Día de Rosalía de Castro 2019

24 de febreiro de 2019
Co apoio do Centro Español de Derechos Reprográficos (CEDRO) e da Deputación da Coruña
Foto da actividade

Pode descargarse o cartaz en formato .pdf aquí.

A Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) conmemora un ano máis o Día de Rosalía de Castro.

Para o 24 de febreiro, fixado no Calendario do Libro e da Lectura como aniversario do nacemento da autora, esta entidade propón desde 2010 á cidadanía que agasalle un libro en galego e unha flor, alén doutras accións que contan con grande aceptación e impulso por parte da sociedade, e moi especialmente polo sector educativo, como se pode comprobar no arquivo audiovisual e de imaxes da nosa web.

Para a edición de 2019 Ana Romaní é a persoa escollida para a redacción do Manifesto da AELG, que será lido no acto central do Día de Rosalía de Castro, que terá lugar o propio domingo 24 de febreiro no Panteón de Galegos Ilustres, en Santiago de Compostela. O texto será tamén lido en todos os actos promovidos pola AELG. así como nos organizados por outras entidades que se sumen ás propostas que a entidade remitirá a concellos, asociacións, centros de ensino.

 

Manifesto da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega no Día de Rosalía de Castro 2019

*Manifesta que escribe, escribe, escribe. E a escritura é unha acción.

*Manifesto eu que escribir ela así no seu tempo é unha acción contra os grillóns da escravitude. Libre o seu pensamento

*Manifesta o poema

o espolio                     dunha perenne miseria,

as violacións                a roupa de cote puñéronma en tiras,

a inxustiza social          sin abrigo tembra,

os desafiuzamentos      embargaránnos todo,

o abuso laboral            que se amargo pan vos ganan / dádesllo envolto en veneno

os éxodos                    en errantes hordas.

Do XIX ao XXI

*Manifesto eu que un poema con palabras da lingua que eu falo –que non é aquela que bastardean nas mais ilustradisimas provincias– aínda hoxe é un Manifesto. A miña infeliz patria tan desventurada

*Aqués que tén fama de honrados na vila. Galicia. Ano 2017. 82 agresións sexuais

raposos de sangre maldita. Galicia. Ano 2017. 6436 denuncias por violencia de xénero

vendéume a xusticia. manda, manda, manda, fato, rabaño

Dun golpe!

                                – Manifesta acción o poema

*Na xa vella baranda un corpo fala. Arrima o seu seo e no frío da reixa tatúa incisións. Traspasa as nosas carnes.

*Estas migallas de liberdade. Alertou. Tenteamos nós compracentes os rostros que nos cegan.

*Aquelas escuras e valerosas heroínas que viven e morren levando a cabo feitos marabillosos por sempre ignorados. – Manifesta que existen

*De humanos seres a compauta linea polas fronteiras pechadas en columnas nómades, en fronte o arame.

Do XIX ao XXI

*Escrito en medio de todos-los desterros. Manifesta que sabe que non a escoitan

*Do meu dor sin igual i a miña afrenta traidora se mofaban. Prende o computador, algún dispositivo. Ladran.

*Manifesta que o poema é o lugar onde a voz afía a sombra.

*Indóciles nos camiños desertos eses versos.

*Cantos de independencia e liberdade. Manifesto.

*Acción que se inunda e anega. Cantarte hei

Ana Romaní

Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG)

#LibreOMeuPensamento_rdc_19

 

O Manifesto pode descargarse en formato .pdf aquí.

Nesta ligazón poden descargarse tamén as indicacións sobre a procedencia dos versos rosalianos utilizados no Manifesto.


Actos promovidos pola AELG

Acto central

O 24 de febreiro. ás 12:00 horas, no Panteón de Galegos Ilustres (San Domingos de Bonaval), en Santiago, vai ter lugar o acto central do Día de Rosalía, con entrada libre.

O domingo 24 de febreiro, ás 12:00 horas, terá lugar o acto central do Día de Rosalía, con entrada libre. Este é o programa:

– Coral da Asociación cultural e musical Solfa

A Rosalía Letra: Manuel Curros Enríquez

Música: J. Alfredo Oliveira

 

– Coral da Asociación cultural e musical Solfa

Cantiga do meu muíño Letra: Fiz Vergara Vilariño

Música: Baldomero Iglesias, arranxos F. Tobar

 

– Saúda do Presidente da AELG, Cesáreo Sánchez Iglesias

 

– Lectura do Manifesto da AELG

Ana Romaní

 

– Lectura de poemas rosalianos

Amelia García Hervella

Carlos Jiménez

Luz Méndez

Marga Pazos

Ana Pérez

Belén Regueira

Eva Sandino

Pilar Leiva

Aldara Lueiro Oliveira e Mencia Iglesias Otero, e Xerardo Rodríguez e Paco Susavila

Lucía Veciño

 

– Coral da Asociación cultural e musical Solfa

Has de cantar Letra: Rosalía de Castro

Música: Antonio B. Celada Alonso

 

– Coral da Asociación cultural e musical Solfa

Na beira do mar Letra: Rosalía de Castro

Música: Antonio B. Celada Alonso

 

– Ofrenda floral

 

– Interpretación do himno

 


Alén deste acto central, a AELG, en colaboración coa súa base asociativa, organiza lecturas públicas da obra de Rosalía de Castro.

En todos estes actos lerase o tradicional manifesto da AELG, que este ano elaborou a escritora Ana Romaní.

A Coruña

 

Lugo

 

Actos organizados por outras entidades

Betanzos

Desde o Concello de Betanzos, como en anos anteriores, súmanse á celebración do Día de Rosalía cunha programación ao longo de todo o mes de febreiro que terá como acto central unha gala o 22 de febreiro.

Cervo

O 24 de febreiro, ás 12:00 horas, a A. C. R. Fervenza de Sargadelos organiza un acto de presentación de varias obras de Antía Yáñez, sumarase á lectura do Manifesto da AELG.

Cospeito

O 24 de febreiro, no Museo das Aves de Cospeito, terá lugar un acto organizado polo Concello de Cospeito e Culturalia GZ, en colaboración coa AELG, que consistirá primeiramente na lectura do Manifesto elaborado por Ana Romaní. Deseguido virá o momento do recital de poemas rosalianos ou de autoría da/-o participante e que aludan á autora homenaxeada. Ademais dun grupo de poetas convidadas/-os, tamén se contará coa participación de estudantes do centro de ensino de Cospeito e/ou arredores e calquera outra persoa que desexe recitar ou amosar o seu aprecio pola figura de Rosalía.
Para a divulgación deste evento cóntase coa cesión dunha imaxe de Rosalía realizada dixitalmente pola artista Adolfina Mesa, quen tamén traballou na elaboración do cartaz anunciador. Ao remate do acto tamén se ten previsto a entrega de diplomas ás persoas participantes para deixar constancia da súa intervención neste día de celebración rosaliana.

Guitiriz

O sábado 23 de febreiro, ás 19:00 horas, na Casa Habaneira, e no marco do acto de entrega dos premios do #CertameVilariñas2018 e a homenaxe a Alfonso Blanco, presidente da A. C. Xermolos, terá lugar un acto poético e musical polo Día de Rosalía de Castro 2019.

 

Outeiro de Rei

A Casa-Museo Manuel María organiza unha pequena homenaxe popular, o domingo 24 de febreiro, ás 12:30 h, frente á Casa-Museo, en que se intercalará a música co recitado e a lectura de poemas de Rosalía.
A maneira coa que se pode participar nesta actividade pode ser calquera destas:
– Alborada para Rosalía. Cada grupo tradicional ou as gaiteiras e gaiteiros que se queiran anotar (contacto@casamuseomanuelmaria.gal), tocarán, unha peza en honra de Rosalía (poderá ser a Alborada ou outra que queiran). Esta actividade está promovida pola Asociación de Gaiteiras/os Galegas/os e a Fundación Rosalía.
– Rosalía na túa voz. As persoas que queiran poderán recitar ou ler un poema de Rosalía. Para isto cómpre enviar, para non repetir poemas, un correo electrónico (contacto@casamuseomanuelmaria.gal) co nome da persoa, o poema que vai ler ou recitar e un número de teléfono de contacto.
– Asistindo e gozando da actividade.

 

Actividades nos centros de ensino

Estes son os centros que nos comunicaron a súa participación:

  • CEP Carlos Casares de Alxén, Salvaterra de Miño. Participará o alumnado de 5º e 6º de Educación Primaria. Co resto do alumnado: 1º, 2º, 3º e 4º, faremos un programa de radio onde recitarán os seus poemas.
  • CEIP Carmen García Carrasco, de Cenlle.
  • CEIP Monte dos Postes de Santiago de Compostela. O alumnado fará unha manifestación no centro portando as pancartas cos versos de Rosalía asociados a unha inxustiza social.
  • CEIP O Pombal (Vigo).
  • CEIP Os Tilos (Teo).
  • CEIP Plurilingüe A Torre-Cela. Durante os recreos, o alumnado voluntario participa coas suas ideas e creatividade na creación dun mural semllante á do cartaz. Ademais, mandaremos para facer coas familias un pequeno traballiño de creatividade e busca de verbas de Rosalía relacionadas coa etiqueta e co noso proxecto de centro, “O despertar das sementes”. Así mesmo, o día 22 faremos unha lectura en alto na biblioteca de poemas de Rosalía.
  • CEIP Plurilingüe Andrade (Pontedeume). O alumnado de Educación Infantil e Primaria fará un recitado de poemas de Rosalía arredor destas temáticas: acción e loita por Galiza, os éxodos (emigración), os desafiuzamentos, a inxustiza social, o abuso laboral e o maltrato. Acompañando o recital, presentaranse imaxes actuais alusivas a estas temáticas.
  • CEIP Plurilingüe Lagostelle de Guitiriz. O 22 de febreiro levaranse a cabo varias actividades. Entre elas, faranse marcapáxinas con debuxos e poemas, flores de papel e un mural-collage con debuxos do alumnado máis novo do colexio. Ademais, farase un recital entre todo o alumnado e profesorado do centro.
  • CEIP Plurilingüe Rosalía de Castro (Vilagarcía).
  • CEIP Plurilingüe Virxe do Mar de Narón.
  • CEIP Vicente Otero Valcárcel de Carral. Seguirase a proposta da AELG coa elaboración dunha pancarta reivindicativa por aula.
  • Colexio San José de Cluny. A Federación de Escolas Católicas en Vigo celebra o Día de Rosalía o venres 22 de febreiro, de 10:00 a 12:00, coa participación de sete centros, co alumnado de 5º de Educación Primaria, sendo preto de 500 alumnos e alumnas, máis o profesorado acompañante. A xornada consistirá na celebración de Obradoiros rosalianos, un espectáculo lúdico-teatral-musical e a posterior lectura de textos de Rosalía, así como do manifesto, e entrega de agasallo-lembranza.
  • CPI Ponte Carreira.
  • CPR Plurilingüe La Merced (Sarria). Elaboraranse pancartas reivindicativas por parte do alumnado de 5º e 6º de EP e da ESO coa posterior manifestación no centro portando as pancartas cos versos de Rosalía asociados a unha inxustiza social. O resto do alumnado fará outro tipo de actividades relativas á figura de Rosalía de Castro (recitado de poemas, debuxos alusivos a escritora e á mani-FESTA-acción, etc.)
  • IES Agra do Orzán (A Coruña). Profesorado e alumnado participarán recitando a Rosalía con diferentes acentos (francés, brasileiro, ruso, senegalés, etc.).
  • IES Auga da Laxe de Gondomar (Pontevedra). O 22 de febreiro farase a lectura do manifesto elaborado por Ana Romaní para este día e mais o recitado por parte dos alumnos dalgúns poemas da autora. Esta actividade realizarase durante o recreo no vestíbulo do noso centro. Tamén difundiremos o lema “Na fronte, unha estrela; no bico, un cantar”, inspirado no poema “A Rosalía” de Curros, e así convidaremos a que ese día todos levemos na fronte unha estrela (de pegatina que suministraremos ás persoas que queiran) e no bico un cantar (o recitado de textos).
    Ademais, durante a semana, colocaremos algúns textos nas paredes dos corredores e escaleiras, co lema e a data, para ir creando ambiente.
  • IES Miraflores (Oleiros).
  • IES Pedregal de Irimia (Meira). O alumnado participa no Día de Rosalía recitando poemas con acompañamento musical. A actividade será gravada en vídeo e difundida a través das redes sociais do centro.
  • IES Valle-Inclán (Pontevedra). Faremos lecturas da obra de Rosalía e do manifest(o)acción elaborado por Ana Romaní, na Biblioteca do centro o día 22 de febreiro. Daremos visibilidade e mobilidade ao Acróstico Rosaliano (R= Revolución; O= Ortoño; S= Sombra; A= Afouteza; L= Libre; Í= Inmensa; A= Actual). Outras aulas seleccionarán e comentarán versos da autora, poñéndoos en relación coa actualidade desde o día 19 ata o 22 de febreiro. Elaborarán pancartas reivindicativas para unha posible Mani-Fest-Acción no centro.

Proposta da AELG para levar unha moción aos plenos dos Concellos para declararen o 24 de febreiro como Día de Rosalía de CastroA AELG vén impulsando desde 2011 esta iniciativa, e xa aprobaron a moción os seguintes concellos:

A Coruña, A Estrada, A Guarda, A Pobra do Brollón, A Rúa de Valdeorras, Allariz, Ames, Arteixo, Baiona, Bergondo, Betanzos, Bueu, Burela, Cambados, Carballo, Carnota, Cedeira, Cee, Cerceda, Chantada, Entrimo, Fisterra, Foz, Lalín, Lobeira, Melide, Miño, Muros, Narón, O Rosal, Ourense, Padrón, Poio, Ponteareas, Pontedeume, Pontevedra, Porto do Son, Redondela, Rianxo, Ribeira, Riotorto, Rodeiro, Rois, Sada, San Sadurniño, Santa Comba, Santiago de Compostela, Silleda, Teo, Tui, Valdoviño, Vigo, Vilasantar e Xermade. Sumáronse tamén as Deputacións da Coruña, Lugo e Pontevedra.

A AELG seguirá a facer chegar aos plenos unha moción neste sentido solicitándolles que recollan esta celebración nas súas programacións culturais.

“As amigas e os amigos de Moncho Valcarce”

Desde Sermos Galiza:
“Estaba Valcarce, o combativo crego das Encrobas, organizador de labregos e traballadores. Estaba Valcarce, o político nacionalista e de esquerda. Estaba Valcarce, orador inflamado. E logo estaba Valcarce o amigo. A esta última vertente dedican 16 artigos outras tantas autoras do libro Moncho Valcarce, un dos inesquecibles.
A obra, publicada pola Deputación da Coruña e pola Irmandade Moncho Valcarce, preséntase na Coruña esta sexta feira, 15 de febreiro, ás 20.00 horas en Portas Ártabras. Tres dos contribuíntes ao volume falarán tamén no acto: Pilar García Negro, Felipe Senén e Xácome Santos. Tamén participará Xosé Ramón Cendán. Santos, secretario da Irmandade Moncho Valcarce, explica os propósitos da obra: “Sen esquecer obviamente a parte política, queremos lembrar esa dimensión máis humana e persoal de Moncho”. Que naceu na Coruña en 1935 e morreu na mesma cidade en 1993.
“É unha achega máis no camiño de dar visibilidade a unha das persoas que tivo máis importancia e repercusión nos conflitos dos anos 70 e 80”, indica unha nota da organización da presentación na Coruña, “e contribuíu á concienciación e sensibilización da nosa sociedade nos últimos anos da ditadura e primeiros da democracia”.
Amais dos citados, colaboran en Moncho Valcarce, un dos inesquecibles Afonso Eiré, Mero Iglesias, Domingo Martínez Beiro, Emilio López “Milucho”, Gumersindo Campaña Ferro, Helena Veiguela, Manuel Pazos, Margarita Ledo, Rubén Aramburu, Erminia Estoa, Victorino Pérez Prieto, Xosé Elías Ramil e Xulio Sacristán, O libro está dedicado, ademais, á memoria do recentemente falecido Ramón Muñiz.”

ButacaZero levará á escena a obra de Ernesto Is sobre María Casares, gañadora do Premio Rafael Dieste da Deputación da Coruña

Desde a Deputación da Coruña:
“A Deputación da Coruña financia a produción e posta en escena da obra gañadora do Premio Rafael Dieste que na última edición gañou Ernesto Is con Despois das ondas. A autora e directora Esther F. Carrodeguas será a encargada da produción do espectáculo a través da súa plataforma ButacaZero, ao gañar o concurso aberto convocado pola Deputación.
Despois das ondas, de Ernesto Is, a obra que xira arredor da vida de María Casares, chegará antes do verán aos escenarios producida por Esther F. Carrodeguas, gañadora do concurso convocado pola Deputación da Coruña para representar a peza gañadora do Premio Rafael Dieste de Textos Teatrais.
Ademais de Esther F. Carrodeguas como produtora, o equipo estará composto por Xavier Castiñeira Blanco como director e o propio autor, Ernesto Is, en calidade de axudante de dirección e responsable da dramaturxia En escena estarán Belén Constenla e Nerea Brei, encarnando a María Casares nas diferentes etapas da vida da aclamada actriz, e Sonsoles Cordón que interpretará diferentes personaxes que acompañaron a vida de Casares, ademais de, en tanto que performer, asumir partes de danza.
Na proposta presentada a concurso o teatro mesturarase co cinema, de maneira que o resultado estea a medio camiño entre un filme e unha obra teatral, ao igual que o estivo a vida profesional da actriz. O traballo audiovisual correrá a cargo de Roi Fernández (Sr. Pause Cinescapismo), que xa colaborara con Carrodeguas e Castiñeira en Voaxa e Carmín.
“Desde a área de Cultura da Deputación da Coruña estamos a facer un esforzo por difundir as obras gañadoras dos premios culturais e, no caso do teatro, faltaba un paso fundamental que era que a obra chegase ao público, que se representase nun espazo escénico que é o obxectivo fundamental das obras teatrais e, por iso, a representación forma parte do propio premio”, sinala a vicepresidenta e responsábel da área de Cultura da Deputación da Coruña, Goretti Sanmartín Rei, que destaca tamén o interese de levar de novo a figura de María Casares á escena. “Neste pasado ano fixemos un programa de visitas guiadas ao Teatro Colón coa propia María Casares como protagonista e tivo un resultado extraordinario, agardamos que esta obra que recupera a súa memoria biográfica e artística tamén o teña”, engade Goretti Sanmartín.
A obra percorre as distintas etapas da actriz nacida na Coruña, desde a súa infancia galega pasando polo exilio en Francia, a relación co seu pai Santiago Casares Quiroga e a súa nai Gloria Pérez, o amor con Albert Camus, os éxitos no cine e no teatro europeo, a viaxe a Bos Aires onde entra en contacto co exilio galego ou o regreso a Madrid para representar El Adefesio de Alberti.
A Deputación da Coruña achega por contrato unha cantidade de 67.000 € para a produción e representación da obra que será estreada no Teatro Colón da Coruña e da que se realizarán ademais tres funcións en tres concellos distintos da provincia.”

Crónica videográfica da III Xornada de Literatura Dramática (IV)

A III Xornada da Sección de Literatura Dramática. A palabra teatral nas aulas, actividade organizada pola AELG coa colaboración da Asociación Sócio-Pedagóxica Galega, co patrocinio do Concello da Coruña, Deputación Provincial da Coruña e CEDRO, e a colaboración da Universidade da Coruña, tivo lugar o 24 de novembro de 2018 Espazo Normal da Coruña.

Aquí pode verse a crónica videográfica completa, da que publicamos hoxe estes vídeos:

Aula maxistral. José Maria Vieira Mendes (primeira parte), presentado por Cilha Lourenço Módia:

Aula maxistral. José Maria Vieira Mendes (segunda parte):

Crónica videográfica da III Xornada de Literatura Dramática (III)

A III Xornada da Sección de Literatura Dramática. A palabra teatral nas aulas, actividade organizada pola AELG coa colaboración da Asociación Sócio-Pedagóxica Galega, co patrocinio do Concello da Coruña, Deputación Provincial da Coruña e CEDRO, e a colaboración da Universidade da Coruña, tivo lugar o 24 de novembro de 2018 Espazo Normal da Coruña.

Aquí pode verse a crónica videográfica completa, da que publicamos hoxe estes vídeos:

Festival Pezas dun teatro do porvir: Malcriada, unha historia de amor, Esther F. Carrodeguas:

Festival Pezas dun teatro do porvir: Pulso, Paula Sanmartín:

Festival Pezas dun teatro do porvir: Proxemia 45 (posible título), AveLina Pérez e Manuel Lourenzo:

Festival Pezas dun teatro do porvir: Infinito Conxugado, Gloria Rico:

Crónica videográfica da III Xornada de Literatura Dramática (II)

A III Xornada da Sección de Literatura Dramática. A palabra teatral nas aulas, actividade organizada pola AELG coa colaboración da Asociación Sócio-Pedagóxica Galega, co patrocinio do Concello da Coruña, Deputación Provincial da Coruña e CEDRO, e a colaboración da Universidade da Coruña, tivo lugar o 24 de novembro de 2018 Espazo Normal da Coruña.

Aquí pode verse a crónica videográfica completa, da que publicamos hoxe estes vídeos:

Mesa redonda. O teatro nas aulas (primeira parte). Con Rosalía Fernández Rial, Raquel Castro e Fran Godón:

Mesa redonda. O teatro nas aulas (segunda parte). Con Rosalía Fernández Rial, Raquel Castro e Fran Godón:

Mesa redonda. A literatura dramática galega nas primeiras décadas do século XXI (primeira parte). Con Afonso Becerra de Becerreá, Eva F. Ferreira e AveLina Pérez:

Mesa redonda. A literatura dramática galega nas primeiras décadas do século XXI (segunda parte). Con Afonso Becerra de Becerreá, Eva F. Ferreira e AveLina Pérez:

Crónica videográfica da III Xornada de Literatura Dramática (I)

A III Xornada da Sección de Literatura Dramática. A palabra teatral nas aulas, actividade organizada pola AELG coa colaboración da Asociación Sócio-Pedagóxica Galega, co patrocinio do Concello da Coruña, Deputación Provincial da Coruña e CEDRO, e a colaboración da Universidade da Coruña, tivo lugar o 24 de novembro de 2018 Espazo Normal da Coruña.

Aquí pode verse a crónica videográfica completa, da que publicamos hoxe estes vídeos:

Inauguración. José Manuel Sande García, Concelleiro de Cultura, Deporte e Coñecemento, Cesáreo Sánchez Iglesias, presidente da AELG, e Cilha Lourenço, coordinadora da Xornada:

Mesa redonda A literatura dramática galega no último cuarto do século XX (primeira parte). Xesús Pisón, Manuel Lourenzo e Henrique Rabuñal:

Mesa redonda A literatura dramática galega no último cuarto do século XX (segunda parte). Xesús Pisón, Manuel Lourenzo e Henrique Rabuñal: