A Residencia Literaria 1863 acolle un proxecto de tradución da poesía galega moza para o finés

Ao longo de todo este mes de xullo, a Residencia Literaria 1863 ten a sorte de acoller a escritora, tradutora e cantante lírica finlandesa Rita Dahl, quen xa participara no Obradoiro de Tradución Poética da illa de San Simón en 2017.
Para honra da nosa literatura, o proxecto no que esta autora se encontra embarcada consiste nunha antoloxía da poesía galega máis moza en tradución ao finés. Por iso, durante estas semanas, a ocasión de traballar sobre o propio terreo fornécelle da oportunidade de se ir encontrando cos/as poetas antologados, a fin de achegar posturas, desvelar cuestións e resolver dúbidas, coa proximidade do encontro cara a cara.
Trátase de autores/as da calidade literaria de Gonzalo Hermo, Ismael Ramos, Míriam Ferradáns, Oriana Méndez, Xabier Xil Xardón, Lorena Souto, Charo Lopes, Lara Dopazo, Samuel Solleiro, Jesús Castro Yáñez, Celia Parra, Francisco Cortegoso e Belén Senín.
Institucións públicas de fomento da cultura finesa como Taiteen edistämiskeskus – Taike, a Unión de Escritores/as de Finlandia (Suomen Kirjailijaliitto) ou a Unión de Tradutores/as e Intérpretes (Suomen kääntäjien ja tulkkien liitto – Finlands översättar- och tolkförbund) apoian a Rita Dahl neste enriquecedor proxecto durante a súa estadía na rúa Rego de Auga da Coruña.
Tamén xornalista e docente, Master en Ciencias Políticas, en Xornalismo e en Literatura Comparada, Dahl ten publicados 21 libros de ficción e non ficción: poesía, relato curto, viaxes, ensaios sobre política e poética, etc.
Así mesmo, encóntrase a piques de ver unha antoloxía da súa propia poesía publicada no Brasil pola editorial Bestiário, así como, en Finlandia, o seu primeiro CD de arias italianas interpretadas xunto á pianista Anu Kosonen.
Como tradutora deu ao prelo en Finlandia 5 libros, entre eles a primeira antoloxía da poesía portuguesa contemporánea, Maailman syrjällä. Para alén da preparación da mencionada antoloxía, Rita planea gravar dous podcasts con algúns dos nomes incluídos, ao tempo que tamén traduce a poesía de Hilda Hirst.”

Intercambio literario Xacobeo 2021: Galicia-Xeorxia en residencia

“O Goberno autonómico lanzou en colaboración coa Residencia Literaria 1863 un novo programa de intercambio dirixido a escritores galegos e xeorxianos. O autor/a seleccionado/a dese país traballará e investigará en Galicia durante o mes de setembro, mentres que o escritor/a galego/a gañador/a fará o mesmo desde Xeorxia para reforzar a proxección exterior da literatura galega.
Este novo programa consiste en que a Secretaría Xeral de Cultura e a Residencia Literaria 1863 facilitarán o espazo en Galicia para que o seleccionado traballe e investigue durante todo o mes de setembro. Ademais de cubrir os gastos derivados da estadía, tamén inclúe un evento público de mostra do seu traballo literario.
No caso dos escritores en galego, a persoa becada en Xeorxia aloxarase na მწერალთა სახლი/Writers’ House of Georgia, unha mansión Art Nouveau situada no centro histórico de Tblisi, onde entrará en contacto con outros autores internacionais. Poderá así mergullarse na súa escrita de creación no contorno dunha cidade extremadamente segura, emerxente e cargada de historia.
Ademais da estadía, a bolsa inclúe dietas para gastos básicos e transporte ata e dende o destino.
Solicitudes ata o 31 de maio.
Poderán concorrer a esta convocatoria escritores/as maiores de 18 anos nacidos/as ou residentes en Galicia con ao menos un libro publicado en galego que deberán presentar un proxecto de escrita de creación.
As propostas presentadas serán sometidas a un proceso de selección por un Comité de Valoración designado pola Residencia Literaria 1863 e a Consellería de Cultura da Xunta de Galicia, do que non formarán parte as súas cabezas responsables. Estará composto por profesionais de recoñecido prestixio na literatura galega, quen elixirán as mellores candidaturas a este programa.
As solicitudes deberán presentarse antes do día 31 de maio ás 22:00 horas no enderezo electrónico 1863coruna@gmail.com.
Consulta as bases polo miúdo ao pé da publicación na web da Xunta, aquí.”

Como é chegar a ser tradutora residente sendo estadounidense?

Desde o Diario Cultural da Radio Galega:
“Como é chegar a ser tradutora residente na Xunta semdo estadounidense? A profesora Kathleen March gañou a praza. Falamos con ela e polo momento aínda está en Maine. A entrevista pode escoitarse aquí.”

Kathleen March, gañadora da I Residencia Xacobeo para tradutoras/es da Xunta

“A profesora emérita da Universidade de Maine (Estados Unidos) Kathleen March, vén de obter a I Bolsa en Residencia Xacobeo, a primeira axuda en formato residencia para tradutores/as de literatura galega convocada pola Xunta de Galicia en colaboración coa Residencia 1863 da Coruña que naceu este ano para impulsar ao sector da tradución e contribuír á proxección exterior da literatura galega. March é unha das máis prestixiosas investigadoras e divulgadoras da literatura galega nos Estados Unidos e tamén experta nos estudos sobre Rosalía de Castro.
Ao abeiro da bolsa, a investigadora realizará o seu traballo durante o vindeiro mes de maio na Coruña e traballará sobre dúas obras en prosa das escritoras Marica Campo e Emma Pedreira. Doutora en Español e Creatividade e directora do Centro de Estudos Galegos da Universidade de Maine, vén realizando unha dilatada contribución ao estudo da escrita e cultura de Galicia. É tamén experta en Rosalía de Castro, editora e tradutora dun altísimo número de pezas literarias galegas para o inglés, e premio da Cultura Galega en Proxección Exterior en 2015.
En concreto, March planea traducir Confusión e morte de María Balteira e Bibliópatas e Fobólogos (2017) para alén de desenvolver actividades que podan atraer outros tradutores/as de lingua inglesa a empregar temas galegos no seu labor. A convocatoria da Residencia Xacobeo concitou o interese dun bo número de tradutores e tradutoras, que concorreron con proxectos para linguas coma o sueco, o inglés, o italiano, o francés, o ruso ou o alemán. A autoría abrangueu dende figuras da Idade Media á contemporaneidade, inclinándose a balanza cara autoras actuais de distintos xéneros (narrativa, poesía e teatro) nunha participación de alta esixencia valorada moi positivamente polo xurado.
A I Residencia Xacobeo enmárcase no traballo da Consellería de Cultura, Educación e Universidade por divulgar e difundir a literatura galega e apoiar os profesionais. Consiste en que a Xunta e a Residencia Literaria 1863 fornecen ao beneficiario/a dun espazo en Galicia para o seu traballo e investigación durante todo o mes de maio. Así, a profesora aloxaranse na Residencia Literaria 1863, un apartamento do século XIX no casco histórico da Coruña que combina residencia con centro de xestión cultural. O programa incluirá o billete aéreo dende o país da tradutora e dietas para gastos básicos.
A iniciativa ten tamén como obxectivo achegarlle o proceso de creación ao público, con accións abertas. Porque o beneficiario, se así o desexa, terá a oportunidade de ofrecer un encontro público de mostra do seu traballo durante o tempo de residencia. Ademais, na Coruña terá acceso prioritario a museos, galerías, bibliotecas, concertos, visitas guiadas, encontros literarios, obras de teatro e outros eventos nunha cidade que conta cunha rica e diversa vida cultural.”

Tradutores/as de todo o mundo poderán viaxar a Coruña para exportar obras en galego co apoio da Xunta de Galicia

Desde a Xunta de Galicia:
“Coa intención de impulsar ao sector da tradución e contribuír á proxección exterior da literatura galega, a Xunta de Galicia vén de lanzar en colaboración coa Residencia Literaria 1863 a primeira edición de Residencia Xacobeo. Trátase dunha iniciativa coa que se apoia aos tradutores literarios que traduzan unha obra orixinalmente escrita en galego a calquera lingua do mundo facilitándolles os medios para facelo desde Galicia. A iniciativa foi presentada hoxe polo secretario xeral de Cultura, Anxo M. Lorenzo, e a escritora e promotora de Residencia Literaria 1863 Yolanda Castaño.
Como explicou o representante autonómico, este programa enmárcase no traballo da Consellería de Cultura, Educación e Universidade por divulgar e difundir a literatura galega e apoiar aos profesionais. “Era preciso levar a cabo propostas como esta que nos permiten incentivar o extraordinariamente importante labor da tradución literaria ao tempo que promovemos o intercambio internacional e levamos obras literarias galegas por todo o mundo desde o mesmo contexto cultural onde se crearon”, explicou Anxo M. Lorenzo.
O programa Residencia Xacobeo consiste en que a Xunta e a Residencia Literaria 1863 facilitarán ao beneficiario un espazo en Galicia para o seu traballo e investigación durante todo o mes de maio. O beneficiario aloxaranse na Residencia Literaria 1863, un apartamento do século XIX no casco histórico da Coruña que combina residencia con centro de xestión cultural. O programa incluirá o billete aéreo dende o país do tradutor e dietas para gastos básicos.
A iniciativa ten tamén como obxectivo achegarlle o proceso de creación ao público, con accións abertas. Porque o beneficiario, se así o desexa, terá a oportunidade de ofrecer un encontro público de mostra do seu traballo durante o tempo de residencia. Ademais, na Coruña terá acceso prioritario a museos, galerías, bibliotecas, concertos, visitas guiadas, encontros literarios, obras de teatro e outros eventos nunha cidade que conta cunha rica e diversa vida cultural.
Poderá concorrer calquera tradutor literario maior de 18 anos que elixa unha obra de literatura en galego, en calquera xénero literario, para calquera lingua do mundo. Os proxectos presentados serán sometidos a un proceso de selección por un Comité de Valoración designado pola Residencia Literaria 1863 e a Consellería de Cultura da Xunta de Galicia. Estará composto por profesionais de recoñecido prestixio na tradución e a literatura galega, quen elixirán as mellores candidaturas a este programa en residencia. As solicitudes deberán presentarse antes do día 12 de marzo ás 22:00 no enderezo electrónico 1863coruna@gmail.com“.

Raúl Zurita inaugura a Residencia Literaria 1863

Raúl Zurita foi torturado pola dictadura de Pinochet e, convertido nunha das máis importantes voces poéticas contemporáneas, ofrecerá o mércores 27 de febreiro, ás 18:00 horas, un recital aberto dende o balcón da Residencia.
Respondendo ao soño da súa impulsora e fundadora Yolanda Castaño, o primeiro residente do espazo de acollida creativa de Rego de Auga será este Premio Nacional de Chile e Premio Iberoamericano Pablo Neruda que chegou a escribir versos no ceo de Nova York ou no Deserto de Atacama.
Xa se encontra na Coruña unha das voces imprescindibles das letras iberoamericanas e mundiais, o poeta chileno Raúl Zurita (1950), para profundar na súa influínte e recoñecida escrita de creación mirando á dársena dende os balcóns da Residencia Literaria 1863.
O primeiro residente inaugura así este espazo dedicado ao fomento e a expansión da literatura dende Galicia, inspirándose nas pedras da pescaría ou no legado histórico do corazón da cidade para alimentar novas páxinas da súa brillante poética.
Pero non só iso, pois a Residencia Literaria 1863 procura deixar a pegada dos seus residentes entre a cidadanía. Así, ás seis da tarde de mañá mércores, o proxecto de Yolanda Castaño abriráse á rúa ao mesmo tempo que se abran os balcóns do primeiro piso do número 46 de Rego de Auga. Dende eles e para todos os lectores e lectoras, curiosos e paseantes a pé de pavimento, recitará os seus poemas este Premio Iberoamericano Pablo Neruda que chegara a realizar accións poético-performáticas tan impactantes como queimar a súa meixela esquerda, escribir versos no ceo neoiorquino, nos cantís chilenos ou no deserto de Atacama.
Será o acontecemento de ver e escoitar esta figura das letras mundiais tan cargada de rexo compromiso coa palabra e a memoria histórica. Dun xeito tan público, conmovedor e integrado na cidade se desenvolverá unha ocasión histórica coma esta.

Yolanda Castaño crea a Residencia Literaria 1863

“Situada na emblemática rúa coruñesa Rego de Auga, a poucos pasos de onde naceran a Real Academia Galega e as Irmandades da Fala, eríxese o histórico edificio de 1863 que alberga o novo e meirande proxecto da poeta e xestora cultural Yolanda Castaño.
Logo de 25 anos dedicados profesionalmente á creación, divulgación e xestión cultural no eido da poesía, Castaño afronta na súa iniciativa máis ambiciosa, que promove a produción de escrita creativa e a internacionalización da literatura galega.
Do ano en que se publican os Cantares Gallegos de Rosalía e se dá inicio ao Rexurdimento Literario datan os muros de pedra dun espazo que se enfoca por enteiro ao traballo creativo. Nunha vía histórica do corazón da cidade, fronte á Biblioteca Provincial e con vistas á dársena Coruñesa, a Residencia Literaria combinará as doses necesarias de sosego e estímulo para avivar a inspiración.
A Residencia Literaria 1863 establecerá convenios e colaboración con entidades estranxeiras dedicadas á promoción das letras que se resolverán en bolsas de creación en residencia dun mes de duración. Así, escritores e escritoras de todo o mundo profundarán no seu traballo literario mentras se integran na vida cultural coruñesa, lonxe das distraccións e obrigas da rutina cotiá.
Un dos nomes máis importantes das letras mundiais, Premio Nacional do seu país, figura histórica da literatura de ámbito hispanoamericano, será o primeiro residente deste novo espazo coruñés. En moi próximas datas desenvolveremos a primeira das accións con este admirado persoeiro.
Sendo Castaño a autora galega que acumula máis bolsas en residencia (en países como China, Alemaña, Grecia ou Escocia), xunto á súa experiencia como autora convidada en máis de 30 países distintos, trae agora para o panorama literario galego as vías de exportación da excelencia literaria.
Ante a falta de circuítos e as eivas históricas existentes na política cultural en materia de proxección exterior –nomeadamente, da nosa escrita– esta iniciativa abre novos e crecentes horizontes dende a militancia sensible de quen sabe o que é abrirse paso no oficio literario procurando a súa dignificación.
Un proxecto pioneiro e sen parangón na nosa contorna, que promove a divulgación, a profesionalización e a internacionalización da literatura galega.”