María Xosé Queizán: “Os académicos da RAG cren que o saber é cousa de homes”

‘”Os académicos consideraron que o saber é cousa de homes. A Academia será o último que cambie na sociedade. Aínda que vaian introducindo algunha muller a conta gotas coma quen regala unha flor”. Esa é unha das mensaxes que lanza a escritora María Xosé Queizán a través dunha carta que onte enviou ao Consello da Muller de Vigo e que hoxe reproduce na súa totalidade Manuel Bragado no seu blog Brétemas. Nesa carta, a autora de Amor de tango afirma que non estaba entre os seus desexos entrar na institución presidida por Méndez Ferrín. “Non quero nin quererei entrar na Real Academia Galega. Non me vexo na Academia e tampouco teño tempo para esa ocupación. Son abondas xa as miñas ansias e preocupacións, entre as que están as literarias, as culturais e o activismo feminista”. Queizán, ademais, emprega esta carta para amosar “a súa alegría” por que o Consello Municipal da Muller do Concello de Vigo presentase a iniciativa para que a escritora formase parte da Academia. “Dixen daquela que o voso recoñecemento era máis imporante para min que o ingreso nesa alta institución. Sei que as amigas e compañeiras feministas confiaban no labor que podía levar a cabo nesa Real Institución a favor das mulleres galegas, no eido lingüístico e cultural”, explica na misiva.’ Vía Xornal.

Xesús Alonso Montero entrega o seu arquivo nun acto testamentario

“O arquivo persoal do profesor e estudoso da lingua Xesús Alonso Montero xa está na Deputación de Ourense. Trátase dunha “dación” que contén numerosas obras literarias, estudos lingüísticos e correspondencia epistolar con persoeiros da cultura do país que o escritor atesorou ao longo dos seus 83 anos de vida. O propio Alonso Montero, na compañía do presidente da Deputación, José Luis Baltar, foi quen deu a coñecer os detalles na sede da institución provincial, rodeado de numerosos xornalistas, e con palabras que pretendían solemnizar “o acto testamentario” da entrega do material a un organismo público. (…) En todo caso, o quen ten claro Alonso Montero é que “na Deputación de Ourense están os mellores arquivos literarios de Galicia” e exemplificou a súa argumentación referíndose aos legados de “Blanco Amor, Pura e Dora Vázquez, Alberto Vilanova e Xosé Ramón Fernández Ben-Cho-Shey. A pesar de que aínda está en fase de catalogación e clasificación, os estudosos da lingua e da literatura galega xa poden consultar os manuais de Alonso Montero. Dentro das singularidades destacou 15 libros inéditos escritos por el mesmo, entre os que destaca, títulos como A presenza das letras latinas nas letras galegas ou o Manuscrito da miña tese de doutoramento sobre Curros Enríquez. Tamén obras de alumnos seus como Darío Xohán Cabana que lle entregou a súa primeira novela e está sen publicar ou memo un libro escrito por Novoneyra no ano 1968 en castelán. Alonso Montero destacou tamén a primeira traducción ao galego do Evanxeo de Marcos. Dentro do capítulo das anécdotas citou títulos como Lauredados, escrito por Antonio de Obregón e Álvaro Cunqueiro o Corona de Sonetos para José Antonio Primo de Rivera do propio Cunqueiro, nos que se ensalzaban valores franquistas. O arquivo complétase con cartas manuscritas de Ramón Otero Pedrayo, Rafael Dieste, Isaac Díaz Pardo, entre outros, e incluso o seu expediente de desterro nas postrimerías do franquismo a Montilla (Córdoba). Hai tamén pezas escultóricas únicas e cun gravado orixinal de Castelao. (…)”

“A Xunta elimina as axudas para os libros de texto e a promoción local do galego”

“A Xunta de Galicia deixa sen efecto as convocatorias publicadas en marzo para as subvencións de entidades locais de Galicia para a promoción do uso da lingua galega e as axudas para a edición en lingua galega de recursos didácticos curriculares para niveis non universitarios. Así vén publicado no Diario Oficial de Galicia, que hoxe (venres 9 de setembro) recolle senllas ordes promovidas pola Consellería de Educación (…)”. Vía Xornal. Tamén en Galaxia.

“A cultura non pode ser un sector subsidiario das políticas públicas”

Reportaxe de Daniel Salgado en El País (Galicia):
‘(…) Da banda dos autores, Cesáreo Sánchez Iglesias, que encabeza a Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG), é contundente: “[Este Goberno] está, obxectivamente, desmontando o construído nos últimos 30 anos e está levando a cultura a nivel da preautonomía”. O tamén poeta agradece que o departamento de Roberto Varela considere a AELG “sen prexuízos como interlocutores”, pero non “o peso ínfimo da cultura nos Orzamentos”. “Non comprenden que a cultura é a maneira en que Galicia se identifica no mundo”, conclúe Sánchez Iglesias, “e que con deixala respirar un pouco, esta florece por si mesma”. (…)’.

“Publicacións delicatessen”

Artigo en Cultura Galega: ‘Son libros especiais, diferenciados, con amplísimo traballo de investigación e documentación por detrás…e, por suposto, moi caros. Por iso, as editoras preparan relativamente pouco exemplares e abren escasas liñas deste tipo de producto case de delicatessen. “Son libros que teñen auténtico interese cultural pero que teñen dificultades comerciais evidentes” afirma Manuel Bragado, responsable da editorial Xerais, unha das beneficiadas desta convocatoria de axudas que permitirá que se materialicen obras que, doutro xeito, nunca verían a luz. As axudas a grandes proxectos editoriais van dirixidas a aqueles “que procuran a excelencia tanto polo que respecta á presentación formal, como polos propios contidos”. As axudas inclúen novos soportes de edición, aínda que os beneficiarios desta liña de axudas de 2011, optan pola impresión tradicional en papel. Pero teñen outras características comúns estes proxectos que analizan desde a historia do fútbol en Galicia, a música que se facía nas catedrais ou un inventario de todos os xoguetes que hai no país. (…)”.

Yolanda Castaño seleccionada para unha bolsa de creación na Illa de Rodas (Grecia)

Yolanda Castaño é a primeira escritora galega seleccionada polo Centro Internacional de Escritores e Tradutores de Rodas nos seus 17 anos de historia, e xa está a desfrutar dunha bolsa de creación en residencia. Foi escollida polo comité deste centro dedicado ao aloxamento de escritores e tradutores de todo o mundo durante estadías de curta e mediana duración. Durante as mesmas, fornécese aos literatos/as dun entorno tranquilo e propicio para o traballo, así coma ocasións de intercambio con outros creadores. O Centro Internacional de Escritores e Tradutores de Rodas foi fundado en 1995 para impulsar o labor das persoas que se dedican a estas áreas en todo o mundo, e dende entón leva aloxado a autores e tradutores dos cinco continentes, especialmente de Europa e os países da antiga Unión Soviética. Yolanda Castaño ocupa un dos cuartos deste emblemático edificio situado nun outeiro fronte ao Mar Exeo durante dúas semanas, levando noticia da cultura galega ata a illa do Dodecaneso. Convive actualmente con outras persoas chegadas dende Rumanía, Suecia, Grecia ou a Ucraína. Na súa estadía, que dedicará principalmente ao seu traballo de creación, colabora tamén o Ministerio de Cultura.

“Os Premios da Crítica renacen sen dar soterrada a polémica”

Reportaxe de Santiago Jaureguizar en El Progreso: “(…) A directiva da Fundación Premios da Crítica de Galicia renovada presentouse o xoves 4 Santiago. [Bieito Ledo é presidente], Antón Pulido pasou a ser vicepresidente, encargándose a Manuel Bragado a secretaría. Os outros cargos son vicesecretaría, Xavier Senín; tesourería, Anxo X. Rajó, e vocalías, Comba Campoy García, María do Cebreiro, Víctor Fernández Freixanes, María López Sández, Inmaculada López Silva, Marcos Lorenzo, Charo Portela Yáñez, Blanca-Ana Roig Rechou, Ernesto Sánchez Pombo, Antón Sobral e Anxo Tarrío Varela. Un total de 42 persoas integraran os xurados de Creación Literaria, Ensaio, Investigación, Música, Arte e Iniciativas Culturais. Terán a potestade de designar o nome do Galego Egrexio.” A nova recóllese tamén en Cultura Galega.

A Xunta impulsa a finalización do novo dicionario da Real Academia Galega

“A Consellaría de Educación e a Real Academia Galega (RAG) asinaron onte un convenio de colaboración para avanzar na investigación do galego. Este novo acordo entre ambas institucións abordará tres vertentes do galego: a terminolóxica, a lexicográfica e a sociolingüistica. Trala sinatura, o conselleiro de Educación, Jesús Vázquez, reiterou o “compromiso” da Xunta no avance das investigacións en torno ao galego. Pola súa banda, o presidente da RAG, Xosé Luís Méndez Ferrín, agradeceu o “entendemento” coa Xunta aínda que pediu máis fondos para a Academia. Un dos traballos máis importantes que se levará a cabo a partir deste acordo é a investigación terminolóxica. O novo proxecto do Termigal, que xa traballa neste aspecto, suporá o “avance nos traballos terminolóxicos da RAG”. O Termigal, servizo de terminoloxía científico-técnica en lingua galega, verá aumentado o seu ámbito de traballo durante o próximo ano. Ademais da atención ás consultas terminolóxicas, o Termigal encargarase de recoller e preparar a terminoloxía galega de botánica. Tamén elaborará a parte galega do dicionario de terminoloxía económica do Vocabulaire Panlatin du Marketing Économique da Rede Realtier. Os traballos relativos o ámbito lexicográfico centraranse na finalización da nova edición do dicionario da RAG no que se comezou a traballar no ano 2001. E a actualización do versión bilingüe –castelán-galego– do dicionario. Este convenio afondará na situación actual do galego na sociedade. Trátase dunha investigación sociolingüística sobre o galego na actualidade, a súa evolución e os cambios que sufriu o idioma o longo da historia. Dentro deste convenio recóllese tamén o fomento de proxectos para levar o galego ao estranxeiro. É o caso do XXIV Curso de Lingua e Cultura Galegas para Estranxeiros e Españois de fóra de Galicia que se desenvolve durante este mes na USC e no que participan 90 estudantes de vinte países. (…)” Vía Xornal. Tamén en Cultura Galega.

O ILG esixe discriminación positiva para o galego

‘Nun discurso contundente e diáfano, a directora do ILG, Rosario Álvarez, leulle a cartilla ao presidente Núñez Feixóo e ás demais autoridades, tanto da Xunta coma do parlamento, as deputacións e os Concellos. “Sen discriminación positiva e maior peso do galego no ensino, o futuro da lingua é complicado”, afirmou. Álvarez considerou no seu discurso de aceptación da Medalla Galicia para o instituto que dirixe, que o galego está a vivir un momento de gran dificultade e subliñou a orixe do problema. “Perante o desafecto de certos sectores sociais e a deserción de certas autoridades, esa crise agravarase até cegarlle o camiño do porvir”. No mesmo acto, o outro galardoado coa Medalla Galicia, o investigador en Xenética Anxo Carracedo, reclamou maior apoio ao desenvolvemento científico. Tras criticar a falta de recursos para a ciencia en Galiza, recordou a “débeda histórica” do Estado co noso país a ese nivel. “Recibimos menos apoio que outros territorios e pola contra os científicos galegos demostran día a día que saben ofrecer moito máis do que reciben”.’ Vía A Nosa Terra. Tamén en El Progreso e Galicia Confidencial.

‘Institucións culturais propoñen que o Día das Letras Galegas do ano 2013 se lle dedique ao escritor Carlos Casares’

“Tres institucións culturais propuxeron que o Día das Letras Galegas do ano 2013 se dedique á figura de Carlos Casares. O Museo da Limia, o Centro de Cultura Popular da Limia e a Fundación Carlos Casares irán da man para que o escritor natural da comarca ourensá da Limia sexa homenaxeado dentro de dous anos. Representantes do tres institucións culturais compareceron o venres 22 de xullo ante os medios de comunicación no Liceo Recreo Ourensán. No acto estiveron presentes o escritor Delfín Caseiro; Xosé Badas Fernández, do Centro de Cultura Popular da Limia; e Xoán Xosé Jardón Pedras, representante do Padroado do Museo da Limia. As tres institucións culturais promoverán durante o curso académico 2011-2012 unha serie de actividades culturais con motivo do décimo aniversario da morte do escritor, que se cumprirá o próximo ano. Delfín Caseiro explicou que estas actividades pretenden “preparar, crear ambiente e crear estado de opinión” sobre a figura de Carlos Casares para “ter como consecuencia e obxectivo” que se dedique o Día das Letras Galegas ao autor limiao”. Vía Galicia Hoxe. Tamén en Xornal e Cultura Galega.