A
novela infantil Palabras de auga, de Marcos Calveiro, Premio Merlín de Literatura Infantil 2012, acaba de ser incluído nas Listas de Honra do IBBY, entre os nove libros que presentou á selección a OEPLI (Organización Española para el Libro Infanil y Juvenil).
Arquivo da categoría: Internacional
The Guardian publica unha recensión sobre Todo é silencio, de Manuel Rivas
Desde
Xerais:
“O xornal británico The Guardian publicou unha recensión de Michael Kerrigan sobre Todo é silencio de Manuel Rivas:
His passport may be Spanish, but Manuel Rivas is from Galicia, that Land of the Gaels in the far north-west of Spain. Along an intricately indented Atlantic coast, the climate is cool and damp, the country rugged, but lush and green; the culture Celtic; the past as misty as the morning scene. For readers in the Anglo-Saxon world, the obvious comparison is with Ireland, down to a history of famine and emigration. And, stereotypically, a lyrical bent and melancholy outlook. That said, in their saudade – the anguished longing of their poetry and song – the Galicians make the Irish look like stoics.
Rivas, who writes in Galician, has been a tireless promoter of his homeland. Novels such as The Carpenter’s Pencil and Books Burn Badly, and the story The Butterfly’s Tongue, while enchanting audiences internationally, are steeped in Galician history and culture. Primarily a poet, Rivas has championed Rosalía de Castro, the 19th-century laureate of Galego verse – and saudade. The title All Is Silence is taken from a poem of hers where, in contrast to a “friendly silence”, companionable and comforting, de Castro describes a “mute silence” charged with loneliness and dread: the absence of familiar voices; the emptiness of bereavement and of exile.
In Rivas‘s latest novel, Fins, Brinco and Leda, childhood friends in the coastal town of Noitía in the 1960s, are in exile from their Galician heritage. Schooled in Castilian, they’re surprised to find – in a book they discover in the ruins of an abandoned school – this very poem. Fins, a fisherman’s son, already feels something of an outsider, thanks to the periodic fits he calls “absences”. At home, Brinco has to look the other way while the local gangleader, Mariscal, carries on an affair with his mother. Leda, the wildest of the three, is still enough of a daughter of Noitía to understand the importance of discretion. Life is hard in a poor community oppressed not only by the dictatorship but by Mariscal, who controls the smuggling of spirits and tobacco along this coast. A sometime seminarian, Mariscal loves to quote the Latin psalm: “They have mouths yet speak not; they have eyes yet do not see.” Or, as he sums up, “The mouth is for keeping quiet.” Even so, Fins, Brinco and Leda contrive to have a childhood which, full as it is of hardship, humiliation and loss, has idyllic aspects. (Rivas‘s writing helps – whether he’s describing the sight of Noitía, “spilling new buildings like scattered dominoes”, or an estuary at sunset, gleaming “like a log, burning from the inside out”, his style is at once poetic and precise.)
Fast-forward several years and we find ourselves in a very different, democratic Spain, but in a Galicia still under a dictatorship of fear. Noitía is awash with narco-money, but power relations remain much the same as drugs and cash stream in and out without enriching the community. Brinco and Leda are married now – working, like almost everybody else here, for Mariscal. Fins is the exception: back after a lengthy absence, he is a policeman, keeping surveillance over his former friends. An invidious position, perhaps – yet quintessentially Galician. For, like Ireland, Galicia is as much diaspora as nation. “Half of Galicia is on the outside,” as Mariscal observes. Up to their waists in water as they gather cockles, Noitía’s women gaze back at their homes without surprise: they are “used to seeing from the outside in”. Fins watches Leda keeping lookout; follows Brinco’s late-night forays out to sea.
The further we read, though, the harder it becomes to ignore the fact that the mood has subtly shifted, the register changing as poetic saudade becomes banal violence and terror. The romance of de Castro is now the stuff of an airport thriller, with contract killings, speedboats running drugs, stakeouts, sabotage. For Galicia’s people, the experience is far from thrilling: now, as under the dictatorship, lives are stunted by suspicion; existences curtailed by caution; self-expression – selfhood, even – stifled. In this haunting, wonderfully poetic novel, Rivas gives us eloquent warning that what starts as fearful silence may end up as an incapacity to speak.
A literatura galega por vez primeira nun dos máis importantes en Europa
O
sábado 15 de xuño, deu comezo en Finlandia unha das reunións literarias máis lonxevas e prestixiosas do continente, a Reunión Internacional de Escritores de Lahti, que celebra este ano o seu medio século de historia. 55 creadores/as de 25 países reúnense este ano baixo o título Rompendo Muros. Autores coma Günter Grass, Salman Rushdie, Camilo C. Cela, Milan Kundera, J. Ashbery, Vargas Llosa, Susan Sontag, J. M. Coetzee, M. Houellebecq, Margaret Atwood ou Lobo Antunes teñen pasado polas 26 edicións deste encontro bianual de sona mundial. Máis de mil novelistas, poetas e outros expertos e expertas na crítica e a investigación literaria participaron nun evento organizado pola Sociedade Eino Leino, a Universidade de Verán Päijät-Häme e o Concello de Lahti.
Por vez primeira na historia desta reunión literaria, a literatura en galego fai parte dos escolleitos participantes, a través das achegas da poeta Yolanda Castaño. Recitando poemas en galego seguidos de traduccións ao finés, ela participou na lectura pública que tivo lugar onte sábado na céntrica sede do principal xornal do país, o Helsingin Somatolo, xunta outros autores e en fronte dun nutrido público da capital, como se pode ver nesta entrevista. Ademais, a autora galega volveu recitar o luns 17 de xuño ás 19:00 horas na velada poética internacional, sendo a encargada de co-presentar o evento xunta o escritor e xornalista finés Antti Leikas no Sibelius Hall, un dos centros de congresos mellor considerados do norte de Europa.
Santiago: presentación de Antoloxía da literatura galega. Anthology of Galician Literature, de Jonathan Dunne
O
xoves 30 de maio, ás 13:00 horas, na Biblioteca Pública Ánxel Casal de Santiago de Compostela (Avenida Xoán XXIII, s/n), preséntase a Anthology of galician literature / Antoloxía da literatura galega 1981-2011, de Jonathan Dunne, publicada conxuntamente por Xerais, Galaxia e a Xunta de Galicia. No acto intervirán, xunto ao seu autor e tradutor, Anxo Lorenzo, Víctor Freixanes, Manuel Bragado e Carina Fernández.
A Coruña: recital de Olalla Cociña e Nikola Mazdirov no Ciclo Poetas Di(n)versos
O
luns 6 de maio, ás 20:30 horas, no Auditorio do Centro Ágora (Rúa Ágora, s/n) da Coruña, terá lugar unha nova edición do Ciclo Poetas Di(n)versos, coordinado por Yolanda Castaño e promovido pola Concellaría de Cultura da Coruña, cun recital de obra propia nun man a man de Olalla Cociña e o poeta macedonio Nikola Madzirov.
Rosalía é Mundial
Reportaxe
en Praza:
“Farväl älvar, farväl källor, farväl alla backar små. Deste xeito comeza en sueco o poema Adiós ríos, publicado no Cantares Gallegos de Rosalía. A Fundación Rosalía e a Universidade de Vigo presentaron este xoves o proxecto Rosalía é Mundial, que fai un chamamento á tradución de poemas de Cantares gallegos ás linguas do mundo para celebrar os 150 anos da publicación desta obra.
Neste momento xa se poden atopar na web do proxecto as traducións de Airiños, airiños aires e Adiós ríos, adiós fontes a 15 linguas: Catalán, Checo, Español, Eusquera, Galurés, Grego, Inglés, Italiano, Polaco, Portugués, Romanés, Sueco e Ucraíno. O chamamento está aberto até o 1 de xullo e os organizadores contan con chegar a 50 linguas.
A coordinación das traducións corre a cargo dos profesores Xosé Henrique Costas, da Universidade de Vigo, e Malores Villanueva, da Universidade de Barcelona. Na iniciativa están participando de forma desinteresada tradutoras e profesoras de moitas universidades estranxeiras, desde Finlandia até Armenia, xunto cun numeroso grupo de exalumnos dos cursos de galego para estranxeiros da USC e da UVigo.
As traducións dos poemas estarán tamén en PDF para poderen ser baixadas por calquera usuario como se for un cartel. Na semana previa ás Letras quérese “que todo o Casco Vello de Vigo estea decorado con estes carteis-poemas, que a xente poida descolgalos e levalos, que estean en bares e comercios a disposición da xente, que a xente leve os versos de Rosalía no idioma que queira para a casa, para o traballo, etc.”. Sin ela vivir non podo, non podo vivir contenta, ou como se diría en romanés: Fără ea să trăiesc nu pot, nu pot trăi bucuroasă.”
Vídeo da entrevista a Yolanda Castaño e Mercedes Queixas na presentación de Forked Tongues en Dublín
César Aira publica a súa novela Festival en galego antes que en calquera lingua
Por 
expreso desexo do seu autor, o arxentino César Aira, edítase en galego antes que en calquera outra lingua a primeira edición da súa última novela, Festival, en tradución de Juan Tallón, na Editorial Trifolium.
Vídeos do Día de Rosalía 2013 no ensino (XXVIII)
-Adios, ríos; adios, fontes (versión en árabe, interpretada por Dana Yasin, e traducida por Moncho Iglesias e Dana Yasin -versión textual completa aquí
-Airiños, airiños aires (IES Río Cabe, Monforte de Lemos)
-Castellanos de Castilla (CEIP Labarta Pose, Zas)
Varios poemas (CPI O Cruce, Cerceda)
Diversidade lingüística e linguas ameazadas en Europa, por Marta Dacosta
Crónica 
da participación da AELG no Grupo de Traballo sobre linguas ameazadas e diversidade lingüística na sede do Parlamento europeo, por Marta Dacosta. Publicado en Sermos Galiza.
O pasado 20 de marzo, véspera do Día Internacional da Poesía, participei nun Grupo de Traballo sobre linguas ameazadas e diversidade lingüística na sede do Parlamento europeo, como representante da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, AELG. Fomos convidados a participar neste grupo de traballo por Ana Miranda, deputada do BNG no Parlamento europeo, integrante da Alianza Libre Europea (ALE)-Os Verdes, formación organizadora do Grupo de traballo.
O presentador e moderador da actividade foi o deputado da ALE François Alfonsi, do Partido da Nación Corsa, quen visitou recentemente o noso País. A sesión comezou coa intervención de varios expertos.
Moseley Christopher, da Unesco, falou da categorización dos diferentes graos de ameaza dunha lingua, indicando que as linguas chegan á fase crítica no momento en que soamente son empregadas por persoas de idade. Mostrou imaxes do Atlas das linguas ameazadas realizado pola Unesco, indicando que está en período de elaboración e por tanto recibindo información. Nas imaxes mostradas, na Península só figuraba o euskera e como vulnerábel, o que logo foi cuestionado polo representante basco (cabe sinalar que a Unesco recolle na Península o euskera e o asturiano, aragonés e aranés como linguas en situación de seria ameaza e o guanche como extinguida).
Fernand de Varennes, experto en dereitos lingüísticos, deixou datos como que cada dúas semanas desaparece un idioma ou que en catro xeracións desaparecerán moitos, sinalando que o número de linguas ameazadas desde o seu punto de vista era superior ao que sinalaba a Unesco. Incidiu que actualmente a novidade radica fundamentalmente na velocidade á que desaparece unha lingua e no incremento da presión en moitos países cara ao monolingüísmo. Entre outras afirmacións sinalou que unha lingua que non ten prestixio fóra do ámbito escolar non ten futuro.
Meirion Prys Jones, da NPLD, sinalou a redución de orzamentos para a protección das linguas. Jonathan Hill, da Comisión Europea, falou entre outras cuestións da importancia das políticas de tradución e Adina Nichifor, do Consello de Europa, manifestou que a Carta europea de linguas minorizadas (CELRM) require políticas activas dos gobernos.
A parte expositiva rematou coa intervención de Markus Osterlund que falou do caso do sueco en Finlandia, lingua falada polo 5,9% da poboación e sobre a que adoptaron medidas de normalización, como a publicación de documentación bilingüe, moi recentemente.
Rematadas as intervencións iniciais chegou a quenda dos representantes das diferentes linguas europeas, deputados e convidados que trasladaron as diferentes situacións. Desde a situación do piamontés, que mesmo a Unesco declara de “definitivamente en perigo” e do que se expuxo que os últimos falantes están nos centros da Terceira idade, ao Ladino, para o que se sinalou que a súa situación mellorara respecto a hai trinta anos ao adoptarse medidas favorábeis.
A situación actual das linguas minorizadas do Estado francés pairou sobre o desenvolvemento do encontro. Ese mesmo día publicábase un comunicado de Régions et peuples solidaires denunciando que Hollande viña de se negar a subscribir a CELRM, en contra do que prometera na campaña electoral. O comunicado comeza dicindo que o bipartidismo á francesa fai que no relativo ás linguas a canción sexa sempre a mesma “Palabras, palabras podería ser o título.” O convidado basco falou da situación en Iparralde, da actitude do subprefecto de Baiona que se dirixira ao municipio de Hendaia para lembrarlle que o Estado francés non permite subvencionar con diñeiro público a construción dunha ikastola ou de que se están pechando, por falta de apoio, as radios comunitarias. Os corsos denunciaban que a súa lingua non tiña espazo nos medios de comunicación, a penas segundos. A estas denuncias sumábase as do deputado alsaciano ou o de Guyana e o convidado bretón, quen informou da coordinación entre as linguas de Francia para procurar a ratificación da CELRM, mentres que o occitano informaba de que neste momento a lingua está presente nas escolas, mais contan só cuns 1000 falantes, cada vez de maior idade.
Fronte a estas intervencións manifestei que a lingua galega, malia non se atopar na situación dalgunha das linguas referenciadas, tiña hoxe o seu maior nivel de ameaza no goberno. No goberno galego e no español, ambos os dous responsábeis dunha lexislación restritiva especialmente no ensino, nun contexto social en que se xeralizou a rutura da transmisión interxeracional e a nosa lingua é cada vez menos falada entre os máis novos, situación que, analizada á luz das intervencións realizadas polos expertos na primeira parte do encontro, poñía moitas incógnitas sobre o futuro. E isto, malia ser o Estado español un dos asinantes da CELRM que incumpre sistematicamente.
Do goberno español e do aragonés, tamén do PP, falou o convidado do CHA, quen tamén incidiu no incumprimento da CELRM e sinalou a última aberración: confeccionar unha única normativa para o aragonés e o catalán de Aragón.
Ao remate da sesión, e despois da intervención das diferentes linguas presentes (mesmo un convidado que falou da situación do esloveno en Italia) as conclusións foron, como cabía agardar, que para o sobrevivencia das diferentes linguas europeas, e do mundo, cómpre o apoio dos gobernos, a súa presenza no ensino e na administración, de tal xeito que todas as persoas poidan usala, incrementar os recursos, apoiar a tradución, o cine, os medios de comunicación, etc. Puntos en común para linguas minorizadas en diferentes situacións e que vén o seu futuro desde diferentes prismas.
Foi un encontro enriquecedor que a bo seguro terá o seu reflexo no informe europeo que se elabore para a protección das linguas.
25 de marzo de 2013.”
