Entrevista
a Pere Tobaruela en Faro de Vigo:
“(…) – Faro de Vigo (FdV): Vostede recalca que xa Fernando Pessoa adoitaba empregar heterónimos para publicar obras. ¿Como foi a experiencia de ter que adoptar o rol dunha muller para escribir [Vapor]?
– Pere Tobaruela (PT): Para min é un xogo literario, así que se con cada protagonista me meto na súa pel, coa autora chegamos a crear un mundo, de maneira que ela está casada, vive en Roma, tén gatos e tamén fans, pois Resurrección véndese ata en México, Miami ou Arxentina. Pero tamén é certo que existe un consumo feminino de literatura. No caso de Vapor, podo dicir que o seu consumo é feminino nun 97%, debido a que é un libro de emocións. Aínda que está etiquetado como literatura xuvenil, invito a toda a xente a lelo.
– FdV: ¿Chegará un momento en que a autora faga desaparecer ó autor, ou viceversa?
– PT: Non ten por qué pasar iso, o que ocorre é que hoxe hai un fetichismo tremendo polos autores, máis que polo contido dos libros. Agora estamos no momento de reinventarnos para que o público se dea conta de que os escritores somos creadores. Con este tipo de xogadas, o que pretendo é chegar ó público, captar lectores en galego e que vexan que poden divertirse lendo nesta lingua. Para iso, procuro non botar man do enxebrismo. Se para ler un libro o lector tén que botar man do diccionario, está claro que o problema é do autor.
– FdV: Vostede é catalán de nacemento, e comezou publicando neste idioma. ¿Desde cando escribe en galego?
– PT: Cheguei a Galicia en 2005 e, para afianzar a lingua, comecei a escribir contos. Ós 9 meses xa publiquei. Agora publico de forma indistinta en catalán, español ou galego, dependendo dos encargos. Iso si, non escribo nada que non estea vendido xa. É dicir, antes de escribir comprobo que a idea que teño non está xa publicada.
– FdV: Aínda que non exerce como docente, é consciente de que os gostos da infancia e da xuventude mudaron cos que tiñan os nenos de fai 20 ou 30 anos. ¿Qué contidos demandan agora?
– PT: A xente nova tén unha grande atracción polo visual e por internet, de maneira que a escrita agora debe ser máis voluptuosa, como se estivésemos vendo escenas cinematográficas. Por iso concibo os libros xuvenís cun ilustrador. Hoxe en día é un recurso pouco explotado pero que nos pode axudar a chegar ó público.”
Arquivos da etiqueta: Faro de Vigo
Alfonso Álvarez Cáccamo: “Os Gotten é unha homenaxe ás familias estranxeiras acollidas por Vigo”
Vilagarcía: celebración do Día da Poesía cunha dramatización de poemas de Rosalía de Castro
Desde
Noticieiro Galego:
“A Biblioteca Pública Rosalía de Castro celebra mañá, 21 de marzo, o Día da Poesía, organizando unha actividade que tamén servirá de colofón aos actos programados con motivo da conmemoración do nacemento de Rosalía de Castro. Será a través dunha dramatización de poemas da autora de Cantares Gallegos que correrá a cargo de Ana Hermida e á que asistirá un grupo de alumnos de 3º da ESO. Coincidindo co Día da Poesía clausúrase a exposición sobre Rosalía que se puido visitar na Biblioteca nas últimas semanas. (…)
Segundo a intérprete, Ana Hermida, este espectáculo pretende amosar unha Rosalía actual, como os temas que ela trata, tan vixentes hoxe en día. A relación cos homes, a defensa da muller, da súa terra… O desexo e ansias súas polo teatro “eu quería ser actriz e non me deixaron”. Unha Rosalía, a veces divertida, outras reivindicativa, dura. Unha muller interpretando a outra muller. Poemas, e algunha canción para honrar a nai da nosa terra. A peza baséase integramente en poemas de Rosalía e Miguel Anxo Fernán -Vello. (…)”
Crónica posterior en Faro de Vigo.
Ana Acuña: “Algúns dos primeiros madrigalegos non coñecían a Castelao”
Rosa Aneiros: “Confío nos lectores máis novos porque non teñen prexuízos”
Xabier López: “Para os lectores, o mundo reinvéntase en cada libro aberto”
Entrevista
a Xabier López en Faro de Vigo, desde Xerais:
“(…) – Faro de Vigo (FdV): Vostede mesmo confesou que Cadeas é a súa novela máis arriscada e ambiciosa desde Doutor Deus. En que senso é arriscada e en que senso é ambiciosa?
– Xabier López (XL): Se emparello unha e outra novela é porque ambas as dúas obedecen a un “programa” estrutural singular, que as sitúa como textos, digamos, ao límite, tanto no fondo coma na forma. Nelas, ademais de contar ou intentar contar historias (a vocación dun narrador, á fin e ao cabo), maniféstase dalgunha maneira a problemática inherente á novelística toda: é en verdade a novela ese “espello no camiño” do que falaba Stendhal? (…)
– FdV: Coa obtención do Premio Xerais, copa vostede un bo feixe de premios conseguidos ata o de agora. Os premios son fundamentais para a boa saúde da literatura galega actual ou ben se podería prescindir dalgúns deles?
– XL: Ben, iso de “copar” non creo que sexa exactamente así. Certo que houbo temporadas da miña vida nas que houbo certa “acumulación” de premios, mais hai que pensar que xa levo máis de quince anos publicando. E nese tempo, como é de imaxinar, houbo de todo; novelas premiadas e outras que, a non levar premio ningún, obtiveron outro tipo de recompensas: lectores, traducións a outras linguas… Polo demais, creo que os premios literarios son estímulos tan bos coma calquera outros para a promoción dun escritor e, por extensión, do sistema literario onde se inscribe. Faltan, iso si, máis axudas a un sector, o editorial, obrigado a ver como os poderes públicos se esquecen de que as industrias culturais xeran tanta riqueza ou máis que outras que si merecen de vello a súa atención. Para cando, poño por caso, un plan “Pive” para o mundo do libro e a lectura?
– FdV: Cando vostede gañou o Xerais, declarou que Cadeas reflectía ese obxectivo seu de que a literatura “comezando pola forma, é ou debe ser sempre algo máis”. “Algo máis” que? É que acaso, salvo contar novas historias, queda algo por inventar en literatura?
– XL: Nada queda por inventar, certo. Pero os lectores sabemos que o mundo se reinventa con cada libro novo que abrimos. Sobre todo naqueles que nos teñen por suxeitos activos.”
Xabier López: “O mundo reinvéntase con cada libro”
Entrevista
a Xabier López no Faro de Vigo, desde Xerais:
“(…) – Faro de Vigo (FdV): O punto de arranque de Cadeas é a anécdota dun escritor que descobre na praia unha muller nova que está a ler unha novela súa. Trátase dunha experiencia real? Que tipo de curiosidade se suscita en Vde. ante a presenza dun descoñecido que está a ler un libro seu?
– Xabier López (XL): Non, non é unha experiencia real, aínda que podería entrar dentro do posible. Na fin de contas, cando un suma xa algún anos no asunto, sabe que circulan por aí certo número de exemplares co seu nome na capa. Porén, quitando as presentacións e os actos públicos é ben estraño ver alguén cun libro dun entre as mans. Non sendo que sexas un deses best-seller que rematan por poñer a lei de probabilidades da súa parte, claro. Polo demais, un arranque como ese non deixa de ser unha das moitas materializacións dunha pescuda –consciente ou inconsciente- que emprende o escritor dende o primeiro: a busca do lector, do seu lector tipo, a outra “peza” do invento. Outra cousa é, e con isto contesto a segunda parte da pregunta, que toda busca responda en verdade a un desexo real de atopar o que se persegue. De darse o caso, con toda certeza reaccionaría cun pudor extremo. E marcharía na punta dos pés, case seguro. (…)
– FdV: Coa obtención do Premio Xerais, copa Vde. un bo feixe de premios conseguidos ata o de agora. Os premios son fundamentais para a boa saúde da literatura galega actual ou ben se podería prescindir dalgúns deles?
– XL: Ben, iso de “copar” non creo que sexa exactamente así. Certo que houbo temporadas da miña vida nas que houbo certa “acumulación” de premios, mais hai que pensar que xa levo máis de quince anos publicando. E nese tempo, como é de imaxinar, houbo de todo; novelas premiadas e outras que, a non levar premio ningún, obtiveron outro tipo de recompensas: lectores, traducións a outras linguas… Polo demais, creo que os premios literarios son estímulos tan bos coma calquera outros para a promoción dun escritor e, por extensión, do sistema literario onde se inscribe. Faltan, iso si, máis axudas a un sector, o editorial, obrigado a ver como os poderes públicos se esquecen de que as industrias culturais xeran tanta riqueza ou máis que outras que si merecen de vello a súa atención. Para cando, poño por caso, un plan “Pive” para o mundo do libro e a lectura?
– FdV: Cando Vde. gañou o Xerais, declarou que Cadeas reflectía ese obxectivo seu de que a literatura “comezando pola forma, é ou debe ser sempre algo máis”. “Algo máis” qué? É que acaso, salvo contar novas historias, queda algo por inventar en literatura?
– XL: Nada queda por inventar, certo. Pero os lectores sabemos que o mundo se reinventa con cada libro novo que abrimos. Sobre todo naqueles que nos teñen por suxeitos activos.”
Agustín Fernández Paz e Suso de Toro: “Os libros triunfan na rúa”
Reportaxe 
de Faro de Vigo, con fotografía de José Lores:
“”A pesar de los feroces ataques que sufre, el sector editorial sigue estando ahí. Existe y va a ser difícil de ahogar.”Agustín Fernández Paz responde así a las dificultades a las que se enfrenta el sector editorial gallego durante su paseo diario por la Feria del Libro de Vigo, minutos antes de atender a sus lectores para una firma de libros. Fernández Paz, Premio Iberoamericano SM de Literatura Infantil y Juvenil 2011 y autor de más de una cuarentena de títulos, señala como causantes de la crisis la subida del IVA, el descrédito permanente en la cultura y el fomento de los prejuicios contra la cultura gallega. Esta última sería la causa de que, a su entender, gran parte de los lectores potenciales pudiesen llegar a alejarse de la literatura gallega. (…) Afirma que la creatividad y concienciación de los autores aumenta en situaciones como la actual. “En épocas de crisis se tiene una concienciación mayor del trabajo propio, la única arma que tenemos los autores es hacerlo cada vez mejor y tenemos que ayudar en la medida de nuestras posibilidades”. (…)
Para Suso de Toro, la situación que se está viviendo en estos momentos se debe a la falta de instrumentos que tiene la sociedad gallega para defender lo suyo, para crear un territorio propio, problema, que afirma no afecta solo al sector del libro sino también a muchos otros. A pesar de los malos tiempos, ambos autores coinciden en destacar que el triunfo de los libros está en acercarlos a la ciudadanía. “Igual que la gente sale a la calle a protestar como un estímulo de que están vivos, sacar los libros a la calle es similar. Es un símbolo de que existimos. Cualquier manifestación que suponga poner a los libros en contacto con la gente es una manifestación de vida”, afirmaba contundente Fernández Paz. El autor ya trabaja en su próxima novela en la que adelanta, tendrá una gran importancia el “cosmonauta” Yuri Gagarin.
(…) Es más, de Toro destaca el papel de las Ferias del Libro como un elemento clave para la resistencia del sector. “Hay un único error en las estrategias de supervivencia y es la desesperanza. Hay que dar la batalla cada uno en su ámbito. También en las Ferias del Libro”.”
Francisco X. Fernández Naval: “O escritor non debe renunciar a ningunha fonte histórica”
Entrevista
a Francisco X. Fernández Naval en Faro de Vigo, desde Xerais:
“(…) – Faro de Vigo (FdV): O caso é que A noite branca xa é, por crítica e vendas, unha das novelas do ano en Galicia. A que atribúe este éxito de crítica e, sobre todo, de público?
– Francisco X. Fernández Naval (FFN): Pois quero pensar que é porque a novela está ben escrita e que conta algo cunha tensión e unha paixón que engancha o lector. Tamén importa o tema, claro. Penso que está documentada dende o punto de vista histórico e quero crer que, sendo unha novela de guerra, non deixa de ser unha proposta de paz. Ademais, ten un certo valor moral, no sentido expresado por Coetzee, de que os libros deben facer mellores as nosas vidas. Iso quixera que fose A noite branca. (…)
– FdV: Un dos seus primeiros éxitos literarios foi o Premio Cidade de Ourense de Poesía e, de feito, Vde. alterna a lírica coa narrativa. De que maneira xorde a súa creación poética? Escribir poesía resulta para Vde. unha necesidade vital ou soamente literaria?
– FFN: A poesía é algo imprescindible na miña vida. Non sempre estou en condicións de escribila, pero procuro lela todos os días. Leo poesía polas mañás, antes de ir ao traballo, procurando crear dentro de min e ao meu arredor, un territorio de sensibilidade, non sei se de inocencia, que me axude a vivir. Escribila é outra cousa. Hai momentos nos que necesito expresar algo que bule ou ferve dentro de min e só podo facelo a través da palabra poética. Daquela de nada me vale a narración. Sei que se me quero achegar a iso que sinto, só me podo valer do verso.
– FdV: Algunha das súas novelas tamén foron traducidas a outros idiomas, entre eles o castelán. A este respecto decía hai pouco nunha entrevista o escritor vigués Pedro Feijoo, que “parece que se non te traducen ao castelán non existes”. Comparte Vostede esta opinión?
– FFN: Isto precisa moita matización. Existo por ser e por escribir na miña lingua, aquela pola que optei, coas súas cousas boas e malas, que de todo hai. Na miña opinión, o que sucede é que un escritor necesita dialogar con outros lectores e con outros escritores, tamén noutras linguas. O problema do galego é que para atopar saída a esas outras linguas, debe pagar a peaxe do castelán. Accedemos ao mundo polo castelán e iso é tremendo. Quizais sexa a isto ao que se refire Pedro Feijoo. Eu considero que un dos esforzos das administracións, tiña que ser o de crear canles estables de comunicación da cultura galega con outras do mundo, sen necesidade de peaxes. (…)”
Xosé Neira Vilas: “Del Riego inspiroume a difundir o libro galego”
Entrevista
a Xosé Neira Vilas en Faro de Vigo:
“(…) – Faro de Vigo (FdV): Esta correspondencia [Cartas e lembranzas. Epistolario con Francisco Fernández del Riego 1959-2007] durou case medio século ¿Cál foi o seu comezo?
– Xosé Neira Vilas (XNV): Pois arrincou en 1954 en Bos Aires. Daquela, dende as Mocidades Galeguistas -das que eu era secretario- entregóuselle a Del Riego un exemplar do seu primeiro libro, Cos ollos do noso espírito, que acababa de ser editado en Arxentina. Del Riego acudira á capital arxentina para dar unha conferencia ese 24 de xullo. A foto da cuberta recolle ese acto ó que tamén acudiron Alonso Ríos ou Suárez Picallo. A nosa relación continuou porque Follas Novas, que creei xunto coa miña dona Anisia Miranda en 1957, funciounou como unha representante de Galaxia en Arxentina. De feito, foi Fernández del Riego quen insinuou, tres anos antes, que máis que accionistas (daquela as accións custaban 1.000 pesetas), Galaxia o que precisaba era unha vía de difusión do libro galego. As coincidencias non rematan aquí, porque volvemos atoparnos en 1972 nun congreso en Vigo sobre Rafael Dieste, e eu fun o último académico que entrou na RAG sendo el presidente. Hai, ademais, unha foto do noso último encontro en Vigo, un ano antes do seu pasamento e seis meses antes do de Anisia.
– FdV: Ademais de falaren das cuestións relativas ás dúas editorias, ¿qué outro contido teñen estas misivas?
– XNV: Intercambiamos ideas, falamos da censura e daqueles libros que non se podían publicar. Lembro que, nunha delas, Del Riego propón que eliminemos as dedicatorias dos libros por se non pasan a criba. Dende alén mar, eu enviáballe libros que naqueles últimos anos da dictadura aínda non se podían conseguir en España, como obras de Jean-Paul Sartre ou Albert Camus.
– FdV: ¿Del Riego foi unha fonte de inspiración para personaxes como Balbino ou Sara, a protagonista de Querido Tomás?
– XNV: Pois non, pero Del Riego e Balbino están conectados. Hai dous anos, no Congreso Internacional do Ibby en Santiago, confirmouse que Memorias dun neno labrego foi o arranque da literatura infantil en galego. Pero en realidade, a edición sistemática desta literatura iníciase tres anos máis tarde, en 1964, cunha carta que eu lle envío a Del Riego dende a praia de Guanabo, en Cuba, na que lle insisto na necesidade de editar literatura infantil. Posteriormente, indícolle os intereses literarios dos nenos por tramos de idade. A partir de entón, Galaxia colabora coa editorial catalana La Galera para traducir ao noso idioma O abeto valente e O globo de colores. É certo que os nenos xa lían as historias dos irmáns Grimm ou de Andersen, pero é que estas obras adaptáronse par aos nenos, e non se escribiron inicialmente para eles. Esta relación con Balbino vai máis alá, porque Del Riego fixo unha crítica sobre o libro no xornal compostelano La Noche, e dende Cuba envielle 300 exemplares para distribuir en Galicia. É máis, o seu último traballo, que edita Ir Indo, é unha colaboración nunha homenaxe a min e a Balbino.
– FdV: ¿Nunca lle mencionou Del Riego a súa intención de exiliarse debido á dictadura?
– XNV: Non, e iso que perdeu o seu emprego e tivo diversos problemas. Pero gracias á súa colaboración na revista Galicia Emigrante, con entrevistas e noticias do que ocurría a este lado do mar, Del Riego contribuiu moito a reanudar os lazos entre os galegos de aquí e os emigrados, que anos antes se distanciaran debido á política. Del Riego asinaba con dous pseudónimos, Salvador Lorenzana, en referencia á localidade lucense na que naceu, e Cosme Barreiros, pola parroquia de Barreiro, na Mariña lucense.”
