Entrevista a María Xosé Queizán en Faro de Vigo

Entrevista a María Xosé Queizán en Faro de Vigo, desde Xerais:
“(…) FdV: La novela [Meu pai vaite matar] se desarrolla entre Galicia y la Patagonia. ¿Por qué decidió trasladarla a Argentina?
– María Xosé Queizán (MXQ): Hice el año pasado un viaje a esta zona y fue una verdadera maravilla. Navegué entre glaciares y elefantes marinos y conocí la historia de sus tribus. Al regresar, decidí que tenía que convertirlo en el escenario de una novela.
– FdV: ¿Podríamos definirla como novela policíaca?
– MXQ: Novela policíaca y de aventuras. Pero toca muchos temas, entre ellos uno determinante, el del abuso sexual. Tiene más de 300 páginas pero puedo asegurar que resulta muy entretenida. (…)
– FdV: Ha sido un año muy fructífero para usted, con estas dos nuevas obras publicadas.
– MXQ: Estoy en una etapa muy productiva y, al mismo tiempo, sigo con la revista Festa da palabra silenciada. Me gratifica mucho escribir y quiero aprovechar el momento. No creo en la inspiración y sí en el esfuerzo y la imaginación”.

Entrevista Guerra da Cal ao investigador José Luís do Pico Orjais

Desde a Academia Galega da Língua Portuguesa:
“Dentro do ciclo de entrevistas Guerra da Cal que a AGLP realizou durante o Colóquio homenagem a Ernesto Guerra da Cal dedicado ao intelectual ferrolano, em 11 de outubro de 2011, quisemos fazer umas perguntas ao investigador José Luís do Pico, que participou no evento com a palestra intitulada Ernesto Guerra da Cal e a música, virada sobre o interesse de Guerra da Cal na música e na interpretação com instrumentos como a gaita ou a guitarra, as pegadas que deixou sobre isso na sua poesia e as obras musicais que foram compostas sobre alguns dos seus poemas.”

Manuel Rivas: “Galicia estivo moito máis perto de Sicilia do que pareceu”

Entrevista a Manuel Rivas en Localia, recollida en Galicia Hoxe:
“- P: Pensa que revolucionou a literatura galega?
– R: Penso que un cando escribe intenta porlle boca aos propios enigmas que un ten e as propias dúbidas e penumbras que ve dentro dun mesmo e dentro do mundo que o rodea e da condición humana. Entón, eu non penso tanto que cando un escribe non fas cálculos de dicir onde estou eu dentro da literatura, senón que intentas dicir, que podo dicir?, que podo facer para que algo que antes non existía, modestamente, exista algo novo?… Como quen achega unha nova especie, unha nova planta nun campo, un xardín, nunha leira, que antes non existía. Poder dicir nalgún momento aquelo que dicía Machado de Assis, que dicía: ‘Mereceu a pena ser inventado’. É algo que pagou a pena que se inventara pois iso é o que intentas. Despois xa é cousa doutros, de estudosos, dicir se isto revolucionou ou non. (…)
– P: Falando de internacionalismo, sobre a súa última novela –Todo é silencio– hai quen a define como universal. ¿O universal é o local sen paredes, que diría Miguel Torga?
– R: Si, paréceme unha definición boísima porque tamén ten algo que ver co que falábamos antes. Plantéxanse contradicións que non son tais. Porque un escriba, por exemplo en galego, ou porque que sitúe as suas historias en Galicia, hai xente que entende que iso sería literatura local, pero é que todas as literaturas son locais. O importante é que aquilo que sucede nun lugar e nun tempo interese, profundice, pescude na condición humana, nese ser estraño que somos. Evidentemente, non existe tal contradición no local/universal, senón que, xustamente, eu penso que está moi ben dito por Torga. Sería a imaxe dun faro –Galicia é un país de faros, eu nacín a pé dun-. O faro non discrimina, cando os seus lampos de luz van percorrendo o mar non din a este barco si, a este non. A luz é para todos. Eu penso que cando escribes, tamén escribes para todo o mundo. (…)
– P: Ten vostede referentes literarios?
– R: Claro, hai moitísima xente da que aprendes. Unha cousa maravillosa que ten a literatura é que podes viaxar no tempo. Como dicía Quevedo: cos ollos falas cos mortos. Podes conversar con xeracións: Ulises, Hamlet, pertencen máis a realidade que ao mellor xente que existiu realmente. Pero que é máis importante Cervantes ou non me acordo quen sería o primeiro ministro naquel tempo, pero sí sabemos a importancia que tivo Cervantes. Quixote e Sancho son moito máis reais que xente da realidade. Nos adestran ao longo do tempo, cada vez están máis vivos, nos están a falar, sempre nos din cousas novas. Eu podería falar deses referentes, pero tamén é certo, como decía con humor un amigo meu: non cites a ninguén porque eles non teñen a culpa do que escribes ti. Aquí en Galicia hai xente maravillosa en canto a narrativa, Blanco Amor, Cunqueiro, Valle Inclán, Pardo Bazán (que foi unha vangardista que hai que reivindicar). Temos un país moi fértil. (…)”

“Entrevista Guerra da Cal ao professor Xosé Luís Franco Grande”

Desde o Portal Galego da Língua:
“No contexto do Colóquio homenagem a Ernesto Guerra da Cal realizado em 11 de outubro de 2011, Xosé Luís Franco Grande partilhou connosco a sua vivência da especial relação de amizade que manteve com Ernesto Guerra da Cal. No Colóquio ofereceu-nos um estudo da obra poética do ferrolano com a palestra intitulada A poesia de Guerra da Cal, depois na entrevista respondeu amavelmente às nossas perguntas:”

María do Cebreiro: “Tradúcese como unha forma de propaganda”

Entrevista de Iago Martínez a María do Cebreiro, publicada en xullo de 2011 no Xornal, recuperada a través do blog do autor, Disimulen:
“Iago Martínez (IM): Fogar impronunciable remite a Beckett e, como di o libro, á “identidade como desposesión”.
– María do Cebreiro (MdC): Sempre encontrei máis interesante unha certa rebeldía con respecto ao sentimento de arraigo que a afirmación identitaria. Non vou entrar en se é necesaria ou non, pero a afirmación identitaria paréceme pouco estimulante dende o punto de vista intelectual. Sutura as linguaxes, os discursos, pouco máis imos poder sacar dela. En cambio, da resistencia a ese proceso si que poden saír cousas interesantes, cando menos no que ten que ver co recoñecemento dos conflitos, e ao final o sentido político das cousas xérao o conflito, non o acordo. O acordo o que xera é unha linguaxe de himno máis ou menos eficaz socialmente –cada vez menos, creo eu–, pero dende o punto de vista do alimento para o pensar non vai moi lonxe. (…)
– IM: Cito textualmente: “O que é digno de ser defendido non necesita lugares de memoria”.
– MdC: É esa tensión que hai no literario entre a conmemoración e o que se resiste á conmemoración. Subxace ao ensaio unha especie de corrente que agora mesmo na filosofía política se presenta como unha crítica da representación. Estou pensando en Badiou ou Rancière. Unha crítica da linguaxe como representación e da política como representación. Eu creo que a linguaxe e a política, se ben nunca están á marxe á representación, non deben aspirar a iso. Máis ben, o seu poder é o de destruír os pactos. Igual que cando di Rancière que a democracia está máis cerca do que rompe o pacto que do que o compón, eu tamén creo que o político na poesía ou na literatura está máis cerca do que rompe esa linguaxe do consenso, da representación, da conmemoración. Hai sempre unha relación violenta entre poder e poesía, porque ao final a política necesita a palabra do poeta para lexitimarse, para quedar como o fermoso, o memorable, o sagrado. E á inversa, moitos poetas pactaron ou necesitaron esoutro terreo da conmemoración, supoño que para facerse fortes e perpetuarse. Para min o máis interesante é a linguaxe que resiste a iso. (…)”.

Xavier Queipo: “O exercicio da crítica mantenme vivo e optimista”

Entrevista de Ramón Nicolás a Xavier Queipo en Qué leer, a través de Xerais:
“(…) Qué Leer (QL): Vive fuera de Galicia pero su voz, siempre crítica, está aquí para quien quiera escucharla.
– Xavier Queipo (XQ): El ejercicio de la crítica me mantiene vivo y optimista. Lo de vivir fuera con frecuentes visitas al país proporciona un punto de vista distinto, ni mejor ni peor, pero distinto. Lástima que hayan cerrado ciertos medios en los que tenía libertad para presentar mis ideas. Quedé huérfano de canales de expresión y repugnado definitivamente con nuestros gobernantes autonómicos (del Partido de los Peores.)
– QL: El viaje, el naturalismo, los escenarios marítimos, la aventura, el respeto a la diferencia, la crítica al poder están en su obra. ¿También en Extramunde?
– XQ: Ciertamente. El nivel cero de lectura sería una novela de aventuras clásica, pero después están otros niveles más vindicativos y políticos, como los que usted apunta. El naturalismo y los escenarios marítimos están presentes en muchas de mis obras. Uno habla con más seguridad de lo que sabe. Destacaría también una apuesta formal en la construcción de personajes atractivos y de narradores alternativos. (…)
– QL: Que expectativas deposita nesta novela?
– XQ: Soy consciente del interés que los premios Xerais despiertan en Galicia. Por eso invertimos en reutilizar parte del dinero del premio para hacer unas presentaciones espectaculares en Compostela y Vigo, con dramatizaciones , danza contemporánea y una performance mezclando música, textos e imágenes. El público lo agradeció y los medios de comunicación ignoraron los eventos. No se puede esperar mucho de profesionales mal pagados. Fuera ya es otra cosa, pues aún hay muchos prejuicios en el Estado sobre los sistemas literarios que so sean el castellano, una carencia de imperialistas fracasados, que en vez de ver una riqueza en la pluralidad de lenguas ven un peligro.”

Pontevedra: actos literarios no Culturgal para o sábado 3 de decembro

A Feira das Industrias Culturais, Culturgal 2011, continúa sábado 3 de decembro no Pazo da Cultura de Pontevedra, con horarios de 11:00 a 14:30 h. e de 16:30 a 21:30 h., e entrada libre até completar capacidade. Deixamos aquí o programa: Culturgal 2011, dentro dos que destacamos os seguintes actos literarios para este día:

Sábado 3:
12:00 h. Presentación de Onde mercan os larpeiros, de Tomás Alonso e Víctor López, publicado en Galaxia. No Salón.
12:30 h. 2.0 Editora. Presentación do proxecto editorial. No Salón.
13:00 h. María Solar e Xosé Tomás: Vou ter un irmán!!!, publicado en Galaxia. No Cuarto dos Nenos.
13:30 h. Colección de libros Cociña infantil e familiar, de Ouvirmos. No Salón.
13:30 h. Entrevista a Inacio Vilariño e sinatura do seu libro Fábula Galénica, publicado en Baía Edicións.
14:00 h. Elena Gallego: Dragal I e Dragal II, novelas xuvenís publicadas en Xerais. No Salón.
16:30 h. Berrobambán: Contatrás. No Cuarto dos Nenos.
17:00 h. Colectivo da Porta Verde do Sétimo Andar: Q de Vian. Cadernos. No Salón.
17:30 h. Xosé Tomás: Nómades. A emigración a través das mulleres, publicado en Galaxia. No Salón.
18:00 h. Café con: Manuel Rivas.
18:00 h. Guía das libélulas de Galicia, publicada en Baía Edicións. No Salón.
18:30 h. Fernando Neira: Berrogüetto: O pulso da terra. Un libro sobre a eclosión do folque galego, publicado en Galaxia. No Patio.
18:30 h. Anxo Fariña: A chave da Atlántida. No Cuarto dos Nenos.
19:00 h. Café con: Domingo Villar.
19:00 h. Conversa de Manuel Jabois con Manuel Rivas e José Luis Cuerda. No Salón.
20:00 h. Conversa de Manuel Jabois con Domingo Villar e novos autores de novela negra: Xosé Manuel García López e Francisco Varela Losada. No Salón.
20:00 h. Happening multidisciplinar. Vídeo, son, palabras, expresión corporal. No Faiado.

Iria Morgade: “Textos curtos e condensados parécenme o máis apropiado para unha literatura activa”

Entrevista a Iria Morgade en Letra en Obras:
“Iria Morgade Valcárcel (Pontevedra, 1988) vén de rematar a última versión da súa novela Verbas no ar, que usa as revoltas do último ano en diferentes sociedades asfixiadas para tecer un relato no que pretende explicar que “a humanidade ten algo en común”. A novela serviulle para gañar o VII Premio Biblos – Pazos de Galicia e estará nas librarías do país antes do nadal, despois de ter colaborado na fase final co escritor Xabier P. Docampo. Estudou Ciencias Políticas entre Compostela e Madrid e cando fala sobre a formación da afección á lectura recoñece que “de pequena sempre me gustou moito e a miña nai gústalle moito escribir polo que collo dela o gusto pola literatura, como tamén o gusto de escribir”. Desfruta lendo e se lle pedimos que chame a atención sobre xente que escribiu libros nos que naufragou felizmente di Lovecraft, Kundera, Ferrín, Auster, Fernández Paz, Rosalía ou Celso Emilio Ferreiro.
– Letra en Obras (LeO): De que maneira pode contribuír a literatura a cambiar o mundo?
– Iria Morgade (IM): Non se trata de abrir mentes, porque iso é un proceso propio de cada un pero axuda a reflexionar, ás veces utilizando as situacións límite para que se faga remover algo. Eu estudei políticas e vendo como a xente tenta concienciar doume conta de que ás veces é metódico, pouco atraente, unha simple exposición de ideas, máis de tese que outra cousa. Aí é onde xoga a literatura, ofrecendo un achegamento diferente.
– LeO: Que efecto pretendes producir no lector cando escribes?
– IM: Concienciar non é unha palabra que me guste, porque vexo que ten algo de imposición para que a xente pense dunha forma ou outra. Pero si que, ás veces, eu vexo as cousas dunha maneira clara e simple e tento achegar esa visión xa que ás veces semella que todo ao redor complica a nosa mirada, hai moito ruído que nos impide chegar ao fondo. As situacións límite axudan porque hai cousas que nós agora vemos máis difuminadas e podemos atopar nas situacións límite paralelismos nos que non pensaramos. (…)”

Contos Estraños: “No futuro do nosso sistema literário os pequenos projetos jogarám um papel fundamental”

Entrevista en Galiza Livre a Contos Estraños:
“(…) Galiza Livre (GL): Contos Estraños Editora, além de ser um projeto empresarial, nasce com a finalidade de finalidade “ajudar a normalizar o panorama da literatura fantástica em língua galega, principalmente mediante a promoçom de autores e ilustradores do país”. Pensades que o campo literário galego continua sem diversificar-se e monopolizado pola narrativa de temática galega e a poesia –cobrindo os ocos, claro, com o espanhol–?
– Contos Estraños (CE): O sistema literário galego mudou muito na última década, por fortuna, com a geralizaçom de fenómenos como o best seller, ou a traduçom literária. A impressom a demanda também favoreceu a apariçom de difussom de projetos editoriais modestos, como o nosso, que procuram preencher ocos que antes havia que preencher com o espanhol. De todos os jeitos, fica muito por fazer, e o nosso sistema segue a estar dominado por uns poucos que possuem critérios editoriais muito definidos e pouco diversificados. Polo geral, publica-se para um público militante do livro galego que já está ganhado e já participa da nossa cultura literária, sem abrir o abano, se calhar por temor a nom chegar ao outro público, por conservadurismo ou comodidade. (…)
– GL: Tem-se falado ultimamente muito da crise do setor editorial galego. Vós, como um projeto pequeno e que nasce desde baixo, que opinades? O futuro passa por projetos como o vosso, mais “artesanais”, ou polas grandes editoriais?
– CE: Conjugando a primeira e mais a segunda resposta, o mercado editorial galego é como pescar num estanque fechado onde os peixes nom se reproduzem. Estamos a consomer recursos, sem criar novos leitores interessados na nossa literatura. A fim de contas, som os novos os que configurarám o futuro do mercado editorial, e os que o controlam actualmente semelham anquilosados na ideia de forçar o gosto pola leitura. Na nossa opiniom o problema está aí, em dar-lhe ao público no o que quer, senom o que um quer que consomam. Evidentemente há crise no mercado literário galego, mas é umha crise sistémica, derivada, entre outras cousas, de décadas de malas políticas do livro por parte das administraçons. Se só pensamos nos subsídios, nas compras institucionais e nos docentes, ao melhor somos nós mesmos os causantes dessa crise. Por fortuna, ideias nom faltam, e os meios de produçom som de cada vez mais accessíveis e baratos. Ao melhor o futuro do nosso sistema literário nom será só dos pequenos projetos, mas que estes jogarám um papel fundamental, disso nom temos nenhumha dúvida. (…)”

Entrevista a Carlos Callón na revista mexicana M Semanal

Entrevista a Carlos Callón na revista mexicana M Semanal:
“(…) M Semanal: En su libro [Amigos e sodomitas] cuenta esta historia de Pedro y Muño y la sitúa en su contexto, uno de tolerancia entre uniones de varones en aquella época. ¿Qué ocurrió cinco décadas después en aquella Europa premoderna?
– Carlos Callón: Podemos datar a comienzos del siglo XI el inicio del odio al homosexual con la forma y la fuerza que conocemos hoy. Por mucho que haya quien se quiera empeñar en decirnos lo contrario, que la homosexualidad siempre ha sido perseguida o cosas parecidas, la documentación es muy testaruda. El prejucio homófobo no es natural e instintivo, sino social e histórico. (…)
Lo paradójico del intento de falsificación histórica que se produce es que se conservaron muchos textos en los que se satirizaba o condenaba la homosexualidad, por lo que acabamos sabiendo mucho de ella en esos siglos oscuros. Alfonso V, por ejemplo, dio orden de quemar todo lo que tuviera que ver con los sodomitas y su pecado. La idea del pecado nefando —que no puede nombrarse— es la que prima en esta bibliocastia ordenada por este rey. La valentía del texto de Carlos Callón, que también aborda el tratamiento de la homosexualidad en los cancioneros y poesías medievales cristianas y árabes de la Edad Media en España, radica sobre todo en que se salta la ñoña concepción historiográfica que mantienen muchos de los historiadores españoles, formados en la dictadura de Franco bajo los ejes y ojos católicos más retrógrados. Sus conocimientos como filólogo y su cercanía al mundo LBGT consiguen hacernos ver con otro prisma aquellos siglos, y querer, por ejemplo, buscar por Santiago de Compostela la calle medieval de las prostitutas, Moeda Vella (moneda vieja), a escasos 50 metros de la Catedral de uno de los focos de la Cristiandad, lugar donde el trovador Joán Vasques de Talaveira sitúa a unas lesbianas soldadeiras (prostitutas a sueldo o para satisfacer a los soldados; es bien sabido que los mayores focos de prostitución estaban —¿están?— donde había soldados y ejércitos) y compone un cantar para burlarse de ellas.”