrás dos procesos de escrita, para min si que é certo que o que soe haber detrás é movementos da vida, cambios da vida. (…) O último libro que escribín foi como froito dun accidente que me tivo na casa seis meses. (…) estiven moito tempo inmobilizada entón foi de novo unha experiencia límite que che fai ter como que agarrarte ás palabras para darlle sentido e para reconfigurarte. Ás veces pode ser un amor, pode ser unha experiencia dun namoramento, o que dispara algo como un cambio… Eu sempre o vexo como experiencias límite nalgún sentido. Experiencias que te descolocan, que te cambian de onde ti estás e entón te agarras á linguaxe para darlles forma.
– B: Aínda que o “eu poético” non sexa unha voz autobiográfica, ao escribir poesía involúcraste máis no que escribes? Se é así, cústache dar a coñecer as túas obras poéticas?
– MC: Pois a ver, dis dúas cousas nas que estou bastante de acordo. Tamén é verdade que o consenso máis aceptado, e nos nas nosas clases en filoloxía sempre llo dicimos, é que non hai que confundir o “eu lírico” co do autor, é unha insistencia que temos nós. Pero logo, non hai que esquecer que a poesía, sobre todo dende o XIX está moi ligada á emotividade e ademais é como é lida. (…) Eu podo dicir que non ten nada que ver pero hai aí un pacto de lectura que fai que a xente vaia sentir que eu estou hai de algunha maneira. E eu xa non escapo diso. Igual escapaba cando empecei a escribir, agora non. Agora vou máis a corpo descuberto e ademais confírmoche que si, que na miña escritura, sobre todo na última hai moito xogo co autobiográfico. E un xogo asumido, e si, a min cústame porque ademais son unha persoa que igual que son aberta a moitos niveis tamén me considero pudorosa e reservada noutros, nos que ó mellor para min son máis esenciais ou me poñen máis en xogo. Pero asúmoo como parte do risco que temos que correr. (…)”
Andrea Maceiras: “A literatura xuvenil é hoxe un dos xéneros que máis dinamiza o sector”
Manuel Monge: “Escribín un libro para combater a dereita e para o rearme político e ideolóxico”
Entrevista
a Manuel Monge en Sermos Galiza:
“(…) – Sermos Galiza (SG): Por que di que Indecencias e corruptelas é un libro de combate?
– Manuel Monge (MM): Trata de cousas que non se poden dicir nin divulgar. A explicación do porqué deste secuestro é que aparecen nomes e apelidos que están implicados. Aquí pódese falar en abstracto pero cando dis que a corrupción é unha forma de goberno e concretas os concellos –no libro aparece unha referencia a 35 concellos da Galiza, todos eles gobernados polo PP con sentenzas en firme ou procesos xudiciais abertos por corrupción- non e fácil de publicar. Este é un libro para combater a dereita, no que dou información que pode contribuír ao rearme ideolóxico e político. A base para o facer é que haxa información, ter argumentos para rebater o que din… E hai que facelo con datos e exemplos; desmontar moitos discursos que, a forza de se repetir, acaban asumidos como propios, como o feito de que é mellor o ensino privado que o público.
– SG: Cal é obxectivo da obra?
– MM: Que aumente a indignación. A indignación é algo novo e non o é. Moitos levamos 50 anos indignados e militando. E esa indignación de antes tiña un custo moito maior que a de agora. Hai 40 anos significaba organizarse politicamente e dar a cara, o que implicaba multas, acabar no cárcere e perder o posto de traballo. (…)”
Pedro Feijoo: “Neste país parece que ten que ser toda a literatura ultrasesuda, transcendental e superseria”
Entrevista
de Montse Dopico a Pedro Feijoo en Praza:
““Eu non pretendía facer unha grandísima novela, senón unha novela de risa”. Así explica Pedro Feijoo o que é Morena, perigosa e románica (Xerais), o seu último libro, unha comedia de enredo sen máis pretensión que a de entreter. Non é, precisamente, a súa mellor obra, e el sábeo. Mais tamén reivindica que non toda a literatura ten que ser superseria.
– Praza (P): A idea non partiría do roubo do Códice…?
– Pedro Feijoo (PF): Non. A idea primaria veu nunha época na que eu estaba lendo moitos libros e vendo moito cine de roubos, de plans maxistrais para roubar. A miña primeira idea era que os protagonistas pegasen o pao en Caixanova, pero alguén lembroume que, claro, alí xa non había nada que roubar porque xa o levaran todo. Esa novela xa a escribira moi ben xente coma Rodrigo Rato. Seguín, así, dándolle voltas ao que poderían roubar unha panda de desgraciados co plan máis absurdo posible…
– P: Unha das posibilidades que estudan é roubar o Botafumeiro da catedral de Santiago. Por que a desbotaches?
– PF: A todas as posibilidades das que falan nesa parte deilles voltas, si. Dante dilles cousas absurdas como que poden roubar o Cristo da Vitoria, secuestrar a Messi… O do Botafumeiro gustábame pero, claro, despois do Códice xa me estragaron a historia. Por iso foi de delirio en delirio ata a Moreneta. Como a miña compañeira, Marta, é de Cataluña… acabei dando nela. (…)”
Dores Tembrás: “Se algo podo dar, son as miñas palabras”
Entrevista
de Ana Abelenda a Dores Tembrás en La Voz de Galicia:
“(…) – La Voz de Galicia (LVG): Dores Tembrás escribe sobre o que non di.
– Dores Tembrás (DT): Quizais sobre o que non se di. É a tensión coa linguaxe a que mantén ao poeta en vilo. Traballar nese gume, na senda do que non se pode dicir, é un desafío. Magnético.
– LVG: Dicir o que non se pode dicir é mesmo unha contradición.
– DT: O silencio é pura potencia en poesía. Pero o silencio non como ausencia de palabra, senón como presenza de silencio. Eu quero producir o silencio na escrita.
– LVG: Semella difícil…
– DT: Foi algo que aprendín cando fixen a tese [sobre Alejandra Pizarnik]. Pizarnik é unha das autoras que producen con éxito o silencio. Hai distintas maneiras de facelo. Unha pode ser cando remata a lectura dun texto. Cando traballo cos meus alumnos, digo «¿que perseguimos? Producir o sen alento. Iso». Despois conséguese ou non no poema, pero dende logo téñoo como luz.
– LVG: Sabe se o consegue?
– DT: O autor sempre sabe o que consegue no texto. Non sempre de modo inmediato. Ás veces tes que deixalo repousar e volver a el para saber se esa faísca que intuíches se conserva, para ver se o sen alento se produce.
– LVG: Todos os poetas son nenos, di.
– DT: Si! Porque son capaces de poñer a linguaxe do revés con total naturalidade. Non o perseguen, é algo natural… ata que se perde. Nalgún momento o fío se corta. Nótoo porque traballo con nenos de distintas idades. Non é mesmo unha nena de 11 que un rapaz de 14. Hai un momento no que esa vía de experimentación coa linguaxe se penaliza. Ou, máis que iso, deixa de alentarse.
– LVG: Descoida o sistema educativo potenciar o talento ou as calidades artísticas?
– DT: A arte é algo que non se asocia ao prestixio. O que se cotiza é a ciencia pura. Está en alza un enxeñeiro, alguén que fai informática, Camiños… Pero non hai interese en que se asocie a arte co prestixio.
– LVG: Por que?
– DT: Pode supoñer unha transformación a nivel profundo. Nun traballo artístico estás continuamente cuestionando. Como artista buscas o cambio, se non estás morto. Hai un proceso de desacomodación permanente. Pero é o que move o mundo. O que nos ten en procura permanente. Está na condición do artista ser inconforme permanentemente.
– LVG: Cal é o papel do artista na sociedade?
– DT: Ten tantos papeis…! Os artistas son os que van dez, vinte anos por diante. Eles amosan que non todo transcorre pola autoestrada asfaltada.
– LVG: É crear camiñar polo lado salvaxe?
– DT: … E ver a onde te leva. Podes non chegar a ningures. Podes chegar a un deserto. Podes chegar a un oasis.
– LVG: ¿Son as palabras importantes en si mesmas ou están ao servizo da mensaxe?
– DT: As palabras son sagradas. Di Octavio Paz: «Somos as nosas palabras». Cando lle pides a alguén que escolla unha palabra, é definitivo.
– LVG: Como descubrimos a verdade das nosas palabras, que ás veces menten?
– DT: Procurando. Eu persigo e persigo. Sen imposturas. Se algo podo dar son as miñas palabras. Un tarda tempo en atopalas. O resultado dese proceso de procura é a obra.”
