Lugo: Gala dos Premios Mestra e Mestre da Memoria 2021, o 29 de outubro

A Gala dos Premios Mestra e Mestre da Memoria 2021 é unha actividade da AELG, que conta co apoio da Área de Cultura, Turismo e Promoción da Lingua do Concello de Lugo.

A Sección de Literatura de Tradición Oral da AELG, previa deliberación do Grupo de Traballo composto por Ana Acuña, Félix Castro Vicente, Carme Pernas Bermúdez, Calros Solla, Xurxo Souto, X. Manuel Varela, Lois Pérez e Antonio Reigosa, propuxo ao Consello Directivo da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega recoñecer como Mestras e Mestre da Memoria 2021 respectivamente a Teresa dos Cucos e Aurelio Ramos Ogando, polas súas achegas á mesma ao longo das súas vidas, contribuíndo así a manter viva unha parte fundamental da nosa memoria colectiva e o saber popular.

As distincións entregaranse no marco da VI Gala dos Premios Mestras e Mestres da Memoria a celebrar en Lugo, co apoio do Concello de Lugo, o 29 de outubro.
O acto terá lugar no Centro Cultural Vello Cárcere de Lugo (Praza da Constitución, s/n) a partir das 18:00 horas.

No desenvolvemento desta actividade aplicaranse os protocolos sanitarios vixentes en cada momento.

Mestra da Memoria 2021: Teresa dos Cucos

Teresa dos Cucos desenvolveu desde nena un marcado gusto polo canto tradicional, cunha traxectoria reivindicada xa previamente por artistas como Mercedes Peón, Xurxo Souto, Sés ou Xabier Díaz, pero tamén por novas figuras como as Tanxugueiras. Todas elas teñen pasado pola súa casa da Pontella para aprenderen coplas, letras de pezas tradicionais nunca manuscritas, que Teresa conserva intactas na súa memoria e non dubida en cantar.
Ten comparecido ao longo destes anos en varios programas da televisión en innúmeras ocasións (Luar ou Alalá), tamén acompañada do grupo de pandeireteiras de Limiñoa do que fai parte e, ademais, colabora coa Fundación Eduardo Pondal, no Couto.
De orixe humilde, seu pai era mariñeiro de baixura e ela alternou dende moi nova os traballos do agro cos da construción, pero nunca deixou de cultivar o gusto polo canto pois, como ela di, unha cantarea é o mellor xeito de expresarmos o que sentimos.

Mestre da Memoria 2021: Aurelio Ramos Ogando

Aurelio Ramos Ogando é veciño do lugar da Alén, na parroquia de Xirazga, no concello de Beariz (Ourense) e é un magnífico contador. É ben coñecido pola súa facilidade de palabra, o seu humor, a súa disposición e posúe distintos e notábeis talentos: tanto pode coller a gaita para animar unha festa como improvisar un discurso en verso ao xeito dos brindeiros.
Aurelio dá fe a través das súas narracións dos lugares onde os mouros deixaron as súas marcas e tesouros nos montes de Xirazga e arredores e sería quen de falar con eles coma un outro.
Conserva a memoria intacta e conta de xeito sublime as historias e aventuras da xente da parroquia, dos que xa non están pero non se esquecen.

Con esta escolla, a AELG continúa un ano máis recoñecendo a figura e a traxectoria das persoas que, co seu xeito de estaren no mundo, contribúen a preservar a nosa memoria colectiva como pobo, a tradición oral e en definitiva, parte esencial da lingua e a cultura do noso país.

Faladoiros Que se pode facer co Patrimonio Inmaterial?, na Gala dos Premios Mestras e Mestres da Memoria

Os Faladoiros Que se pode facer co Patrimonio Inmaterial? celébranse no marco da VI Gala dos Premios Mestras e Mestres da Memoria a celebrar en Lugo, co apoio do Concello de Lugo e a colaboración da Deputación de Lugo, o xoves 28 de outubro ás 19:00 horas, no Salón de actos da Deputación de Lugo.

Para asistir a este acto é necesaria a inscrición previa no teléfono 981133233 ou a través do mail: oficina@aelg.org

REGUEIFA con Alba María e Sara Marchena

FALADOIRO: Que facemos nós co Patrimonio Inmaterial?
Interveñen:
– Mónica Fernández (Tradescola-As. Gaiteiros Galegos)
Antonio Reigosa (Sección de Literatura Oral da AELG)
Modera: Lois Pérez

HISTORIAS DE FONTARÓN
Pepe Osorio e Suso Telo

ANÉCDOTAS E SUCEDIDOS DE DONCOS
Xosé Espín Mejía

Crónica videográfica da Letra das Festas. San Froilán 2021

O 6 de outubro tivo lugar unha nova edición da Letra das Festas. San Froilán 2021 (Revista oral do San Froilán), unha actividade da AELG, co apoio da Área de Cultura, Turismo e Promoción da Lingua do Concello de Lugo, baixo o título de San Froilán En-foco. Memoria das festas tras o visor dunha cámara fotográfica.

Aquí pode verse a crónica videográfica:

Lugo: Letra das Festas. San Froilán 2021 (Revista oral do San Froilán)

Chega unha nova edición da Letra das Festas. San Froilán 2021 (Revista oral do San Froilán) é unha actividade da AELG, co apoio da Área de Cultura, Turismo e Promoción da Lingua do Concello de Lugo, baixo o título de San Froilán En-foco. Memoria das festas tras o visor dunha cámara fotográfica.
Terá lugar o mércores 6 de outubro, ás 18:30 horas,  no Auditorio do Centro Cultural Vello Cárcere (Praza da Constitución, s/n).
A entrada é de balde até completar capacidade.

Proxección de imaxes comentadas por:
– Pepe Álvez
– Óscar Cela
– Eduardo Ochoa
– Adra Pallón
– Bego Pérez
– César Quijada
– Aída Soengas

Ambientación musical:
– Luís Monsalve

Coordinación e presentación:
Lois Pérez
Antonio Reigosa

No desenvolvemento desta actividade aplicaranse os protocolos sanitarios vixentes en cada momento.

Lugo: presentación de Letra das Festas 2011-2020. A revista oral do San Froilán

O 7 de outubro, ás 19:00 horas, no Auditorio do Vello Cárcere de Lugo (Praza da Constitución, s/n.), preséntase o libro Letra das Festas 2011-2020. A revista oral do San Froilán, coordinado por Lois Pérez e Antonio Reigosa, publicado na colección “O San Froilán dos devanceiros”, que recolle as intervencións nesta revista oral de arredor de 100 persoas desde 2011 a 2020.
Recoméndase ás persoas que desexen asistir a este acto, por mor da situación sanitaria, o rexistro previo a través do teléfono 982297195.

Feira do Libro da Coruña 2021: actividades destacadas do 6 de agosto

O 6 de agosto continúa a Feira do Libro da Coruña (nos Xardíns de Méndez Núñez, s/n.), organizada pola Federación de Librarías de Galicia, con horarios de 11:00 a 14:00 h. e de 18:00 a 22:00 h., cos seguintes actos literarios destacados dentro do seu programa para este día:

18:30 h. Presentación de Abril, de Luz Darriba, publicado por Belagua.
18:30 h. Pepe Carballude asina In memoriam e A vida diaria dos romanos, publicados por Xerais, e De como o Santo dos Croques se fai peregrino, publicado por Hércules.
18:30 h. Paula Merlán asina exemplares de A troglodita, publicado por Edicións do Cumio, e As disparatadas historias dos Monki, publicado por Triqueta.
18:30 h. Xosé Tomás asina exemplares de Historias da fraga revirada, publicado por Galaxia.
19:30 h. Presentación de Historias de mentes, de Arantza Portabales, publicado por Bululú. Participa, xunto á autora, Pablo Zaera.
19:30 h. Rosa Aneiros asina Sibila, publicado por Xerais, e o resto da súa obra.
19:30 h. Luz Darriba asina exemplares de Abril.
19:30 h. Xosé Carlos Carracedo Porto asina exemplares de Diario dun confinamento, publicado por Bolanda.
20:30 h. Presentación e sinaturas de Contrahistorias de Galicia, de Antonio Reigosa, publicado por Edicións Embora. Xunto ao autor, participan Miguel Toval e Xosé Cobas.
20:30 h. Presentación de todos os pasos fan ruído, de Sara Plaza, publicado por Espiral Maior; Obra inacabada de Dosinda Christensen, de Xerardo Quintiá, publicado por Alvarellos; e Consecuencias, de Óscar García Ramos, publicado por Caldeirón. Coa presenza, xunto á autora e autores, de Eduardo Estévez e Carlos Lorenzo.
20:30 h. Alfredo Conde asina exemplares de En canto a Fraga, publicado por Ézaro.
20:30 h. Arantza Portabales asina exemplares de Historias de mentes.

Feira do Libro da Coruña 2021: actividades destacadas do 3 de agosto

O 3 de agosto continúa a Feira do Libro da Coruña (nos Xardíns de Méndez Núñez, s/n.), organizada pola Federación de Librarías de Galicia, con horarios de 11:00 a 14:00 h. e de 18:00 a 22:00 h., cos seguintes actos literarios destacados dentro do seu programa para este día:

18:00 h. Contacontos e sinatura de As formiguiñas fiandeiras, de Victoria García e Laura Cortés, publicado por Hércules.
18:30 h. Presentación conxunta de E continuaremos a contar, de Paula Carballeira, e Guitarra Galega, de Isabel Rei Samartim, publicados por Através. Con Tiago Alves Costa.
19:30 h. Presentación cruzada de Os corpos invisibles, de Emma Pedreira e santoamaro, de Antonio M. Fraga, publicados por Xerais.
19:30 h. Paula Carballeira e Isabel Rei Samartim asinan exemplares das súas obras.
19:30 h. Pilar García Rego asina Humanario, publicado por Galaxia.
20:30 h. Sinatura de obras de Antonio M. Fraga e Emma Pedreira.
20:30 h. Presentación de Un ano no carballal. Dende a vida tradicional aos novos tempos no Courel, de Sonia María García, acompañada por Pablo Quintana, da Editorial Canela.

Paula Carballeira: “Somos umha sociedade que fala muito, narra pouco e escuta menos”

Entrevista de Lara Rozados a Paula Carballeira no Portal Galego da Língua:
“Paula Carballeira é umha das mais ativas narradoras orais da Galiza na atualidade. Além disso, é poeta, romancista, dramaturga, atriz e membro desde a sua formaçom da companhia Berrobambán. Recentemente publicou na Através Editora o seu ensaio, tam certeiro para os tempos em que vivemos, E continuaremos a contar. A narrativa oral como ato de visibilidade e sobrevivência. Sobre ele falamos nesta conversa.
– Portal Galego da Língua (PGL): De que doenças pode curar-nos continuarmos a contar? Da falta de escuta, por exemplo?
– Paula Carballeira (PC): A doença fundamental que cura continuar contando é o esquecimento. Para mim, umha das doenças mais perigosas. O esquecimento apaga a identidade, as lembranças, o aprendido, as alegrias e as tristezas. Contar oferece-nos um espaço de liberdade para que se ouça o que temos a dizer, as ficçons que criamos sobre a realidade que nos rodeia, o nosso ponto de vista, único e individual, umha ponte com a comunidade, com o imaginário coletivo. Contar afasta a soidade.
A escuta é um ato de rebeldia contra um ritmo marcado, o ritmo do consumo rápido do tempo, com a produtividade mal compreendida. Quando alguém ouve umha história, pára o relógio, rompe os limites, tam delimitados, das possibilidades que som factíveis apenas por imaginá-las. A escuta dá valor a quem fala, a quem cria, a quem brinca com as palavras, faz-nos sentir responsáveis polo que dizemos e para quem o dizemos. Ouvir demonstra respeito.
– PGL: Como é contar em tempos de pandemia? Quais som os grandes reptos?
– PC: Contar em tempos de pandemia é recuperar um espaço intangível, seguro e confortável onde esconjurar os medos. A comunicaçom direta, a presença da narradora ou narrador que cria umha história olhando nos olhos do público, fai-nos recuperar a capacidade de evocar, a ilusom. Cada vez que fago umha sessom de contos, recebo um enorme agradecimento, em voz alta ou no sentir.
As máscaras cobrem o rosto, escondem esses matizes gestuais que ajudam a conformar a informaçom de se a história é bem recebida, se há algumha interferência. Da perspetiva da narradora ou narrador, o “feedback”, a resposta, fica um pouco mais escura. A distância pode-se salvar amplificando a voz, favorecendo umha boa visibilidade. O poder sugestivo dos contos vence sem problemas os dois metros ou três da distância de segurança e as palavras tocam igual, com a sutileza de um sopro de ar. Porém, quando se conta com máscara, empobrece-se a transmissom oral. O facto de nom ver os lábios dificulta a compreensom e duplica o esforço de quem narra. É fundamental poder jogar com as pausas, os silêncios, os volumes, os gestos.
– PGL: Há algum conto / história / personagem que seja para ti como um talismam, que sintas que traz sorte? Ou “palavras mágicas”?
– PC: Os contos tradicionais tenhem para mim um forte componente simbólico. Uso-os para poder recriá-los segundo os meus interesses. Por diversos motivos, o conto do Capuchinho Vermelho acompanhou toda a minha vida e a história de Barbazul, nas suas diferentes versons, representa para mim o triunfo da inteligência sobre a brutalidade. As palavras mágicas só as uso em sessons com público infantil ou familiar, para expressar a importância dessa entrada no mundo das possibilidades infinitas.
– PGL: “É importante poder transmitir ficçons que nos resgatem da nossa luta contra os medos”, dis. Necessitamos contar para fazermos frente a todos estes discursos de medo em que vivemos na atualidade? E o discurso do esquecimento, também…
– PC: Acho que nesta sociedade em que vivemos o medo está a ganhar força, precisamente porque nom nos atrevemos a falar, a contar, a dar-lhe forma.
A partir do momento em que assumimos discursos alheios, nos quais nom nos fazemos perguntas, nos que simplesmente assentimos com a cabeça e procuramos proteger-nos sem saber de quê, adotamos umha postura defensiva. Do meu ponto de vista, a narraçom oral oferece umha postura construtiva. Distanciamo-nos dos medos, pomos-lhe nome e assim volvem-se abarcáveis.
Procurar as nossas palavras para os medos resgata-nos do anonimato e, ao mesmo tempo, oferece-nos respostas para as grandes perguntas, prováveis e improváveis.
Contando recriamos. Contando fazemos-nos ouvir, damos valor à nossa voz, nom deixamos que ninguém nos silencie. Contando procuramos um caminho alternativo.
– PGL: Somos umha sociedade que escuta?
– PC: Somos umha sociedade que fala muito, narra pouco e escuta menos.”

Redondela: actos destacados na Feira do Libro 2021 para o 19 e 20 de xuño

O 20 de xuño finaliza a Feira do Libro de Redondela (na Alameda, con horario de 12:00 a 14:00 horas, e de 18:00 a 21:30 h.), organizada pola Federación de Librarías de Galicia, cos seguintes actos literarios destacados para estes días:

Sábado 19
12:00 h. Jamas asina Diario dun pirata confinado, publicado por Urutau.
18:00 h. Andreia Costas asina Corazón de vaca e outras vísceras, publicado por Urutau.
19:00 h. Lorena Conde asina As mil vidas de Dorotea, publicado por Cuarto de inverno, e As puntas da louza, publicado por Aira.
20:00 h. Carlos Méixome asina Catas na memoria, publicado por Laiovento.

Domingo 20
12:00 h. Hortensia Bautista asina Bambán de vento, publicada pola Fundación EDMAIA.
13:00 h. Moncho Iglesias Míguez asina Cheira, publicado por Urutau.
18:00 h. María Reimóndez asina Cobiza e Bárbaras!, publicadas por Xerais.
19:00 h. Luz Darriba asina Abril, publicado por Belagua.