Isidro Novo: “A palabra normalización está obsoleta, agora só temos o SOS”

Entrevista a Isidro Novo en Xornal:
“- Xornal (X): Na AELG leva a sección de Palabras con memoria, que trata de recuperar os temos que non se recollen nos dicionarios. Hai unha gran riqueza léxica a piques de se perder?
– Isidro Novo (IN): É unha sección que lle propuxen a Cesáreo Sánchez hai dous anos ou dous anos e pico. Queríamos recoller palabras que non están recollidas. A nós chégannos propostas de palabras, comprobamos que non están reflectidas nos manuais e incluímolas nun glosario na web da AELG. Poñemos o nome da fonte, onde se escoita e o seu significado. Xa superamos as 1.020 palabras. Se recollemos as palabras será difícil perdelas. Se non se recollen, moitas se perderán porque quen as emprega están a desaparecer. As novas xeracións, urbanizadas e invadidas polo castelán, xa non as usa.
– X: Pode chegar un momento en que palabras como normalización se acaben introducindo en Palabras con memoria?
– IN: A palabra normalización está en desuso. É unha palabra obsoleta, xa non se usa para nada. Agora só temos a palabra SOS, a ver se podemos salvar a lingua e dende logo se este goberno segue gobernando terémolo moi cru para que a lingua permaneza. A lingua vai sufrir moito cos gobernantes que teñen dentro o autoodio. Aspiran a ser madrileños de rexional preferente. Pero tamén hai que botarlle a culpa á impasibilidade da xente que lle quitan o seu e se deixa ir. A culpa non é só do goberno, senón tamén desa actitude da xente.”

Berta Dávila: “No baile de máscaras”

Entrevista a Berta Dávila en Galicia Hoxe:
“- Galicia Hoxe (GH): Polo título [A arte do fracaso], espérase unha reivindicación do fracaso. É tanto así?
– Berta Davila (BD): O fracaso pode ser unha arte, no sentido de que pode ser unha escolla, unha opción. Hai xente que se atreve a exercer o fracaso, a transitar polo camiño do fracaso. Como se te dedicas á arte, o máis probable é que estas abocado ao fracaso.
– GH: En relación con iso hai un xogo coa idea dos escritores como seres enfermos…
– BD: É un xogo irónico. Tamén en Corpo Baleiro estaba esa idea. A literatura como unha enfermidade que te contaxia, e que che fai transitar polo mundo doutro xeito, distinto ás persoas que non son contaxiadas por esa epidemia. (…)
– GH: Hai tamén unha visión descrida sobre o que rodea a literatura: críticos, editoras… A narradora non quere que a xulguen pola súa xeración…
– BD: Hai unha visión do que non é tan bonito: ti só, na casa, escribindo. Producindo, como calquera outro produtor. E despois o baile de máscaras que rodea iso… Creo que terían que xulgarte pola obra, para ben e para mal. Pero tampouco tiven eu malas experiencias nese sentido.”

Pilar Pallarés: “Falar de bilingüismo restitutivo é deixar que o español siga a ser dominante”

Entrevista a Pilar Pallarés en Galicia Hoxe:
“- Galicia Hoxe: Supoño que como poeta aínda sentíndote loxicamente identificada con todos os teus libros, digo eu que gardarás especial cariño/agarimo, recordo ou predileción por algún deles en concreto. Eu, sen ánimo de te condicionar, recórdoche, por exemplo, un dos libros que a min máis me atraeu da poesía galega nos últimos tempos: O livro das devoracións, que se mal non lembro, me parece que algún dos poemas que o compoñen fora publicado en Nordés, revista que sabia e xenerosamente dirixía a nosa entrañábel Luz Pozo Garza. Túa é agora a palabra Pilar…
Os que apareceron en Nordés son poemas logo incluídos en Sétima soidade. Naquela época eu era estudante en Compostela e a Luz Pozo aínda non a coñecía persoalmente, mais mantiña correspondencia con ela e enviáballe colaboracións miñas e de amigos poetas, tamén novos, como Francisco Salinas Portugal. Os poemas do Livro das devoracións corresponden a outro tempo e a outras preocupacións vitais, aínda que dialoguen co libro anterior e en certa medida nazan del. Penso que sempre se tende a preferir o último libro, ou ese é ao menos o meu caso. Entre lusco e fusco, que foi publicado grazas á presión amical de Francisco Pillado Rivadulla e de Isabel Balaca e á xenerosidade de Luís Seoane, Isaac Díaz Pardo e Marino Dónega, é unha obra por veces moi inxenua. Son poemas de adolescencia e primeira xuventude. De Sétima soidade e do Livro das devoracións pasaron xa tamén tantos anos que sinto que pertencen a outras vidas, a outras reencarnacións do eu. En ocasións mesmo me sinto como unha impostora cando os lectores interpretan que as ideas, teimas ou posicionamentos vitais deses poemas son os meus na actualidade. Eu son outra, aínda que tamén sexa a que está neses textos. (…)
– Galicia Hoxe: A literatura galega vive unha etapa de esplendor, ou todo é un soño doutros soños?
– Pilar Pallarés: Falar de etapa de esplendor quizais sexa excesivo, mais: coincido con Gamoneda en afirmar a superioridade da poesía galega actual respecto doutras próximas. Paréceme especialmente salientábel o protagonismo das escritoras, algo excepcional se confrontarmos con literaturas próximas. Claro que xa é excepcional termos como autor canónico por excelencia unha autora, Rosalía. A entrada da literatura galega no mercado ten tamén as súas servidumes. Hai, por exemplo, unha excesiva dependencia do ensino e do que se considera doadamente dixeríbel por un adolescente.”

Inma López Silva: “Hai amor poscoitum e desamor precoitus. Eu descoñezo a tristura poscoital”

Entrevista a Inma López Silva en Galicia Hoxe:
“- Galicia Hoxe (GH): Calquera literaria e dramática, é en si unha obradoiro pechado, onde polo xeral, o espectador ou espectadora non son máis que iso. No teatro, sobre todo nalgún xeito de teatro, pódese investir esa realidade e o espectador formar parte da obra…?
– Inma López Silva (ILS): Si. Non todo o teatro é nin ten que ser así, pero si é certo que hai un teatro que aspira a que o espectador viva nel, atope a vida a través da súa experiencia como espectador, nunha comuñón co escenario derivada desa liña de teatro como vida. O que acontece é que hai unha gradación nesta experiencia que vai desde a frontalidade máis absoluta (a cuarta parede) na maior parte do teatro que podemos ver habitualmente, ata auténticas experiencias irrepetíbeis, coma as de Artaud nos anos 30 ou o Living Theatre nos 70, nas que o público entra na catarse de vivir a experiencia teatral desde dentro, e contradicindo a propia etimoloxía da palabra espectador. Entre eses dous extremos, hai experiencias, momentos, posibilidades, etc, que son as que nos marabillan e nos ocupan ás que estudamos o teatro. (…)
– GH: Memoria de cidades sen luz é para min, unha da grandes novelas do século que andamos e procuramos. Imaxínoa xa traducida a outros idiomas distintos do noso. Podes contarme algo da xénese e desenvolvemento desta novela que non se vai da memoria?
– ILS: Grazas por esa percepción con desexo incluído. Nótase que nos queremos ben! A novela xurdiu de varias ideas que, necesariamente, tiñan que confluír. Por unha banda, desexaba escribir sobre un tema que a min persoalmente me atormenta, o das mortes contra natura fundamentalmente os pais que ven morrer os seus fillos e a síndrome de Medea. De feito, durante moito tempo pensei en titular a novela Igual que Medea, aínda que ese título, na súa oralidade, logo me pareceu terríbel (aquí riría). Despois tamén tiña interese en lanzar unha reflexión sobre algunhas contradicións do galeguismo prerrepublicano, especialmente a que se refire á súa estraña relación co feminismo. E finalmente, por razóns persoais obvias, andaba fascinada co mundo da Francia dos corenta e dos cincuenta, cheo de personaxes fascinantes, loitadores, caraduras, fuxidos e artistas, todo iso imaxinado desde o mundo do teatro e mais desde a visión da galeguidade, de aí a figura de María Casares e o exilio. Se a todo iso lle sumas que non hai tema máis literario e máis interesante para contar o mal cás distintas guerras (sexan bélicas ou non), velaí che queda o ADN de Memoria de cidades sen luz.