Vigo: sesión plenaria extraordinaria da Real Academia Galega

O xoves 17 de maio, ás 12:00 horas, na Fundación Barrié (Rúa Policarpo Sanz, 31) de Vigo, con motivo do Día das Letras Galegas, terá lugar unha sesión plenaria extraordinaria e pública da Real Academia Galega na Fundación Barrié, en Vigo (rúa Policarpo Sanz, 31), coas seguintes intervencións:
– Xavier Vence Deza.
– Manuel Rivas Barrós.
– Ramón Villares Paz.
– Xosé Ramón Barreiro Fernández.
– Xesús Alonso Montero.
– Pecha o acto o presidente da Real Academia Galega, Xosé Luís Méndez Ferrín.

A Coruña: Espazo compartido, no Día das Letras Galegas

Neste  esvaradío  universo  de  multiples  historias  a  imaxe  non  é  o  que  está  diante, senón  detrás, ou  máis  aló, na  fuxida,  cara  a  unha  existencia  imaxinaria, son  trazos  de soños esquecidos. Foi unha tarde de liñas onduladas na que un fato de amigos/as apoiamos incondicionalmente a  idea  que  tivo Xabier  Docampo para festexar o -Día das Letras Galegas- (sen institucións de por medio) na cidade de  A  Coruña. O  proxecto  era  moito máis que un xogo de equilibrios. Movérmonos  sen  “pasaporte”, tentar  convertérmonos  nun  vector  de  forza  cara  a  cultura  do  noso  país,  neste  intre  de  ar  asfixiante, enrarecido  polo  despropósito  dunhas  medidas  que  sempre  van  na  contra  dos  máis  desfavorecidos. A  capacidade de resistencia e reacción atópase estreitamente unida ao vigor cultural dunha sociedade formada por cidadáns que non  vasalos. Unha  sociedade  onde  a clase  dirixente (enténdase política e poderes fácticos)  acouta o territorio da educación, sanidade  e cultura  está  sementando  vulnerabilidade  e  desasosego,  e como consecuencia, ignorancia e  medo.  Un país sen cultura-liberdade-igualdade é un país bárbaro, escuro, enchido  dun  primitivismo  perigoso  que  pode  levármonos  a  incontabeis  noites  de  inmsonio  nun  pozo  sen  fondo. Un  grupo  de  persoas relacionadas  co  mundo  da  creación  artística   imos  procurar  unha  caixa  de  luz  para  compartila  con  outros/as  habitantes  desta  cidade  que  asoma  ao  mar. Unha  caixa  de  palabras  e  sons  que  non  sexan  fotogramas  borrosos  da  nosa  identidade. Para  celebrar  o Día  das  Letras  Galegas   o  17  de  Maio  do  2012, tentaremos  levar  a cabo  un estalido  de  luz que  agrome  na  sombra  da  sombra. Percorrer  espazos  na  procura  doutros/as  moradores  deste  destartalado  planeta coa  fin  de  ollármonos  preto  uns  dos  outros, procurando  albiscar  nas  distancias  curtas  o  escintileo  que  aínda  habita  neste   asteroide  á deriva. Hai que  procurar  unha  esperanza  para  seguir  loitando,  para  que  non  consigan  matarnos  os  soños: o  cabalo  branco  alado  que  trote-voe  á  beira  da  escuma  unha  noite  de  verán  de  lúa  chea, onde  as  ondas  sonoras  sexan a  banda  musical, e  o  canto  dos  grilos  o  chamen  a  voar  cara  ao  bosque  ata  dar  alcance  ao  raio de lúa que esvara nun claro  inesperado.  Verémonos  o  17  de Maio  na  area  máis  orgánica, borrando  lindes  nunha  superficie  compartida. Imos  facelo  dende  a  lingua  dos  nosos  antergos, sen  prexuízos, nin  complexos, cadaquén dende  as  súas  referencias,  amosaremos  atmosferas  envoltas  no  bafo  da  nosa  terra, a  pegada  identitaria  do  que  fomos, somos  e  seremos : un  pobo  fértil  de  infindas  posibilidades. Porén  deste  mundo  disparatado, cavaremos  alí  onde  pareza  imposíbel, sempre  se  precisa  xente  máis  heroica  que un mesmo!
Datos do percorrido: Comezaremos  o  traxecto  ás  19:00  horas  na rúa Troncoso  para  rematar na rúa da Estrela. Entraremos nos locais previstos de antemán, estes terán un cartel identificativo; despois dun saúdo preliminar, as intervencións consistirán  en  cantar, ler, recitar ou dramatizar un  apuntamento  teatral, todas  as  actuacións  serán  breves. Agasallaremos  aos  presentes  cun  pousavasos  con  versos  de  Paz  Andrade,  a  quen  está  dedicado  este  ano  o  -Día  das  Letras  Galegas-. Remataremos  ás  23:30  horas  diante  do  Teatro  Rosalía  de Castro. Pretendemos  compartir  dun xeito lúdico o -Día das Letras Galegas-

Olga Patiño Nogueira

Boiro: II Romaría das Letras no Barbanza

O xoves 17 de maio, en Boiro, terá lugar a II Romaría das Letras no Barbanza, organizada pola A. C. Barbantia e a Agrupación O Faiado-2, que contará con diversas actividade. Entre elas, destacamos as seguintes de carácter máis literario:

No Pazo de Goiáns (Lampón-Boiro):
– 16:00 h. Recital de textos de Valentín Paz Andrade, autor homenaxeado no Día das Letras Galegas 2012 e discursos institucionais.
– 16:30 h. Presentación do libro O alento nas costas, da escritora boirense Natalia Carou, con presencia da directora de Baia Edicións, Belén López Vázquez.

Ourense: recitais poéticos de Celsa Barja

Con motivo da celebración do Día das Letras Galegas, Celsa Barja ofrecerá o mércores 16 de maio dous recitais consecutivos: Un, dous tres… Paz-Andrade é!!!, no Salón de Actos do Centro Cívico A Ponte, ás 18:00 horas; e Pranto Matricial, na mesma ubicación, ás 20:00 horas. Este último recital será ofrecido novamente, o xoves 17 ás 12:30 horas, no local da Asociación Queixumes dos Pinos (Rúa Zurbarán, Ourense), con algunha variante.

Muxía: actos arredor do Día das Letras Galegas

A Fundación López Abente organiza os seguintes actos arredor do Día das Letras Galegas:

– Xoves 17 de maio. A partir das 12:00 horas: Homenaxe a López Abente. Os actos comezarán cunha ofrenda floral diante do monumento ao poeta, acompañada das intervencións de Félix Porto e Xesús Sambade. Logo X. H. Rivadulla Corcón lerá un texto de Abente sobre a lingua galega. A continuación os participantes desprazaranse ata a casa na que viviu López Abente, para inaugurar unha lousa conmemorativa, coa intervención de Xan Fernández e lectura de poema a cargo de Viki Rivadulla; finalmente os actos continuarán no Cabo da Grixa, lugar de nacemento do poeta muxián; alí descobrerase unha placa co texto no que o propio Abente fai mención ao seu nacemento neste lugar da vila. Intervirán no peche dos actos Manuel Vilar e Rosalía Fernández Rial, facendo a lectura do poema dedicado ao cruceiro do Cabo da Grixa.

– Venres 18 de maio, ás 18:45 horas: na Biblioteca Municipal de Muxía, presentación do libro Un mar de sensacións. Rutas e poemas para descubrir a Costa da Morte, de Xan Fernández e Rosalía Fernández Rial.

Santiago: manifestación convocada por Queremos Galego, o 17 de maio

O xoves 17 de maio, ás 12:00 horas, desde a Alameda de Santiago de Compostela, terá lugar unha manifestación convocada pola Plataforma Queremos Galego! baixo o lema Pola lingua que nos une. Paremos os ataques contra o galego. Haberá autobuses desde diferentes puntos do País.
Damos a coñecer o manifesto elaborado por Agustín Fernández Paz:

VOARES DE ESPERANZA

“Don Ramón Otero Pedraio, para loar o labor entusiasta da imprenta de Ánxel Casal e de María Miramontes, chamoulle a aquel obradoiro «pombeiro de voares de esperanza». Pombeiro de voares de esperanza!  A frase era o tal, pois desde alí botaban a voar os libros que recollían o mellor do pensamento e da creación en galego. Aqueles non eran tempos doados, mais os azos dos homes e mulleres das Irmandades da Fala foron enchendo de luz as vilas e cidades de Galiza e conseguiron facer visible socialmente a lingua de nós.
Nesas persoas están as nosas raíces, somos elos dunha cadea que vén de lonxe. Rosalía de Castro e tanta outra xente que traballou pola recuperación e o prestixio da lingua e da cultura conforman o ADN onde nos debemos recoñecer. Un ADN que ten algúns tramos da dobre hélice especialmente fértiles, coma o das Irmandades, semente das ideas que hoxe constitúen a nosa cerna: Galiza, célula de universalidade. A vontade de sermos unha peza máis, en pé de igualdade, no mosaico mundial das culturas.
Non foron fáciles as épocas pasadas e tampouco non o son os tempos que nos toca vivir. Non é preciso reiterarmos aquí as agresións destes últimos anos, cunha boa parte das elites políticas, financeiras e mediáticas obsesionadas por esborrallar os avances que traballosamente foramos acadando. O seu obxectivo: facer do galego unha lingua socialmente invisible, que permaneza recluída no gueto e non acade un uso normalizado. Que o castelán sexa a lingua por defecto e o galego, a rareza, a lingua oculta. Tratala coma un bonsai ao que cómpre retallarlle as pólas que se obstinan en medrar máis do permitido.
Que ilusos! Non coñecen as palabras do sociolingüista Colin Baker: «A substitución dunha lingua non é un proceso evolutivo natural. Alí onde a xente está determinada a manter viva unha lingua, parece imposible destruíla.» Non saben que as agresións nos fan máis fortes, que nos impulsan a ampliar o tamaño da nosa esperanza, que medra en nós a vontade de construírmos espazos de encontro e mais de unión.
Na súa novela 1984, George Orwell describe unha sociedade oprimida por unha minoría, onde a neolingua é o instrumento utilizado para construír a realidade deformada que lle interesa ao poder: baléiranse de significado as vellas palabras e énchense con outros que mellor conveñan. Como non lembrar a Orwell cando vemos como se retorce o significado de palabras como imposición, liberdade, bilingüe,normalización ou, ultimamente, plurilingüe? Do mesmo xeito que a Policía do Pensamento obrigaba o protagonista da distopía de Orwell a aceptar que 2 + 2 = 5, a quen controlan os fíos do poder válelles todo para ofreceren unha falsa visión da realidade.
Contra as mentiras, non cansaremos de lembrar o evidente: a lingua que naceu hai máis de mil anos neste país é de todas as persoas que vivimos e soñamos nel. Tamén é das persoas que chegan a Galiza desde calquera lugar do mundo, empuxadas polo desexo dunha vida mellor, e deciden quedar aquí. E tamén, xaora, de tanta xente que ten na nosa terra as súas raíces e anda espallada polo mundo adiante, pois nós fomos –aínda o somos, e ben que nos doe- un país de emigración.
Do mesmo xeito que unha planta precisa dunhas condicións ambientais determinadas para medrar, tamén as necesita unha lingua que se encontre nunha situación minorizada, como lle ocorre ao galego. Por iso urxe crear as medidas precisas facer realidade un “nicho ecolóxico” favorable á lingua. Unhas medidas nas que nunca deben faltar dúas constantes: o exemplo práctico de que o galego é útil en calquera ámbito e para todas as funcións e a vontade de crear actitudes positivas cara á lingua. Para que na sociedade non haxa cidadáns de primeira e de segunda, deben crearse as condicións para que se poida vivir en galego con normalidade. Cousa que hoxe non ocorre, como constatamos día tras día.
Como ten reiterado Xabier DoCampo, «nós non mentimos». Imos sempre coa verdade por diante, conscientes da xustiza das nosas ideas e propostas. Con alegría, desmontando na práctica os insidiosos prexuízos que outros sementan na sociedade e nas familias, impulsando actividades que fagan posible vivir en galego. Porque amamos e defendemos a pluralidade lingüística, xaora que si, mais non a costa de deixar arrombada a nosa lingua no faiado.
Somos conscientes do labor que nos agarda. Mais tamén sabemos que paga a pena empregar todas as nosas enerxías nel, e que non hai lugar para o desánimo. Como escribiu Bertolt Brecht, nos anos da longa noite de pedra que asolagaba Europa: «Quen aínda estea vivo non diga “xamais”. / De quen depende que siga a opresión? De nós. / De quen que remate? De nós tamén. / Pois os vencidos de hoxe son os vencedores de mañá / e o xamais convértese en hoxe mesmo.»
Todas as persoas que amamos o galego temos que erguer un pombal no noso interior, un pombal do que xurdan os voares de esperanza que encherán de vida os ceos da patria da lingua que nos une.”

Santiago: presentación de O neno can, de Fina Casalderrey e Francisco Castro

O mércores 16 de maio, ás 12:30 horas, na Biblioteca Ánxel Casal de Santiago de Compostela (Avenida Xoán XXIII, s/n), preséntase o libro O neno can, con textos de Fina Casalderrey e Francisco Castro, publicado en Galaxia. No acto, xunto aos autores, intervirán Víctor F. Freixanes e Manuel Sández Macho.