Cipriano Jiménez Casas: “Se non defendemos o galego só nos queda ser unha colonia embrutecida”

Entrevista a Cipriano Jiménez Casas en Galicia Hoxe:
“Galicia Hoxe (GH): Cal é a reflexión do mundo e a aira de Galicia no particular. O autoodio, a diglosia, a colonización, a autocolonización sempre servil e ignorante, a nación bendicida, entregada… Cal é, xa que logo, a túa resposta?
Cipriano Jiménez Casas (CJC): O proceso de globalización, nos presenta un panorama complicadísimo. Internet, que é unha ferramenta estupenda, pode facer estragos polo mal uso desta. Por máis que reflexiono, en relación con Galicia, vexo cousas a día de hoxe que me abraian. Non se asume sentirse galego que debería ser un orgullo de seu. É do particular que se pode ir a posicións máis globais. Un débese á súa Terra, que aínda que a critiquemos é, a nosa terra. Aínda hoxe, hai persoas que renegan da súa condición de galegos. Un “nacionalista”, como o foron: Castelao, Otero, Curros… ¿Que dicir de Rosalía? Non poden ser persoas reducionistas, senón, abertas, comunicativas, coñecedoras doutras culturas e linguas…en fin todo o contrario do que nos intentan facer crer. (…)
GH: Que tal te levas coa poesía e coa narrativa, son “santos” do teu camiño?
CJC: A literatura e poesía galega, teñen moi boa saúde. No relato curto, hai verdadeiros especialistas, continuadores de Castelao, Cunqueiro, Fole…Despois da Esmorga de Blanco Amor, bótase en falta outra grande novela que aínda está por facer.
GH: Galicia está a vivir e polo tanto a facer a mellor literatura de toda a súa Historia ?
CJC: Non sei se é a mellor época, pero se esta Nación se salva, será por mor dos nosos poetas e escritores. Actualmente Galicia conta cunha serie de escritores dunha categoría fantástica. Outra cousa é, que estean convenientemente lidos e divulgados como se merecen. Retomar o listón tan alto como os nosos devanceiros, non foi tarefa fácil, pero aí están.”

Henrique Rivadulla Corcón: “A parálise do audiovisual é dramática”

Entrevista a Henrique Rivadulla Corcón no Xornal de Galicia:
“Xornal (X): Que nos achega Rivadulla Corcón neste nova obra (Os papeis do vagabundo)?
Henrique Rivadulla Corcón (HRC): É un libro que continúa a mesma liña dos anteriores en dúas constantes. A primeira é o mundo mariñeiro e a segunda é ese concepto de vagabundo que tanto me atrae, xa que ese mariñeiro é ao mesmo tempo un vagabundo. É unha obra cun carácter moi narrativo, aínda que esteamos ante un feixe de poemas. Neste libro atopamos, por outra banda, unha diferenza cos anteriores. Normalmente, eu ambiento as miñas obras en Muxía, pero nesta ocasión regreso ao meu barrio natal, ao barrio de Monte Alto. (…)
X: O libro escribiuse cando o debate da memoria histórica estaba en pleno apoxeo. Os autores sérvense deste tema por pura atracción literaria ou segue a conservar un valor reivindicativo?
HRC: Ten un pouco das dúas cousas, pero o poso reivindicativo é moi importante. Falamos de ficción, pero hai unha realidade que truncou moitas vidas e que segue a afectar as persoas que a viviron, os seus fillos e os seus netos. Nós posicionámonos contra iso e escribimos para que se lembre o que pasou e como pasou. É unha forma de achegar algo a que iso non se volva repetir. Iso é moi importante cando hai sectores sociais que están a dicir sempre cousas como que iso xa está cerrado, que non se pode volver o pasado ou que non se debe falar diso. Non estamos de acordo con iso, por ese motivo escribimos esa historia.”

Xosé Neira Vilas: “Os galegos ignoran aínda o moito que lle deben á emigración”

Entrevista a Xosé Neira Vilas no Xornal:
“Xornal (X): Imaxinou algunha vez que Memorias dun neno labrego sería tan popular?
Xosé Neira Vilas (XNV): Nunca. Eu só tiña a necesidade de contar como era a vida dun rapaz galego dos anos corenta, como un recordo persoal. Xa levaba dez anos emigrado daquela. Nin sequera pensei que fose ir máis alá de Bos Aires, pero Fernández del Riego, que era daquela o xerente de Galaxia, pediume que lle mandase 300 exemplares. Dos 2.000 que se fixeron, 300 viñeron para Galicia. Con todo, aquí tardaron sete anos en reeditalo. Publicouno en 1968 Ediciós do Castro, aínda que o ía sacar Arturo Reguera en Rúa Nova. (…)
X: Que a Galicia actual se construíse fóra explica tamén a escasa autoestima?
XNV: Non se pode amar o que non se coñece, por iso na emigración dos anos 50 tomamos conciencia de Galicia, e por iso a amabamos. Estudabamos Sempre en Galiza nun centro galego capítulo a capítulo. Tiñamos o privilexio de ter clases e conferencias de economía, arte, xeografía, literatura e lingua galega. E os profesores chamábanse Blanco Amor, Dieste, Valenzuela, Baltar… Se coñeces o país e tomas conciencia de como foi burlado, escamoteado e desprezado, esfórzaste máis en defendelo e prestixialo, sobre todo se estás fóra. Armabamos escándalo á porta dos cines cando se estreaba unha película que denigraba a muller galega. Conseguimos que Alberto Vaccarezza cambiase un personaxe dunha obra de teatro porque ridiculizaba os galegos. Había un actor nos anos cincuenta que se chamaba Pepe Iglesias El Zorro que facía varios personaxes. Un deles era un paisano galego que falaba de forma grotesca, torpe e zafia. Fomos protestar á porta da radio até que o eliminaron. E non só iso, senón que conseguimos que os ultramarinos de galegos que había en Bos Aires deixasen de vender espontaneamente o aceite que se anunciaba naquel programa. O tal Pepe liscou de alí e veu para Madrid a facer o mesmo programa co mesmo personaxe grotesco. Aquí non protestou nin dios.”

Eva Moreda: “Teño debilidade polos homes que citan a Bourdieu”

Entrevista a Eva Moreda en A Nosa Terra:
“A Nosa Terra (ANT): A literatura erótica é un xénero marxinal nas letras galegas. Cal pode ser o motivo?
Eva Moreda (EM): Poño en dúbida que sexa marxinal. Na poesía, por exemplo, o erotismo é un dos grandes temas desde os anos 90, ou mesmo desde antes. Outra cousa é que estas obras non se presenten explicitamente como literatura erótica, o cal, en principio, tampouco me parece mal: non son moi partidaria de clasificar a literatura en caixóns, aínda que recoñezo que editorialmente pode ser unha boa estratexia. É certo que en narrativa se cadra se tardou, ou se está tardando, algo máis en arrincar. Se cadra porque historicamente escribir narrativa estivo moi ligado a facer país, e non semella moi evidente a literatura erótica sexa un xénero desde o que se poida facer país. (…)
ANT: Que posibilidades lle ve ao libro electrónico en conceptos como a mestura multimedia… libros con música incorporada, por exemplo?
EM: Pois precisamente, unha das cousas que me gustaría ver na literatura galega (e na literatura en xeral) é unha maior implicación coas posibilidades textuais da internet e os medios dixitais; na cultura galega estase facendo un uso importante das novas tecnoloxías no plano da difusión pero se cadra xa vai sendo hora de que os escritores nos poñamos a escribir con eses novos medios na cabeza. Como un poemario escrito a base de actualizacións de estado no Facebook, ou, por que non, un libro electrónico que nos vaia permitindo escoitar as músicas ás que se fai referencia no texto.”

Dores Tembrás: “Son miles os valedores do galego. Todos xuntos conseguiremos medralo”

Entrevista a Dores Tembrás en Galicia Hoxe:
“Galicia Hoxe (GH):O pouso do fume, podería ser ese sedimento-sentimento que fica en nós tal que unha canción inacabada, unha lembranza que queremos recordar así, pero que a nosa timidez que impide saber (ou non querer saber) que nin sequera a morte é quen para deter ese proceso metamorfósico do mesmo fume que antes foi lume máis alá da sinonímica sinestesia. Podo ou non, referirme ao teu libro Dores, pero en todo caso é un nobre pretexto para falar do seu significado e da posibilidade dos seus significandos… É unha corpórea polisemia que foxe de si e do presentimento da derrota, do imposíbel esquezo…?
Dores Tembrás (DT): O pouso do fume é memoria, un intento de apreixar o que xa non é, cristalizar o que se esvae. Arredor do poemario hai unha constelación de palabras que poderían servir de resposta á túa pregunta: COMBUSTIÓN, OXIDACIÓN, POUSO, lume, orixe, palabra, silencio, comuñón, morte, fe, legado, infancia-infancia-infancia, dor, matriarcado anónimo, desaprender, ausencia, desafío, prodixioso, mestres, discípula, extinción, ofrenda. Na miña adicción ao pasado, a infancia é o centro que me permite embalsamar a perda, ambarizala, e sempre a derrota, a ferida (esa cita precisa de Chantal Maillard que cita Olalla Cociña no extraordinario Libro de Alicia ), de aí a palabra. (…)
GH: A poesía é esencial na túa vida… Transcende da palabra ao acto, á actitude?
DT: Entendo que eu vou na procura da poesía, coido que é unha cuestión de dirección, non tanto un estado, na liña do que comentaba antes: unha pulsión que me somete, á que me someto, no proceso.O poético é unha vía multidireccional que, en ocasións, se percorre varias veces. Por exemplo, cando me asalta o poético no acto ou na actitude, de aí á alquimia da palabra, que de novo, pero non sempre, pode transcender ao acto-actitude. É coma un ciclo completo, con tódalas metamorfoses imaxinábeis, retroalimentándose.”