Entrevista a Suso de Toro: “Síntome un supervivente dentro dunha xeración fusilada”

Entrevista a Suso de Toro no semanario A Nosa Terra:

Como nace Sete palabras?

Sae da experiencia persoal. Entendo a literatura dun xeito activo e algúns libros meus pretendían funcionar como granadas de man. Caixón desastre era un ensaio para demostrar que se podían escribir outras cousas en galego pero con Polaroid xa pretendín modificar a literatura galega. Home sen nome falaba da memoria colectiva e, ademais da pretensión estética, quixen romper o tabú de dicir o nome dos asasinos. Sete palabras é a literatura como terapia e vía de coñecemento de min mesmo. A grandeza da literatura reside na individualidade e ese é o seu valor universal, porque afondando nun mesmo os demais recoñécense.

Buscaba para si e tamén para o seu pai que estaba doente.

Non sei se o fixen por encargo da miña abuela Valentina ou de meu pai, ao que lle quedou sen facer esa tarefa ou se é estritamente unha necesidade miña. Pero sentinme un medium doutros. Na procura dese pasado vivín unha experiencia autenticamente literaria, de sentirme dentro dun conto.

Aínda que o personaxe non ten nome, vostede é moi duro con el e, daquela, co propio Suso de Toro.

Son moi crítico co meu entorno pero tamén practico esa dureza comigo mesmo. Non o reivindico e téñoo máis por defecto que por virtude, pero é a miña forma de ser. Entendo a literatura para intervir na vida. Que sexa experiencia, non algo superficial, que actúe e te modifique. Falar de Sete palabras resúltame difícil porque tiven que exprimirme e a tarefa era buscar cunha honradez extrema, sen saber se o que podía atopar sería ou non agradábel. Era o lado escuro ou incómodo da historia familiar que tocaba tamén no centro de min mesmo. Por iso me desdobrei dunha maneira extravagante. [Ler entrevista completa]

Conversa con Méndez Ferrín: “O que é radical é o goberno da Xunta, demostrouno co decreto do galego”

Xornal de Galicia mantivo un café de redacción co escritor e actual presidente da Real Academia Galega, Xosé Luis Méndez Ferrín:

Que sente cando lle aplican adxectivos como “radical” ou “batasuno”?

Paréceme que o que é radical é o cambio que fai este Goberno coa situación do galego no ensino. E digo radical porque vai á raíz. Se o decreto era antes medio protector do galego, agora é desprotector, e iso é radicalismo. E creo que este Goberno non está capacitado para ser tan radical, porque ten unha maioría moi precaria, e estase enfrontando á sociedade, e a sectores moi importantes do seu propio partido, aos que intentou estrangular en Ourense, sen conseguilo. E que digan que son batasuno, non sei nin que contestar. Non teño nada que ver co País Vasco, agás que é unha terra que me gusta e visito sempre que podo.

A Academia apoiaría un decreto que repartise o galego no ensino ao 50%?

Si, se non ten que haber un equilibrio total, como non o hai na sociedade. Terá que haber unha discriminación positiva a prol do galego. Hai que fomentar o galego, porque o castelán non o precisa. Pero, por suposto, hai que saber falalo e escribilo tan ben como o galego, e iso sería suficiente. O exterminio do castelán en Galicia non está na mente de ninguén que sexa normal. Non coñezo ninguén que o pense, pero hai moitos galegos que queren exterminar o galego dentro de si mesmos, e irrítanse cada vez que o galego dá un pasiño

Cid Cabido: ‘A memoria sempre se transforma en ficción’”

A Nosa Terra conversa co escritor galego Xosé Cid Cabido:

“Como sabemos, a organización de datos para crear un relato é sempre unha construción artificial, por moito que eses datos procedan dunha experiencia real. Sempre hai versións. E nesas versións hai un grao de distorsión da realidade, ou polo menos, sempre se detectan diferenzas de percepción. O que comprobas nunha investigación como esta é que as versións adoitan ser moi nebulosas en aspectos esenciais e moi precisas en cuestións completamente secundarias. Así confirmamos que a memoria posúe uns mecanismos que contribúen a construír o relato, a deformar os feitos de tal xeito que, claro, rematan por transformarse en ficción. A que a cada quen lle convén contar.” [Ler entrevista completa]

Alberto Lema: “Pasará este Feijóo como pasaron tantos coma el. Pero Rosalía permanece”

Entrevista a Alberto Lema no xornal Galicia Hoxe:

A literatura galega vive un momento de esplendor ou polo contrario estamos encegados pola luz e as sombras do disparate, de sacar o “santo” ás procesión dunha sublaicidade?

Non sei se o alustre da literatura galega de hoxe é máis ou menos cegadora que a de antes, pero si conserva, coma sempre, o costume de seguir un camiño propio e insensible á gravidade madrileña. Penso que este é o seu maior mérito.

Por que protestan os colonizados por Castela ou España en Galicia ou Galiza, cando teñen todo de man, dende medios de comunicación aos cartos porcos do espolio e o latrocinio?

O Imperio xoga sempre con dúas caras: a de vítima e a de verdugo. As razóns da primeira xustifican a represión e brutalidade da segunda. Todos os pobos espoliados foron sempre monstros terribles no relato do Imperio: os galos, os indios americanos, os negros africanos, os xudeus baixo o nazismo e os palestinos baixo o sionismo. Todos eles foron sempre bárbaros terribles xusto antes de seren
exterminados.

Con que libro, cando o escribas poderías chegar ao sumum da túa satisfación?

Cédolle a outros a gloria de sentirse no sumum da excelencia, pracer que só deberon sentir Homero, Dante, Shakespeare e Xosé Carlos Caneiro. O resto de nós estamos condenados a facer o que se pode. [Ler entrevista completa]

Xosé Luís Méndez Ferrín: “O adxectivo Real foi un xeito de defenderse dos caciques autóctonos”

Entrevista de Daniel Salgado a Xosé Luís Méndez Ferrín no suplemento Luces de El País:

P. Posicionamentos da Academia tan inequívocos como o referente á lingua, non poden dificultar a negociación dun mellor financiamento coa Xunta?

R. Non ten nada que ver. Non creo que a Xunta de Galicia nos vaia castigar, nin vingarse. Sería pensar moi mal da xente. Penso que esas cousas non ocorren.

P. Daquela, a soberanía da que adoitan gabarse os académicos non é un mito?

R. A Academia é soberana. Comprobamos que o é. O documento chamado Análise académica, que é crítico co decreto do galego da Xunta, foi unha decisión respaldada por unanimidade, respaldada mesmo por dous académicos que non concorren ao plenario, que están separados voluntariamente dos traballos académicos.

P. Intentará que eses dous académicos, Xesús Alonso Montero e Xosé Luís Franco Grande, se reincorporen á vida activa da institución?

R. Tanto eu como todos os meus colegas están desexando que se incorporen plenamente. Xa se incorporaron de forma efectiva á Análise académica e fixeron valiosas contribucións. Pero, polo menos, que aparezan tamén fisicamente.

Xosé Luís Méndez Ferrín, novo presidente da Real Academia Galega

O plenario da Real Academia Galega de onte sábado 23 febreiro elixiu a directiva que gobernará a centenaria institución durante os próximos catro anos. Acompañará ao presidente Xosé Luís Méndez Ferrín un equipo composto por Xosé Luís Axeitos (secretario), Manuel González (tesoureiro), Euloxio Ruibal (bibliotecario) e Paco Fernández Rei (vicesecretario).

Na prensa de hoxe domingo podemos ler máis entrevistas co novo presidente da Real Academia Galega:

Faro de Vigo: “A situación financieira da Academia é un escándalo, vive na beneficencia”

–O conselleiro de Cultura afirma que o problema da cultura é que está acomplexada…

–Por iso está traducido Manolo Rivas a 30 linguas no mundo e Jiménez Losantos non. Cando un escritor galego está traducido en francés por Galimard non se poden dicir esas cousas.

–Que pode facer a Academia para para aumentar o prestixio social do galego?

–A Academia so é un factor. Esa tarefa non lle compete só a mundo intelectual como moitos pensan. Na sociedade hai algo máis que intelectuais, e o galego está asumido hai anos polo sindicalismo, por exemplo. Hai unha toma de conciencia contraria a ese desprestixio, pero isto compételle á totalidade da sociedade.

[Ler entrevista completa]

La Voz de Galicia: “A Real Academia Galega é un tanque de intelixencia”

-Vostede chega coa idade e a experiencia axeitadas para o cargo, e con ganas de traballar por unha Academia, moi limitada de medios, da que nalgún momento foi crítico.

-As críticas non foron nunca sobre a Academia ou a súa existencia, senón puntuais por algunha actuación. Non me estraña que a RAG teña un pasado con moitos altos e con moitos baixos na súa historia centenaria porque nunca tivo independencia económica. Sempre viviu de favores e de beneficencia, en realidade. Se conseguísemos saír desa situación sería magnífico, pero non o sei. Faremos todo o posible por persuadir á Xunta de que sería ben que deixase instituído un orzamento para sempre, á marxe dos cambios políticos.

-Non sei se é o mellor momento para acadalo, e non por estar o PP na Xunta, senón por toda a tensión que se está a crear na sociedade desde dentro e desde fóra.

-Tampouco ten por que ser necesariamente un mal momento. A RAG acaba de revelar na sociedade galega, dun día para outro e cunha contundencia notable, a súa existencia e a súa autoridade cun documento clave para cambiar a cousa. A RAG está nestes días máis presente do que estivo nunca no resto do Estado. O noso punto de vista consiste en pedir que a subvención da RAG figure nos orzamentos da Xunta e acadalo non depende de nós. O bipartito anterior non quixo. Non sei agora.

-Que pode facer a RAG?

-A RAG é un suxeito colectivo formado por individualidades moi fortes. Podía ser máis numerosa, porque Galicia é un país moi culto e nada ensimesmado… pero os académicos que existen son un grupo de intelectuais moi forte. E a evidencia está na análise que fixo das bases. Non hai nin un só colectivo en Galicia que puidese ter feito nada semellante, salvo o de xuristas, que coincidiu coa Academia nas partes que facían referencia ao campo legal.

[Ler entrevista completa: 1, 2 e 3]

Bieito Iglesias:“Manolo Rivas é máis universal que o conselleiro de Cultura”

Entrevista a Bieito Iglesias en Xornal de Galicia:

Como profesor, que sentir lle produce o decreto do galego no ensino?

Pensabamos que xa non teriamos que volver a loitar por cousas que estaban claras dende os oitenta, pero existe unha vontade nalgúns dos sectores da política española, que ten un eco aquí, e que é reducir as linguas non castelás a unha cousa folclórica, propia das corais da Sección Feminina. Se en Cataluña os pais votan a prol dunha educación en catalán, Rajoy anuncia unha lei que imporá a castelanización pola brava. Pero se en Galicia os pais votan polo castelán, a súa vontade é soberana. Ao final só lles valen os votos que non son do BNG, do PNV ou de Esquerra.

Esa é a sensación que lle transmite a Xunta de Galicia?

Algunha vez teño falado con eles, en actos da Asociación de Escritores ou do PEN Club, e procuro ser correcto, pero do Conselleiro de Educación xa dixen o que opino, e tampouco comparto a idea do de Cultura, que se empeña en dicir que a nosa é unha cultura provincial e ensimismada. Verá, unha vez que estiven en Moscova, nun acto do PEN Internacional, Günter Grass, preguntoume por Manolo Rivas, non por Roberto Varela, así que deduzo que Rivas é máis universal que Varela. Tampouco creo que o conselleiro saiba máis idiomas que Xavier Queipo, nin que fale mellor inglés que Xavier Alcalá, ou domine máis a Goethe ou a Tolkien que Ferrín. O de sempre, que os que escriben en castelán son universais e cultos, e os que non, somos uns pailáns con boina de perillo.

[Ler entrevista completa]

Xosé Luís Méndez Ferrín será elixido hoxe presidente da Real Academia Galega

O xornal Galicia hoxe publica na súa edición do sábado unha entrevista con Xosé Luís Méndez Ferrín, que hoxe será elixido presidente da Real Academia Galega:

P: A RAG conta xa con máis de cen anos. Queda algunha áncora do pasado que haxa que soltar?

R: Non, non. Non queremos soltar amarra ningunha! (ri) Estamos precisamente moi ben amarrados á memoria histórica e aos obxectivos fundacionais da Academia, que pasan pola plenitude da lingua e da cultura galega. O que pasa é que cada época ten as súas necesidades e hai que darlles resposta: no caso da Academia, toca dalas no plano da lingua e no plano da cultura galegas.

P: Pois no plano da lingua xa deu a súa resposta: un suspenso rotundo ás bases do decreto. Cal é a postura persoal de Méndez Ferrín respecto do borrador?

R: A título persoal, eu coincido con todos os puntos da Academia, igual que a totalidade dos académicos. Foi aprobado xa non só por unanimidade, senón por aclamación (subliña esta última palabra).

P: Con que termo definiría ese borrador?

R: Creo que algún académico dixo “trapallada”… (ri) É algo así. É unha cousa que non ten solidez, que ten moitos defectos, non é satisfactorio para ninguén que queira defender o idioma e que queira frear o seu proceso de desaparición e descomposición. Así se viu nos apoios que recibiu a resposta da Academia.

[Ler entrevista completa]