Helena Villar: “A industria cultural é das máis produtivas”

Entrevista a Helena Villar en Galicia Hoxe:
“(…) – Galicia Hoxe (GH): A literatura infantil é unha especie de segunda división na literatura? Ou ten unha dificultade particular? Fáleme un pouco dela…
– Helena Villar (HV): Tamén aí cheguei por ter unha nena e un neno a quen quería transmitir a lingua na situación de maior normalidade posible. As lecturas, os rituais dos xogos e as cancións eran unha ferramenta da que o idioma daquela carecía no nivel de cultura máis urbana que lles tocaba vivir. Houbo, xa que logo, que crear para eles. Seu pai e mais eu fixemos O libro de María. Logo pedíronnos colaboración para o concurso musical Cantareliña e mesmo o libro para editalo. Xa iniciado un camiño é doado andar por el. E a literatura para a infancia ten moito engado porque nos permite ver o mundo desde outra perspectiva.
– GH: Cre que hai que investir máis en cultura?
– HV: A cultura está demostrado que rende incluso economicamente. A industria cultural é das máis produtivas. Dígoo para a xente que pensa en termos económicos, sempre a máis difícil de convencer dos valores do gozo e transmisión do patrimonio máis humano. Se me preguntas se estou conforme co que se inviste en cultura, diríache que non. Sempre me parecería pouco.
– GH: Pensa que este goberno o está facendo ben en temas como o da lingua?
– HV: Toda promoción e dignificación da lingua propia sería pouca. Perdéronse decadas que oxalá sexan recuperables. E mentres tanto foron medrando as mentiras da imposición do galego, da extinción do castelán e, sobre todo, da “inmersión” como un perigo, cando non é máis que un procedemento de aprendizaxe. As familias que envían os fillos ao estranxeiro mándanos directamente a unha inmersión, mais parece que non o saben.
– GH: E a Rosalía? Como tratan a Rosalía?
– HV: A Fundación Rosalía de Castro tiña que ter un estatus especial dentro das Fundacións de Galicia. Mentres isto non suceda, ten un problema económico moi serio, pois manter a Casa aberta e o xardín coidado custa. Rosalía non percibe dereitos de autora e a Casa non pode subsistir de seu. Non obstante, percibo na sociedade un movemento de recuperación de Rosalía como ben colectivo e como símbolo de Galicia. Espero que mellore a situación económica e que aumenten os ingresos tanto institucionais como privados. (…)”

Entrevista a Fernando Álvarez, autor de O Ático

Entrevista a Fernando Álvarez en Fervenzas Literarias:
“Se o ano pasado levamos unha grande e agradable sorpresa co debut literario de Ánxel Vázquez de la Cruz, non menores son as sensacións que temos ao achegarnos a O Ático (Follas Novas), obra coa que Fernando Álvarez entra pola porta grande da literatura dramática. O escritor ferrolán, autor de El viaje de regreso, mostra a crudeza da vida reflectida nos personaxes que transitan polo ático. Diferentes avatares que procuran derrubar unha e outra vez as esperanzas e os soños. Vagas de desilusión e desenganos como as que nos atopamos na rúa todos os días; ante as que só cabe sobrepoñerse e intentar facer un chisquiño máis grande a físgoa da ilusión e da felicidade porque, aínda que non nos decatemos, as veces temos que nos fiar dos consellos dos mortos… Drama, humor ácido, esperanzas, deseos, afundimentos na miseria humana… son algúns dos apectos que o lector atopará nesta obra que non debería de pasar inadvertida. (…)”

Os editores preparan unha plataforma de contidos dixitais en galego

“Esta semana o Diario de Arousa publicou unha entrevista a Manuel Bragado, director de Edicións Xerais e presidente da Asociación Galega de Editores, na que comenta os cambios no sector editorial e o seu compromiso coa lingua galega, o que levou a que en 2009 se publicaran máis de 4.000 volumes en galego e unha facturación de 22 millóns de euros. Pero ese bo momento non está a manterse no tempo, e tanto a conxuntura económica actuais como a revolución dos novos soportes están a ter repercusións das que o sector non é alleo, de aí que Bragado asegure que estes novos retos obriguen a “un proceso de reconversión moi profundo, que afecta tanto á creación editorial como ás canles de distribución e promoción”. Nesta liña, Bragado adianta que nas vindeiras semanas os editores abrirán unha plataforma de contidos dixitais en lingua galega, o que promete ser unha aposta de máis calado que a tímida entrada de Xerais no libro dixital (actualmente o seu catálogo de e-books limítase a 4 obras, moi lonxe dos 50 títulos que prometeran hai un par de anos). O que si parece claro é que os rumores que apuntan ao perigo de peche de Edicións Xerais non teñen ningunha xustificación (tal e como confirmou o seu director), e a editora continúa con forza, adaptándose aos cambios do sector e continuando a traballar co seu demostrado compromiso coa nosa lingua.” Vía Código Cero.

Fernando Díaz-Castroverde: ‘Sempre sentín fascinación polas estruturas fugaces’

Entrevista con Fernando Díaz-Castroverde, recente gañador do Premio de narrativa breve Repsol, en Galaxia:
“(…) – Galaxia: Por que se decidiu polos microrrelatos?
– Fernando Díaz-Castroverde: O microrrelato é un xénero narrativo que, no meu criterio, ten certas concomitancias coa poesía na que tamén se procura un máximo efecto a partir dun mínimo contido. Elementos como a trascendencia, a ironía, o poder evocativo da palabra… é común a ambos xéneros e eu atópome moi cómodo nese rexistro. Esa foi, amais da fascinación que desde sempre sentín por esta estrutura fugaz, a razón da miña escolla. (…)”

‘Contra os escritores de verdade

Entrevista a Berta Dávila, Pablo García, Gonzalo Hermo e Andrea Nunes Brións, en El País (Galicia):
“A literatura, que non é un valor de seu nin garante nada, a sociedade -que non sabe que facer con ela- e a escritura sen expectativas. O vicio de estabular xente segundo marcas cronolóxicas -a algúns deles xa os chamaron outra vez novísimos-, o espazo da cultura cando só intervén como mercadoría e a cuestión do idioma, que o atravesa todo. Destes asuntos e algúns máis falan catro autores nacidos entre 1984 e 1987. Mañá participan no sexto congreso de autores mozos que organiza na Coruña a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, Da tinta á pegada dixital. Ningún deles ten traballo estable. Como preguntar por que se escribe é de mal gusto, a conversa empeza polo lugar onde radica aínda a importancia da literatura. “O importante é que valla para algo”, resume a poeta Andrea Nunes Brións. “Como xeito de se expresar e, amais, como forma de acción directa”, di a autora do recente Todas as mulleres que fun (Corsárias) e Corrente do esquecemento, editado en 2007 por Aturuxo, o colectivo galego que defende os dereitos das sexualidades non heterónomas. Gonzalo Hermo contrapón a lentitude do discurso poético ao “bombardeo semiótico” na vida. “Lía o outro día sobre a linguaxe do fascismo, obscenamente directa, como a da publicidade. A poesía sería a linguaxe do contrario” (…)”

Agustín Fernández Paz: “Se aquí lemos novela islandesa, tamén a nós nos poden ler fóra”

Entrevista a Agustín Fernández Paz en La Voz de Galicia:
“(…) – La Voz de Galicia (LVG): ¿Como se convence a un neno rodeado de pantallas para que se concentre nun libro?
– Agustín Fernández Paz (AFP): Hoxe as casas están inundadas de pantallas, pero ao seu carón están os libros. Aos rapaces que son bos lectores encántalles o cine e Internet. Antes o libro ocupaba un papel central e agora foi desprazado. Pero a lectura segue sendo fundamental para unha sociedade democrática e para crear cidadáns libres e críticos para ler no soporte que sexa. (…)
– LVG: ¿Os seus premios proban que escribir en galego non é un límite?
– AFP: Iso téñoo claro desde os primeiros libros. Cando un escritor traballa o centro do mundo está no seu cuarto, calquera que sexa a lingua que empregue. Despois están as cuestións sociolóxicas. Se aquí lemos novela islandesa, un país cos habitantes de Vigo, ou a Murakami, que escribe en xaponés, tamén a nós nos poden ler fóra. É precisa unha política de fomento da cultura propia no exterior e os escritores galegos estamos desasistidos.
– LVG: A literatura infantil galega xa ten un prestixio propio.
– AFP: Porque fomos furando e facendo o que podiamos para que nos coñecesen, presentando textos a todos os certames que admitían orixinais en galego”.

“Latín dos canteiros nos SMS”

Artigo en Cultura Galega:
“Darlle vida (cando menos un pouco) á fala dos canteiros na zona de Terra de Montes. Este é o proxecto que acariña Calros Solla, investigador das tradicións desta zona. Como primeiro paso neste difícil camiño, acaba de publicar O verbo xido, un libro que recolle o vocabulario e pretende facilitar o aprendizado desta linguaxe gremial. Malia a que as súas palabras continúan a ser descoñecidas para a maior parte da sociedade, hai xa ben tempo que se sabe da existencia dunha fala particular que os canteiros, como outras profesións maiormente de carácter itinerante empregaban para se comunicar entre eles sen que o seu contorno soubese o que dicían. Deste xeito, existe tamén ao barallete dos afiadores, ou o latín dos cavaqueiros, entre outras falas con presenza no noso país. Segundo Calros Solla “a lingua dos canteiros debe ter a súa orixe no momento no que este gremio eran os grandes construtores de igrexas, pontes ou catedrais, na Idade Media, era un código exclusivo para se poder comunicar e transmitir os misterios e os segredos da profesión” (…)”.

Luís González Tosar: “Hoxe Galicia é unha potencia literaria”

Entrevista a Luís González Tosar en La Voz de Galicia:
“A punto de cumprir o cuarto de século, o Pen Clube de Galicia é un dos centros máis activos nesta organización internacional de escritores. “Hai estados que non teñen a creatividade e a productividade de Galicia, que hoxe é unha potencia literaria”, afirma o seu presidente, Luís González Tosar. El e o tamén escritor Bieito Iglesias representan desde hoxe a Galicia en Belgrado no Congreso Mundial de Escritores.
– La Voz de Galicia (LVG): ¿Cal é o obxectivo do congreso?
– Luís González Tosar (LGT): Vaise aprobar a nova redacción dunha carta internacional sobre a pluralidade lingüística e a necesidade de que, nos casos nos que conviven varias linguas, se protexan as máis desfavorecidas. Sempre se debe dar prioridade á lingua máis débil.
– LVG: ¿Que outros temas abordarán?
– LGT: Imos participar en debates con destacados autores serbios. Alí tamén se ultimarán detalles da próxima edición do festival Free the Word, que se celebrará en Santiago. Teremos invitados de excepción e intentaremos dialogar non só coas culturas minoritarias, senón con todas as literaturas do mundo.
– LVG: ¿Cal é a situación da literatura galega nese contexto internacional?
– LGT: A literatura galega nunca estivo tan ben. O mérito é das novas xeracións que escriben en galego, falan idiomas e traducen. A galega non é unha literatura subvencionada, como pensan algúns, senón que xera riqueza incluso en tempos de crise. Por iso sería un erro que, nos recortes, se lles ocorrese suprimir a Consellería de Cultura ou fusionala. A identidade de Galicia ten como base a cultura propia.”

Alba Payo: “Na literatura a revolución tecnolóxica é inevitable”

“Así se define Alba Payo, que protagoniza unha das novas entrevistas de Letra en Obras: “Son Alba Payo Froiz da quenda do 1981, estudei Historia na USC, actualmente doulle á Historia da Arte pola UNED e ao Inglés na EOI. Recentemente publiquei O que Darwin non previu coa editorial Urco. Publiquei unha poesía; Matanza por Internet coa Solaina de Piloño. Participei no libro colectivo Deixade pois que voe o Paporroibo co relato A Roda. E publiquei na Revista Murguía de Historia Nº13: A rede escolar no Deza e Trasdeza nos ss.XVIII e XIX. A miña andanza literaria comezou na miña adolescencia obtendo o primeiro e o terceiro premio de relato curto Varela Buxán de Lalín e tamén alguna inmersión na poesía cun accésit no Francisco Añón de poesía en Serra de Outes. Actualmente son perpetua opositora á espera da miña oportunidade de ser profesora, mentres non caian os exames escribo as ideas que me rondan pola cabeza. (…)”. Vía Letra en Obras.