“Entrevista Guerra da Cal ao professor Xosé Luís Franco Grande”

Desde o Portal Galego da Língua:
“No contexto do Colóquio homenagem a Ernesto Guerra da Cal realizado em 11 de outubro de 2011, Xosé Luís Franco Grande partilhou connosco a sua vivência da especial relação de amizade que manteve com Ernesto Guerra da Cal. No Colóquio ofereceu-nos um estudo da obra poética do ferrolano com a palestra intitulada A poesia de Guerra da Cal, depois na entrevista respondeu amavelmente às nossas perguntas:”

María do Cebreiro: “Tradúcese como unha forma de propaganda”

Entrevista de Iago Martínez a María do Cebreiro, publicada en xullo de 2011 no Xornal, recuperada a través do blog do autor, Disimulen:
“Iago Martínez (IM): Fogar impronunciable remite a Beckett e, como di o libro, á “identidade como desposesión”.
– María do Cebreiro (MdC): Sempre encontrei máis interesante unha certa rebeldía con respecto ao sentimento de arraigo que a afirmación identitaria. Non vou entrar en se é necesaria ou non, pero a afirmación identitaria paréceme pouco estimulante dende o punto de vista intelectual. Sutura as linguaxes, os discursos, pouco máis imos poder sacar dela. En cambio, da resistencia a ese proceso si que poden saír cousas interesantes, cando menos no que ten que ver co recoñecemento dos conflitos, e ao final o sentido político das cousas xérao o conflito, non o acordo. O acordo o que xera é unha linguaxe de himno máis ou menos eficaz socialmente –cada vez menos, creo eu–, pero dende o punto de vista do alimento para o pensar non vai moi lonxe. (…)
– IM: Cito textualmente: “O que é digno de ser defendido non necesita lugares de memoria”.
– MdC: É esa tensión que hai no literario entre a conmemoración e o que se resiste á conmemoración. Subxace ao ensaio unha especie de corrente que agora mesmo na filosofía política se presenta como unha crítica da representación. Estou pensando en Badiou ou Rancière. Unha crítica da linguaxe como representación e da política como representación. Eu creo que a linguaxe e a política, se ben nunca están á marxe á representación, non deben aspirar a iso. Máis ben, o seu poder é o de destruír os pactos. Igual que cando di Rancière que a democracia está máis cerca do que rompe o pacto que do que o compón, eu tamén creo que o político na poesía ou na literatura está máis cerca do que rompe esa linguaxe do consenso, da representación, da conmemoración. Hai sempre unha relación violenta entre poder e poesía, porque ao final a política necesita a palabra do poeta para lexitimarse, para quedar como o fermoso, o memorable, o sagrado. E á inversa, moitos poetas pactaron ou necesitaron esoutro terreo da conmemoración, supoño que para facerse fortes e perpetuarse. Para min o máis interesante é a linguaxe que resiste a iso. (…)”.

Xavier Queipo: “O exercicio da crítica mantenme vivo e optimista”

Entrevista de Ramón Nicolás a Xavier Queipo en Qué leer, a través de Xerais:
“(…) Qué Leer (QL): Vive fuera de Galicia pero su voz, siempre crítica, está aquí para quien quiera escucharla.
– Xavier Queipo (XQ): El ejercicio de la crítica me mantiene vivo y optimista. Lo de vivir fuera con frecuentes visitas al país proporciona un punto de vista distinto, ni mejor ni peor, pero distinto. Lástima que hayan cerrado ciertos medios en los que tenía libertad para presentar mis ideas. Quedé huérfano de canales de expresión y repugnado definitivamente con nuestros gobernantes autonómicos (del Partido de los Peores.)
– QL: El viaje, el naturalismo, los escenarios marítimos, la aventura, el respeto a la diferencia, la crítica al poder están en su obra. ¿También en Extramunde?
– XQ: Ciertamente. El nivel cero de lectura sería una novela de aventuras clásica, pero después están otros niveles más vindicativos y políticos, como los que usted apunta. El naturalismo y los escenarios marítimos están presentes en muchas de mis obras. Uno habla con más seguridad de lo que sabe. Destacaría también una apuesta formal en la construcción de personajes atractivos y de narradores alternativos. (…)
– QL: Que expectativas deposita nesta novela?
– XQ: Soy consciente del interés que los premios Xerais despiertan en Galicia. Por eso invertimos en reutilizar parte del dinero del premio para hacer unas presentaciones espectaculares en Compostela y Vigo, con dramatizaciones , danza contemporánea y una performance mezclando música, textos e imágenes. El público lo agradeció y los medios de comunicación ignoraron los eventos. No se puede esperar mucho de profesionales mal pagados. Fuera ya es otra cosa, pues aún hay muchos prejuicios en el Estado sobre los sistemas literarios que so sean el castellano, una carencia de imperialistas fracasados, que en vez de ver una riqueza en la pluralidad de lenguas ven un peligro.”

Pontevedra: actos literarios no Culturgal para o sábado 3 de decembro

A Feira das Industrias Culturais, Culturgal 2011, continúa sábado 3 de decembro no Pazo da Cultura de Pontevedra, con horarios de 11:00 a 14:30 h. e de 16:30 a 21:30 h., e entrada libre até completar capacidade. Deixamos aquí o programa: Culturgal 2011, dentro dos que destacamos os seguintes actos literarios para este día:

Sábado 3:
12:00 h. Presentación de Onde mercan os larpeiros, de Tomás Alonso e Víctor López, publicado en Galaxia. No Salón.
12:30 h. 2.0 Editora. Presentación do proxecto editorial. No Salón.
13:00 h. María Solar e Xosé Tomás: Vou ter un irmán!!!, publicado en Galaxia. No Cuarto dos Nenos.
13:30 h. Colección de libros Cociña infantil e familiar, de Ouvirmos. No Salón.
13:30 h. Entrevista a Inacio Vilariño e sinatura do seu libro Fábula Galénica, publicado en Baía Edicións.
14:00 h. Elena Gallego: Dragal I e Dragal II, novelas xuvenís publicadas en Xerais. No Salón.
16:30 h. Berrobambán: Contatrás. No Cuarto dos Nenos.
17:00 h. Colectivo da Porta Verde do Sétimo Andar: Q de Vian. Cadernos. No Salón.
17:30 h. Xosé Tomás: Nómades. A emigración a través das mulleres, publicado en Galaxia. No Salón.
18:00 h. Café con: Manuel Rivas.
18:00 h. Guía das libélulas de Galicia, publicada en Baía Edicións. No Salón.
18:30 h. Fernando Neira: Berrogüetto: O pulso da terra. Un libro sobre a eclosión do folque galego, publicado en Galaxia. No Patio.
18:30 h. Anxo Fariña: A chave da Atlántida. No Cuarto dos Nenos.
19:00 h. Café con: Domingo Villar.
19:00 h. Conversa de Manuel Jabois con Manuel Rivas e José Luis Cuerda. No Salón.
20:00 h. Conversa de Manuel Jabois con Domingo Villar e novos autores de novela negra: Xosé Manuel García López e Francisco Varela Losada. No Salón.
20:00 h. Happening multidisciplinar. Vídeo, son, palabras, expresión corporal. No Faiado.

Iria Morgade: “Textos curtos e condensados parécenme o máis apropiado para unha literatura activa”

Entrevista a Iria Morgade en Letra en Obras:
“Iria Morgade Valcárcel (Pontevedra, 1988) vén de rematar a última versión da súa novela Verbas no ar, que usa as revoltas do último ano en diferentes sociedades asfixiadas para tecer un relato no que pretende explicar que “a humanidade ten algo en común”. A novela serviulle para gañar o VII Premio Biblos – Pazos de Galicia e estará nas librarías do país antes do nadal, despois de ter colaborado na fase final co escritor Xabier P. Docampo. Estudou Ciencias Políticas entre Compostela e Madrid e cando fala sobre a formación da afección á lectura recoñece que “de pequena sempre me gustou moito e a miña nai gústalle moito escribir polo que collo dela o gusto pola literatura, como tamén o gusto de escribir”. Desfruta lendo e se lle pedimos que chame a atención sobre xente que escribiu libros nos que naufragou felizmente di Lovecraft, Kundera, Ferrín, Auster, Fernández Paz, Rosalía ou Celso Emilio Ferreiro.
– Letra en Obras (LeO): De que maneira pode contribuír a literatura a cambiar o mundo?
– Iria Morgade (IM): Non se trata de abrir mentes, porque iso é un proceso propio de cada un pero axuda a reflexionar, ás veces utilizando as situacións límite para que se faga remover algo. Eu estudei políticas e vendo como a xente tenta concienciar doume conta de que ás veces é metódico, pouco atraente, unha simple exposición de ideas, máis de tese que outra cousa. Aí é onde xoga a literatura, ofrecendo un achegamento diferente.
– LeO: Que efecto pretendes producir no lector cando escribes?
– IM: Concienciar non é unha palabra que me guste, porque vexo que ten algo de imposición para que a xente pense dunha forma ou outra. Pero si que, ás veces, eu vexo as cousas dunha maneira clara e simple e tento achegar esa visión xa que ás veces semella que todo ao redor complica a nosa mirada, hai moito ruído que nos impide chegar ao fondo. As situacións límite axudan porque hai cousas que nós agora vemos máis difuminadas e podemos atopar nas situacións límite paralelismos nos que non pensaramos. (…)”

Contos Estraños: “No futuro do nosso sistema literário os pequenos projetos jogarám um papel fundamental”

Entrevista en Galiza Livre a Contos Estraños:
“(…) Galiza Livre (GL): Contos Estraños Editora, além de ser um projeto empresarial, nasce com a finalidade de finalidade “ajudar a normalizar o panorama da literatura fantástica em língua galega, principalmente mediante a promoçom de autores e ilustradores do país”. Pensades que o campo literário galego continua sem diversificar-se e monopolizado pola narrativa de temática galega e a poesia –cobrindo os ocos, claro, com o espanhol–?
– Contos Estraños (CE): O sistema literário galego mudou muito na última década, por fortuna, com a geralizaçom de fenómenos como o best seller, ou a traduçom literária. A impressom a demanda também favoreceu a apariçom de difussom de projetos editoriais modestos, como o nosso, que procuram preencher ocos que antes havia que preencher com o espanhol. De todos os jeitos, fica muito por fazer, e o nosso sistema segue a estar dominado por uns poucos que possuem critérios editoriais muito definidos e pouco diversificados. Polo geral, publica-se para um público militante do livro galego que já está ganhado e já participa da nossa cultura literária, sem abrir o abano, se calhar por temor a nom chegar ao outro público, por conservadurismo ou comodidade. (…)
– GL: Tem-se falado ultimamente muito da crise do setor editorial galego. Vós, como um projeto pequeno e que nasce desde baixo, que opinades? O futuro passa por projetos como o vosso, mais “artesanais”, ou polas grandes editoriais?
– CE: Conjugando a primeira e mais a segunda resposta, o mercado editorial galego é como pescar num estanque fechado onde os peixes nom se reproduzem. Estamos a consomer recursos, sem criar novos leitores interessados na nossa literatura. A fim de contas, som os novos os que configurarám o futuro do mercado editorial, e os que o controlam actualmente semelham anquilosados na ideia de forçar o gosto pola leitura. Na nossa opiniom o problema está aí, em dar-lhe ao público no o que quer, senom o que um quer que consomam. Evidentemente há crise no mercado literário galego, mas é umha crise sistémica, derivada, entre outras cousas, de décadas de malas políticas do livro por parte das administraçons. Se só pensamos nos subsídios, nas compras institucionais e nos docentes, ao melhor somos nós mesmos os causantes dessa crise. Por fortuna, ideias nom faltam, e os meios de produçom som de cada vez mais accessíveis e baratos. Ao melhor o futuro do nosso sistema literário nom será só dos pequenos projetos, mas que estes jogarám um papel fundamental, disso nom temos nenhumha dúvida. (…)”

Entrevista a Carlos Callón na revista mexicana M Semanal

Entrevista a Carlos Callón na revista mexicana M Semanal:
“(…) M Semanal: En su libro [Amigos e sodomitas] cuenta esta historia de Pedro y Muño y la sitúa en su contexto, uno de tolerancia entre uniones de varones en aquella época. ¿Qué ocurrió cinco décadas después en aquella Europa premoderna?
– Carlos Callón: Podemos datar a comienzos del siglo XI el inicio del odio al homosexual con la forma y la fuerza que conocemos hoy. Por mucho que haya quien se quiera empeñar en decirnos lo contrario, que la homosexualidad siempre ha sido perseguida o cosas parecidas, la documentación es muy testaruda. El prejucio homófobo no es natural e instintivo, sino social e histórico. (…)
Lo paradójico del intento de falsificación histórica que se produce es que se conservaron muchos textos en los que se satirizaba o condenaba la homosexualidad, por lo que acabamos sabiendo mucho de ella en esos siglos oscuros. Alfonso V, por ejemplo, dio orden de quemar todo lo que tuviera que ver con los sodomitas y su pecado. La idea del pecado nefando —que no puede nombrarse— es la que prima en esta bibliocastia ordenada por este rey. La valentía del texto de Carlos Callón, que también aborda el tratamiento de la homosexualidad en los cancioneros y poesías medievales cristianas y árabes de la Edad Media en España, radica sobre todo en que se salta la ñoña concepción historiográfica que mantienen muchos de los historiadores españoles, formados en la dictadura de Franco bajo los ejes y ojos católicos más retrógrados. Sus conocimientos como filólogo y su cercanía al mundo LBGT consiguen hacernos ver con otro prisma aquellos siglos, y querer, por ejemplo, buscar por Santiago de Compostela la calle medieval de las prostitutas, Moeda Vella (moneda vieja), a escasos 50 metros de la Catedral de uno de los focos de la Cristiandad, lugar donde el trovador Joán Vasques de Talaveira sitúa a unas lesbianas soldadeiras (prostitutas a sueldo o para satisfacer a los soldados; es bien sabido que los mayores focos de prostitución estaban —¿están?— donde había soldados y ejércitos) y compone un cantar para burlarse de ellas.”

Manuel Lourenzo González: “Non teño fe no indignismo”

Entrevista a Manuel Lourenzo González en La Voz de Galicia:
“(…) – La Voz de Galicia (LVG): O xurado do Premio Blanco Amor destacou como a súa obra aborda os problemas da identidade e o sentido da vida. ¿Eran eses os temas que quería reflectir?
– Manuel Lourenzo González (MLG): Podería ser ese o contido, entre outros. Pero é unha novela complexa, da que se poden desprender eses contidos entre outros. Ten moitos personaxes e moitas lecturas. Pero eu a describiría como un tempo de prever a deriva á que pode levarnos a sociedade desde o meu punto de vista, desde o meu ángulo, algo pesimista nese sentido. E, ao mesmo tempo, con vontade de narrar unha historia literaria. (…)
– LVG: Vostede cualificou a literatura en galego como “de resistencia”. ¿Segue manténdoo?
– MLG: Subscríboo plenamente. É unha literatura de resistencia e completamente desnivelada con respecto á española. Hai unha competencia desleal coa que seguimos loitando.”

Pere Tobaruela: “A razón do meu libro é explicar a presenza dos cataláns en Galicia”

Entrevista a Pere Tobaruela en La Voz de Galicia, a través de Xerais:
“- La Voz de Galicia (LVG): ¿Cal é o obxectivo que perseguiu ao escribir esta ficción [Poñente]?
– Pere Tobaruela (PT): O motor do libro é a presenza dos cataláns que chegaron aquí para por en marcha a industrias das salgaduras. Ese é o motor do libro. A partir de aquí comeza a parte na que se mergulla unha situación especial e o coñecemento do mundo dos cataláns.
– LVG: ¿Cal é a razón dese xogo do presente e o pasado?
– PT: A razón do libro é explicar a presenza dos cataláns aquí para por en marcha a industria da salgadura. E a maneira de explicalo é establecendo esa relación do presente co pasado. Son como dúas novelas nunha, pero na que todo está entrelazado. É esa dobre mirada para permitirlle ao lector unha mirada hoxe en día, para explicar ese pasado desde o presente en primeira persoa.
– LVG: ¿Por que lle interesou afondar nesa pegada dos cataláns na Galicia do século XIX?
– PT: O meu interese é á mesma vez o punto de partida da obra. A protagonista principal está nun cemiterio de Pobra do Caramiñal onde ve, como o autor, unhas lápidas con apelidos cataláns. Entón, a pregunta é que pasou logo. (…)”.

Fran Alonso: “Desde a literatura trato de explicar o meu tempo”

Entrevista a Fran Alonso en Disquecool:
“(…) Disquecool (D): Como valoras a acollida de Ninguén?
– Fran Alonso (FA): Sabes que circula un hoax que é verdadeiro? Puxemos en marcha unha campaña, a través do correo electrónico, na que se di que Xerais agasalla con exemplares de Tráiler, a miña primeira novela, asinada por min. E é unha campaña que é real, realmente agasallamos co libro como modo de promoción, pero moita xente desconfía de que sexa real e non pide o libro porque cre que é un hoax. Pero non che contestei a pregunta! Eu creo que a acollida foi moi boa. Claro, ti sempre tes unhas expectativas con cada libro que sacas. Eu tiña boas expectativas para este libro, pero recoñezo que non tantas como agora teño. Tivo moitísimas críticas practicamente nos primeiros quince días, nos medios… supoño que é consecuencia de que o tema resulta moi actual, e interesa.
– D: En xeral, na túa obra, destaca que non só é moi prolífica, senón que o é en xéneros moi diversos: narrativa, poesía, xornalismo, literatura infantil. Iso ás veces pode crear certa desconfianza?
– FA: Si, eu creo que tes razón. Os poetas pensan que es narrador, non poeta. Os narradores que es poeta, non narrador. Os xornalistas que es narrador ou poeta, pero non xornalista, pero non acaban de situarte en ningún sitio, incluso para os críticos pode ser confuso. Pero para min é enriquecedor, porque me permite expresarme a través de distintas manifestacións que no fondo son a mesma: a literatura, e creo que a obra literaria dun autor debe ser valorada globalmente. Ademais os meus libros están todos interconectados, nada é explicable sen o resto dos libros, vou tecendo unha especie de arañeira global, evidentemente, funcionan individualmente, o lector pode ler un só libro, pero a min me permite romper coas barreiras xenéricas e entendo que hoxe iso debe ser algo superado. Vivimos nun mundo fragmentario, confuso e a literatura vai acorde con iso. Pénsoo cando leo os autores do século XIX e atopo un narrador omnisciente. Iso hoxe non funciona porque non é crible. E igual cos xéneros, xa non son ríxidos, todo é cuestionable e todo é posible hoxe, a literatura ten que asumir as formas do mundo tal e como é se quere interpretar o mundo actual. Para min o máis importante para o escritor é ter unha visión do mundo que ofrecer aos lectores. (…)”.