Agustín Fernández Paz: “Se aquí lemos novela islandesa, tamén a nós nos poden ler fóra”

Entrevista a Agustín Fernández Paz en La Voz de Galicia:
“(…) – La Voz de Galicia (LVG): ¿Como se convence a un neno rodeado de pantallas para que se concentre nun libro?
– Agustín Fernández Paz (AFP): Hoxe as casas están inundadas de pantallas, pero ao seu carón están os libros. Aos rapaces que son bos lectores encántalles o cine e Internet. Antes o libro ocupaba un papel central e agora foi desprazado. Pero a lectura segue sendo fundamental para unha sociedade democrática e para crear cidadáns libres e críticos para ler no soporte que sexa. (…)
– LVG: ¿Os seus premios proban que escribir en galego non é un límite?
– AFP: Iso téñoo claro desde os primeiros libros. Cando un escritor traballa o centro do mundo está no seu cuarto, calquera que sexa a lingua que empregue. Despois están as cuestións sociolóxicas. Se aquí lemos novela islandesa, un país cos habitantes de Vigo, ou a Murakami, que escribe en xaponés, tamén a nós nos poden ler fóra. É precisa unha política de fomento da cultura propia no exterior e os escritores galegos estamos desasistidos.
– LVG: A literatura infantil galega xa ten un prestixio propio.
– AFP: Porque fomos furando e facendo o que podiamos para que nos coñecesen, presentando textos a todos os certames que admitían orixinais en galego”.

“Latín dos canteiros nos SMS”

Artigo en Cultura Galega:
“Darlle vida (cando menos un pouco) á fala dos canteiros na zona de Terra de Montes. Este é o proxecto que acariña Calros Solla, investigador das tradicións desta zona. Como primeiro paso neste difícil camiño, acaba de publicar O verbo xido, un libro que recolle o vocabulario e pretende facilitar o aprendizado desta linguaxe gremial. Malia a que as súas palabras continúan a ser descoñecidas para a maior parte da sociedade, hai xa ben tempo que se sabe da existencia dunha fala particular que os canteiros, como outras profesións maiormente de carácter itinerante empregaban para se comunicar entre eles sen que o seu contorno soubese o que dicían. Deste xeito, existe tamén ao barallete dos afiadores, ou o latín dos cavaqueiros, entre outras falas con presenza no noso país. Segundo Calros Solla “a lingua dos canteiros debe ter a súa orixe no momento no que este gremio eran os grandes construtores de igrexas, pontes ou catedrais, na Idade Media, era un código exclusivo para se poder comunicar e transmitir os misterios e os segredos da profesión” (…)”.

Luís González Tosar: “Hoxe Galicia é unha potencia literaria”

Entrevista a Luís González Tosar en La Voz de Galicia:
“A punto de cumprir o cuarto de século, o Pen Clube de Galicia é un dos centros máis activos nesta organización internacional de escritores. “Hai estados que non teñen a creatividade e a productividade de Galicia, que hoxe é unha potencia literaria”, afirma o seu presidente, Luís González Tosar. El e o tamén escritor Bieito Iglesias representan desde hoxe a Galicia en Belgrado no Congreso Mundial de Escritores.
– La Voz de Galicia (LVG): ¿Cal é o obxectivo do congreso?
– Luís González Tosar (LGT): Vaise aprobar a nova redacción dunha carta internacional sobre a pluralidade lingüística e a necesidade de que, nos casos nos que conviven varias linguas, se protexan as máis desfavorecidas. Sempre se debe dar prioridade á lingua máis débil.
– LVG: ¿Que outros temas abordarán?
– LGT: Imos participar en debates con destacados autores serbios. Alí tamén se ultimarán detalles da próxima edición do festival Free the Word, que se celebrará en Santiago. Teremos invitados de excepción e intentaremos dialogar non só coas culturas minoritarias, senón con todas as literaturas do mundo.
– LVG: ¿Cal é a situación da literatura galega nese contexto internacional?
– LGT: A literatura galega nunca estivo tan ben. O mérito é das novas xeracións que escriben en galego, falan idiomas e traducen. A galega non é unha literatura subvencionada, como pensan algúns, senón que xera riqueza incluso en tempos de crise. Por iso sería un erro que, nos recortes, se lles ocorrese suprimir a Consellería de Cultura ou fusionala. A identidade de Galicia ten como base a cultura propia.”

Alba Payo: “Na literatura a revolución tecnolóxica é inevitable”

“Así se define Alba Payo, que protagoniza unha das novas entrevistas de Letra en Obras: “Son Alba Payo Froiz da quenda do 1981, estudei Historia na USC, actualmente doulle á Historia da Arte pola UNED e ao Inglés na EOI. Recentemente publiquei O que Darwin non previu coa editorial Urco. Publiquei unha poesía; Matanza por Internet coa Solaina de Piloño. Participei no libro colectivo Deixade pois que voe o Paporroibo co relato A Roda. E publiquei na Revista Murguía de Historia Nº13: A rede escolar no Deza e Trasdeza nos ss.XVIII e XIX. A miña andanza literaria comezou na miña adolescencia obtendo o primeiro e o terceiro premio de relato curto Varela Buxán de Lalín e tamén alguna inmersión na poesía cun accésit no Francisco Añón de poesía en Serra de Outes. Actualmente son perpetua opositora á espera da miña oportunidade de ser profesora, mentres non caian os exames escribo as ideas que me rondan pola cabeza. (…)”. Vía Letra en Obras.

“O deputado Tabuyo mergúllase na novela negra co comisario Romero”

Entrevista de Santiago Jaureguizar a Domingo Tabuyo en El Progreso:
‘Domingo Tabuyo sabe que a carne sueca é explosiva. “Un día informeime de que había unhas latas etiquetadas como un produto cárnico de Suecia e, en realidade, contiñan explosivos”, comenta para situar a idea lonxana que foi conformando ata que acabase sendo Svea kött (carne sueca), a novela negra que vén de publicar en Xerais. (…)
A experiencia no mar valeulle “unicamente para algúns comentarios na novela”. Utilizou moitas máis expresións “dunha parente de Sanxenxo, que emigrou a Estocolmo”. Sobre esa muller, apunta o autor que “sempre conservou as raíces galegas, pero, cando regresaba por vacacións, falaba nunha mestura de sueco e galego, que nos fixo aprender moitas palabras nesa lingua”. Este pontevedrés mantén as súas querencias e, cando decidiu escribir unha novela negra, atendeu ao seu gusto pola novela nórdica, por “tratar de cuestións que lle importan á xente”. Suecia, a narrativa e os conflitos dos colectivos humanos conflúen deste xeito en Svea kött. O protagonista que creou para afrontar esas carencias da sociedade é “un home de 50 anos que ten as súas raíces que non son dunha cidade, senón dunha vila, e que ten valores tradicionais”, como poden ser o esforzo no traballo e a raigame nun sitio. (…)’.

Francisco Castro: ‘Cómpre un 15-M dos consumidores de medios de comunicación’

Entrevista a Francisco Castro en A Nosa Terra:
“- A Nosa Terra (ANT): Na contracapa do seu libro fala de parodia da novela negra mais In vino veritas parece máis unha deconstrución do xénero policial onde o cerne é a crítica social, especialmente contra a televisión.
– Francisco Castro (FC): Comparte coa maioría dos meus libros ese factor de crítica social. Eu creo na literatura como ferramenta de evasión pero tamén como xeito de falar do mundo. Quería ser explicitamente crítico cos medios de comunicación e cos consumidores de determinados contidos televisivos. Pero tamén é certo que quixen facer parodia do xénero negro. Non son un grande afeccionado á literatura negra pero apetecíame xogar coas estritas normas do xénero, de aí que encabecen os capítulos os puntos do decálogo de Raymond Chandler sobre a literatura policial. (…)
– ANT: Galiza ten unha excelente canteira de escritores para nenos e mozos. Na actual conxuntura de recortes educativos, é posíbel que se perda o mercado dos máis novos e haxa menos títulos?
– FC: Existe unha enorme e triste dependencia do sistema de ensino. Precisamos un mercado pleno e autónomo coma o catalán. Esta valoración serve para o audiovisual ou para a prensa en galego, con lixeiros matices. O noso problema como cultura é que mentres a nosa produción cultural é de primeira división a todos os niveis e conseguiu normalizarse como expresión dunha identidade galega, o país como sociedade non é normal. Os que producimos cultura: escritores, editores, músicos, cineastas, actores, xornalistas… somos heroes porque a entrega e o esforzo non están pagos, porque a recompensa económica e social é exigua. Podemos botarlle a culpa aos poderes e á forza da cultura do Estado pero ás veces estrañas maior atención daqueles que para outras cousas si se senten identificados coa cultura propia. Se os que se senten desgustados cos ataques ao galego consumisen os produtos en galego teriamos unha cultura sustentábel e digna.
– ANT: A pesar dese heroísmo, na literatura o 90% do que escriben os nacidos en Galiza está en galego. Non sería máis lóxico escribir na lingua do comercio?
– FC: E o que é máis importante. Os que temos 45 anos ou menos non chegamos á literatura como militantes ou para cubrir un oco ou para continuar as tradicións temáticas e literarias da Tradición. Non, chegamos á escrita porque queremos facer literatura, sen máis etiquetas. Eu non fago literatura galega, fago literatura, que é galega porque eu son galego e o idioma de Galiza é o galego, nada máis. Esa postura “profesional” diante da escrita convértenos en escritores moi modernos, á altura dos nosos colegas en calquera parte do mundo. Eu quero que cando me traduzan un libro, o lector sinta ese texto como propio, que se identifique cos personaxes e a historia, non que faga unha lectura “etnográfica”. Non me parece casual que sexan os autores infantís e xuvenís os primeiros que consguiron ser traducidos masivamente. (…)”.

Conversa con Eva Moreda en Fervenzas Literarias

Entrevista a Eva Moreda en Fervenzas Literarias, vía Xerais:
“(…) – Fervenzas Literarias (FL): Aínda que centrada na historia de Gelo e Elisa, pasan por A Veiga é como un tempo distinto multitude de personaxes que pululan por Portobello Road e que poderían conformar o corpus da emigración, os roles que van desenvolver no novo país de acollida e todas esas Veigas que cada un deles deixaron noutro tempo.
– Eva Moreda (EM): Eu tiña claro que non quería escribir unha novela costumista, un cadro de costumes, e se cadra por iso optei por non perderme demasiado no detalle folklórico de a onde ían os galegos en Londres e onde traballaban e que comían. A novela está centrada en dúas persoas e dúas actitudes vitais fronte a emigración, a de Elisa e a de Gelo, pero era consciente de que, entre unha e outra actitude, cabían moitas máis, e intentei retratalas, aínda que fose en poucas pinceladas, no resto de personaxes. Así, por exemplo, temos a Rita, que é unha muller solteira dunha certa idade que non rompe coa súa vida anterior dun xeito tan espectacular como pode facelo Elisa, pero si que aproveita as oportunidades que lle brinda o novo país ata acadar un status que en Galicia non podería imaxinar. Conscientemente procurei non obsesionarme demasiado coa documentación, máis que dar moitos detalles moi precisos interesábame retratar actitudes vitais máis ou menos universais. (…)
– FL: Nunha entrevista anterior que compartimos con Francisco Castro, finalista da segunda edición do Narrativas Quentes, laiábase de que a literatura erótica non fora abordada polas escritoras galegas. Se vemos as grandes obras eróticas do último século, a meirande parte delas son escritoras: Almudena Grandes, Marguerite Durás, Emmanuelle Arsan…
– EM: No caso da literatura galega, creo que si hai bastante erotismo escrito por mulleres, pero case todo concentrado na poesía. É unha cuestión interesante. Se cadra é que simplemente somos menos narradoras e, en proporción, hai menos mulleres en todos os xéneros, incluído o erótico, que xa é minoritario de por si. Pero, cando escribía Organoloxía, si tiña a sensación de estar transitando un espazo que me era hostil, ou polo menos que non era o meu. (…)”.

Manuel Rivas: “El verdadero producto tóxico es el poder”

Entrevista a Manuel Rivas en El Comercio (Asturias):
“- El Comercio (EC): En la novela [Todo é silencio], hay dos tipos de silencio. En primer lugar, el silencio amigo, que es fértil y acompaña a la amistad sin pretender ningún dominio, contrario a la retórica y comprensivo. Después, está el silencio intimidatorio, que facilita el crecimiento de los poderes ocultos.
– Manuel Rivas (MR): Hay una imagen convencional del héroe, como belicista, que sirve tanto en una u otra orilla de las ideas, al modo de guerrero. Para mí, el héroe es la persona que no domina, sino que como la literatura misma, desvela formas de dominio. No domina, ni se deja dominar, pues se asfixiaría sin libertad. (…)
– EC: Junto a la suspensión de conciencias, ha habido también una cierta veneración. Está la anécdota del maestro que preguntó a sus alumnos qué querían ser de mayores, y le contestaron que contrabandistas. Pero ahí hay una mera aspiración a la aventura, un aliento épico. Se acabarían convirtiendo en instrumentos de las redes del narcotráfico.
– MR: Me identifico con John Ford, cuando decía que “todo es inventado y todo es verdad”. No trazo biografías, pero los personajes existen, como existe Ulises. Quizá por ello recibí dos escritos anónimos y amenazantes que me remitieron a la editorial gallega (Xerais; en castellano está publicada por Alfaguara), en los que creían advertir la similitud entre el capo literario, Mariscal, y alguna persona real. No obstante, en una reseña literaria se sostenía que Mariscal era un personaje inverosímil. Deberían ponerse de acuerdo el crítico y los autores de los anónimos. Hay muchos ‘mariscales’, cuyo lema es que ‘mientras se trabaja, no se gana dinero’.”

Ignacio Silva: “Poesía e narrativa non son máis que palabras nun papel”

Entrevista a Ignacio Silva en La Voz de Galicia (Carballo):
“(…) – La Voz de Galicia: ¿Que pode desvelar do contido de Cara B?
– Ignacio Silva: É un volume de tres novelas, porque non me gusta categorizalas. Son tres historias que teñen en común o fondo da temática, que é a exploración dese lado escuro da xente, comportamentos que todos temos dun xeito illado e que aparecen en determinados momentos. (…)”. Vía Xerais.

Antonio Raúl de Toro: ”É moi orixinal que a idea desta obra galaicoinglesa xurdira de editores británicos”

Entrevista a Antonio Raúl de Toro en El Progreso:
“- El Progreso: Como xurdiu o encargo de dirixir a antoloxía galega máis completa, con máis de 280 textos, traducidos ó inglés, baixo o título de Breogan’s Liththouse, da editorial Francis Boutle Publishers?
– Antonio Raúl de Toro Santos: A idea partiu dun amigo de Plymouth que é o director, xunto a Alan Kent, dunha colección de literatura e linguas menos utilizadas en Europa e animeime ó saber con que colaboradores ía traballar e finalmente presentamos a obra a finais do ano pasado en varias cidades galegas, así como na Universidade de Oxford, na irlandesa de Cork e é probable que tamén o fagamos no Instituto Cervantes de Dublín. (…)”