Vigo: actos destacados na Feira do Libro 2020 para o 1 de xullo

O 1 de xullo continúa a Feira do Libro de Vigo (na Rúa do Príncipe, con horario de 11:00 a 14:00 horas e de 17:00 a 21:00 h.), organizada pola Federación de Librarías de Galicia, cos seguintes actos literarios destacados para este día:

18:00 h. Najla Shami asina Ela sabe a sol, publicado por Galaxia.
19:00 h. Manuel Rivas asinará O Chispas, publicado por Xerais, e o resto da súa obra.
19:00 h. María Xosé Porteiro asina Sándalo, publicado por Galaxia, e Buscando a Clara, publicado por Elvira.
20:00 h. Manuel Veiga asina Galicia contada aos non galeguistas, publicado por Xerais, e o resto da súa obra.

Vigo: actos destacados na Feira do Libro 2020 para o 30 de xuño

O 30 de xuño continúa a Feira do Libro de Vigo (na Rúa do Príncipe, con horario de 11:00 a 14:00 horas e de 17:00 a 21:00 h.), organizada pola Federación de Librarías de Galicia, cos seguintes actos literarios destacados para este día:

18:00 h. Manuel Monge asina Os restos do franquismo en Galiza, publicado por Laiovento.
19:00 h. Xosé Carlos López Bernárdez asina Fronte da Arte. A arte galega no contexto europeo dos anos trinta, publicado por Laiovento.
19:00 h. Cándido Paniagua asina 48 horas, publicado por Xerais.
20:00 h. Xabier Paz asina Galileo no espello da noite, publicado por Xerais, e o resto da súa obra.
20:00 h. Francisco Castro asina Tantos anos de silencio, publicado por Galaxia.

Vigo: actos destacados na Feira do Libro 2020 para o 27 e 28 de xuño

O 27 de xuño continúa a Feira do Libro de Vigo (na Rúa do Príncipe, con horario de 11:00 a 14:00 horas e de 17:00 a 21:00 h.), organizada pola Federación de Librarías de Galicia, cos seguintes actos literarios destacados para estes días:

Sábado 27
13:00 h. Emma Pedreira asina As fauces feroces, publicado por Baía e Os corpos invisibles, publicado por Xerais.
18:00 h. Marcos Viso asina O meu baleiro, publicado por Hércules de Edicións.
18:00 h. Kiko da Silva asina Aprende banda deseñada con Fiz, publicado por Xerais.
19:00 h. Aurora Marco asina Irmandiñas e Foula e ronsel, publicados por Laiovento.
19:00 h. Héitor Picallo asina As letras galegas en caricatura (1962-2020), edición do autor.
20:00 h. Elena Gallego Abad asina Dragal, publicado por Xerais, e o resto da súa obra.
20:00 h. Xosé Antón Perozo asina Amor amargo, publicado por Auga Editora, e O enigma de Embívicus, publicado por Galaxia.

Domingo 28
18:00 h. Lara do Ar asina Órbita, publicado por Xerais.
19:00 h. Antón Patiño asina Esquizoide, publicado por Elvira.
19:00 h. Diego QS asina Escolma de violência, publicado por Urutau.
20:00 h. Iria Vázquez Silva e Ana Martínez González asinan Cómplices. A violencia machista institucional, publicado por Galaxia.

I edición do Festival Virtual do Libro Galego (FLIV), do 26 ao 28 de xuño

Compostela: actividades destacadas do 18 de xuño na Feira do Libro 2020

O 18 de xuño continúa a Feira do Libro de Santiago de Compostela (no Paseo Central da Alameda), organizada pola Federación de Librarías de Galicia, con horarios de 11:30 a 14:00 h. e de 17:30 a 21:00 h., cos seguintes actos literarios destacados dentro do seu programa:

18:00 h. Aser Álvarez asina Galicia rural. Un debate contemporáneo sobre o rural en Galicia, publicado por Arraianos Producións.
19:00 h. Manuel Rivas asina O Chispas, publicado por Xerais, e o resto da súa obra.
20:00 h. Henrique Alvarellos (autor) e Xulia Nieto (ilustradora), asinan A nena que abrazaba as árbores, publicado por Alvarellos Editora.

Compostela: actividades destacadas do 17 de xuño na Feira do Libro 2020

O 17 de xuño continúa a Feira do Libro de Santiago de Compostela (no Paseo Central da Alameda), organizada pola Federación de Librarías de Galicia, con horarios de 11:30 a 14:00 h. e de 17:30 a 21:00 h., cos seguintes actos literarios destacados dentro do seu programa:

19:00 h. Jorge García Marín asina Papá, por que non pintas as unllas de cores?, publicado por Galaxia.
20:00 h. Gaspar Domínguez asina Matriz de area, publicado por Urutau.

Compostela: actividades destacadas dos 13 e 14 de xuño na Feira do Libro 2020

O 13 de xuño comeza a Feira do Libro de Santiago de Compostela (no Paseo Central da Alameda), organizada pola Federación de Librarías de Galicia, con horarios de 11:30 a 14:00 h. e de 17:30 a 21:00 h., cos seguintes actos literarios destacados dentro do seu programa para este fin de semana:

Sábado 13
10:20 h. Pregón de inauguración a cargo de María Solar.
13:00 h. María Solar asina Quokka Moka e o resto da súa obra.
18:00 h. Elba Pedrosa asina O que non sabías, publicado por Xerais.
19:00 h. Xosé A. Neira Cruz asina Veleno de tinta impresa e o resto da súa obra.
20:00 h. Alfredo Conde asina exemplares de Homes de ferro, publicado por Ézaro, e Un vento que pasa, publicado por Galaxia.

Domingo 14
12:00 h. Pere Tobaruela asina O asasinato da profesora de xeografía, publicado por Embora.
13:00 h. Carlos Labraña asina A pequena compaña, publicado por Embora.
19:00 h. Vicente Vázquez Vidal asina Os afluentes, publicado por Tulipa.
20:00 h. Xabier Ron e Irene Tomé asinan Os exilios que somos, publicado por Alvarellos.

“Xohana Torres, a muller navegante que rachou coas viúvas de vivos”

Artigo de Irene Pin en Nós Diario:
“”Éste vaise i aquél vaise, / e todos, todos se van. / Galicia, sin homes quedas / que te poidan traballar”, ecoan os versos de Rosalía en Follas Novas. Mais esa hemorraxia migratoria, como retrataba a autora, deixaba atrás “corazóns que sufren / longas ausencias mortás, / viudas de vivos e mortos / que ninguén consolará”. Desta figura versa precisamente o ensaio gañador do Premio Xohana Torres 2019. Co título Xohana Torres: Das viúvas de vivos á muller navegante, a investigadora Ana Garrido salta entre dúas iconas da literatura galega, mais tamén do feminismo.
O estudo sobre a obra de Torres enmárcase nun traballo moito máis amplo, co que Garrido persegue esas “viúvas de vivo” na literatura galega, opostas ao que se chegou a converter no modelo dominante, que identifica con Díaz Castro e a idea da Penélope que espera eternamente o retorno do emigrante. Fronte a isto, Garrido segue a liña de denuncia rosaliana da muller como parte silandeira da emigración, que sofre ao “caer sobre ela unha carga de traballo xigantesca”.
Nos textos do período das Irmandades da Fala ou do exilio, a profesora detecta como se mestura a imaxe desa muller que agarda coa da “tola consciente”, pois “hai pouca saída para a viúva de vivo que non se conforma coa súa situación”, comenta, o que a condena a esa posición de demencia. Isto aparece, por exemplo, no conto final das Historias e invenciones de Félix Muriel (1943), escrito por Rafael Dieste en Bos Aires.
Deste traballo, moi extenso e disperso en diferentes revistas como Madrygal ou Abriu, Xohana Torres vólvese elo fundamental porque “é a que acaba de revolucionar o tema que enunciara Rosalía: a viúva de vivo como denuncia social”. Porén, a investigadora percibía un baleiro de coñecemento arredor da autora, focado sobre todo na súa faceta poética, esa muller navegante que se opón á espera permanente da Penélope idealizada.
“Dos 80 en diante está super estudada, tense falado moito e moi ben dela”, afirma, mais da etapa anterior, nos poucos artigos que atopaba as cousas que non lle cadraban. É o caso de textos de críticas feministas que ven na nai de Maxa, a protagonista de Adiós, María, unha muller que “claudica ante as necesidades do home e deixa atrás os fillos”, explica Garrido.
Iso non tiña senso desde a perspectiva activa e implicada da Torres da época, para alén de que na realidade do momento “moitas mulleres estaban saíndo á emigración; entón Galiza estaría chea de abandonadoras de fillos!”. O que fai a escritora, pola contra, é ofrecer “outros modelos de muller, moi en relación coa emigración ou co exilio -presente tamén no teatro-, que non se resignan ao papel asignado”, opina Garrido.
Neste senso, entende que Maxa comeza a ser “unha orfa de vivo consciente, aínda que non sabe saír da situación”, chegando a se contemplar a si propia como un cristo ou unha virxe crucificada. “Esa figura comeza a rachar coa idea de muller galega unida á viúva de vivo, esa matriarca sacrificada que o deixa todo pola familia, que só vive para os demais”, di Garrido.
O que ás veces pode mesmo semellar unha imaxe moi feminista, para ela non o é -nin cre que o fose para Torres- porque “agocha a situación opresiva e de traballo excesivo que viven elas, á parte de que non teñen opción”. Dentro desta gama, a nai de Maxa aparece marcada como a primeira muller que escolle marchar, opción non vencellada aos designios masculinos. “Ela decide non ser viúva de vivo”, afirma a investigadora.
Cabe destacar que “Torres escribe en paralelo á emigración dos anos 60 e 70 a Europa, cando a muller comeza a coller as maletas, moitas mesmo marchan soas”. Este gran cambio “aínda hoxe se ve pouco na literatura galega”, observa Garrido, se ben destaca autoras como Eva Moreda que si o trataron.
Xohana Torres foi unha muller “rodeada polos homes de Galaxia”, que participa activamente da vida cultural. “Pero cando miras as críticas que fai das súas obras Carvalho Calero, por pór un exemplo, ás veces non parece que falen da mesma obra”, indica. As referencias á súa “sensibilidade” ou a tópicos como “que se nota que comezou coa poesía”, moi vencellados á escrita feminina.
“Tampouco comprende por que a protagonista de Á outra banda do Íberr (1965) é unha muller exiliada, cando a el lle parece máis interesante o seu home”, comenta Garrido. “Nin sequera chega a ver que o principal nesa peza teatral é o dilema que ela vive, non sobre volver ou non volver, senón de ser capaz de decidir por si mesma que quere facer”, algo que aparece explícito no texto.
A investigadora atribúe isto a que os intelectuais do momento “non estaban preparados para entendelo”. Logo, moitas críticas beberían deste pouso, pois “non é tan doado recuperar o potencial tan forte que ten toda a obra de Torres, incluída a anterior aos 80, porque se escureceu na ditadura e nunha época con ese peso machista tan forte”.
A da propia Garrido é unha experiencia de emigración, pois desenvolve este traballo desde a Universidade de Varsovia (Polonia), onde comezou en 2010 a traballar como lectora. Logo ficou a facer o doutoramento cunha oferta do centro. Actualmente está en dous grupos de investigación: GENIA, máis centrado no feminismo, e (Outra)Iberia, que traballa sobre linguas minorizadas (o galego entre elas) con integrantes de diversas facultades. Outra navegante, nuns tempos distintos nos que a emigración, doutro modo, continúa moi presente. Pero iso é xa outra historia.”