Corcubión: presentación e sinatura de Odias a poesía, de María Lado
Arquivos do autor: asociacionescritoras-es
Queremos galego presenta unha ILP “para unha lingua vital” e de medidas para reverter a emerxencia lingüística
Desde Queremos Galego:
“Santiago de Compostela, 17 de setembro de 2026.- Representantes das entidades sociais apoiantes do protocolo lingua vital presentaron esta mañá no Parlamento galego unha proposición de lei por iniciativa lexislativa popular (ILP) para reverter a emerxencia lingüística que amosan todos os estudos e que, en palabras do voceiro da plataforma, “é reversíbel co compromiso do poderes públicos e das entidades sociais”.
“Non nos resignamos”, asegura Maceira, “se a lingua galega está viva é porque hai unha sociedade que a defende e actúa para mantela”. Neste sentido, o voceiro de Queremos Galego recordou que mentres a Xunta amosaba por un lado un suposto interese pola lingua e lexislaba polo outro contra a súa presenza en ámbitos como os medios públicos, a administración ou a IA, a sociedade manifestábase en apoio aos acordos unánimes previos arredor da lingua (como o actual PXNLG, a DUDL ou o a CELRM) e ás alternativas que as entidades ían elaborando colectivamente nun proceso que culminou no Protocolo Lingua Vital.
A iniciativa lexislativa popular presentada hoxe recolle os principais aspectos dos acordos pola lingua acadados por entidades da lingua mais tamén sindicais, culturais, veciñais, da comunidade educativa, do ecoloxismo ou das persoas consumidoras. Unha vez admitida a trámite, comezará un proceso de recollida de sinaturas que contará coa implicación de centos de colectivos sociais e de persoas voluntarias para que en cada vila e localidade de Galiza se poida asinar e apoiar esta proposta para reverter a emerxencia lingüística e facer da nosa unha lingua vital, en todo e para todo.
“Na diversidade e pluralidade da comisión promotora desta lei”, afirma Maceira, “pode verse que a lingua galega é elemento de unidade e cohesión social, que no contexto actual é máis necesario que nunca defender e impulsar”. “Non hai ningún motivo para que o Parlamento non aprobe esta iniciativa lexislativa popular”, conclúe, “porque non hai ningün motivo para incumprir os acordos en relación ao idioma”.
As entidades que forman parte da Comisión promotora en representación das 396 que apoiaron o Protocolo Lingua Vital son: A Mesa pola Normalización Lingüística, Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG), Asociación Galega de Profesionais da Tradución e da Interpretación (AGPTI), Asociación de Actores e Actrices de Galicia (AAAG), Coordinadora de Traballadores/as de Normalización Lingüística (CTNL), Asociación Socio-Pedagóxico Galega (AS-PG), Confederación Galega de ANPAs de Centros Públicos (CONFAPA Galicia), ANPAS Galegas, Prolingua, Rede da GaliLusofonia, Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza (ADEGA), Organización Galega de Comunidades de Montes Veciñais (ORGACCMM), Asociación de consumidores de Galicia (ACOUGA), Asociación Cultural Alexandre Bóveda, Federación Galiza Cultura, Asociación Cultural Cultura Aberta de Carral, Asociación veciñal Agra, Bloque Nacionalista Galego (BNG), Movemento Sumar Galicia, Vía Galega, Erguer, Galiza Nova, Confederación Intersindical Galega (CIG), CIG-Ensino, Sindicato nacional de Comisións Obreiras (CCOO), Federación de Ensino de CCOO e Unión Xeral de Traballadores e Traballadoras (UXT).
| Contido da ILP Partindo das medidas contempladas nos acordos unánimes arredor da lingua (PXNLG, na CELRM, da DUDL e Lei Paz Andrade) e como resultado do proceso colectivo do que resultou o Protocolo Lingua Vital, preséntase unha proposta de lei con acción centradas en garantir a presenza do galego en todos os ámbitos e para todos os usos: 1. Garantía dos dereitos lingüísticos: para asegurar o cumprimento da PXNLG, a avaliación de impacto lingüístico das novas normas, o dereito ao uso do galego nos servizos económicos e comerciais e a creación dunha valedoría de dereitos lingüísticos. 2. Ensino: proponse derrogar o decreto contra o galego e estabelécese a galega como lingua vehicular e de acollida no conxunto do ensino sen que poida ser restrinxido, así como asegurar a formación do profesorado, a oferta de materiais e recursos didácticos, un programa específico na formación profesional e o aproveitamento da lusofonía. 3. Servizos públicos: Como lingua da administración pública, estabelece a oferta positiva en galego, o seu coñecemento para o acceso ao emprego público e a súa presenza e disposición por defecto e prioritaria da administración, incorpora clausulas e garantías de oferta e uso de galego nos contratos públicos. En ámbitos como a sanidade proponse a un plan de xestión lingüística e na xustiza a presenza do galego nos programas de xestión e documentos. Para contribuir á galeguización da administración a Xunta promoverá a creación de servizos de normalización lingüística e a coordinación entre eles. Por último, estabelécense accións e programas para a formación e integración de migrantes integramente en galego tendo en conta ás entidades representativas destas comunidades. 4. Medios de comunicación e dixitais: respecto aos medios públicos, a ILP propón o uso exclusivo do galego en todos os programas e producións, incluídos os contidos publicitarios, así como un plan estratéxico da CSAG que recupere o seu papel normalizador, o pluralismo e unha oferta ampla e atractiva, nomeadamente para o público infantil e xuvenil. Nas tecnoloxías propón asegurar a presenza por defecto e a súa incorporación nos servizos e dispositivos dixitais. 5. Oferta cultural, audiovisual e actividades deportivas: Estabelece o investimento público en obras e actividades culturais en galego, a promoción da distribución e difusión do libro en galego, cotas de emisión, dobraxe e lexendaxe para os fornecedores de servizos de comunicación audiovisual, garantir a exhibición de cinema en galego nas salas, e o galego como lingua das actividades deportivas nas que participar a Xunta. 6. Acción exterior, galego estremeiro e lusofonía: reclamación da oficialidade do galego na UE, o recoñecmento de Galiza na CPLP, mecanismos para a efectivización da ILP nos territorios de lingua galega fóra da comunidade autónoma e a creación do Instituto Rosalía de Castro para a promoción do galego no exterior. Disposición derrogatoria e finais. Finalmente, a ILP, conta cunha disposición que derroga o decreto contra o galego no ensino e unha serie de disposición finais que modifican os aspectos máis lesivos contra o galego de leis aprobadas polo Partido Popular en ámbitos como o consumo, o emprego público, a administración local, os medios públicos ou a intelixencia artificial. |
Nace Moléculas Editorial
“Con sede na cidade de Tui, Moléculas Editorial é un proxecto longamente traballado polo escritor, músico e editor Francisco Castro, que estará á fronte da editorial, coa coordinación editorial da escritora Inma López Silva.
A nova editorial nace cunha vontade clara: publicar libros en galego pensados para un lectorado esixente, obras que teñan unha voz propia e que merezan formar parte dun catálogo coidado e coherente.
Moléculas pretende que sexa a calidade dos proxectos, e non exclusivamente as expectativas comerciais, a que determine que libros publicar. Nun momento no que a velocidade do mercado editorial impón con frecuencia os seus criterios, o novo selo aposta por traballar con calma, seleccionar con rigor e coidar cada libro.
«Queremos publicar libros que nós mesmos queiramos ler» resume o espírito dun proxecto que aspira a construír, pouco a pouco, un catálogo de títulos en galego capaces de dialogar cun público lector interesado en propostas literarias singulares e de calidade.
Os primeiros títulos
Moléculas Editorial inicia a súa andaina con dous libros moi diferentes, pero que comparten esa vontade de ofrecer aos lectores propostas literarias con personalidade.
O primeiro é Despois de San Castelao. Unha biografía do mesías galego, de Inma López Silva. Ata o de hoxe non existía na nosa lingua unha biografía realmente divulgativa do rianxeiro. O libro aborda a figura de Afonso Daniel Rodríguez Castelao desde as súas múltiples facetas —debuxante, político, orador, escritor e exiliado— e pretende achegar ao público xeral unha visión divulgativa da súa figura, ao tempo que recupera aspectos menos coñecidos e mesmo controvertidos da súa vida.
O segundo lanzamento é Lázara, de Rexina Vega, o seu primeiro libro como poeta logo dunha extensa e fecunda obra narrativa. Estamos diante dun libro que se adentra na experiencia da enfermidade e na travesía do corpo, a quimioterapia, a posibilidade da morte e a procura dun lugar desde o que volver mirar. Unha voz que, fronte á dor e á perda, reivindica tamén a beleza, a gratitude e a esperanza.
Nos vindeiros meses verá a luz un poemario híbrido (poesía, narrativa e fotografía) e moi diferente a toda a súa produción anterior, do poeta Baldo Ramos, así como a poesía inédita dunha importante intelectual galega que se anunciará dentro de pouco.
Os dous primeiros títulos de Moléculas Editorial estarán axiña dispoñibles nas librarías, dando así comezo á andaina pública dun proxecto editorial decidido a facerse un lugar no panorama editorial galego.”
A Coruña: XVII Lúas de Outono 2026. Manuel María, con Ludus Tonalis, o 23 de setembro
Carballo: clube de lectura de Espiral Maior Foro. Sesión arredor de Querida Paula, de X. Antonio Andrade
Vilalba: presentación de Versos republicanos (e outros poemas), de Carmiña Prieto Rouco
Vilalba: presentación de Formas, figuras e sombras na Terra Cha e Catálogo do cantar de cego galego. Volume I. Voandeiras, de Mero Iglesias
Pontevedra: presentación de A muller de mentira, de Iria Collazo López
A Coruña: Afinidades electivas. Encontro literario con Samuel Merino e Ana Lamela Rey
Bases do VI Concurso de Poesía en Lingua Galega Xaquina Trillo
Desde a Mesa das Verbas:
“O VI Concurso de Poesía en Lingua Galega Xaquina Trillo é organizado pola Asociación Cultural Mesa das Verbas de Vilagarcía de Arousa coa colaboración da Deputación Provincial de Pontevedra, do Concello de Vilagarcía de Arousa e do Centro Comercial Arousa.
– Pódese participar a partires dos 15 anos de idade, cumpridos no ano 2026, calquera persoa que así o desexe.
– Cun poema en idioma galego de ata 60 versos de extensión como máximo.
– Presentación baixo plica.
– Abrirase o prazo de entrega de poemas do 15 de setembro de 2026 ao 30 de novembro de 2026.
– Fallo, primeira quincena do mes de decembro de 2026.
– Entrega de premios, nunha data a determinar, a partires do 21 de decembro de 2026.
– Publicaranse os poemas premiados no blog: https://mesadasverbas.blogspot.com tamén nun Boletín especial Medulio e nun número da revista ANACO.
– Premios: 1º) 375 € en metálico, vale de 150 €, diploma e agasallo. 2º) 250 € en metálico, vale de 75 €, diploma e agasallo. 3º) 175 € en metálico, vale de 50 €, diploma e agasallo.
– Agasallarase ao Xurado cun vale de 100 € a cada membro.”
As bases completas pode consultarse aquí.
