Diana Varela Puñal: “A nosa cultura é o noso estandarte”

Entrevista a Diana Varela Puñal en Palabra de Gatsby:
“(…) – Palabra de Gatsby (PG): Comecemos cunha idea forte. Que é para vostede a literatura?
– Diana Varela Puñal (DVP): No meu caso, escribir é a parte final dun proceso que pasa, primeiro pola observación e máis tarde pola reflexión, para ás veces cristalizar na escrita. Non é nada premeditado, nin moito menos que olle a realidade que me rodea para “aproveitala” como un recurso literario. Nin sequera me gusta demasiado tomar notas de sucesos, ou intres que me chaman a atención. Se verdadeiramente “me tocan”, permanecen en min palpitando para sempre. Nunca temín esquecer eses pequenos lampos, porque se os esquezo, supoño que non eran o suficientemente importantes como para ser a semente de algo, que sinta necesario escribir. Iso é como eu definiría a literatura. Aquilo que cando se le ou se escribe, un sinte que lle era necesario. A ollada de quen coa súa escrita é capaz de arroxar luz sobre a realidade, sen falta de describila. Pero a arte ten distintas “frecuencias” e cada quen conecta cunha distinta. De modo que, se ben isto é valido para min, pode non selo para outra persoa.
Distinto é falar de métodos de traballo. Eu, cando xa teño un libro en proceso, entón si apunto detalles, episodios, versos. Pero son dúas etapas diferentes. Digamos que o tempo de fermentación é algo que non manipulo, nin pretendo manipular racionalmente. A posterior elaboración do texto, non digamos a corrección, si a controlo con rigor.
Diría, por tanto, que definiría a literatura como o froito do pensamento abstracto, cando o vivido está tan interiorizado que xa nin a penas se pode rastrear a súa orixe, a anécdota da que xurdiu. Para posteriormente ser o resultado dun rigoroso, cabal e responsable exercicio de corrección. A sucesión de enxeños, información acumulada para xuntar páxinas, ou achados literarios, non son o que eu, por volver ó fío da pregunta formulada, cualificaría como literatura. Pero insisto en que son “frecuencias” e cada quen ten a súa propia coa que conecta. A poesía, a música, a pintura, a literatura que a min me fai tremer, é a que me transporta máis alá da realidade “vivencial” ou concreta, a que me arrastra ata augas profundas sen falta de artificios. (…)
– PG: Escribe principalmente poesía, mais ten textos narrativos e teatrais. Hai en cada eido unha autora distinta ou enfoca o proceso creativo da mesma forma?
– DVP: O método de traballo é completamente diferente en cada xénero. Cando escribo poesía non busco nada, nin pretendo recuperar tampouco nada. Tan só de repente sinto a necesidade de expresarme e fágoo, case sempre cuns cantos versos en aparencia inconexos e apresurados, escritos a man. Isto sucédeme con frecuencia cando xa case estou durmida, o que supoño tamén explica a presa coa que os escribo, chea de sono e ás atoutiñadas… Ó cabo do tempo volvo sobre eses textos manuscritos e vounos “pulindo”. Algo parecido fago coa novela e co teatro, case nunca parto dunha historia preconcibida. Comezo escribindo “retallos” e nun momento determinado noto como se van integrando, a base de traballo, de pensar moito neles, de moitísima corrección e de darlle o tempo necesario para que asenten.
– PG: Cal é o xerme de Diario sen datas dunha aborixe galega (Laiovento, 2019)?
– DVP: Son avogada e exerzo a miña profesión en galego, tanto na redacción de todo tipo de escritos, na interactuación co funcionariado, así como na celebración dos xuízos. Esta decisión que é, por outra banda, de elemental coherencia, tenme ocasionado algún que outro incidente. Comecei a traballar con apenas vintedous anos, antes de rematar a carreira, e a miña condición de muller nova e galego falante era unha auténtica bomba de reloxería nun sector historicamente conservador -cómpre dicir que con valiosas excepcións-, como é o da Administración de Xustiza. Nunha ocasión, cando cheguei á casa, cansa e abatida por non sei que cousa me pasara por este tema, comecei a facer unha listaxe con todas as anécdotas que me tiñan sucedido por falar, traballar e vivir en galego. Esa listaxe foi o xerme de Diario sen datas dunha aborixe galega, que en realidade xa comezara na miña adolescencia, cando chegamos desde Corme á Coruña.
A partir de aí, desde o colexio, o instituto, a facultade e na miña vida diaria -coido que non só polo idioma, senón tamén polo acento non neutral co que falo-, lembro incidentes relacionados con isto. Algún dos relatos ou temas funos dando a coñecer, ou cando menos tratándoos, no desaparecido xornal Galicia Hoxe, onde colaborei facendo primeiro unha pequena columna e logo a contraportada dos domingos. Pero incluso o concepto de “aborixe” era algo no que levaba traballando (e sigo) desde que fun consciente da miña condición de muller galega e galegofalante con acento non neutral. E diso, por sorte ou por desgraza para min, fun consciente sendo practicamente unha mociña. (…)”

A Coruña: presentación de Diario sen datas dunha aborixe galega, de Diana Varela Puñal

O 10 de febreiro, ás 19:00 horas, no Forum Metropolitano da Coruña, Diana Varela Puñal presenta Diario sen datas dunha aborixe galega, publicado por Laiovento.

Manuel López Rodríguez gaña o VIII Certame de Poesía Ardeiro

Desde o Concello de Negreira:
“O poemario Desde onde non nace, do poeta noiés Manuel López Rodríguez, é o gañador do VIII Certame de Poesía Xosé Manuel López Ardeiro, cuxo fallo deuse a coñecer este mércores 18 de Nadal, durante un acto literario-musical celebrado no Auditorio de Negreira. A outra finalista foi Migratoria, cuxa autora é Andrea Fernández Maneiro, de Vilagarcía de Arousa. No acto participou o grupo de música Oîma formado por Antía Ameixeiras, Olalla Liñares e Martín Sendón.
Ao certame convocado polo Concello de Negreira presentáronse un total de dezanove poemarios e os membros do xurado, presidido polo escritor José Antonio Ponte Far, xunto cos poetas Xulio López Valcárcel, Diana Varela, a escritora e investigadora María López Sández, e máis a profesora María Rey; seleccionou aos dous traballos finalistas, e da obra gañadora valorou: «Como unha obra executada con brillantez, desde unha óptica introspectiva» e tamén valorou «a estética renovadora en canto á linguaxe e ao ritmo», segundo recolle o acta do xurado.
Así mesmo, o xurado decidiu outorgar o segundo premio a Migratoria, presentado baixo o lema ¨O remendador de redes¨, valorando «a profunda emotividade que recolle a epopeia histórica do pobo galego, da emigración, e que recolle a insistencia da memoria a través dos recordos e as vivencias». O xurado comprácese en salientar a «alta participación e calidade dos participantes».
Manuel López Rodríguez recibiu un premio en metálico de mans do alcalde de Negreira, de setecentos euros, concedido polo Concello de Negreira, e a súa obra será editada nun libro pola Secretaría Xeral de Política Lingüística e a Dirección Xeral do Libro, da Xunta de Galicia, coa entrega ao autor de 200 exemplares da obra que será editada por Medulia Editorial. Ao segundo premio que correspondeu a Andrea Fernández Maneiro, recibiu un premio en metálico de trescentos euros por parte do Concello.
No acto contouse coa presenza do alcalde de Negreira, Manuel Ángel Leis Míguez e membros da Corporación Municipal, así como os fillos do finado poeta Xosé Manuel López Ardeiro e, salientar a presenza e participación do director xeral de Políticas Culturais, Anxo Manuel Lorenzo Suárez.”

Feira do Libro da Coruña 2019: actividades literarias destacadas do 10 e 11 de agosto

O 11 de agosto finaliza a Feira do Libro da Coruña (nos Xardíns de Méndez Núñez, s/n.), organizada pola Federación de Librarías de Galicia, con horarios de 11:00 a 14:30 h. e de 18:00 a 22:00 h., cos seguintes actos literarios destacados dentro do seu programa para estes días:

Sábado 10
13:00 h. “A diversidade sexual na literatura escrita por mulleres”. Conversan Eli Ríos, Emma Pedreira, María Reimóndez e Andrea Nunes. Modera Bárbara G. Vilariño.
18:00 h. Presentación de Os tempos e o clima de Galicia, de Alberto Martí, Juan José Taboada, Dominic Royé e Xavier Fonseca, publicado por Xerais.
19:00 h. Inma López Silva asina Chámame señora, pero trátame coma a un señor, na caseta de Moito Conto.
19:00 h. Presentación de Aprende Banda Deseñada con Fiz, de Kiko da Silva, publicado por Xerais. Ao remate sinatura de exemplares.
19:00 h. Ana Pillado Vega asina En efecto bolboreta, publicado por Fervenza, na caseta da Libraría Pedreira.
19:00 h. Miguelanxo Lar asina Latinoeuropa, na caseta do Consorcio.
19:00 h. “Os contos de Pablísimo” (3-10 anos). Contacontos da tradición oral con O Paroleiro.
19:30 h. Antonio Manuel Fraga asina O bestiario científico de Anxos Nogueirosa, na caseta de Moito Conto.
19:30 h. Narciso de Gabriel asina Elisa e Marcela, na caseta da Libraría Lume.
19:30 h. Paco Nogueiras asina Radio Bule Bule e Brinca vai! na caseta da Libraría Cartabón.
19:30 h. David Rubín asina O salón de te oso malaio, na caseta da Libraría Kómic.
20:30 h. Cantos de traballo das mulleres do mar, banda sonora da novela A gran travesía de Chiruca Macallás, de Xurxo Souto, publicado por Xerais. Ao remate sinatura de exemplares.

Domingo 11
12:00 h. Juana de Ibarbourou, O Doce Miragre, un poema que rega Rosalía de Castro? Espazo ArteAcción pola Deputación da Coruña.
13:00 h. Presentación de Partituras, de Xoán Carlos Domínguez Alberte e Mercedes Queixas, publicado por Laiovento.
18:00 h. Presentación de Na patria dos días, libro de homenaxe a Xulio López Valcárcel, publicado por Espiral Maior. Interveñen o autor, Diana Varela, Luciano Rodríguez e Miguel Anxo Fernán-Vello.
18:00 h. “Superando os nosos medos con Augusta”. Obradoiro literario con Sabela Fernández Trelles.
19:00 h. Ledicia Costas asina na caseta da Libraría Moito Conto.
19:30 h. Isabel Villanueva asina O galego mola na caseta de Hércules de Edicións.
19:45 h. Presentación de Pinturas de guerra, de Ángel de la Calle, traducido por Isabel Soto, publicado por Retranca, coa participación de Kiko da Silva.
20:00 h. Manuel Rivas asina na caseta da Libraría Moito Conto.

Feira do Libro da Coruña 2019: actividades literarias destacadas do 3 e 4 de agosto

O 4 de agosto continúa a Feira do Libro da Coruña (nos Xardíns de Méndez Núñez, s/n.), organizada pola Federación de Librarías de Galicia, con horarios de 11:00 a 14:30 h. e de 18:00 a 22:00 h., cos seguintes actos literarios destacados dentro do seu programa para estes días:

Sábado 3
12:00 h. Presentación de Diario sen datas dunha aborixe galega, de Diana Varela Puñal, publicado por Laiovento.
13:00 h. Presentación de A invención dun Deus. Xesús de Nazaret. II. A configuración do mito. De Mesías a Deus, de Xulio López Valcárcel, publicado por Laiovento.
13:00 h. Cándido e os demais. Contacontos e música con Sara Lebedynski e Álex Fente, por Kalandraka.
18:00 h. Presentación de Sulagar o soño, de Montserrat Villar González, publicado por Lastura. Participan, xunto á autora, Chus Pato e Lidia López.
19:00 h. María Solar asina na caseta da Libraría Pedreira.
19:00 h. Concerto-presentación de Cantamos, de Luís Vallecillo, publicado por Guindastre Edicións.
19:30 h. Charo Baleirón asina Coñecendo a Antonio Fraguas. Roteiros literarios na caseta de Hércules de Edicións.
19:30 h. José Caruncho e Antonio López asinan A Cela. Vivir na aldea dos bolos, na caseta da Libraría Lume.
19:45 h. Presentación de Golpistas e verdugos de 1936, de Lourenzo Fernández Prieto e Antonio Míguez Macho (eds.), publicado por Galaxia. Con Francisco Castro.
19:45 h. Presentación de Versos e viceversos, de Antonio García Teijeiro e Juan Carlos Martín Ramos, publicado por Kalandraka. Con Lurdes López e María Jesús Fernández.
20:30 h. Montse Fajardo asina Invisibles. Relatos do maltrato, na caseta do Consorcio.
20:30 h. Presentación de Unha historia da música en Galicia (1952-2018), de Fernando Fernández Rego, publicado por Galaxia. Acompañando ao autor estará Francisco Castro.

Domingo 4
12:00 h. Manuel Miragaia presenta O sentido do infinito, publicado por Urutau.
12:00 h. Noela Lonxe asina Pan de bruxa na caseta da Librería Couceiro.
18:00 h. Gabriel G. Esteves asina Matrioskas, na caseta da Libraría Nobel da Coruña.
18:00 h. Presentación de Guía para non perderse en política, de Manuel Monge, publicado por Laiovento.
19:00 h. Crearte. Coñece a Rosalía de Castro, con María Torres.
19:00 h. María Canosa asina na caseta de Sueños de Papel.
19:00 h. Manuel Esteban asina na caseta da Libraría Pedreira.
19:30 h. Andrea Maceiras (Conta nove estrelas) e Érica Esmorís (Quen salva un can) asinan na caseta de Moito Conto.
19:30 h. Xabier Quiroga asina na caseta da Libraría Lume.
19:30 h. Carlos Babío e Manuel Pérez Lorenzo asinan Meirás, un pazo, un caudillo, un espolio, publicado pola Fundación Galiza Sempre, na caseta do Consorcio.
19:30 h. José Luís Casteleiro Santos e Miguel García Seoane asinan Galicia inmaterial. Galicia máxica na caseta de Hércules de Edicións.
20:30 h. Presentación de 200 gramos de patacas tristes, de Juan Carlos Mestre, publicado por Espiral Maior. Participan Miguel Anxo Fernán-Vello, Héctor Silveiro e Yolanda Castaño.
20:30 h. Xosé Manuel Beiras asina Nuredin o taxista e Amedine o pintor. Crónicas e figuracións dun transmundo colonial, publicado por Laiovento, na caseta do Consorcio.
20:30 h. Arantza Portabales asina Beleza vermella, publicado por Galaxia, na caseta de Moito Conto.