A AELG recibe a adhesión das asociacións de escritores e escritoras da Federación Galeusca, que se unen ao comunicado de solidariedade con Suso de Toro, emitido a pasada semana

“A AELG vén de recibir a adhesión da Euskal Idazleen Elkartea (EIE) e da Associació d’Escriptors en Llengua Catalana (AELC), coas que conforma a Federación Galeusca, ao comunicado de apoio e solidariedade con Suso de Toro, despois de que o recoñecido escritor denunciase que está a ser vítima de ataques á súa liberdade de expresión.

Como xa se indicaba entón, os ataques proceden dun lobby proisraelí que alardea de ter denunciado o noso autor na Audiencia Nacional por ter criticado o Estado de Israel polas súas accións contra Gaza e o pobo palestino. A día de hoxe, de Toro segue sen recibir ningunha comunicación oficial de calquera tipo.

A Federación Galeusca considera que non se poden permitir os ataques á liberdade de expresión das autoras e autores, e reclama a implicación das institucións na condena deste tipo de actos de propaganda que atacan a democracia e buscan a autocensura das persoas creadoras sensibilizadas coa causa palestina. A Federación Galeusca comparte coa AELG que “A defensa dos dereitos humanos é unha responsabilidade e unha obriga ética de todo escritor ou escritora”, como sinalara a pasada semana Cesáreo Sánchez, o seu presidente.

A Federación Galeusca será firme na denuncia das agresións á liberdade de expresión e apoiará a adopción das medidas legais necesarias. Nomeadamente cando se están denunciando feitos que, hoxe por hoxe, non se cuestiona que son un xenocidio contra o pobo palestino. En Gaza está a cometerse un crime de guerra e de lesa humanidade, como o cualificou a Comisión Internacional Independente de Investigación da ONU.”

O financiamento público de cursos privados pon en cuestión a política cultural da Xunta

Artigo de Manuel Xestoso en Nós Diario:
“O debate sobre o financiamento público e as prioridades da política cultural e lingüística en Galiza volve ao centro da opinión pública. A faísca que acendeu os ánimos foi a denuncia pública da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) en relación a un curso anual de escritura creativa acollido na Cidade da Cultura, xestionada pola Xunta de Galicia a través da Fundación Cidade da Cultura de Galiza. Organizado pola ‘Escuela de Escritores, S. L.’, entidade privada con sede en Madrid e baixo a dirección de Javier Segarra, o curso conta coa colaboración desta Fundación. Esta alianza suscita preguntas incómodas: é lícito que a Xunta financie e dea soporte loxístico a unha actividade privada de alto custo e con fins lucrativos de fóra do país? Debe o diñeiro público servir para apoiar proxectos privados que non redundan no tecido produtivo, cultural e asociativo galego?
Un dos aspectos máis rechamantes do curso que acolle o complexo do Gaiás é o seu prohibitivo custo económico: cada persoa matriculada debe desembolsar a cantidade de 2.350 euros por curso. Esta cifra sitúa a actividade fóra do alcance da maioría da poboación, converténdoa nun servizo de elite nun espazo público que se supón de todas e para todos. Resulta paradoxal que unha fundación pública instrumental como a Cidade da Cultura dedique as súas instalacións e prestixio a un curso cuxo prezo representa unha barreira insalvábel para a cidadanía media.
Desde a AELG, por outra parte. sinálase que a estrutura deste curso é exactamente idéntica á que esta mesma empresa privada imparte noutras capitais españolas como Burgos, Zaragoza, Xetafe, Málaga ou Bilbao, limitándose simplemente a variar os docentes contratados en cada unha das localizacións. O curso expórtase en cadea, sen adaptación nin arraigo no sistema de Galiza, agás por incorporar escritores galegos na nómina.
A inclusión de firmas locais na publicidade serve, segundo Beatriz Maceda, vicepresidenta da AELG, como un elemento de lexitimación que no oculta a realidade de fondo: o negocio e a estrutura proveñen de fóra do país. Maceda, en conversa con Nós Diario, aclara que o posicionamento “non se dirixe ás persoas que imparten o curso”, cuxo traballo respectan, senón á “irregularidade” de empregar fondos públicos “para unha actividade que non redunda no fomento do galego nin na actividade literaria na nosa lingua”.
Cesáreo Sánchez Iglesias, presidente da AELG, insiste neste punto en declaracións a este xornal: “Nós non entramos a cuestionar o profesorado. Nós guiámonos polos pronunciamentos públicos das administracións e empresas. Non dubidamos da boa vontade de quen quere impartir este curso, pero o feito de que estas cousas se fagan con docentes que habitualmente escriben galego non nos pode levar a deixar de contestar unha conduta que consideramos irregular da Administración”.
No deseño orixinal da actividade constaba que o idioma do curso sería o español. Esta elección choca frontalmente cos deberes legais de promoción e normalización do idioma propio da Galiza. Para a AELG, é inxustificábel que o máis grande complexo cultural do país destine recursos a acoller unha actividade formativa na que o galego é excluído como lingua vehicular, nun país cuxo idioma de seu atravesa unha delicada situación de perda de falantes.
A denuncia pública da AELG non tardou en provocar unha reacción, aínda que de carácter estritamente cosmético. Tras a difusión do comunicado da asociación de escritores, a páxina web de “Escuela de Escritores” modificou o apartado relativo á lingua do curso. Onde antes figuraba de forma exclusiva a palabra “Español”, pasou a lerse “Castellano – Gallego”. Con todo, para a dirección da AELG este cambio sobre a marcha non resolve o problema de fondo. Desde a asociación pregúntanse se esta emenda é un xesto real ou simplemente un intento de diluír as críticas sen alterar a natureza dunha actividade concibida orixinalmente en castelán e para un mercado de fóra..
Esta colaboración pon en dúbida o cumprimento dos plans programáticos da administración galega. O presidente da AELG sinala que esta actividade vai en contra do II Plan Estratéxico da Cidade da Cultura, 2021-2027, nado para dar resposta “as necesidades e expectativas do sistema cultural galego”. Sánchez pregunta como un curso privado de elite de fóra, organizado en español, pode axudar a este obxectivo.
Ademais, a proposta incumpre o artigo 7, apartado d) dos estatutos da Fundación, que recolle o deber de desenvolver actividades que “dinamicen o sistema cultural galego, promovendo a nosa cultura e a formación dunha comunidade artística vibrante… atendendo tanto a novos talentos coma á cultura de base”. Como sinala Beatriz Maceda, se a Xunta tivese interese real, “podería contar con entidades e escritoras do país sen necesidade de recorrer a un actor que claramente está situado fóra do sistema literario galego”.
Este episodio pon de manifesto unha fenda profunda sobre o modelo de xestión cultural da Xunta da Galiza. Por unha parte, unha visión que concibe a cultura como un contedor de eventos onde calquera empresa privada de fóra pode facer negocio baixo o amparo e patrocinio público. Pola outra, as voces creadoras do país esixen que as políticas públicas e o diñeiro de todos estean ao servizo da soberanía lingüística, da profesionalización dos axentes locais e da dinamización real da lingua e da literatura galegas.
A AELG maniféstase de maneira contundente: esta actividade privada non debe colaborar co Gaiás nin coa Xunta. O goberno debe reverter acordos con entidades que non fomenten a normalización nin contribúan ao sector do libro galego. Mentres as institucións calan, a pregunta segue na rúa: é esta a política cultural que precisa a Galiza, ou estamos a financiar co noso propio diñeiro a nosa desvalorización cultural?
O conselleiro de Cultura, José López Campos, declarou esta cuarta feira, a preguntas dos xornalistas, que se trata de “unha cesión de espazo” e lembrou que se poden usar as dúas linguas cooficiais da Galiza. A Escola de Escritores engadiu que tanto o profesorado coma o alumnado teñen liberdade para elixir calquera das dúas. Porén, as cuestións que atinxen ás orientacións que debe seguir a política cultural e o uso das infraestruturas públicas seguen sen ser respondidas.”

A AELG fai público o seu apoio e solidariedade con Suso de Toro ante a persecución da que está a ser obxecto

A AELG fai público o seu apoio e solidariedade con Suso de Toro, despois de que o recoñecido escritor denunciase que está a ser vítima de ataques á súa liberdade de expresión. Eses ataques proceden dun lobby proisraelí que alardea de ter denunciado o noso autor na Audiencia Nacional por ter criticado o Estado de Israel polas súas accións contra Gaza e o pobo palestino. Porén, de Toro non recibiu ningunha comunicación oficial de ningún tipo.

A AELG considera que non se poden tolerar tales ataques á liberdade de expresión e por este medio esixe que as institucións condenen e couten este tipo de propaganda que busca a autocensura das persoas sensibilizadas coa causa palestina.

Pola súa parte, a AELG estudará as medidas legais de resposta fronte a estas agresións. “A liberdade de expresión e de creación dun escritor ou escritora é inalienábel e imprescindíbel nunha sociedade que goza dunha boa saúde democrática”, declara Cesáreo Sánchez, presidente da AELG. “A defensa dos dereitos humanos é unha responsabilidade e unha obriga ética de todo escritor ou escritora”, engade.

A propia AELG como entidade fai súas as declaracións publicadas por Suso de Toro e maniféstase contra as agresións do estado de Israel ao pobo palestino, co que está a perpetrar un xenocidio e polo que a propia Comisión Internacional Independente de Investigación da ONU ditaminou que está a cometer crimes de guerra e de lesa humanidade en Gaza.

A AELG considera inaceptábel que a Xunta de Galicia colabore, a través dunha entidade instrumental coma a Fundación da Cidade da Cultura, con actividades literarias en español

Desde a AELG é de todo punto inaceptábel que a Cidade da Cultura acolla a realización dun curso anual de escritura que ten como idioma de desenvolvemento o español.

Segundo se pode consultar tanto na web da antedita escola, como na da Fundación da Cidade da Cultura, fundación de interese galego, pertencente ao sector público autonómico que ten a consideración de medio propio e instrumental da Xunta de Galicia, o curso está organizado por Escuela de Escritores, unha entidade privada, S. L., con sede en Madrid, dirixida por Javier Segarra. A actividade conta coa colaboración da Fundación Cidade da Cultura.

Na publicidade da actividade, dáse conta de que diferentes escritores e escritoras galegos participarán como docentes no curso e que o idioma en que se desenvolverá será o español. O curso ten un custo de 2.350€ por persoa e é idéntico na súa estrutura aos que se impartirán noutras cidades españolas como Burgos, Zaragoza, Getafe ou Málaga e Bilbao, variando os docentes que imparten en cada cidade.

Desde a AELG non se entende que a Xunta de Galicia, a través dunha entidade instrumental, apoie actividades privadas que non fomentan a nosa lingua nin redundan no incremento da creatividade literaria galega.

É máis, se consultamos o II Plan estratéxico da Cidade da Cultura de Galicia, 2021-2027, concluiremos que esta actividade contravén algúns dos seus obxectivos estratéxicos como o de “Impulsar os procesos de investigación, innovación e formación no sistema cultural galego”, declara Cesáreo Sánchez, presidente da AELG. “O emprego do español durante a actividade, colócaa fóra do noso sistema cultural”, engade. “Resulta inconcibíbel, especialmente se temos en conta, como se di na Introdución, que este II Plan naceu dun proceso de elaboración conxunto que pretende incorporar á nova planificación as necesidades e expectativas do sistema cultural galego, que como sinala a Estratexia da Cultura Galega ten unha gran relevancia económica e social e conta cun enorme potencial de desenvolvemento en eidos como o patrimonio, o turismo cultural, as novas tecnoloxías ou a industrialización, a modernización e a profesionalización do sector”, engade Sánchez Iglesias citando o documento da Fundación Cidade da Cultura.

A AELG pregúntase de que forma pode unha actividade que non é na nosa lingua contribuír a “consolidar o centro, … tamén como un xerador de contidos ao servizo do sector cultural e creativo galego”, segundo pretende o II Plan estratéxico.

Para alén do xa indicado, desde a AELG, consideramos que esta proposta de Escuela de Escritores incumpre o artigo 7, apartado d) dos estatutos da Fundación Cidade da Cultura de Galicia, que di: “Cantas dinamicen o sistema cultural galego, promovendo a difusión e conservación da nosa cultura, e a formación dunha comunidade artística vibrante, atendendo tanto a autores de referencia como a novos talentos ou a cultura de base.”

Por todo isto, a AELG considera que esta actividade non debería de contar coa colaboración da Fundación Cidade da Cultura de Galicia, nin da Xunta a través dela e que debería reverter esta ou outras colaboracións con entidades que non van fomentar a normalización do feito cultural galego nin contribuír ao crecemento da nosa lingua literaria e o sector do libro galego.

Ligazóns:

Orzamento da Fundación Cidade da Cultura de Galicia para este 2026.

Información da Escuela de letras na web da Fundación.

Información do curso na web da Escuela.

Plataforma de demandas da Conferencia de Asociacións de Escritoras e Escritores

A Conferencia de Asociacións de Escritores e Escritoras, como froito da reflexión colectiva e dos debates que veu celebrando, desde decembro de 2016 nos Encontros anuais das entidades que a conforman, e especialmente nas sesións celebradas con motivo da súa fundación, en marzo de 2024 na cidade de Soria, aproba a seguinte Plataforma de reivindicacións e demandas do noso colectivo profesional (do que forman parte escritoras/es e tradutoras/es) dirixida ás administracións responsábeis, de xeito moi especial, ao Ministerio de Cultura e Deporte, ao Ministerio de Transformación Dixital, ás Consellarías de Cultura dos distintos gobernos autonómicos e, dada a complexidade e transversalidade das solucións, aos Ministerios de Facenda, Seguridade Social e Traballo do goberno central.

A. MEDIDAS PARA MELLORAR A SITUACIÓN PROFESIONAL DE ESCRITORAS/ES, TRADUTORAS/ES E DRAMATURGAS/OS

1. Lei de Propiedade Intelectual e novo contexto tecnolóxico e dixital: a actual lexislación estatal precisa adecuarse á normativa internacional e europea e apostar claramente pola defensa das/os titulares de dereitos de Propiedade Intelectual, no actual contexto de implantación, nos ámbitos europeo e estatal sobre todo, mais tamén mundial, da Intelixencia Artificial Xenerativa (IAX) para salvagardar os dereitos de escritoras/es e tradutoras/es en todos os planos.

2. Os obxectivos en relación coa IAX son:

a. Lograr que as Administracións se doten de medios e recursos suficientes para daren continuidade ao obxectivo de impedir a copia ilegal e a pirataría e para afrontar os retos da IAX.

b. A ese respecto, a Conferencia e todas as entidades que a integran consideran a actuación das Plataformas tecnolóxicas, tal e como se concretou en relación coa IAX, un perigo para a creatividade humana, para a orixinalidade, para a liberdade de expresión e, no fondo, para a democracia.

c. Ratificámonos na campaña en defensa dos dereitos de autoría iniciada o pasado 4 de marzo POR UNHA IAX SUSTENTÁBEL e respectuosa cos dereitos de autoría.

d. En virtude das demandas presentadas, exiximos que a administración pública, comezando polo Goberno do Estado, asuma o liderado para lograr que na implantación do modelo de IAX en que está comprometido se garanta o cumprimento da Lei de Propiedade Intelectual e o respecto aos Dereitos de Autoría. Traballaremos para lograr un Acordo estratéxico entre o Goberno do Estado, a representación das/os autoras/es literarias/os e tradutoras/es e a entidade de xestión dos nosos dereitos en usos secundarios (CEDRO).

e. Ese acordo deberá servir para compensar, coa remuneración correspondente, o uso ilegal que, cando menos desde 2019, se veu facendo dunha inxente cantidade de obras protexidas e suxeitas a dereitos de autoría para o adestramento da IA. Facemos nosos, como obxectivo irrenunciábel, os principios de AUTORIZACIÓN, REMUNERACIÓN E TRANSPARENCIA e a necesidade de facer máis rigorosa e estrita a lexislación europea. Identificámonos co decálogo de Recomendacións de European Writers’ Council (EWC).

f. É necesario facer máis precisas e acordes co respecto á Lei de Propiedade Intelectual as distintas normas relativas á IA a nivel europeo e a nivel estatal.

g. En paralelo, demandaremos unha negociación de todo o sector do libro para dar carta de natureza e recoñecemento xurídico a un “selo” ou certificado que garanta a lectoras/es e outros axentes a autoría humana dunha obra literaria, for como tradución, for como obra nova en orixe.

h. Incorporación, a todos os contratos de edición, de novas cláusulas mediante as que o autor ou autora certifica que a obra entregada para a súa edición non foi creada con IAX e que todo/a editor/a se comprometa a non ceder parcial ou totalmente a obra contratada para usos vinculados coa IA sen a autorización previa (e a remuneración) do/a autor/a ou do/a tradutor/a.

3. Estabelecemento de medidas que posibiliten unha xusta e proporcionada remuneración, polas editoriais, dos dereitos de autoría, garantindo, salvo acordo en contrario, o abono do correspondente adianto á sinatura do contrato. O adianto sobre dereitos, aínda que sexa mínimo, debería ser norma e non excepción, salvo acordo en contrario entre editor/a e autor/a.

4. Exixencia de remuneración do traballo do/a escritor/a nos medios de comunicación, foren dixitais ou en soporte papel. Os artigos e outro tipo de colaboracións realizadas en diarios e revistas han ter sempre unha compensación económica.

5. Aprobación dunha normativa concreta que estabeleza sancións exemplares ás editoriais que estabelezan contratos abusivos sobre a obra dun/ha autor/a, ou que vulneren o principio de remuneración xusta polos dereitos da obra contratada ao/á escritor/a, ou que incumpran artificial e unilateralmente os prazos estabelecidos no contrato ou pola Lei. É imprescindíbel a subscrición dun Acordo marco entre a Federación de Gremios de Editoras/es de España e as/os escritoras/es representadas/os polas asociacións asinantes.

6. Estabelecemento de mecanismos técnicos eficaces (desde a numeración de exemplares á certificación polo/a impresor/a e o/a editor/a) que permitan un estrito control de tiraxe dos seus libros ás autoras e autores utilizando os instrumentos que ofrecen as novas tecnoloxías da información, que permiten mesmo un coñecemento “en tempo real” das vendas por parte do/a editor/a e do auto.

7. Consideramos positivo o convenio subscrito por ACE coa CEGAL, un primeiro paso na transparencia da rastrexabilidade dos libros e da información aos autores e autoras sobre o volume de vendas de cada título, tanto de carácter dixital como físico. É preciso facer extensiva esa práctica ao conxunto do sector do libro e engadir espazos de venda, dixital ou física, que vaian alén da rede de librarías de CEGAL.

8. Garantías reais de execución das sentenzas condenatorias de calquera tribunal ás editoriais por impagamento de dereitos, ora mediante a subscrición de seguros “ad hoc”, ora mediante a creación dun Fondo Común Editorial.

9. Acompañamento da articulación e desenvolvemento, a través dos Institutos Oficiais que teñen como obxectivo a promoción tanto interna como externa das súas respectivas linguas e literaturas ou doutras institucións que poidan cumprir a devandita función, dos necesarios instrumentos para a tradución e edición no exterior de autoras/es que escriben nas distintas linguas presentes na xeografía do Estado.

10. Potenciación e incremento das subvencións e axudas de ámbito estatal e autonómico á edición. Consolidación e ampliación das axudas á tradución e á creación literarias adaptándoas á nova realidade tecnolóxica.

11. Modificar o Real Decreto Lei de xaneiro de 2023 (RDL 1/2023) sobre compatibilidade entre pensión de xubilación e percepción de dereitos de autor ou ingresos derivados de actividades contempladas no artigo 10 da Lei de Propiedade Intelectual de tal xeito que se contemplen de maneira clara: as pensións por incapacidade laboral permanente, as non contributivas e as pensións con complementos a mínimos e as resultantes dunha xubilación anticipada.

12. Exiximos unha rápida adaptación dos procesos administrativos e da formación das/os funcionarias/os dos organismos responsábeis de aplicar o citado Real Decreto de xaneiro de 2023 e os seus desenvolvementos. Non é tolerábel que autoras e autores con dereito á compatibilidade teñan que recorrer en distintas instancias e someterse a longas esperas por puro descoñecemento das novidades por parte do funcionariado.

13. Adaptación do Réxime Especial de Traballadoras/es Autónomas/os ás características do traballo do/a escritor/a naqueles casos en que esta/e opte polo desenvolvemento do seu labor baixo ese réxime, vinculando as súas cotizacións ao nivel de ingresos anual e ao carácter intermitente do seu labor. A cota reducida á Seguridade Social estabelecida para “Artistas” debe ser estendida na súa aplicación ás autoras e autores literarios (escritoras/es, tradutoras/es, dramaturgas/os). Creación da epígrafe AUTORAS/ES LITERARIAS/OS no IAE, e dunha casa específica para RENDEMENTOS DE PROPIEDADE INTELECTUAL na declaración do IRPF.

14. Incrementar, de acordo coa realidade dos países máis avanzados da Unión Europea, a remuneración por préstamo bibliotecario ás autoras e autores, aumentando a tarifa actual e, para gañar eficacia, centralizando a obriga de pagamento en Goberno central e nas Comunidades Autónomas e estabelecendo unha tarifa xusta. Deuse un paso importante situando ese pagamento nas Deputacións Provinciais, mais é fundamental simplificar o proceso no sentido apuntado.

15. Estabelecer un acordo que garanta a participación de autoras/es literarias/os e xornalistas nunha porcentaxe xusta dos ingresos que as/os editoras/es de prensa perciban en concepto de copia privada da entidade de xestión colectiva dos dereitos correspondentes (CEDRO).

16. Acadar unha relación permanente e estruturada das entidades autorais co Instituto Cervantes e cos organismos difusores e promotores das distintas culturas e linguas peninsulares como o Institut Ramon Llull, Etxepare Euskal Institutua e o Consello da Cultura Galega, nos seus correspondentes ámbitos de competencia, co fin de participar na proposta de actividades no exterior e na presenza de escritoras/es, tradutoras/es e dramaturgas/os nos programas literarios dos centros das mencionadas entidades fóra do Estado.

17. Articular medidas eficaces contra a pirataría, garantindo a seguridade xurídica á comercialización da obra das autoras e autores en Internet e a axilización dos procedementos para salvagardar os dereitos de Propiedade Intelectual contemplados no artigo 158 da Lei.

18. Tratamento fiscal á venda de libros en dominio público. Estudo da creación dun gravame dunha porcentaxe a determinar sobre cada libro vendido ou emprestado cuxos dereitos xa formen parte do dominio público, co que crear un Fondo de Solidariedade para o colectivo de escritoras e escritores.

19. Creación, por parte do Goberno do Estado ou, no seu caso, do Parlamento, dunha Xurisdición da Propiedade Intelectual, co correspondente Xulgado Central, algo que por experiencia sabemos que é unha necesidade obxectiva, dadas as limitacións existentes no ámbito xurídico en todo o referido á propiedade intelectual.

20. Aplicar integramente, cos desenvolvementos regulamentarios correspondentes, a Lei de Ensinanzas Artísticas no que se refire á Escrita Creativa como unha nova disciplina (o mesmo rango de Ensinanza Artística Superior que hoxe teñen asignadas Música, Danza ou Deseño, entre outras), coa creación dos correspondentes centros públicos.

B. PARA MELLORAR A INDUSTRIA DO LIBRO E FAVORECER O LABOR PROFESIONAL DAS AUTORAS E AUTORES

1. Desenvolver políticas en favor da lectura e do libro no ámbito da Educación. É preciso incrementar o gasto educativo e as iniciativas de fomento da lectura no ámbito escolar, así como desenvolver unha política activa de potenciación das bibliotecas de aula.

2. Elaborar e pór en marcha unha nova Lei de Mecenado que sirva para facilitar o desenvolvemento e o investimento nas industrias culturais, adaptada ás novas realidades.

3. Colaborar coas administracións no desenvolvemento do PLAN DE FOMENTO DO LIBRO E A LECTURA para que poida afrontarse o futuro desta decisiva actividade con perspectiva de éxito. Necesidade de coordinar o plan estatal cos das Comunidades Autónomas e dos Concellos. As asociacións que forman parte da Conferencia comprométense a exixir nos seus ámbitos territoriais o deseño e a posta en marcha dese tipo de Plans.

4. Apoiar unha campaña estatal para prestixiar as librarías como puntos de referencia cultural. Unha campaña en que deberían implicarse a fondo as Comunidades Autónomas e os Concellos.

5. Dotar de orzamento suficiente as bibliotecas públicas e velar para que as compras das mesmas se fagan nas librarías de referencia.

6. Elaborar un Regulamento á Lei do Libro que desenvolva o procedemento sancionador para as vulneracións á Lei aludida.

7. Dotar con fondos suficientes unha liña de crédito ICO para librarías. A idea é que as librarías poidan modernizarse tecnolóxica e fisicamente. Elaborar, nese contexto, un Plan de apoio e promoción das librarías no conxunto do Estado e apoiar economicamente, nas Comunidades Autónomas, a aquelas librarías que fomentan, de xeito especial, ás autoras e autores das mesmas.

8. Consolidar e ampliar o Bono Cultural para a xente máis nova. É un obxectivo posíbel tal e como demostrou hai anos, nese sentido, o goberno vasco e tal e como se está evidenciando coa posta en marcha recentemente dun bono cultural xove para o conxunto do estado.

9. Harmonizar as medidas adoptadas polas distintas Comunidades Autónomas para apoiar a adquisición de libros de texto e material educativo no ensino obrigatorio para o conxunto das familias, especialmente para as máis desprotexidas.

10. Fomentar os procesos de dixitalización dos fondos bibliográficos e a creación de plataformas de distribución de contidos dixitais. O sistema estabelecido baixo a denominación e-Biblio é un exemplo a seguir.

11. Garantir o investimento continuado e crecente no desenvolvemento de todas as redes e sistemas informatizados de todo tipo de bibliotecas, cumprindo así coas obrigas legais nesa materia e mellorando a vida da cidadanía nunha sociedade máis inclusiva e informada e proporcionando mellores perspectivas de futuro.

12. Articular a presenza do colectivo de escritoras/es, a través das súas organizacións, como instancia de interlocución coas Administracións para a resolución dos problemas que afectan o desenvolvemento do seu labor.

13. Exixencia dun maior protagonismo dos medios de comunicación de carácter público (autonómico, estatal e local), comezando pola Corporación Radiotelevisión Española na promoción da cultura, especialmente do mundo do libro. Os medios públicos deben ser belixerantes neste terreo.

14. Incremento dos recursos destinados ás editoriais independentes para a edición de libros, a adquisición de novos títulos por parte da rede de bibliotecas públicas e por parte dos Centros Culturais, Cívicos e Universidades Populares dependentes dos distintos niveis da administración.

ASOCIACIÓNS QUE FORMAN PARTE DA CONFERENCIA E APOIAN A PLATAFORMA DE DEMANDAS

Asociación Colegial de Escritoras y Escritores de España (ACE), Asociación de Escritores de Euskadi – Euskadiko Idazleen Elkartea (AEE-EIE), Asociación Va-lenciana de Escritores y Críticos Literarios (CLAVE), Asociación de Escritores y Escritoras de Extremadura (AEEX), Asociación Aragonesa de Escritores (AAE), Asociación Colegial de Escritores de Cataluña (ACEC), Asociación de Escritores de Castilla La Mancha (AECLM), Asociación Navarra de Escritores/as – Nafar Idazleen Elkartea (ANE-NIE), Sociedad Cántabra de Escritores (SCE), Asocia-ción Cultural Canaria de Escritores/as (ACTA), Asociación de Escritores y Escri-toras de Asturias (AEA), Asociación Riojana de Escritores (ARE), Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG), Associació d’Escriptors en Llengua Catalana (AELC).

Manifesto da Plataforma de Crítica Literaria A Sega. Begoña Caamaño XIII Nosa Señora das Letras. 2026

Desde A Sega:

Das que miran cara atrás para mirar cara adiante

Mirar cara a atrás é desfacer o relato que os homes teceron sobre nosoutras e co que nos amortallan, é atopar novos significados, reconciliarnos coas nosas devanceiras, recoñecer as verdadeiras heroínas e protagonistas e sementar referentas. Isto supón desfacer o relato e é aí cando as mulleres que miramos cara a atrás podemos enxergar o noso arredor e o cara a adiante. Na literatura dos homes, a figura dos clásicos (sempre en masculino branco occidental cisheterocentrado), actúa como un dedo acusador que indica o que non debe tocarse. Atreverse a relatar con outros ollos desanímase como transgresión contra o sagrado patriarcado. Toda aquela muller que mire cara a atrás será castigada. Por iso, unha e outra vez, as autoras debemos facer fronte e fitar aos ollos os relatos creados nas diferentes culturas. Transgredir para chegar a outro lado. Desfacer os mitos dos heroes, as fazañas que se edificaron sobre os nosos corpos e mediante a nosa opresión. Remexer o pasado para remanecer nun novo presente, nun futuro diferente. É esta unha tarefa ben complexa e hai a quen as meigas e as deusas tocan para que dese esforzo emerxa non só unha relectura, senón tamén unha voz singular e única. Escritas que tecen devanceiras para converterse nas nosas fragas libertarias. Relatos que revisan conceptos da nación. Palabras que anovan a linguaxe ao fozar cunha pericia insólita nos lugares máis escolleitos do idioma. Novelas que refugan da superficialidade e buscan irmás cómplices nas súas profundidades. Mares, fragas, tecidos, rebeldías, amizade, sororidade e comunidades de mulleres. Todo isto e máis construíu coa súa escrita e coa súa vida a nosa señora das letras 2026: Begoña Caamaño.

A AELG solicita a reposición no seu lugar orixinal do monólito dedicado a Antón Avilés de Taramancos en Monforte de Lemos

Desde a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) facemos constar a nosa profunda preocupación pola situación do monólito dedicado ao escritor Antón Avilés de Taramancos en Monforte de Lemos, inaugurado en 2003, con motivo da celebración do Día das Letras Galegas nese ano.

Segundo informacións divulgadas publicamente, leva varios meses tirado nunha leira de propiedade do Concello de Monforte, próxima ás instalacións do punto limpo, onde fora trasladado desde a rúa a que dá nome o autor, por parte dunha empresa que realizou arranxos recentemente nas beirarrúas.

Tendo en conta a enorme relevancia intelectual, poética e persoal de Antón Avilés de Taramancos, quen ademais fora presidente da AELG entre 1986 e 1988, solicitamos que sexa reposto urxentemente este monólito no seu emprazamento orixinal, restituíndo así a súa xusta memoria e valoración como autor fundamental da nosa literatura.