Entrevista 
a Anxos Sumai en Galicia Hoxe:
“- Galicia Hoxe (GH):Unha gran novela ten que levar inevitablemente unha inxente morea de páxinas, ou abondan con poucas e boas para que constituír tal denominación?
– Anxos Sumai (AS): Calquera obra creativa pide o seu tempo e o seu espazo. No meu caso só escribín unha novela e ten xusto as páxinas que precisaba para contar o que quería contar e facelo dunha forma determinada. Non acepto os límites, nunca escribo calculando se un relato vai estenderse unha páxina ou en trinta, non sendo que me impoñan unha extensión cando me fan unha encarga. E igual que non teño conta dos límites tampouco penso o desenvolvemento, ás veces nin sequera o tema. As historias flúen, como dixen ao principio, a partir do impacto dunha imaxe e de aí, como diría o escritor Xesús Constela, é como se se abrise a billa da auga e xa non hai maneira de parar a enchente. Tampouco paro a pensar en xéneros literarios. De feito os dous libros que citaches non son estritamente novelas, senón unha recompilación de relatos –unha especie de diarios fiticios– onde a materia literaria é a vida cotiá. Si, unha novela pode ter cen ou mil páxinas, pero a extensión non é garantía de que sexa unha boa obra literaria. De feito, a literatura está chea de enormes libros absolutamente baleiros. Cóntoche unha anécdota que me aconteceu cun libreiro na cidade de Punta Arenas, en Chile. Quería mercar unha novela sobre o navegante Sarmiento de Gamboa, pero o prezo era realmente desorbitado. Pregunteille ao libreiro por que era tan caro e respondeume que era caro porque era un libro moi gordo. (…)
– GH: O galego como idioma literario e vivencial está a vivir unha das etapas máis prósperas e brillantes da súa historia. Porén, a situación, sociolingüística ou sociopolítica, non é alá moi boa. Como militante da vida, cal é, xa que logo, a túa opinión a respecto desta breve reflexión de min?
– AS: A situación é lamentable, unha falta de respecto cara ó país e ás xeracións precedentes que lle deron forma á lingua. Pero ben, canto ao tema literario, creo que este momento de agora non xurdiu así da noite para a mañá. Hai décadas que se vén producindo e hai moitas cousas que contribuíron. Unha, moi importante para min, é que as nenas e os nenos nas escolas teñen dende hai moitos anos acceso á literatura galega, algo que non acontecía con xeracións anteriores. Como moito, nos anos sesenta e principios dos setenta, podían falarche da obra de Rosalía de Castro. Eu comecei a descubrir a literatura galega cando xa era universitaria. Tampouco tiñamos daquela maneira de aprender a escribir en galego, como non fose por imitación da ortografía dos clásicos. A introdución do ensino da literatura e do idioma galego nas escolas é importante para entender por que tantos autores e autoras decidimos escribir na nosa lingua. Tamén conta o estímulo que poden supoñer os premios literarios ou a procura de voces novas por parte das editoriais, etc.”
Arquivo da categoría: Entrevistas
X. H. Rivadulla Corcón: “Baixo a cunca do café”
Entrevista 
a X. H. Rivadulla Corcón en Galicia Hoxe:
“- Galicia Hoxe (GH): Que relación tiveches con Uxío Novoneyra? Que recordos tes del e por que te marcou tanto?
– X. H. Rivadulla Corcón (XHRC): Tivemos unha amizade que eu me atrevo a cualificar de intensa. Foi na época dos seus primeiros anos en Compostela, pois eu daquela vivía nesa cidade. Ía moito á súa casa e sobre todo paseabamos moito polo Franco e a Alameda. Creo que aprendín con el moito máis do que podo imaxinar: aprendín que un ten que esforzarse por ser un home bo e fiel á súa idea da vida. Son totalmente debedor da súa poesía, non tanto da forma como do concepto que el tiña da poesía, ese concepto esencial de que a poesía ten que ser sempre verdadeira. Sempre levarei no meu corazón a miña gratitude á súa persoa por permitirme camiñar ao seu lado polas rúas de Compostela. Moitas veces sentíame como se fose o seu escudeiro.
– GH: Por que o libro Memorias dun neno labrego foi unha influencia tan importante para ti e para a túa obra?
– XHRC: Non só Memorias dun neno labrego, tamén No cadeixo de Paco Martín e Os dous de sempre de Castelao. Lin eses tres libros con 14 anos, e supuxeron a miña entrada na literatura galega. Na escola de finais dos sesenta e a principios dos setenta non nos facían ler en galego, pero en Muxía si, porque alí estaba de mestre o escritor Xoán Babarro, e os meus amigos muxiáns foron os que me pasaron eses libros. Eu espertei á realidade do meu pobo a través deses libros, e lembro perfectamente que despois de lelos quixen ser escritor.”
Elena Veiga: “Todos temos ideas ocultas”
Xurxo Sierra Veloso: “Os meus protagonistas caen mal”
Entrevista 
a Xurxo Sierra Veloso en A Nosa Terra:
“- A Nosa Terra (ANT): Cal é a súa principal motivación para escribir literatura?
– Xurxo Sierra Veloso (XSV): Como diría Juan Carlos Onetti, eu escribo por vicio. A literatura ten para min un sentido lúdico que converte cada libro nunha diversión, que non nun divertimento. O máis atractivo da literatura é crear personaxes. Non me interesan os protagonistas heroicos; prefiro que sexan vulgares e polo xeral caen mal. Se o tópico di que nunha novela o lector ten que simpatizar cos personaxes, nas miñas novelas case sempre pasa ao contrario. Decateime ao rematar este libro que o denominador común a todos os personaxes da miña obra narrativa é a obsesión. Son persoas obsesivas e esa obsesión acaba por ser o motor das súas vidas. N’Os fíos hai unha novidade nese sentido. A personaxe de Lidia non ten ese verniz antipático aínda que é moi moi normal, con pantasmas, medos e mesquindades coma calquera. Unha vez que teño os personaxes, as historias valas captando da túa experiencia. Amásoas coa imaxinación e acaban no papel. Sempre hai cousas ao teu redor dignas de ser contadas. (…)
– ANT: Tivo tentacións de escribir en castelán?
– XSV: Non. Se me teño que definir como escritor comprometido, estouno coa literatura galega. Falar e defender o galego pode que sexa minoritario e até alleo a moitas realidades presentes e futuras porque a lingua estase a perder nas novas xeracións que non teñen vínculo coa aldea. En Vigo, por exemplo, onde eu me criei, percibo que a diferenza da nosa xeración, os que chegan agora a adultos xa non van á aldea as fins de semana, xa non ouven o galego namais que nas clases da materia de Galego. Neste tema non son nada optimista. Se aquí houbo un pobo galego algunha vez, agora decidiu prescindir dos seus sinais de identidade.”
Gabriel Rei-Doval: “Galicia Bilingüe debería ser rebautizada como Spanish only Galicia“
O lirismo da gargallada
Manuel Lourenzo: A andaina de Casahamlet
Entrevista a Manuel Lourenzo en Galicia Hoxe:
“- Galicia Hoxe (GH): Traballades moito con textos de autores galegos. Raúl Dans dicía hai pouco cando recolleu o Cunqueiro que moitas compañías tendían a ignorar os dramaturgos do país….
– Manuel Lourenzo (ML): Eu creo que o problema é dun descoñecemento total. Nós non somos unha compañía de moito dispendio, ver escenografía nos nosos traballos é raro, porque o que nos importa é o esencial, os elementos que definen o teatro, que é unha consideración sobre as condutas humanas. E temos autores e autoras que expresan moi ben as condutas humanas. Non nos faltan dramaturgos, o que falta é normalidade, unha programación máis ou menos continuada… E liña que comezou Cristina Domínguez á frente do CDG, era moi intelixente á hora de conectar cos autores novos…
– GH: Pero agora cambiou a cousa: están as débedas de Xunta e concellos coas compañías, os recortes nas axudas á produción e nas programacións… Como ve a situación? Como lles afecta?
– ML: Pois é un desastre. A nós non nos afecta tanto porque hai anos que non pedimos axudas á produción. Valémonos cos nosos propios medios, como podemos, con precariedadade pero imos tirando, e ademais temos unha relación contractual coa Deputación, que é ademais unha relación moi normal, moi libre, que comezou con Lendoiro e segue con Moreda. E non ter conflitos coa administración si que é difícil… Respecto da Xunta, parece que a administración non quere nada con nada que teña que ver coa lingua, non só o teatro. A crise é unha excelente ocasión para que os políticos beneficien os sectores ricos da sociedade… pero iso pasa en todos lados, non só aquí. Cando hai unha cultura como a nosa, que sobrevive como pode, co esforzo de todo un pobo, ou de non todo porque non se dan as condicións para que sexa así, é lamentable que a administración non cumpra o seu papel de dándolle prioridade á cultura…”
Dolores Vilavedra: “É falaz dicir que a literatura de éxito é superficial”
Entrevista 
a Dolores Vilavedra en El País:
“- El País (EP): Sostén que o gran cambio é que o capital simbólico, agora, fíxano o número de lectores e o beneficio económico.
– Dolores Vilavedra (DV): Agora é a novela a que se salva ou a que se perde, é a literatura a que pelexa por si mesma. E isto ten que ver con ese gran cambio do que falamos, a perda dunha certa centralidade no protagonismo social do autor.
– EP: O éxito, medido así, non condiciona a crítica?
– DV: Penso que cómpre xa reivindicar o dereito ao éxito. Se revisamos un pouco as últimas décadas, cales foron as novelas de máis éxito? Foron novelas que poderiamos definir, dalgunha maneira, como comprometidas. Ou, se queres, novelas cunha profunda dimensión ética. Estou a pensar n’O lapis de carpinteiro e en Herba moura. É falaz que a literatura de éxito sexa unha literatura superficial, light, etcétera. Os lectores non somos idiotas. (…)
– (EP): Ampliarase a base lectora, sequera en narrativa, cando se deixe de falar diso?
– DV: Penso que o noso país ten un teito de lectores potenciais que, sendo un pouco realistas, podería ser de 200.000. O gran desafío neste momento é ampliar os lectores entre a sociedade castelán falante. Ata agora viviamos dun lector escolar e dun lector libre case monolingüe, moi concienciado. Agora temos que pescar noutros caladoiros, nos da xente que é amante da lectura, sexa de novelas ou de libros de micoloxía, e que comparte a lectura en galego e a de castelán dun xeito natural.”
Víctor F. Freixanes: “As letras van canda un aínda que non se escriba”
Entrevista 
a Víctor F. Freixanes en A Nosa Terra:
“- A Nosa Terra (ANT): Hai anos vostede dixo que tivera que escoller entre a literatura e a edición, que non se podían compatibilizar ambas angueiras.
– Víctor F. Freixanes (VF): Eu sempre tiven inclinacións literarias pero quería traballar nesa aposta colectiva pola creación de infraestruturas para a normalización do galego, primeiro nos medios de comunicación, e logo na industria cultural. E son traballos que consomen moito tempo. Pero as letras lévanse dentro, van canda un aínda que non se escriba. Eu sempre encontraba un oquiño, neses tempos mortos de cadaquén… nunha viaxe en avión, nun serán de lecer. Escribir é unha terapia e cando teño o ánimo baixo non encontro mellor consolo. O que ocorre tamén é que, como editor, un mídese máis, é máis esixente consigo mesmo e cústalle máis considerar que o que fixo paga a pena imprimilo e publicalo. (…)
– ANT: Vostede dirixe Galaxia, editorial pioneira na dixitalización e comercialización de libros en formato electrónico. Como ve ese cambio tecnolóxico?
– VF: O libro electrónico é imparábel. Todos os cambios tecnolóxicos mudan os sistemas de produción e nós temos que estar aí, o galego ten que estar aí. Orabén, o libro electrónico non é urxente. Eu discuto os prazos e os ritmos. O negocio neste intre estano a facer as empresas que venden o sinal (as telefónicas) e os fabricantes de aparellos (iPad e demais dispositivos). E son eles os que teñen présa por mover un mercado que non pode esperar a que na tempada seguinte apareza outra cousa que lles deixe o seu produto obsoleto. O que está claro é que a demanda dos consumidores non vai á mesma velocidade.
– ANT: É posíbel que naza un novo modelo narrativo que se aproveite das posibilidades do formato dixital?
– VF: Seguramente pero non sei se iso é novela ou sequera literatura. Haberá autores multimedia, novas linguaxes e expresións. Seguramente veremos como a lingua deixe de ser unha marca nesas creacións porque serán contidos multilingües… Iso si. Só triunfarán as que se correspondan cun interese dos lectores. Calquera formato precisa consumidores formados e dispostos a pagar por ese produto. (…)
– ANT: Houbo polémica meses atrás cando Galaxia aceptou o Premio de Cultura ao tempo que Agustín Fernández Paz o rexeitou.
– VF: Eu dixen daquela que o premio non fora para min senón para unha empresa, como Galaxia, que ten un Consello de Administración que decidiu aceptar o galardón. Con esa decisión non aplaudimos nin protexemos determinada política cultural. Sabemos perfectamente o que está a ocorrer coa industria cultural en galego neste momento e consideramos que non iremos arranxar nada boicoteando institucións. O que non admito é que alguén queira enfrontarme a min con Fernández Paz, a quen admiro profundamente e con quen teño unha magnífica relación.”
Diana Varela Puñal: “Agocharse detrás do bilingüismo é unha disculpa ridícula”
Entrevista 
a Diana Varela Puñal en Galicia Hoxe:
“- Galicia Hoxe (GH): Podes facer unha pequena, ou se queres máis ampla sinopse de Animal Abismo que eu creo intuír pero non podo explicar porque aínda non cheguei a súa lectura…?
– Diana Varela Puñal (DVP): Tratei de retornar ó principio, á conciencia primixenia, a reconciliarnos co Animal Alma que nos habita. Deshumanizarse para encaixar de novo no contorno que nos acolle mais non nos pertence, a pesar do cal insistimos en deturpar. É un canto á natureza, unha homenaxe á Alma Animal. (…)
– GH: De onde vén a poesía se non é si mesma?
– DVP: Agardo que ninguén coñeza o manantío, pois de seguro que o converterían nun centro comercial, ou nun plató de televisión para Sánchez Dragó, Sabina, e compañía. Coido que os demais andamos ás tentas, traballando coma canteiros por se algún día aparece un grauciño interesante. (…)
– GH: Poesía e pintura é un bo encontro. Que opinas respecto da miña reflexión?
– DVP: Son diferentes xeitos de expresar o mesmo, igual cá música, ou quizais do mesmo xeito có carpinteiro afina e afina a madeira.”
