Fernando Cabeza Quiles, polígrafo que destacou pola súa obra sobre a toponimia galega, cultivou tamén outros xéneros, como o ensaio e a narrativa, xunto a centos de artigos sobre temática etnográfica, histórica e social.
O seu exemplo, sempre comprometido na difusión e coñecemento da nosa cultura, fai del un referente unanimente recoñecido por toda a sociedade.
Entrevista de Antón Escuredo a Pere Tobaruela en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Para ser correspondente da Real Academia Galega hai que ter detrás unha traxectoria.
– Pere Tobaruela (PT): Desde logo. Falar da miña traxectoria e dos meus méritos como podes comprender é un pouco difícil mais obxectivamente é así. Unha institución da envergadura da Academia, sobre todo, necesita persoas cunha traxectoria avalada pola súa profesión, polas súas capacidades ou polas titulacións académicas. No meu caso, son unha persoa vinculada á lingua galega e comprometida. Sobre todo, creo que na Academia agora tamén se busca un compromiso coa nosa lingua e a nosa cultura. Nese sentido, a miña traxectoria literaria de todos estes anos é un aval diso, ademais doutras facetas desenvolvidas en Catalunya e aquí no eido da xestión cultural e vinculación máis práctica, non tan literaria. (…)
– ND: Fálase moito de que agora a xente máis nova non le tanto literatura. Que opina?
– PT: Non se trata de ler máis ou menos. Trátase da capacidade de concentración. A dispersión na que vive hoxe inmersa a nosa mocidade polas novas tecnoloxías. Por iso hai unha capacidade moi pouco desenvolvida e a lectura reséntese nese sentido. Mais hai novos rexistros literarios como é a banda deseñada ou como son os libros con máis información gráfica que creo que recuperan ese lectorado. (…)”
Desde Galaxia:
“O concello ourensán de Boborás acolleu o fallo da 41.ª edición do Premio Antón Losada Diéguez, un dos galardóns máis prestixiosos das letras galegas, que nesta ocasión recoñece o traballo de Cynthia Menéndez e Carmen V. Valiña por dúas obras publicadas por Editorial Galaxia.
O xurado, composto por representantes das tres universidades galegas, a Real Academia Galega e o Museo do Pobo Galego, entre outras institucións, destacou o valor de dúas propostas que sobresaen pola súa innovación e compromiso social.
Na modalidade de creación literaria, resultou gañadora Son coma glaciares os barcos de aceiro, de Cynthia Menéndez, unha novela que, segundo recolle a acta, constitúe unha «narración de alento lírico e esteticamente innovadora». O tribunal puxo en valor tamén a elección temática da obra, centrada na mobilización sindical do naval de Vigo nos anos noventa, un escenario aínda pouco explorado na literatura galega.
Pola súa banda, na categoría de ensaio e investigación, o galardón recaeu en As tolas que non o eran. Mulleres no manicomio de Conxo (1885-1936), de Carmen V. Valiña. O xurado salientou a capacidade da autora para combinar o rigor histórico cun estilo próximo á narrativa de ficción, ofrecendo unha análise crítica da realidade das mulleres internadas no sanatorio compostelán e abordando cuestións como a violencia machista ou a disidencia social.
A deliberación estivo presidida pola alcaldesa de Boborás, Patricia Torres, na súa condición de presidenta da Fundación Antón Losada Diéguez. O certame, impulsado polos concellos de Boborás e O Carballiño e coa colaboración da Deputación de Ourense, está dotado con 6.000 euros para cada unha das gañadoras.
A cerimonia de entrega terá lugar o vindeiro 13 de xuño no pazo de Moldes (Boborás), nun acto literario que homenaxea a figura de Antón Losada Diéguez.”
