Desde a Real Academia Galega:
“Eu son… Balbino. Un rapaz da aldea. Coma quen di, un ninguén. Con este célebre comezo, no ano 1961 saía do prelo en Buenos Aires por primeira vez Memorias dun neno labrego, un dos libros máis lidos, vendidos e traducidos da literatura galega de todos os tempos. O seu autor, Xosé Neira Vilas (Vila de Cruces, 1928-2015), será o protagonista do Día das Letras Galegas 2027, de acordo coa decisión adoptada por unanimidade polos membros de número da Real Academia Galega no pleno ordinario celebrado este mediodía no pazo municipal de María Pita, despois de que se retirase na propia sesión a outra candidatura presentada, a do filólogo Constantino García González (Oviedo, 1927-Santiago de Compostela, 2008). O vindeiro 17 de maio será así unha ocasión especial para lle agradecer ao de Gres a creación deste personaxe universal, pero non só iso. A RAG reivindicará Neira Vilas en todas as súas dimensións: a de autor dunha vasta produción literaria —que abrangue todos os xéneros—, o editor, o investigador, o activista cultural e mais o divulgador que, nun contexto histórico adverso, converteu o galego nun mecanismo de creación, de reivindicación e de afirmación colectiva. Dende Galicia e tamén, durante moitos anos, na diáspora en América, da que foi cronista indiscutible e sobre a que deixou un legado de gran valor documental.
Como escritor, Neira Vilas acadou algo extraordinario: crear unha obra profundamente galega e, ao mesmo tempo, universal. Memorias dun neno labrego é o exemplo máis evidente dese milagre literario. A través da voz inocente e lúcida de Balbino, retratou o mundo rural galego da posguerra cunha enorme sensibilidade, denunciando as inxustizas e recollendo a riqueza humana e emocional da aldea. Hoxe este rapaz transformado en símbolo colectivo segue vivo na memoria compartida porque fala dende a autenticidade e dende a emoción que traspasa xeracións. (…)”
Arquivos da etiqueta: Real Academia Galega
An Alfaya: “A través do teatro, quero que a rapazada se pregunte quen son Circe e Morgana e como Begoña Caamaño contou as súas historias”
Entrevista a An Alfaya na Real Academia Galega:
“(…) – Real Academia Galega (RAG): En Uuu-uuu, BEGOÑA! convoca as protagonistas dos libros da autora das Letras Galegas 2026, Circe e Morgana, para axudala a superar unha aventura crucial.
– An Alfaya (AA): Tiña claro desde o principio que ía partir dos mitos, como ela fixo nas súas novelas. Aínda que curta, a obra de Begoña é absolutamente renovadora, reveladora e revolucionaria na narrativa galega, dálles a volta aos mitos para contalos desde o punto de vista das mulleres. Así que o reto nesta pequena obra que escribín foi que as personaxes debían ter tamén voz, e tiña que haber unha comuñón entre a creadora e as súas creacións.
– RAG: É tamén unha boa estratexia para que os nenos e nenas empecen o achegamento a uns títulos que a priori semella complicado presentar a ese público máis novo.
– AA: Así é. Quero que as nenas e os nenos se fagan preguntas e descubran quen son Morgana e Circe, espertar neles a curiosidade para investigar e saber máis sobre eses seres mitolóxicos e sobre como Begoña Caamaño reescribiu as súas historias. O meu propósito é que esta obra de teatro sirva de porta de entrada a un universo literario que evidentemente non está pensado para o público infantil. (…)
– RAG: Vostede é coñecida sobre todo como narradora, como foi a experiencia de enfrontarse á escrita dramática?
– AA: Cando era noviña fixen teatro, fun fundadora, canda o meu home, da compañía Avento de Vigo, e publiquei tres pezas para o público infantil: Buá, buá, requetebuá (accésit na Mostra de Teatro Infantil Xeración Nós 1989), O maquinista Antón (primeiro Premio na mesma Mostra de Teatro en 1991) e A estrela Volarina na torre Coralina (2001). A miña vida foi logo por outros camiños, entre outras cousas porque é bastante frustrante escribir teatro polo difícil que resulta publicalo e moito máis aínda vendelo, pero como escritora o teatro é a parte máis lúdica de min. Aínda que non chegue a facer comedia, saca a miña parte máis divertida. Con Uuu-uuu! BEGOÑA! no fondo sabía desde o principio que ía ser unha peza teatral. Os personaxes axiña empezaron a falar, a ter vida propia e decateime de que ía ser a fórmula coa que me sentiría máis cómoda. Permitiume ademais conciliar en pouco espazo a parte máis biográfica coa ficción fantástica.”
Vigo: charla-presentación do libro Rimas populares de Galicia
Charla-presentación do libro Rimas populares de Galicia, en Vigo
Compostela: sesión extraordinaria e pública da Real Academia Galega polo Día das Letras Galegas 2026, dedicado a Begoña Caamaño
Sesión extraordinaria e pública da Real Academia Galega polo Día das Letras Galegas 2026, dedicado a Begoña Caamaño, en Compostela
Bugallido, Ames: III Carballeira das Letras
III Carballeira das Letras, en Bugallido, Ames
Pere Tobaruela, novo correspondente da Real Academia Galega: “A banda deseñada ou libros con información gráfica recuperan lectorado”
Entrevista de Antón Escuredo a Pere Tobaruela en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Para ser correspondente da Real Academia Galega hai que ter detrás unha traxectoria.
– Pere Tobaruela (PT): Desde logo. Falar da miña traxectoria e dos meus méritos como podes comprender é un pouco difícil mais obxectivamente é así. Unha institución da envergadura da Academia, sobre todo, necesita persoas cunha traxectoria avalada pola súa profesión, polas súas capacidades ou polas titulacións académicas. No meu caso, son unha persoa vinculada á lingua galega e comprometida. Sobre todo, creo que na Academia agora tamén se busca un compromiso coa nosa lingua e a nosa cultura. Nese sentido, a miña traxectoria literaria de todos estes anos é un aval diso, ademais doutras facetas desenvolvidas en Catalunya e aquí no eido da xestión cultural e vinculación máis práctica, non tan literaria. (…)
– ND: Fálase moito de que agora a xente máis nova non le tanto literatura. Que opina?
– PT: Non se trata de ler máis ou menos. Trátase da capacidade de concentración. A dispersión na que vive hoxe inmersa a nosa mocidade polas novas tecnoloxías. Por iso hai unha capacidade moi pouco desenvolvida e a lectura reséntese nese sentido. Mais hai novos rexistros literarios como é a banda deseñada ou como son os libros con máis información gráfica que creo que recuperan ese lectorado. (…)”
María Xosé Queizán, académica de honra electa, e Pere Tobaruela, membro correspondente, na Real Academia Galega
Desde a Real Academia Galega:
“María Xosé Queizán (Vigo, 1939) ingresará na RAG proximamente como académica de honra nunha cerimonia na que dará lectura ao seu discurso de entrada na institución. (…) O pleno da RAG elixiu tamén o escritor, xestor e xornalista cultural e docente Pere Tobaruela Martínez (Barcelona, 1965) novo académico correspondente. (…)”
