Artigo de Carolina Sertal en Faro de Vigo (foto de Pablo H. Gamarra):
“«Don Ramón, coa súa familia, pasou os veráns de 1895 a 1901- así o afirma o propio autor, na cidade de Vigo e o seu testemuño resulta moi valioso para retratar a cidade naquel tempo. A razón de pasar este período estival debíase á escasa saúde que tiña aquel neno e que Vigo, dalgún xeito, lle devolveu (…) Antes de comezar esta viaxe queriamos subliñar o que para el supuxo Vigo: ‘Unha xenerosa marea enchendo a badía do ser’, de maneira que a ‘imaxe da cidade e do azul e a foula dona do sagreto feminino e galego de lle devolvere as forzas e a sede de vivire a un neno achuchado polas vellas tristuras’».
É a carta de presentación do traballo de investigación elaborado polo alumnado de 4ºda ESO-PDC do IES Castelao (Vigo) e que este ano foi escollido pola Fundación Otero Pedrayo como gañador do Premio Anual que concede a entidade cultural a estudantes de ESO, ciclos e Bacharelato de toda Galicia, xunto co traballo «Os camiños da vida», do IES Ribeira do Louro (O Porriño). Titulada «Un meniño naipelo no espello de 14 lugares: Ramón Otero Pedrayo en Vigo, 1895-1901», en concreto, a investigación recoñecida recupera aqueles lugares visitados polo autor ourensán na súa infancia acompañado polos seus pais, un percorrido pola cidade olívica do que deixou testemuña no seu libro de memorias «Lembranzas do meu vivir» e que o alumnado vigués vén de rescatar a través dun traballo de campo de carácter fotográfico que permite unha comparación visual entre os espazos de antano e a súa evolución actual.
Coordinado polo profesor Ramón Nicolás Rodríguez, o grupo de estudantes vigueses integrado por Aracely Ramírez, Michelle Benjumea, Manuel Carballo, Koldo Gondar, Ian Arce, Luciano Ramos, Mareling Palacios, José A. Valladares, Jhoris Marquina e Judith Da Cunha repasou puntos da cidade polos que transitou un petís Otero Pedrayo, tales como a Alameda, un espazo que o «engaiolaba» e do cal deixou escrito: «Quezais nalgús grandes albres da praza de Compostela as lúas sexan as mesmas dos derradeiros dazanove, pro vello cuias raices nenas disfroitaron na mol terraxe viguesa da sensación infinda da calma atlántica»; mais tamén recunchos máis singulares como a Casa de Baños de Soto, a emblemática «La Iniciadora», en cuxas memorias o autor expón que «os ourensáns, con moitos vigueses, facían tertulia no salón», engadindo tamén que «máis adiante, por frente do mercado, como palafito e entrándose nela por unha ponte, erguíase ben sufincada sobre a auga, ben limpa, pintada e con bandeira a Casa de Baños, de dúas prantas, con salóns de sociedade, con piano, e na segunda mesa con xornaes e xemelos e anteollos de ‘larga vista’. Era gosto dos cabaleiros ouservare os barcos que enfiaban polas Cíes asegurándose da nacionalidade cun cadro de bandeiras pendurado na parede (…) sobre as 12 bailábase si algunha señora ou damiña se sentaba ó piano. Dominaba o ‘Vals das olas’». (…)”
Arquivos da etiqueta: IES Castelao
Vídeo da Homenaxe a Begoña Caamaño
Acta do fallo do xurado do Concurso As Cousas do Castelao 2025
Concurso literario As Cousas do Castelao
Román Raña no ciclo-homenaxe a Ramiro Fonte (IES Castelao)
Desde
o Caderno da crítica, de Ramón Nicolás:
“Celebrouse o 29 de xaneiro a primeira sesión do ciclo-homenaxe a Ramiro Fonte que organiza o Departamento de Lingua Galega e Literatura do IES Castelao. Tras unhas introdutorias palabras de Agustín Nieto sobre a dinámica e concepción do ciclo, o profesor e escritor Román Raña realizou unha suxestiva intervención baixo o título de “Poesía da experiencia. Experiencia da poesía”.
Nela debullou elementos vinculados, inicialmente, coa denominada Xeración dos 80, á que pertence, a carón de Ramiro Fonte ou o tamén malogrado Eusebio L. Baleirón. Alén de sinalar as figuras de Ferrín e Cunqueiro como referentes nas máis das voces desta xeración, apuntou tamén outras lecturas que deixaron pegada nos seus constituíntes como foron obras de Eliot, Pound, Éluard, Pessoa ou Paul Celan. Situou, asemade, os alicerces xeracionais como respostas á poesía panfletaria que se atopaba nos ecos do social-realismo para analizar, posteriormente, os ecos que a produción poética dos 80 xerou en diversos ámbitos críticos, con lugares comúns que seguen a reiterarse como o do célebre “culturalismo”, alén de subliñar os elementos que deron cohesión ao grupo.
A figura de Ramiro Fonte foi aparecendo ao entender que a do autor de Capitán Inverno foi, xustamente, unha poesía da experiencia persoal que chega a “transmutarnos”, que repara nos grandes temas de sempre -o paso do tempo, o amor, a morte, a infancia…-, sostida na sinxeleza expersiva, no relato de fragmentos da vida cotiá e na configuración dun lector ou dunha lectora cómplice. Tamén subliñou que en Fonte se atopan os ecos da “experiencia da poesía” en tantas composicións nas que podemos atopar unha reflexión sobre o labor do poeta. Neste sentido, Pasa un segredo, para Raña o mellor libro de poemas de Fonte, é un volume no que fala dos “adentros” do autor, do seu lado máis íntimo.
A lectura dalgúns poemas de Pasa un segredo e un breve comentario posterior de cada unhas das composicións, alén dun breve diálogo sobre diversas cuestións vinculadas coa memoria de Ramiro Fonte e outros xuízos poéticos, concluíron o que valoro como unha excelente apertura deste ciclo. (…)”
