Entrevista de Antón Escuredo a Xosé María Álvarez Cáccamo en Nós Diario:
“(…) A outra realidade, o mundo onírico e o desacougo que lle produce a actual sociedade forman parte do camiño que escolleu agora o escritor vigués Xosé María Álvarez Cáccamo para recuperar na súa obra o emprego do relato curto. O seu último libro, Miniaturas e outras dimensións, reúne oito historias que levaban un tempo agardando saír á luz —como recoñece o propio autor en conversa con Nós Diario—, aos que engadiu outros textos moito máis breves. “Como todos os libros que escribo, este tamén ten un proceso singular, neste caso sumando material que tiña xa gardado nun caixón con outro que escribín coincidindo cuns meses de moita creatividade nos que entrei por vez primeira no formato do microrrelato”, admite. Álvarez Cáccamo levaba anos sen empregar a fórmula da narrativa de menor tamaño que comezou utilizando décadas atrás na obra Microtopofanías (Edicións Laiovento, 1992), e á que seguiría o libro A luz dos desnortados (Edicións Espiral Maior, 1996).
Neste caso, o novo traballo divídese en dúas partes ben diferenciadas. A primeira consta de 35 microrrelatos e a segunda, de oito relatos breves. Con todo, o nome do libro reivindica o seu sentido “unitario”, a brevidade das historias que contén e, ademais, “as outras dimensións da realidade” que Álvarez Cáccamo transmite en cada liña que escribe. “Son soños reais meus e tamén acontecementos que se poderían interpretar desde esa perspectiva onírica”, aclara o autor vigués. (…)”
Arquivos da etiqueta: Editorial Galaxia
Monforte: actividades do 29 de agosto na Feira do Libro 2026
Canido (Ferrol): presentación de Andrés do Barro. A xénese do pop en galego, de Fernando Fernández Rego
Otero Pedraio e Castelao, a historia dunha amizade perdurábel no tempo
Entrevista de Antón Escuredo a Patricia Arias Chachero en Nós Diario:
“(…) Partindo dunha conferencia sobre Ramón Otero Pedraio que realizou no IES Castelao de Vigo no curso 2024-2025, a profesora e catedrática de Lingua e Literatura Galega Patricia Arias Chachero reuniu 30 escritos que explican e contextualizan a intensa relación entre o señor de Trasalba e o político rianxeiro.
A iniciativa xurdiu tomando como punto de referencia a conferencia que Otero Pedraio realizou o 18 de setembro de 1971 no Museo Carlos Maside de Sada (comarca da Coruña) co título d’A miña amizade con Castelao. “Primeiro, Xosé Manuel Soutullo, e despois, Xesús Alonso Montero animáronme a ir máis alá e facer unha colectánea que creo que serve moi ben de ponte para fechar o ano Castelao e abrir o Oteriano”, explica a Nós Diario e investigadora.
Arias Chachero, nunha extensa introdución, fai un percorrido cronolóxico polo principais momentos vitais que viviron xuntos Otero e Castelao que despois aparecen nos textos do primeiro. Porén, a editora evita citar os textos que se reproducen no volume. “O primeiro é dos anos 30 e o último publicouse en 1995, mais foi en 1975, coincidindo co 25º aniversario da morte de Castelao, que don Ramón falou e escribiu sobre el”, sinala.
Malia o intenso traballo de procura de documentación, esta profesora asegura que aínda quedan inéditos por descubrir. “Castelao e Otero Pedraio son, se cadra, os autores máis traballados da nosa literatura e, aínda así, seguen aparecendo documentos inéditos, como me pasou a min cun texto de 1957 que forma parte do libro Do San Lucas ó San Xohán, aínda sen publicar, ou unha carta que escribe a Virxinia en 1954”, afirma Patricia Arias Chachero en conversa con Nós Diario.
Nos textos publicados nesta edición salienta a amizade “de irmáns” entre ambos os dous protagonistas mais tamén a profunda admiración de Otero cara a Castelao, até o punto de ver nos anos 30 a transcendencia nacional do rianxeiro. “Don Ramón comeza a reivindicalo con moitísima forza neses anos, en plena actividade política, e di que hai que facerlle unha homenaxe, unha idea que se materializaría en 1932”, relata a investigadora.
Nos textos que aparecen neste libro, Otero Pedraio describe como coñeceu Castelao en 1920 e os diferentes momentos que viviron xuntos. “Os anos en Madrid son anos de convivencia intensa. Castelao collía o tren en Pontevedra e, xa en Ourense, subía Otero Pedraio”, conta a profesora. Dese período con moita actividade política hai moitas anécdotas que afondan no carácter e na maneira de ser dos dous. “Unha delas é aquela que sucedeu nun hotel en Madrid cando Castelao lle conta a Valentín Paz Andrade que está pasmado por descubrir que Otero canta ópera cando se afeita e pide dous almorzos pola mañá”, pon de exemplo Arias Chachero.
A relación con Castelao tamén descobre un Otero Pedraio inédito, como cando escribe un artigo furibundo contra os que desterraron o rianxeiro a Badaxoz en 1934. “Don Ramón era un home moi sereno, que tendía pouco a maledicencia e aí está tan furioso que escribe con indignación un artigo no xornal El Sol, un medio de moita difusión na época”, indica esta investigadora. (…)”
Monforte: actividades do 28 de agosto na Feira do Libro 2026
Sonia Villapol: “O preocupante non son as pantallas senón o que poden desprazar: horas de sono, exercicio, conversas presenciais ou simple aburrimento”
Entrevista de Susana Rois a Sonia Villapol en Nós Diario:
“(…) Cerebro en modo ON nace deste interese triplo e da vontade de axudarnos a entender mellor o noso cerebro, “comprender por que pensamos, sentimos e nos comportamos de determinada maneira durante a adolescencia, e descubrir que podemos facer, e que debemos evitar, para coidalo e favorecer un desenvolvemento cerebral saudábel”.
– Nós Diario (ND): Coñecemos ben o cerebro humano e as súas calidades?
– Sonia Villapol (SV): Aínda estamos lonxe de coñecer ben o cerebro humano. Canto máis descubrimos, máis conscientes somos da súa enorme complexidade. Para min, o máis fascinante é a súa plasticidade: a capacidade de cambiar, adaptarse e reorganizarse coa aprendizaxe, as experiencias ou despois dunha lesión. Entender como podemos potenciar esa capacidade de reparación é un dos grandes retos da neurociencia, e curiosamente un dos temas que investigamos no meu laboratorio.
– ND: Como cambia o cerebro ao longo da vida e en que momento sofre a maior revolución?
– SV: O cerebro cambia continuamente ó longo de toda a vida. A maior revolución prodúcese durante a adolescencia, cando se reorganizan as conexións neuronais: elimínanse as menos útiles, o que chamamos a poda sináptica, e refórzanse outras. Reorganízanse e madura progresivamente a cortiza prefrontal, relacionada coa toma de decisións e o control dos impulsos. É unha etapa de enorme plasticidade na que as experiencias poden deixar unha pegada especialmente importante. No libro digo que é como podar unha árbore: non se fai porque estea mal, senón para que medre mellor.
– ND: Afirma que o cerebro pode adestrarse e que lle gusta sentir progreso. De que forma se transforma ou se constrúe cando experimenta estrés, toma de decisións ou motivación?
– SV: O cerebro constrúese e modifícase constantemente a partir do que facemos e experimentamos. Aquilo que repetimos tende a reforzar determinados circuítos neuronais: cando aprendemos algo, tomamos decisións ou superamos un reto, o cerebro vai consolidando esas conexións. Por iso dicimos que tamén podemos “adestralo”. A motivación é fundamental, e como saber acendela, aínda máis. Cando percibimos que avanzamos ou conseguimos un obxectivo, actívanse os circuítos cerebrais de recompensa, nos que a dopamina ten un papel importante, e iso anímanos a continuar e favorece a aprendizaxe. Pola contra, un estrés intenso e, sobre todo, mantido no tempo pode interferir coa memoria, a atención e a capacidade para tomar boas decisións. Incluso, estudos recentes vinculan o estrés e o trauma na infancia con cambios duradeiros no desenvolvemento e funcionamento do cerebro, que poden aumentar a vulnerabilidade a problemas de saúde mental e física na idade adulta. Por iso son tan importantes os hábitos: o que facemos cada día acaba moldeando o noso cerebro. Podemos aprender a establecer rutinas, reducir hábitos prexudiciais e reforzar aqueles que favorecen a saúde cerebral. Esa capacidade de cambiar coa experiencia é precisamente unha das grandes fortalezas do cerebro: a súa plasticidade. (…)”
Vimianzo M.O.L.A. 2026
Manuel Rivas: ‘O lapis do carpinteiro’ e a forza do afecto
Artigo de Ana G. Liste en Praza:
“As fronteiras de verdade son aquelas que manteñen aos pobres apartados do pastel. Esta frase, tan punzante aínda a día de hoxe, advirte a quen le do tipo de libro que ten nas mans. O lapis do carpinteiro é unha novela adiantada ao seu tempo, a pesar de que a maioría da trama nos sitúe nos tortuosos anos do Golpe de Estado de 1936, a Guerra Civil, a ditadura e as súas consecuencias. Un pasado que era case presente continuo en 1998, o ano no que Xerais publicou esta novela do xornalista e escritor Manuel Rivas, que xa viña marcando un camiño co seu libro de relatos Que me queres, Amor? (Galaxia, 1995), no que se atopa a célebre historia d’A lingua das bolboretas, levada ao cinema por Fernando Fernán Gómez.
Rivas di que quería escribir unha historia de amor, tiña claro o que quería contar porque coñeceu de primeira man ás dúas persoas que converteu en protagonistas d’O lapis do carpinteiro, Marisa Mallo e Daniel Da Barca. O xornalista soubo dende o inicio que quería contar esta historia, o que máis lle custou ao escritor foi atopar a maneira exacta de facelo, de aí a importancia dese lapis vermello.
A novela presenta un amor tan certeiro que se mantén intacto co paso do tempo, da ausencia, dos perigos e, incluso, da brutal represión franquista. O lapis do carpinteiro vai cambiando de dono e en todos eles produce algunha mudanza. É o caso do gardián Herbal, que estaba chamado a ser o malo da historia mais resulta imposible de odiar.
“O lapis permite contar, no medio de tanta dor, tanta crueldade e tanta perda de conciencia o que para min é o máis verdadeiro da condición humana, que é iso que chamamos amor, afecto. É unha novela moi dura, pero na que tamén aparece o afecto nos lugares máis imprevisibles”, concretou Manuel Rivas na feira do libro da Coruña. (…)”
Feira do Libro de Monforte 2026
Navia de Suarna: presentación de Literatura insólita, de Armando Requeixo
