Entrevista con Agustín Fernández Paz por Non hai noite tan longa

Entrevista a Agustín Fernández Paz en La Voz de Galicia, a través de Xerais:
“- La Voz de Galicia (LVG): Este libro [Non hai noite tan longa] recorda a Corredores de sombra.
– Agustín Fernández Paz (AFP): Si, volvo de novo ao pasado e cunha trama de misterio. (…)
– LVG: É unha novela na que de novo a ditadura está presente.
– AFP: Eu situei parte dos sucesos a principios dos setenta, unha época con moita represión, na que ás veces parece que non pasou nada. Pero non é certo, foi un tempo moi duro: o proceso de Burgos, as folgas de Ferrol…
– LVG: Pero ese contexto segue a pesar moito na literatura, ¿non?
– AFP: Os que escribimos novelas facémolo co que eu chamo fíos da vida, é o único que temos. Todo sae dalgún xeito da miña vida, non no sentido autobiográfi co, pero si do que lin, escoitei, vin… Entón é lóxico que polo menos a xente da miña xeración escriba sobre ese tema. Eu vivín 28 anos na ditadura.
– LVG: ¿Non lle parece excesivo?
– AFP: É unha crítica relativa, mira, hai moitísimas películas sobre os nazis e a Segunda Guerra Mundial. E iso non se ve así. Hai moitas feridas na dimensión humana ligadas a un contexto político e social. Eu aínda me sorprendo cada día, agora cos roubos de nenos, ¡sinceramente, eu non sei antes de que morra cantas cousas máis non aparecerán!
– LVG: O seu estilo é moi depurado, ¿desbota moito material?
– AFP: Eu si. Parto dunha idea que se converte en obsesión, logo esbozo argumentos posibles, fago personaxes, busco cronoloxía, e despois fago fi chas de capítulos hipotéticos. Empezo unha primeira versión a man, que escribo nun caderno de papel satinado amarelo e logo pásoa a ordenador. E aí fago ata 7 ou 8 revisións. (…)
– LVG: Vostede busca sen complexos o entretemento.
– AFP: Na miña concepción da novela o entremento é un axioma. Eu son feliz cando atopo unha obra na que cada capítulo tira doutro.
– LVG: ¿Cal é o seu autor imprescindible en galego?
– AFP: Moitos. Agora estou relendo a Cunqueiro. Pero gústanme Rivas, Miranda, Quiroga… Son tamén moi lector de novela negra, ¡adoro a John Connolly!”

Marcos Calveiro: “Lois era un santo, todos falan ben del”

Entrevista a Marcos Calveiro en La Región, desde Xerais:
“- La Región (LR): E como e a ese Lois do quel lle falaron?
– Marcos Calveiro (MC): Era un santo, un santo en vida. De verdade, todo o mundo fala moi ben del nas súas lembranzas. A memoria a constrúe un na súa cabeza, é algo moi mentireiro, pero os ollos da xente non minten. Todo o mundo falaba del coma un ser excepcional, xeneroso, boa persoa, encantador e moi retranqueiro. (…)
– LR: Os epítetos de poeta maldito, poeta punk.., quedan confirmados ou hai que ir máis aló do mito Lois Pereiro?
– MC: O malditismo é moi relativo. Era un poeta que estaba en boca de moita xente nova, que comezabamos a escribir en galego e nos gustaba a literatura galega, como alguén de referencia. Iso de maldito vai máis ben unido ao fatalismo da súa vida. E o que ten de punk, pois tamén é moi relativo. Foi punk porque naquel momento había punk. Pero logo deixou de selo e coidaba moito a súa apariencia. Era un dandy, coma Baudelaire.
– LR: Está o Lois poeta, o Lois prosista, o Lois guionista, o letrista. Con quen se queda?
– MC: Todos nos quedamos co Lois poeta. Poesía última de amor e enfermidade é un libro de poesía obscena no sentido de que el se abre e conta a súa historia toda, o amor, a súa relación cos demais, coa súa adicción. Pero logo ten un texto como Modesta proposición que se adianta a panfletos dos que se está falando agora, como o Indignádevos!. A novela (Náufragos no paradiso) dun tipo que non se estilaba moito na literatura galega. É unha novela máis de estirpe europea, moi influenciada por Thomas Bernhard. Algúns dos párrafos mellores de Lois están na novela. Prosa poética, con imaxes moi potentes, expresionistas. Todo o mundo o asocia aos poemas e ao famoso Narcisismo que cantou Radio Océano (o grupo de música do seu irmán). Son poemas nos que se nota a pegada das linguas que dominaba e da música, do rock. É moi contemporáneo.
– LR: Todo iso marcou aos escritores que viñeron despois, como é no seu caso?
– MC: Creo que si. É unha referencia da cidade, do mundo urbano e das súas propias referencias, que son cultísimas.”

Xulio López Valcárcel: “A cadencia en voz baixa”

Entrevista de Lupe Gómez a Xulio López Valcárcel en Galicia Hoxe:
“- Galicia Hoxe (GH): Por que o libro Herba aquí e acolá de Cunqueiro te marcou tanto?
– Xulio López Valcárcel (XLV): Certamente Herba aquí e acolá é un dos libros que máis me interesan da nosa poesía. Lino, relino, volvín e volvo a el, e sempre o atopo vivo, vizoso, fondo. Non envellece. Creo que é un libro de madurez, de sabedoría, cando o autor xa está de volta de soflamas e vaidades e fai un reconto do vivido, amosando a nudez, a tenrura, a piedade extrema, a comprensión do derrotado, que é el mesmo, que somos todos, a través dunha elegante distancia, da lenda, do mito… Pero hai outros libros marabillosos nas nosas letras. Velaí están Follas novas, de Rosalía; De catro a catro, de Manuel Antonio, Mesteres, de Arcadio López-Casanova, Os Eidos de Novoneyra… e tantos outros.
– GH: Como eran aqueles paseos vosos -de estudantes que queren ser poetas- por Compostela cando queriades formar o colectivo Cravo Fondo? De que falabades? Que preocupacións e que ilusións tiñades?
– XLV: A maior relación foi con Fiz Vergara e Xavier Rodríguez Barrio, en Lugo. Despois en Santiago relacioneime con Helena Villar e Xesús Rábade, mais xa estaban casados e tiñan, como é lóxico, outras obrigas. De maneira que por razóns de idade e de estudos cos que máis andei foi con Ramiro Fonte e co meu irmán Xesús. Eramos novos, moi ilusionados e entusiastas e creo que o tempo se encargou de demostrar que en nós había unha verdadeira vocación literaria. Unha cousa que tiñamos clara, xa daquela, era a nosa adscrición monolingüe, expresarnos en galego, escribir en galego, pois estimabamos que nunha situación de-sharmónica e desequilibrada, apostar pola lingua dominante contribúe a manter oprimida a cultura sometida, neste caso a propia!
– GH: Por que Antón Tovar é un mestre para ti? Que é o que admiras del como persoa e como poeta?
– XLV: O que máis me gusta de Tovar é a súa expresión sinxela, directa, cunha fonda emoción e cunha gran nudez. Non vai de nada, ao contrario, desactiva, rebaixa a énfase, rexeita a retórica vacía, é verdadeiro. Coincido tamén con el na preocupación existencial. Admiro a moitos outros poetas, galegos e non galegos, pero de Tovar aprendín o ton menor, a cadencia en voz baixa, a intensidade concentrada. Se me parei nel foi porque, ao meu xuízo, nunca se lle deu a importancia que merece.”

Mercedes Queixas: “Lois non era un poeta de minorías”

O martes 10 de maio, ás 20:00 horas, na Libraría Couceiro (Praza de Cervantes, 6) de Santiago de Compostela, Mercedes Queixas presenta Lois Pereiro. A urxencia poética dun futuro alleo, publicado en Laiovento, acompañada por Francisco Pillado e Xurxo Souto. Sobre este libro hai publicada unha entrevista coa autora en Galicia Hoxe.

Olga Patiño: “Galiza é un universo maior: Soamentes se perden as loitas que se abandoan”

Entrevista a Olga Patiño en Galicia Hoxe:
“- Galicia Hoxe (GH): A poesía, Olga, é esencia e presenza no teu vivir…?
– Olga Patiño (OP): Si, é un xeito de asentamento, de ser e de estar, de ir á procura do mundo a través dun mesmo e dos demais coa maior veracidade posíbel. A poesía é un acto de insubordinación. É un acto de comunicación en liberdade, atopar a luz no medio das tebras que non da noite, a noite pode ser moi clarificadora. A poesía é revelación e redención. Precisamos dun lirismo metafísico para que sobreviva o espírito, para non deixarnos engulir polo baleiro dunha sociedade consumista cos valores invertidos, onde o propio ser humano é o maior depredador da súa propia especie. A poesía ensancha a capacidade da conciencia para enfrontarse á estreiteza dos dominios domésticos. O testemuño poético revélanos outro mundo dentro deste mundo. No espazo poético a busca desa outra voz é incesante, lévanos ao desexo de atopármonos espidos no espello da autenticidade do que somos, ou do que soñamos que somos: illas habitadas por nós mesmos. A forza da palabra é inconmesurábel, eu creo nesa forza, na sedución latente desta. Di Tobias Wolff: ‘Por que ía César temer a Ovidio, se non fora porque sabía que nin a súa divindade, nin todas as súas lexións poderían protexelo dun bo verso?’ (…)
– GH: Procuraches ou procurarás os camiños do ensaio, da narrativa?
– OP: Considero que xa estou na narrativa cos -relatosbonsái- (microrrelatos). Pechar en poucas liñas unha visión transcendente do mundo, seméllame cativador. Ao fin e o cabo o microrrelato achégase á poesía (poesía en movemento), moita intensidade en pouca extensión, son contos concentrados ao máximo. O haiku é para a poesía o que o microrrelato para a prosa. A animación é o que distingue, en certa medida, o microrrelato da poesía, e tamén, unha certa vontade metaliteraria. Déixalle ao lector unha parte importante do traballo.”