Alba Tomé, finalista do Illa Nova: “Nunca é suficiente violencia contra a opresión da figura da autoridade”

Entrevista de Chus Gómez Dorrego a Alba Tomé en Diario de Pontevedra:
“(…) – Diario de Pontevedra (DP): Finalista do Illa Nova coa súa primeira novela, que en mes e medio xa está na segunda edición. Agardaba este éxito?
– Alba Tomé (AT): Son bastante optimista. Presenteina ao Illa Nova porque confiaba na novela e en que o premio puidese supoñer unha oportunidade de publicación. É un recoñecemento moi importante e unha oportunidade moi grande publicar un selo tan lonxevo e importante no país. Síntome moi agradecida.
– DP: Súmase a esta fornada de escritoras novas que tamén tratan temas que igual ata agora non eran tan visibles na literatura, como o feminismo, a igualdade, a infancia…
– AT: Xa era hora, supoño. Ás veces pregúntanme, non con moito atino, cal é a fórmula máxica. Que está pasando na literatura galega que de súpeto hai moitísimas escritoras. Non hai ningunha fórmula máxica. Estamos escribindo bos libros. Punto.
– DP: E ademais publícanse.
– AT: Hai un claro interese. O motivo polo que os libros máis lidos neste momento sexan os de mulleres é porque son bos. Está pasando tamén no cine. Por fin estamos ocupando o espazo cultural que correspondía. As editoriais non son parvas e saben o que lles pode funcionar máis. Ao final isto é un mercado e as escritoras agora mesmo temos un peso importante. (…)”

Antonio Tizón: “Tan erróneo é romantizar a loucura como estigmatizala con atributos fóra da realidade”

Entrevista a Antonio Tizón na revista A Movida:
“(…) – A Movida (AM): Despois de cinco obras da serie do inspector Sánchez Pereiro, que supón pechala?
– Antonio Tizón (AT): Pechar esta serie supón unha combinación de varias sensacións; algunhas delas, contraditorias. Sinto á vez alivio e nostalxia. Nostalxia por poñer fin a un mundo propio, creado por min e para min, primeiro, e logo para toda a xente que decidiu incorporarse a estas historias a través da súa lectura. E alivio case pola mesma razón, por ser capaz de rematar un proxecto no que levo embarcado durante moito tempo, a maior parte da miña vida literaria. Porque, efectivamente, estiven moito tempo, bastantes anos antes da publicación en 2015 da primeira novela da serie, A antesala luminosa, á que seguiron Un home estraño (2018), Os incurábeis (2020), Lobos doentes (2023) e Madriña (2025), escribindo e reescribindo esta pentaloxía, que sempre considerei e considero aínda agora un proxecto interesante, orixinal e ambicioso, e que, no seu momento, sobre o 2011, lle presentei a Manuel Bragado, daquela editor de Xerais. O que pretendía, xa daquela, era crear unha serie de novelas, independentes pero complementarias, que abordasen, desde distintas perspectivas, a temática do trastorno mental e, ademais, en clave de xénero negro.
– AM: Cal é a xénese desta pentaloxía?
– AT: Todas elas, as cinco, se localizan nun marco xeográfico e histórico determinados e, en todas, existe un punto de partida, a xénese de cada trama, onde me fago unha serie de preguntas para as que, ás veces, nin sequera teño respostas definitivas, e que, en todo caso, debe intentar responder tamén o lectorado. Preguntas coma estas: 1) Por que se volve tolo un rapaz de 21 anos, sen problemas aparentes, en plena Transición, nunha sociedade convulsa? 2) Foron causas ambientais ou xenéticas? 3) Pode a literatura ser eficaz, como medio de expresión artística, á hora de abordar un tema como o trastorno mental dunha forma rigorosa e en clave de xénero negro? 4) Pode concibirse a loucura como algo romántico, creativo, positivo e, incluso, marabilloso? 5) Que ocorre cando esa concepción romántica da loucura choca coa realidade? 6) Que pasaría se levásemos ese concepto de guerra preventiva, tan de moda tras o 11-S, o marco histórico da terceira novela da serie, Os incurábeis, a todos os ámbitos sociais, incluído o da psiquiatría? 7) Que facer coas persoas que padecen enfermidades mentais graves (esquizofrenia, TB)? Teñen cura ou son incurábeis? 8) Son persoas normais ou especialmente violentas, perigosas? 9) E, se son un perigo, como tratalas? Teñen bo ou mal tratamento? 10) Por que se confunde tan a miúdo a loucura coa maldade, a perversidade? Preguntas que, en definitiva, se poden resumir en dúas ou tres (que facer coa loucura, que facer coa sociedade, que facer coa existencia…), preguntas que intento responder nesta pentaloxía, que pecho con Madriña. (…)”

Observatorio de ideas e textos de literatura e astronomía, con Estíbaliz Espinosa

Destacado

O Observatorio de ideas e textos de literatura e astronomía, a cargo de Estíbaliz Espinosa, é unha iniciativa da Escola de Escritoræs da AELG, co apoio do Concello de Santiago de Compostela.

– O Observatorio de ideas e textos de ltieratura e astronomía (no ano da Eclipse total na Galiza) ofrece un espazo para mirar, ler en voz alta, escoitar música, debater, crear, preguntar e entender a mecánica celeste e a literatura.

– O fío condutor é a eclipse, desde os mitos solares, a historia da astronomía e da poesía cósmica, até a relación entre imaxinación científica e literatura.

Hai un intre en que o sol desaparece en pleno día. O ceo escurece, as estrelas case están por saír de súpeto, os paxaros calan. Dura uns brevísimos minutos. E nese silencio absoluto, a linguaxe humana -a ciencia, a poesía, a música- revela a súa orixe máis fonda: o asombro.
E na sombra que nos asombra sempre, non somos neste lugar do mundo, as galegas e galegos, un pouco fillas rosalianas do asombro?
O Observatorio de Ideas e Textos de Literatura e Astronomía nace dese asombro compartido. No ano en que Galiza acolle unha eclipse total de sol -fenómeno que non se repetirá sobre este territorio en xeracións-, propoñemos un ciclo de
encontros que exploren a fronteira entre dúas formas de mirar o universo: a científica e a poética. Dúas formas que, máis que opostas, son complementarias e, con frecuencia, inseparables e nas que levo investigando e creando varios anos.
Desde Safo de Lesbos e Hiparco de Nicea até Antonia Ferrín e Ramón María Aller, e desde o tapiz palindrómico de seda de Su Hui até Wisława Szymborska, desde as táboas babilónicas até os versos de Emily Dickinson, Rosalía ou Luísa Villalta (todo un triángulo de verán) os seres humanos non deixamos de alzar os ollos e de arredondar eses 360º en linguaxe lírica.
A astronomía, a máis antiga das ciencias, e a literatura, non a máis antiga das artes, nacen dun mesmo xesto primitivo: poñer nome ao que nos sobrecolle, ao que reborda de nós.

– Terá 8 sesións de 3 horas.

– Hai un total de 15 prazas para persoas maiores de 18 anos. A inscrición, gratuíta, farase mediante o envío dun correo electrónico a oficina@aelg.org indicando o nome, apelidos e o nome do obradoiro.

– O calendario de días, horas e emprazamentos é o seguinte:

En Zona C. Punto de Información Cultural (Rúa Preguntoiro, nº 1, Praza de Cervantes), en Santiago de Compostela.
– Sábado 13 de xuño, de 11:00 a 14:00
– Sábado 20 de xuño, de 11:00 a 14:00
– Mércores 8 de xullo, de 16:00 a 19:00
– Sábado 11 de xullo, de 11:00 a 14:00
– Mércores 15 de xullo, de 16:00 a 19:00
– Sábado 18 de xullo, de 11:00 a 14:00

No Observatorio Astronómico Ramón María Aller (Avenida das Ciencias. Campus Vida), en Santiago.
– Mércores 22 de xullo de 19:30 a 22:30

Na Libraría Pedreira (Rúa do Home Santo, 55, baixo), en Santiago.
– Sábado 1 de agosto de 11:00 a 14:00

Información sobre protección de datos
A/O responsábel do tratamento é a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega. A finalidade do tratamento é a prestación do servizo que se detalla na solicitude ou actividade organizada. A base legal do tratamento é o cumprimento dunha obriga contractual na prestación dun servizo. Os seus datos conservaranse unicamente durante os prazos de prescrición legalmente aplicábeis. Pódense comunicar os seus datos a terceiras/os organizadoras/es ou colaboradoras/es da actividade. No caso de solicitar certificado de asistencia, os seus datos comunicaranse ao/á impartidor/a da actividade. Pode acceder, rectificar, suprimir os seus datos e nos casos determinados opoñerse ao tratamento, limitar o seu uso ou portar a outra/o responsábel. Tamén pode solicitar a tutela da Axencia Española de Protección de Datos ou presentar unha reclamación ante a mesma.

Antonio Tizón, escritor: “Madriña’ é unha novela moi arriscada”

Entrevista de José Manuel Gutiérrez a Antonio Tizón en La Opinión:
“(…) – La Opinión (LO): Pero esta novela ademais é arriscada pola forma que ten.
– Antonio Tizón (AT): Si, é moi arriscada. Quería facer unha novela que ligara coa primeira, A antesala luminosa, que tiña dous narradores, pero nesta hai catro narradores, aínda que de feito liga coas catro restantes da serie e con toda a miña obra publicada. Das catro voces narrativas, hai dúas en primeira persoa, o policía e a súa filla. Outra é en segunda persoa, a avoa que lle fala ao neto a través dun magnetófono que é moi difícil porque tiña que conseguir unha voz popular sen caer na vulgaridade nin no castelanismo para ser crible. Hai outra voz en terceira persoa, que é omnisciente e fala da árbore xeneolóxica familiar, o que lle dá un carácter de novela familiar. Creo que en realidade é iso, e quizais esa é a mellor parte da da novela.
– LO: Nesta novela retómase o tema da enfermidade mental a través do personaxe de Gustavo.
– AT: Non só a través de Gustavo Gallego, senón de toda a familia, porque a avoa tivo seis fillos e catro deles herdaron a enfermidade mental. Quixen facer fincapé na parte xenética da enfermidade mental, xa que hai xenetistas que din que na esquizofrenia o 70% son causas xenéticas e só o 20% son ambientais. Hai un capítulo no que Gustavo Gallego fai unha reflexión sobre a enfermidade mental, incluso relacionándoa coa creatividade, porque parece que hai indicios que demostran que a xente creativa comparte xenes coa que padece enfermidades mentais como esquizofrenia e trastorno bipolar. (…)”