María Lado: “Impúxose a idea de que os nacionalistas galegos son auténticos terroristas”

Entrevista a María Lado en Galicia Hoxe:
“María Lado: Para min a poesía, e por extensión a literatura, é algo necesario para unha vida plena. Non concibo vivir sen ler e moito menos sen escribir, polo que adoito dicir que o impulso da escrita é algo animal, que nace do mesmo sitio de onde nacen as forzas para se erguer cada día. O amor, o desexo, o sexo, o medo, a reflexión sobre a morte… son sentimentos e necesidades que todo o mundo ten, que todos compartimos e, polo tanto, nos que todos nos podemos sentir reflexados se os atopamos nun poema ou nunha novela. A relación entre o amor e a morte é case un tópico, un tema literario en si, que no meu caso me resultou moi atraente cando, en plena adolescencia, escribía os poemas de A primeira visión. Esa conxunción de ambos extremos da vida (a orixe e a fin) resultábame interesante e cadraba coas lecturas que eu facía naquel momento e co que pretendía provocar no lector. Digamos que era parte da imaxe que pretendía o “eu poético” daquel libro. Co tempo esa idea desapareceu dos meus textos. Comecei a falar dun amor máis sosegado, máis intenso en sentimento, que se personificaba nun personaxe concreto, como ocorre no caso de Berlín. Creo que abandonei esa idea, que me resultaba case unha abstracción imposible de tocar, en favor dunha poesía máis “mundana”, baseada en imaxes máis cercanas e tanxibles. (…)
Galicia Hoxe: Vive a literatura galega en xeral un intre de esplendor, ou hai luces opacas que a ensombrizan?
María Lado: Os escritores adoitan contestar esta pregunta en función de como lles vaia nese momento, é innegable. Daquela, eu teño que dicir que vexo un momento de moita creatividade e acción. Vexo recitais, encontros entre artistas, libros incribles, poetas que comezan con moita forza, e propostas que van máis alá da poesía en papel, moita experimentación… Aínda que todo isto é por debaixo da superficie, na súa maior parte, porque o apoio externo é moi escaso. Doutra banda asisto con preocupación á escaseza de premios, que son unha fonte de ingresos importante para os escritores, ao recorte de presupostos para actos de cultura … á eliminación de posibilidades de vivir do feito literario. Iso é lamentable. A cultura toda a vida existirá, haxa diñeiro ou non, pero que os artistas poidan vivir do seu é tamén preciso na sociedade.”

Xabier López: “Podemos contar a nosa vida a través dos libros que lemos”

Entrevista a Xabier López en A Nosa Terra:
“A Nosa Terra (ANT): Os libros son a escusa do relato que titula o volume.
Xabier López (XL): O relato que lle dá título ao libro, Os libros prestados, chameino así para que o lector pensase en atoparse outra cousa ben distinta ao que logo vai ler. Os libros son só pretextos, están na periferia do asunto. E uso libros e non películas ou outros obxectos porque a liña entre literatura realista e literatura fantástica non a teño eu moi clara. Na nosa vida inflúen case máis os seres creados que os seres reais. Os símbolos crean conduta –só hai que pensar na relixión!– e por iso a literatura é tan poderosa. Podemos contar a nosa vida a través dos libros que lemos.
ANT: Cando se impoña o libro electrónico acabarase o tópico de: libro que emprestas, libro que perdes.
XL: Hai todo un futuro por escribir nese campo. Eu, persoalmente, non teño tan claro ese argumento de que o libro físico ten asegurado o porvir por ser un obxecto perfecto. O libro ocupa espazo e o espazo é algo moi valioso no noso tempo. Ademais, o concepto fetichista do aroma ou o son do papel paréceme comprensíbel pero eme alleo. Eu sempre preferín as edicións de peto ás primeiras edicións. Unha vella teima miña é o laio constante porque na edición en galego non haxa coleccións baratas.”

Antón Cortizas: “A escola debe recuperar o patrimonio do xogo tradicional”

Entrevista a Antón Cortizas en Galicia Hoxe:
“Galicia Hoxe: Calquera materia se pode aproveitar destes recursos?
Antón Cortizas: O ensino pode recorrer a esta sabedoría sempre. É máis, un dos mandatos da Unión Europea é traballar por competencias básicas e iso quere dicir desenvolver as habilidades que o individuo debe densenvolver para poder desenvolverse na vida. Con calquera disciplina e calquera enredo pódese traballar iso. Cando ensinas ciencias naturais tamén estás ensinando lingua e se temos que tomar medidas utilizamos matemáticas, é unha globalidade, que tamén é o que suxire as competencias, no sentido de traballar desde distintos eidos da aprendizaxe. O brinquedo foi unha escola, a escola da natureza e do aire libre, a escola da tradición e da comunicación era unha forma de endoculturación, de absorber a forma de vida e de ser do grupo ó que se pertence e de aproveitamento do contorno. Xa que logo, a construción e uso do xogo tradicional son válidos para calquera materia, nivel e tipos de nenos. A escola ten que ser o máis lúdica posible, porque iso é cultura.”.

Ramón Caride: “Só morre o idioma que se deixa matar. A guerra non a temos perdida”

Entrevista a Ramón Caride en Galicia Hoxe:
“Galicia Hoxe: Ramón Caride e a poesía… Ultimamente, Ramón, parece que a tes abandonada, ou cecais fuches abandonado por ela; pero talvez exerces o teu labor poético nun silencio moderato, tal que un exercicio reflexivo, espiritual, pero espero que non haberá tardanza en ler as túas novas poéticas. Fálame do anterior e do novo, que creo que axiña leremos. Non, Ramón?
Ramón Caride: Eu comecei como poeta xa hai moito tempo, falamos do 1986, cun libro autoeditado, a este seguiron outros dous de difícil publicación e edición escasa, que eu, á volta dos anos, considero obras máis ca nada de aprendizaxe, non estou moi certo delas. Por iso estes tres primeiros poemarios non as incluín en As máscaras de Cronos –Poemas 1994-2005-, que se publicou hai catro anos. Este é un volume de máis de dúas centas cincuenta páxinas de poesía, o cal para min xa é case excesivo, pois eu son máis de obras intensas que de libros extensos; así que quedei moi satisfeito desa obra poética, e sen intención de facer máis poesía. Pero como un non é dono da poesía, como ti ben dixeches, a poesía non ten dono, pois tres anos máis tarde publiquei Criptografías en Libros da Frouma, que se presentou neste ano aquí en Compostela, e axiña tirarei do prelo A Chuvia Humana en Toxosoutos, un novo poemario. A verdade é que me dá un chisco de vertixe publicar dous poemarios tan consecutivos, e non acabo de entendelo eu mesmo, pero non quero parar a pensalo moito. Como digo neste último libro, que é en grande parte de micropoemas:”A poesía non se explica / revélase / ou non é tal”. Seguramente, a esencia da poesía é o misterio. E ríome dos canonizadores, catalogadores e clasificadores: “O taxonomista / nunca pode ollar / o voo da bolboreta”.

Víctor F. Freixanes: “Nós era a modernidade”

Entrevista a Víctor F. Freixanes en Galicia Hoxe:
“Galicia Hoxe: ¿Que significa a revista Nós no seu contexto temporal e o noso contexto contemporáneo? ¿Segue a haber unha influencia hoxe?
Víctor F. Freixanes: Desde o meu punto de vista, a revista representa a modernidade: a aposta pola modernidade da lingua e da cultura galegas, abertas ao mundo, sen intermediarios. Esta é unha idea importante que os promotores da publicación declaran explicitamente: podemos (e debemos) ser galegos, vivir a nosa lingua e a nosa condición de tales sen ter que pasar por alfándega nin fielato ningún, naquel momento referíanse moi especialmente a Madrid. Aínda hoxe, a cultura galega, a nosa proxección exterior sobre todo, pasa case irremediablemente pola intermediación dos cenáculos ou plataformas madrileñas, que é onde están os mecanismos de poder, tamén do poder cultural. Outra dimensión da revista que me parece importante é a súa interdisciplinariedade, a concepción da cultura non como compartimentos estancos, senón como espazos integradores, mesmo globalizadores: a economía, a arqueoloxía, a lingua, a literatura, as artes plásticas, a organización do territorio, as tradicións, os mitos… Tamén un espazo integrador de distintas xeracións. Nunca lamentaremos abondo o terrible golpe que significou a Guerra Civil para todo ese desenvolvemento que se anunciaba”.