A pexa do sexismo

Reportaxe en El País:
“(…) Houbo, desde o principio, voces disidentes. A mediados do século XIX, a mera presenza de sinaturas femininas na literatura “ataca os alicerces do dominante poder masculino que se baseaba na súa ocultación para garantir a súa hexemonía. Tíñano en común os sistemas literarios que nos rodean (castelán, francés, portugués…); mais nós temos unha singularidade que nos sitúa na vangarda da creación literaria, política e feminista de todo o XIX occidental: Rosalía de Castro”, salienta a profesora Celia Armas. Pero non só Rosalía. Nese tempo tamén publicaron, en castelán, outras mulleres concienciadas coma Filomena Dato, Sofía Casanova, Maria Vinyals ou Maria Barbeito, reivindicadas pola profesora Aurora Marco.
A invisibilización das mulleres continuou, malia todo, no discurso dominante. “A muller quedou apartada, como suxeito, dos debates intelectuais do galeguismo levada a cabo polos homes das Irmandades e os homes de Nós. Nese momento créase un imaxinario potente, debido ao seu carácter fundacional: a mitificación da muller-Nai, a utilización masculinizada do celtismo, etc. É posíbel atopar algunha representación alternativa, moi condicionada polos modelos realistas que seguían a visibilizar un modelo de muller oprimida. A vítima pasiva da emigración de Castelao ou Dieste nos seus relatos, ou a Marquesiña, de Castelao, poderían ser exemplos”, reflexiona a profesora María Xesús Nogueira. (…)”.

A Coruña: Espazo compartido, no Día das Letras Galegas

Neste  esvaradío  universo  de  multiples  historias  a  imaxe  non  é  o  que  está  diante, senón  detrás, ou  máis  aló, na  fuxida,  cara  a  unha  existencia  imaxinaria, son  trazos  de soños esquecidos. Foi unha tarde de liñas onduladas na que un fato de amigos/as apoiamos incondicionalmente a  idea  que  tivo Xabier  Docampo para festexar o -Día das Letras Galegas- (sen institucións de por medio) na cidade de  A  Coruña. O  proxecto  era  moito máis que un xogo de equilibrios. Movérmonos  sen  “pasaporte”, tentar  convertérmonos  nun  vector  de  forza  cara  a  cultura  do  noso  país,  neste  intre  de  ar  asfixiante, enrarecido  polo  despropósito  dunhas  medidas  que  sempre  van  na  contra  dos  máis  desfavorecidos. A  capacidade de resistencia e reacción atópase estreitamente unida ao vigor cultural dunha sociedade formada por cidadáns que non  vasalos. Unha  sociedade  onde  a clase  dirixente (enténdase política e poderes fácticos)  acouta o territorio da educación, sanidade  e cultura  está  sementando  vulnerabilidade  e  desasosego,  e como consecuencia, ignorancia e  medo.  Un país sen cultura-liberdade-igualdade é un país bárbaro, escuro, enchido  dun  primitivismo  perigoso  que  pode  levármonos  a  incontabeis  noites  de  inmsonio  nun  pozo  sen  fondo. Un  grupo  de  persoas relacionadas  co  mundo  da  creación  artística   imos  procurar  unha  caixa  de  luz  para  compartila  con  outros/as  habitantes  desta  cidade  que  asoma  ao  mar. Unha  caixa  de  palabras  e  sons  que  non  sexan  fotogramas  borrosos  da  nosa  identidade. Para  celebrar  o Día  das  Letras  Galegas   o  17  de  Maio  do  2012, tentaremos  levar  a cabo  un estalido  de  luz que  agrome  na  sombra  da  sombra. Percorrer  espazos  na  procura  doutros/as  moradores  deste  destartalado  planeta coa  fin  de  ollármonos  preto  uns  dos  outros, procurando  albiscar  nas  distancias  curtas  o  escintileo  que  aínda  habita  neste   asteroide  á deriva. Hai que  procurar  unha  esperanza  para  seguir  loitando,  para  que  non  consigan  matarnos  os  soños: o  cabalo  branco  alado  que  trote-voe  á  beira  da  escuma  unha  noite  de  verán  de  lúa  chea, onde  as  ondas  sonoras  sexan a  banda  musical, e  o  canto  dos  grilos  o  chamen  a  voar  cara  ao  bosque  ata  dar  alcance  ao  raio de lúa que esvara nun claro  inesperado.  Verémonos  o  17  de Maio  na  area  máis  orgánica, borrando  lindes  nunha  superficie  compartida. Imos  facelo  dende  a  lingua  dos  nosos  antergos, sen  prexuízos, nin  complexos, cadaquén dende  as  súas  referencias,  amosaremos  atmosferas  envoltas  no  bafo  da  nosa  terra, a  pegada  identitaria  do  que  fomos, somos  e  seremos : un  pobo  fértil  de  infindas  posibilidades. Porén  deste  mundo  disparatado, cavaremos  alí  onde  pareza  imposíbel, sempre  se  precisa  xente  máis  heroica  que un mesmo!
Datos do percorrido: Comezaremos  o  traxecto  ás  19:00  horas  na rúa Troncoso  para  rematar na rúa da Estrela. Entraremos nos locais previstos de antemán, estes terán un cartel identificativo; despois dun saúdo preliminar, as intervencións consistirán  en  cantar, ler, recitar ou dramatizar un  apuntamento  teatral, todas  as  actuacións  serán  breves. Agasallaremos  aos  presentes  cun  pousavasos  con  versos  de  Paz  Andrade,  a  quen  está  dedicado  este  ano  o  -Día  das  Letras  Galegas-. Remataremos  ás  23:30  horas  diante  do  Teatro  Rosalía  de Castro. Pretendemos  compartir  dun xeito lúdico o -Día das Letras Galegas-

Olga Patiño Nogueira

Recollida de sinaturas para solicitar a asignación do nome “Curros Enríquez” á futura estación do tren de Ourense. Manifesto da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega

“O patrimonio dunha sociedade non só está representado polas obras, grandes ou pequenas, de carácter material, construídas ou fabricadas ao longo do tempo. O patrimonio espiritual ou inmaterial conflúe co anterior en lle dar o ser á colectividade, sendo o referente principal de identificación, o que define a maneira de ser, de vivir, de interpretar o mundo.

Ese patrimonio inmaterial pode ser obra do conxunto da comunidade elaborado ao longo do transcorrer da historia e, polo tanto anónimo, ou pode ser de autoría coñecida, respondendo á creatividade dun dos seus membros, obra de creación coa que se identifica o conxunto do grupo social.

A obra literaria forma parte dese acervo comunitario que, nacendo como obra individual, remata por ser integrada como tesouro común e voz colectiva da colectividade da que emana.
Moitos son os referentes do noso entorno cultural no que as escritoras e escritores dunha cidade ou dun territorio e a súa obra, se transforman en referente cultural e de identidade que traspasa as fronteiras e convoca a visitantes.

Ourense, referente especial na historia da literatura de Galicia, integra no seu ser a memoria dos seus escritores, dedicándolles rúas, prazas ou espazos públicos e erguendo elementos conmemorativos da súa memoria, obra artística que é, tamén, creación dos seus artistas plásticos.

Exemplo desta sensibilidade particular podería ser o Roteiro da Esmorga, percorrido literario e emocional polo corazón do Ourense perdurable, seguindo, a xeito de estacións, os capítulos desa obra principal da nosa literatura que é a novela de Eduardo Blanco Amor.

Agora, cando Ourense recibe o vento do futuro, de novo a través do tren, como sucedera xa aquel 31 de outubro de 1881, cando recibiu a primeira locomotora, debemos lembrar que un dos escritores máis representativos do seu ser, nacido en Celanova e durante anos residente na cidade, Manuel Curros Enríquez, escribía para conmemorar aquel acontecemento o poema: NA CHEGADA A OURENSE, DA PRIMEIRA LOCOMOTORA, ao que pertencen estes versos:

Vela ahí ven, vela ahí ven avantando
Cómaros e corgas, e vales, e cerros.
¡Vinde vela, mociños e mozas!
¡Saudáina, rapaces e vellos!

Por onde ela pasa
fecunda os terreos,
espértanse os homes,
frolecen os eidos.

……………………….
……………………….

Por iso, diante da remodelación e posta en funcionamento dunha nova estación no barrio ourensán da Ponte, capaz de acoller e servir ao novo ferrocarril de alta velocidade, a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, por consideralo de xustiza, reivindica que esta leve o nome de Curros Enríquez e que na mesma figuren as estrofas daquel poema co que o escritor saudaba a chegada da modernidade.

Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega. Abril de 2012.

A Asociación e Escritoras e Escritores en Lingua Galega acordou realizar unha recollida de sinaturas para reivindicar o nome de Curros Enríquez para a futura estación de ferrocarril de Ourense.

Se quere comunicarnos a súa adhesión entre aquí.

Sentada Lectora en Gondomar

Espazo Lectura convoca a toda a cidadanía a que acuda a Gondomar, o domingo 22 de abril ás 12:00 h. a unha SENTADA LECTORA que terá lugar na Alameda. Trátase de coller un libro e sentar no chan da Alameda, enchéndoo de persoas con libros, nunha reivindicación cívica da lectura. Lerase un Manifesto a favor da lectura, actuará o grupo Migallas para o público infantil e despedirémonos coa actuación do coro Cantares do Brión. Vente cun libro a Gondomar e ÚNETE Á REBELIÓN DA LECTURA. Onde hai libros, hai futuro! Esperámoste!”

Santiago: presentación de Globalización e imperialismo cultural

O martes 17 de abril, ás 20:00 horas, na Libraría Couceiro (Praza de Cervantes, 6) de Santiago de Compostela, preséntase o libro Globalización e imperialismo cultural, compilado e traducido por Manuel Outeiriño, publicado en Galaxia, quen participará no acto xunto a Carlos Lema e Antón Figueroa.

A Real Academia Galega “protesta firmemente” pola condena eclesiástica a Torres Queiruga

“A recente condena do traballo do teólogo Andrés Torres Queiruga pola Comisión Episcopal para a Doutrina da Fe acaba de ser respondida desde a Real Academia Galega. A entidade, a sinalar o seu carácter aconfesional, considera que a condena eclesiástica supón “unha grave conculcación da liberdade de pensamento dun grande intelectual e escritor”. Ademais, considera o documento “unha intromisión escandalosa contra a que protesta firmemente”. O antigo presidente da RAG, Xosé Ramón Barreiro Fernández, xa sinalara en medios de comunciación o seu apoio ao teólogo, que é membro da Real Academia.” Vía Cultura Galega.

“Analizamos os datos de emprego do informe As industrias creativas en Galicia e o norte de Portugal

“O emprego nas industrias culturais en Galicia representan un 2’17% do total de empregados que existen no país, unha porcentaxe importante. No 2011, 21.263 persoas que se moven nun variado elenco de industrias creativas, xestión cultural, medios de comunicación, patrimonio e creación artística. Son eles o corazón da nosa cultura. Esta reportaxe tenta analizar como é o emprego cultural neste país e como o sector dos autónomos está a medrar. Non é doado computar do mesmo xeito a traballadores tan diferentes entre si coma o subsector da Edición cos das Artes escénicas ou a impresión de videoxogos, pero é unha constante nos informes internacionais que analizan o sector cultural, tan heteroxéneo no seu interior como identificable no seu conxunto desde o exterior. A semana pasada, AGADIC presentou o informe As industrias creativas en Galicia e o Norte de Portugal: análise cuantitativa elaborado pola Agrupación Europea de Cooperación Territorial. Aínda que unha significativa parte das cifras sobre a industria chegan ata 2009 (onde figuran os últimos datos oficiais sobre moitas das magnitudes), no caso do emprego os autores do informe puideron recabar os datos da Tesourería da Seguridade Social ata marzo de 2011. Os datos de emprego amosan, polo tanto, un horizonte temporal claramente afectado xa pola crise económica. (…)” Vía Cultura Galega.

24 de febreiro, Día de Rosalía de Castro

A Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) anima á cidadanía a agasallar un libro en galego e unha flor no día do nacemento de Rosalía de Castro, do que este ano se cumpre o 175 aniversario.
A AELG convida a centros de ensino e concellos a participar do Día De Rosalía de Castro organizando actividades de promoción da obra da nosa escritora para conmemorar o aniversario do seu nacemento.
O 24 de febreiro está recollido oficialmente como Día de Rosalía de Castro pola Consellería de Cultura e Educación no seu Calendario do Libro e da Lectura.
A AELG solicitou aos concellos que declaren ese día 24 de febreiro como Día de Rosalía de Castro e que o recollan nas súas programacións culturais. A AELG anima a toda a cidadanía a participar desas actividades.
Por outra banda, a AELG abriu este blog para reflectir todas as actividades e celebracións dese día, convidando a participar nel a toda a cidadanía.

A Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, pola súa parte, está organizando nas principais cidades e vilas lecturas públicas da obra rosaliana, nas que se lerá un manifesto solicitando a difusión do coñecemento da obra de Rosalía de Castro, en especial entre as xeracións máis novas que colectivamente contribuímos a coeducar, pois a súa poesía ou prosa reflexiva son base indispensábel para fomentar o amor á nosa lingua e comprender a nosa identidade cultural.
Estes son os actos confirmados até o momento (esta información actualizarase diariamente):

Santiago de Compostela, 18:00 h. Panteón de Galegos Ilustres (PDF, JPG). Ás 20:00 h., no Espazo de El Correo Gallego, con motivo da presentación de Follas Novas, agasallarase aos presentes cunha rosa con versos.
A Coruña, 18:30 h. Kiosko Alfonso (PDF, JPG).
Lugo, 10:30 h. Salón de actos do IES Lucus Augusti  (PDF, JPG).
Ourense, 19:00 h. Liceo de Ourense (PDF, JPG).
Ferrol, 19:00 h. Galería Sargadelos (PDF, JPG), cun recital poético de textos de Rosalía a cargo de Rosa Martínez Dios, Xosé Leira e Rosa Méndez. Ademais, até o día 24 de febreiro, agasallará cun libro e unha flor aos clientes que merquen libros.
Vigo, 19:30 h. Museo de Arte Contemporánea (MARCO)  (PDF, JPG).
A Rúa, 18:30 h. Biblioteca Pública Municipal, Casa da Cultura (PDF, JPG).
Pontevedra, 18:00 h. Casa das Campás (PDF, JPG).
A Estrada, 19:00 h. Sala de conferencias e exposicións Caixanova (PDF, JPG).
Monforte, 21:00 h. Centro de Interpretación do Viño de Monforte de Lemos (PDF, JPG).
Sabarís, Baiona, todo o día. No Mercado da Tía Ni agasallarase a todos os seus clientes cun libro en galego.
Allariz. Libraría Aira das Letras. O 24, 25 e 26 de febreiro, regalarase unha flor por cada libro comprado.
Redondela, entre as 11:00 e 13:00 h. Lectura pública de textos da autora en Radio Redondela (cada persoa que participe poderá levar un poema ou un fragmento en prosa).
Outes. Cada persoa que visite a Casa da Cultura de Outes, será agasallada cun libro en galego e unha flor.
Oleiros. Bibliotecas Municipais. Xunto ás exposicións bibliográficas de obras de e sobre Rosalía, repartiranse marcapáxinas con poemas seus, e as persoas que leven algún fondo bibliográfico en préstamo serán agasalladas cun libro en galego.
Muxía. O Concello de Muxía agasalla aos centros educativos do muunicipio cunha rosa e o libro Átonos, de Rosalía Fernández Rial.
O Carballiño. 18:00 h. Diante do Casino do Carballiño, entidade que organiza o acto. Tras a lectura do texto sobre Rosalía sortearase un libro entre os/as participantes.

En cada un destes actos o coordinador/a, socio ou socia da AELG, lerá unha Declaración da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega no Día de Rosalía de Castro 175 anos despois do seu nacemento, do que adiantamos o primeiro parágrafo:

Hoxe Rosalía como berro que reclama e revive en presente atemporal a reivindicar a presenza de lingua e identidade en todos os recunchos do noso país.

Moitos centros de ensino confirmaron que celebrarán actividades relacionadas co Día de Rosalía.
Así mesmo, varios concellos do país aprobaron ou están en vías de oficializar este día a raíz da proposta de moción que a AELG enviou aos distintos grupos municipais. Confirmamos este trámite nos concellos de A Coruña, A Estrada, A Guarda, A Pontenova, Arteixo, Arteixo, Betanzos, Cangas, Ferrol, Laracha, Muros, Narón, O Rosal, Ponteareas, Porto do Son, Redondela, Rianxo, Santiago, Teo, Tui, Valdoviño, Viana do Bolo, listaxe que irá aumentando nos próximos días segundo se vaian celebrando os plenos.

Rosalía de Castro é a escritora máis representativa da lingua e da literatura galegas. A publicación do seu libro Cantares Gallegos, o primeiro escrito integramente no noso idioma, desde a vontade firme e inequívoca do seu significado, sinala o inicio da restauración do uso escrito do noso idioma e o final de séculos de silencio e esquecemento.
A súa obra é un retrato do pobo galego e goza dunha total actualidade. Desde o século XIX Rosalía de Castro foi homenaxeada polas galegas e os galegos como poeta nacional, pois reclamou a redención da patria galega e asumiu a voz do seu pobo, voz que guiou permanentemente a súa obra e o seu pensamento. Esta galeguidade intrínseca dos seus textos, esta comunicación e entendemento permanente co seu pobo, ao se dirixir a el no seu idioma propio, foi o que a fixo tamén poeta de todos os pobos, chegando a formar parte da nómina de escritoras máis destacadas da literatura universal de todos os tempos.