Entrevista 
a Dolores Vilavedra en El País:
“- El País (EP): Sostén que o gran cambio é que o capital simbólico, agora, fíxano o número de lectores e o beneficio económico.
– Dolores Vilavedra (DV): Agora é a novela a que se salva ou a que se perde, é a literatura a que pelexa por si mesma. E isto ten que ver con ese gran cambio do que falamos, a perda dunha certa centralidade no protagonismo social do autor.
– EP: O éxito, medido así, non condiciona a crítica?
– DV: Penso que cómpre xa reivindicar o dereito ao éxito. Se revisamos un pouco as últimas décadas, cales foron as novelas de máis éxito? Foron novelas que poderiamos definir, dalgunha maneira, como comprometidas. Ou, se queres, novelas cunha profunda dimensión ética. Estou a pensar n’O lapis de carpinteiro e en Herba moura. É falaz que a literatura de éxito sexa unha literatura superficial, light, etcétera. Os lectores non somos idiotas. (…)
– (EP): Ampliarase a base lectora, sequera en narrativa, cando se deixe de falar diso?
– DV: Penso que o noso país ten un teito de lectores potenciais que, sendo un pouco realistas, podería ser de 200.000. O gran desafío neste momento é ampliar os lectores entre a sociedade castelán falante. Ata agora viviamos dun lector escolar e dun lector libre case monolingüe, moi concienciado. Agora temos que pescar noutros caladoiros, nos da xente que é amante da lectura, sexa de novelas ou de libros de micoloxía, e que comparte a lectura en galego e a de castelán dun xeito natural.”
Arquivo da categoría: Entrevistas
Víctor F. Freixanes: “As letras van canda un aínda que non se escriba”
Entrevista 
a Víctor F. Freixanes en A Nosa Terra:
“- A Nosa Terra (ANT): Hai anos vostede dixo que tivera que escoller entre a literatura e a edición, que non se podían compatibilizar ambas angueiras.
– Víctor F. Freixanes (VF): Eu sempre tiven inclinacións literarias pero quería traballar nesa aposta colectiva pola creación de infraestruturas para a normalización do galego, primeiro nos medios de comunicación, e logo na industria cultural. E son traballos que consomen moito tempo. Pero as letras lévanse dentro, van canda un aínda que non se escriba. Eu sempre encontraba un oquiño, neses tempos mortos de cadaquén… nunha viaxe en avión, nun serán de lecer. Escribir é unha terapia e cando teño o ánimo baixo non encontro mellor consolo. O que ocorre tamén é que, como editor, un mídese máis, é máis esixente consigo mesmo e cústalle máis considerar que o que fixo paga a pena imprimilo e publicalo. (…)
– ANT: Vostede dirixe Galaxia, editorial pioneira na dixitalización e comercialización de libros en formato electrónico. Como ve ese cambio tecnolóxico?
– VF: O libro electrónico é imparábel. Todos os cambios tecnolóxicos mudan os sistemas de produción e nós temos que estar aí, o galego ten que estar aí. Orabén, o libro electrónico non é urxente. Eu discuto os prazos e os ritmos. O negocio neste intre estano a facer as empresas que venden o sinal (as telefónicas) e os fabricantes de aparellos (iPad e demais dispositivos). E son eles os que teñen présa por mover un mercado que non pode esperar a que na tempada seguinte apareza outra cousa que lles deixe o seu produto obsoleto. O que está claro é que a demanda dos consumidores non vai á mesma velocidade.
– ANT: É posíbel que naza un novo modelo narrativo que se aproveite das posibilidades do formato dixital?
– VF: Seguramente pero non sei se iso é novela ou sequera literatura. Haberá autores multimedia, novas linguaxes e expresións. Seguramente veremos como a lingua deixe de ser unha marca nesas creacións porque serán contidos multilingües… Iso si. Só triunfarán as que se correspondan cun interese dos lectores. Calquera formato precisa consumidores formados e dispostos a pagar por ese produto. (…)
– ANT: Houbo polémica meses atrás cando Galaxia aceptou o Premio de Cultura ao tempo que Agustín Fernández Paz o rexeitou.
– VF: Eu dixen daquela que o premio non fora para min senón para unha empresa, como Galaxia, que ten un Consello de Administración que decidiu aceptar o galardón. Con esa decisión non aplaudimos nin protexemos determinada política cultural. Sabemos perfectamente o que está a ocorrer coa industria cultural en galego neste momento e consideramos que non iremos arranxar nada boicoteando institucións. O que non admito é que alguén queira enfrontarme a min con Fernández Paz, a quen admiro profundamente e con quen teño unha magnífica relación.”
Diana Varela Puñal: “Agocharse detrás do bilingüismo é unha disculpa ridícula”
Entrevista 
a Diana Varela Puñal en Galicia Hoxe:
“- Galicia Hoxe (GH): Podes facer unha pequena, ou se queres máis ampla sinopse de Animal Abismo que eu creo intuír pero non podo explicar porque aínda non cheguei a súa lectura…?
– Diana Varela Puñal (DVP): Tratei de retornar ó principio, á conciencia primixenia, a reconciliarnos co Animal Alma que nos habita. Deshumanizarse para encaixar de novo no contorno que nos acolle mais non nos pertence, a pesar do cal insistimos en deturpar. É un canto á natureza, unha homenaxe á Alma Animal. (…)
– GH: De onde vén a poesía se non é si mesma?
– DVP: Agardo que ninguén coñeza o manantío, pois de seguro que o converterían nun centro comercial, ou nun plató de televisión para Sánchez Dragó, Sabina, e compañía. Coido que os demais andamos ás tentas, traballando coma canteiros por se algún día aparece un grauciño interesante. (…)
– GH: Poesía e pintura é un bo encontro. Que opinas respecto da miña reflexión?
– DVP: Son diferentes xeitos de expresar o mesmo, igual cá música, ou quizais do mesmo xeito có carpinteiro afina e afina a madeira.”
Yashmina Shawki: “As mulleres libélula”
Rafael Lema: “A educación debe amosar que rico é un cando sabe de onde vén”
Entrevista 
a Rafael Lema en Galicia Hoxe:
“- Galicia Hoxe (GH): Narrativa e poesía son os dous eixes talvez esenciais da túa obra, porén, en cal dos dous mares ou ríos estás máis no propio de ti?
– Rafael Lema (RL): Hai dous campos para min, a prosa e a lírica. Separados. E está nacendo unha linguaxe do futuro que vai máis alá dos xéneros vinculado a tecnoloxía. Para min a poesía é unha maxia, algo dado a uns poucos no aspecto creativo pero para moitos porque está dentro do ser, é unha necesidade. Por iso creo nunha fala poética propia. Dicía Ezra Pound que hai que cargar de significado os versos e que se queremos dicir algo non perdamos a ocasión de facelo en boa prosa. Facer unha poesía críptica, simbólica, sensitiva. De careixas verbais, evocacións. E a carón do texto unha poética que permita ter a chave para abrir a caixa de segredos que encerran os versos. En canto a novela, creo na verosimilitude e na consigna cervantina de instruír deleitando. Encántame a nosa historia, sobre todo a naval, sacar das sombras persoeiros reais pero que pasaron pola vida como un lóstrego, dos que só sabemos unha anédocta, unha frase, unhas liñas tortas no mar dos acontecementos históricos, e arredor del recrear unha sociedade, un mundo, unhas xentes que foron os nosos avós, bisavós. Pero outro aspecto é o contemporáneo, sobre todo, con persoeiros novos, xente de aquí e de agora cos problemas e conflitos que vivimos. Creo na narrativa áxil e comunicadora, na aventura, no disfrute por ler. Empecei poeta e iso marca, acabar un poema é un xeito de aclarar as tebras, diría Proust; pero creo que a novela é a catedral da literatura, un complexo mecanismo de xente, de vidas, un universo máxico, embaucador.
– GH: Sen exclusión de ningún xénero, cal é a túa reflexión sobre a literatura galega actual?
– RL: Temos que pensar que conviven as xeracións con mais e mellores títulos da literatura galega, e iso debe ser un caso único en Europa, porque hai trinta anos apenas había referentes. E as grandes obras clásicas, que son poucas pero hainas, apenas se coñecen, e se se citan non se len. Porque O mesón dos ermos, ou todo Cunqueiro, parecen feitos nunha época de ouro, e naceron nun deserto, nunha época terrible. Teño confianza no futuro porque o galego medrou en dignidade, en lectores e en escritores, e as novas tecnoloxías alimentan e fomentan a comunicación, a creación e o achegamento de todos a todo. En poesía e en literatura xuvenil podemos competir sen medo en calquera feira. A poesía está pasando un momento difícil e é algo necesario, debemos ter un canle de visualización do moito e bo que se fai. E non hai campo tampouco para as novelas grandes, esas que lle dan prestixio as linguas. De todos xeitos empezamos unha nova revolución virtual e técnica e creo que temos moito que dicir no aspecto creativo.”
Antón Figueroa: “Os escritores que querían ser libres”
(Xornal)
Xavier Rodríguez Baixeras: “A poesía non mudou moito cos anos porque é pura, sen artificios e sen un propósito lucrativo”
Entrevista 
a Xavier Rodríguez Baixeras en El Progreso:
“- El Progreso (EP): Como ve vostede a situación da poesía en xeral e da poesía galega en particular?
– Xavier Rodríguez Baixeras (XRB): Respecto á situación da poesía eu penso que non hai moita mudanza. A poesía sempre foi algo íntimo e desinteresado e, polo tanto, iso convírtese en algo puro e sen artificios. Os poetas non escriben cun propósito lucrativo, nin o fan pola fama. É curioso porque trátase dun fenómeno que se da en todo o mundo, non só en Galicia ou en España. Eu estiven vivindo en Brasil e o certo é que a situación foi exactamente a mesma ca que estou a contar. A poesía sempre foi, en parte, unha actividade oculta, que é como realmente funciona. Se fose doutro xeito deixaría de ter esa esencia. Respecto á poesía galega hai que dicir que vive momentos moi felices. Dende a época do Rexurdimento está a vivir unha etapa moi boa e está a ser moi importante. (…)
– EP: Ultimamente está a recibir moitos premios. Como leva tanto recoñecemento xunto?
– XRB: Pois con tranquilidade. Eu xa estou nunha época na que un recibe as noticias con tranquilidade, pero iso non significa que non estea moi contento e satisfeito.
– EP: Cal é a función da poesía na actualidade?
– XRB: A poesía ten un labor moi importante, aínda que realmente a tivo sempre. Na actualidade penso que é un xeito de coñecer o pasado. Fai que poidamos comprender mellor a realidade actual porque entendemos o que vai detrás.”
Dolores Vilavedra: “O establishment da cultura galega desconfía da xente moza, é suicida”
Entrevista 
a Dolores Vilavedra no Xornal:
“- Xornal (X): O Estatuto está nunha vía morta e a LNL abertamente cuestionada pola Xunta. Mesmo reparece o debate sobre que é ou non é literatura galega. É o final da literatura postautonómica?
– Dolores Vilavedra (DV): Ese é un debate pechado. A literatura galega é a literatura en galego, non podemos entrar nese xogo. Temos unha literatura consolidada, así que podemos abandonar de vez as posicións defensivas, que tampouco nos favorecen. Os desafíos son o libro electrónico e os novos lectores, a gran materia pendente nunha literatura que vai sempre tan xusta. (…)
– X: Que cambiou nos repertorios a entrada da muller no sistema literario galego?
– DV: Quen escribe dende a conciencia de subalternidade non pode facelo doutra maneira que non sexa poñendo todo o protagonismo nos espazos da subalternidade, sexa de xénero, sexa social ou cultural ou lingüística, e estou a pensar por exemplo na última novela de Iolanda Zúñiga, que é un clamor por facer visíbel a subalternidade. A muller contribúe a renovar os repertorios dun xeito complexo, sutil e profundo, e por tanto revolucionario. (…)
– X: Nesa lóxica, tamén é banal hoxe a polémica arredor do ciclo O ceo das letras?
– DV: Si, é banal, e ademais é unha polémica montada por persoas que o que quererían é estar coordinando ese ciclo. E ten que ver tamén coas dificultades do establishment para confiar na xente nova. É suicida. Este país e esta cultura, se se salvan, é pola xente moza.
– X: Habería outro affaire Xurxo Borrazás, na medida en que Arte e parte ou incluso Prosa vertical parecen reivindicar a autonomía do escritor?
– DV: Máis ben vexo na súa actitude, nos seus artigos, na campaña que montou contra Freixanes, unha reclamación: que se lle devolva ao escritor esa función de salvagarda da ética. É un rol periclitado, e por moito que non lle guste, non é algo que teñamos que lamentar.
Laiovento: “Se aguantamos 20 anos, seguiremos”
Longa 
reportaxe sobre Laiovento en Galicia Hoxe:
“(…) O director de Laiovento [Francisco Pillado] insiste, por outra banda, en desbotar o tópico do mundo editorial galego como un sector subvencionado por cartos públicos. “O que fai a Xunta é mercar libros para dotar o sistema de bibliotecas galego. Vendémoslles libros, cun desconto importante. Niso consiste a axuda, non hai subvencións”, remarca.
Respecto disto, Suso Couceiro opina que o papel da Xunta debería ser, máis ben, “crear as condicións para que as empresas puidesen funcionar sen axudas. Favorecer, por exemplo, a comercialización dos libros, promocionar os libros. Se as editoras venden directamente nas bibliotecas e nos centros de ensino, nin os profesores nin os alumnos van ás librarías. Hai 20 anos era moito máis limitado o campo das editoras. E eu creo que as editoras aínda deben aumentar moito: ten que haber máis, e máis grandes, e teñen que publicar máis. Eu hai moito que digo que me gustaría que houbese tantas librarías como tabernas, en vez de ir pechando editoras e librarías”, comentou.
Para Pillado, a promoción do libro é tamén unha das eivas que aínda se manteñen. “Tería que haber festas da cultura galega que chegasen a todos os recantos do país. Festas que levasen o libro, a música, o teatro, a todos lados. E non só un Día das Letras Galegas. Moitos libreiros non contrubúen, tampouco, a visibilizar o libro galego, pois non poñen os libros galegos nos escaparates. Non é o caso de Suso, claro, unha das persoas que máis saben de libro galego, e que nos presta o seu almacén para os nosos libros, o seu local para o que precisemos…”, subliñou. (…)”
Fran Alonso: “[Trailer] Non lle gustaba á vella garda da literatura galega”
Entrevista a Fran Alonso en Xornal.
