Plataforma de demandas da Conferencia de Asociacións de Escritoras e Escritores

A Conferencia de Asociacións de Escritores e Escritoras, como froito da reflexión colectiva e dos debates que veu celebrando, desde decembro de 2016 nos Encontros anuais das entidades que a conforman, e especialmente nas sesións celebradas con motivo da súa fundación, en marzo de 2024 na cidade de Soria, aproba a seguinte Plataforma de reivindicacións e demandas do noso colectivo profesional (do que forman parte escritoras/es e tradutoras/es) dirixida ás administracións responsábeis, de xeito moi especial, ao Ministerio de Cultura e Deporte, ao Ministerio de Transformación Dixital, ás Consellarías de Cultura dos distintos gobernos autonómicos e, dada a complexidade e transversalidade das solucións, aos Ministerios de Facenda, Seguridade Social e Traballo do goberno central.

A. MEDIDAS PARA MELLORAR A SITUACIÓN PROFESIONAL DE ESCRITORAS/ES, TRADUTORAS/ES E DRAMATURGAS/OS

1. Lei de Propiedade Intelectual e novo contexto tecnolóxico e dixital: a actual lexislación estatal precisa adecuarse á normativa internacional e europea e apostar claramente pola defensa das/os titulares de dereitos de Propiedade Intelectual, no actual contexto de implantación, nos ámbitos europeo e estatal sobre todo, mais tamén mundial, da Intelixencia Artificial Xenerativa (IAX) para salvagardar os dereitos de escritoras/es e tradutoras/es en todos os planos.

2. Os obxectivos en relación coa IAX son:

a. Lograr que as Administracións se doten de medios e recursos suficientes para daren continuidade ao obxectivo de impedir a copia ilegal e a pirataría e para afrontar os retos da IAX.

b. A ese respecto, a Conferencia e todas as entidades que a integran consideran a actuación das Plataformas tecnolóxicas, tal e como se concretou en relación coa IAX, un perigo para a creatividade humana, para a orixinalidade, para a liberdade de expresión e, no fondo, para a democracia.

c. Ratificámonos na campaña en defensa dos dereitos de autoría iniciada o pasado 4 de marzo POR UNHA IAX SUSTENTÁBEL e respectuosa cos dereitos de autoría.

d. En virtude das demandas presentadas, exiximos que a administración pública, comezando polo Goberno do Estado, asuma o liderado para lograr que na implantación do modelo de IAX en que está comprometido se garanta o cumprimento da Lei de Propiedade Intelectual e o respecto aos Dereitos de Autoría. Traballaremos para lograr un Acordo estratéxico entre o Goberno do Estado, a representación das/os autoras/es literarias/os e tradutoras/es e a entidade de xestión dos nosos dereitos en usos secundarios (CEDRO).

e. Ese acordo deberá servir para compensar, coa remuneración correspondente, o uso ilegal que, cando menos desde 2019, se veu facendo dunha inxente cantidade de obras protexidas e suxeitas a dereitos de autoría para o adestramento da IA. Facemos nosos, como obxectivo irrenunciábel, os principios de AUTORIZACIÓN, REMUNERACIÓN E TRANSPARENCIA e a necesidade de facer máis rigorosa e estrita a lexislación europea. Identificámonos co decálogo de Recomendacións de European Writers’ Council (EWC).

f. É necesario facer máis precisas e acordes co respecto á Lei de Propiedade Intelectual as distintas normas relativas á IA a nivel europeo e a nivel estatal.

g. En paralelo, demandaremos unha negociación de todo o sector do libro para dar carta de natureza e recoñecemento xurídico a un “selo” ou certificado que garanta a lectoras/es e outros axentes a autoría humana dunha obra literaria, for como tradución, for como obra nova en orixe.

h. Incorporación, a todos os contratos de edición, de novas cláusulas mediante as que o autor ou autora certifica que a obra entregada para a súa edición non foi creada con IAX e que todo/a editor/a se comprometa a non ceder parcial ou totalmente a obra contratada para usos vinculados coa IA sen a autorización previa (e a remuneración) do/a autor/a ou do/a tradutor/a.

3. Estabelecemento de medidas que posibiliten unha xusta e proporcionada remuneración, polas editoriais, dos dereitos de autoría, garantindo, salvo acordo en contrario, o abono do correspondente adianto á sinatura do contrato. O adianto sobre dereitos, aínda que sexa mínimo, debería ser norma e non excepción, salvo acordo en contrario entre editor/a e autor/a.

4. Exixencia de remuneración do traballo do/a escritor/a nos medios de comunicación, foren dixitais ou en soporte papel. Os artigos e outro tipo de colaboracións realizadas en diarios e revistas han ter sempre unha compensación económica.

5. Aprobación dunha normativa concreta que estabeleza sancións exemplares ás editoriais que estabelezan contratos abusivos sobre a obra dun/ha autor/a, ou que vulneren o principio de remuneración xusta polos dereitos da obra contratada ao/á escritor/a, ou que incumpran artificial e unilateralmente os prazos estabelecidos no contrato ou pola Lei. É imprescindíbel a subscrición dun Acordo marco entre a Federación de Gremios de Editoras/es de España e as/os escritoras/es representadas/os polas asociacións asinantes.

6. Estabelecemento de mecanismos técnicos eficaces (desde a numeración de exemplares á certificación polo/a impresor/a e o/a editor/a) que permitan un estrito control de tiraxe dos seus libros ás autoras e autores utilizando os instrumentos que ofrecen as novas tecnoloxías da información, que permiten mesmo un coñecemento “en tempo real” das vendas por parte do/a editor/a e do auto.

7. Consideramos positivo o convenio subscrito por ACE coa CEGAL, un primeiro paso na transparencia da rastrexabilidade dos libros e da información aos autores e autoras sobre o volume de vendas de cada título, tanto de carácter dixital como físico. É preciso facer extensiva esa práctica ao conxunto do sector do libro e engadir espazos de venda, dixital ou física, que vaian alén da rede de librarías de CEGAL.

8. Garantías reais de execución das sentenzas condenatorias de calquera tribunal ás editoriais por impagamento de dereitos, ora mediante a subscrición de seguros “ad hoc”, ora mediante a creación dun Fondo Común Editorial.

9. Acompañamento da articulación e desenvolvemento, a través dos Institutos Oficiais que teñen como obxectivo a promoción tanto interna como externa das súas respectivas linguas e literaturas ou doutras institucións que poidan cumprir a devandita función, dos necesarios instrumentos para a tradución e edición no exterior de autoras/es que escriben nas distintas linguas presentes na xeografía do Estado.

10. Potenciación e incremento das subvencións e axudas de ámbito estatal e autonómico á edición. Consolidación e ampliación das axudas á tradución e á creación literarias adaptándoas á nova realidade tecnolóxica.

11. Modificar o Real Decreto Lei de xaneiro de 2023 (RDL 1/2023) sobre compatibilidade entre pensión de xubilación e percepción de dereitos de autor ou ingresos derivados de actividades contempladas no artigo 10 da Lei de Propiedade Intelectual de tal xeito que se contemplen de maneira clara: as pensións por incapacidade laboral permanente, as non contributivas e as pensións con complementos a mínimos e as resultantes dunha xubilación anticipada.

12. Exiximos unha rápida adaptación dos procesos administrativos e da formación das/os funcionarias/os dos organismos responsábeis de aplicar o citado Real Decreto de xaneiro de 2023 e os seus desenvolvementos. Non é tolerábel que autoras e autores con dereito á compatibilidade teñan que recorrer en distintas instancias e someterse a longas esperas por puro descoñecemento das novidades por parte do funcionariado.

13. Adaptación do Réxime Especial de Traballadoras/es Autónomas/os ás características do traballo do/a escritor/a naqueles casos en que esta/e opte polo desenvolvemento do seu labor baixo ese réxime, vinculando as súas cotizacións ao nivel de ingresos anual e ao carácter intermitente do seu labor. A cota reducida á Seguridade Social estabelecida para “Artistas” debe ser estendida na súa aplicación ás autoras e autores literarios (escritoras/es, tradutoras/es, dramaturgas/os). Creación da epígrafe AUTORAS/ES LITERARIAS/OS no IAE, e dunha casa específica para RENDEMENTOS DE PROPIEDADE INTELECTUAL na declaración do IRPF.

14. Incrementar, de acordo coa realidade dos países máis avanzados da Unión Europea, a remuneración por préstamo bibliotecario ás autoras e autores, aumentando a tarifa actual e, para gañar eficacia, centralizando a obriga de pagamento en Goberno central e nas Comunidades Autónomas e estabelecendo unha tarifa xusta. Deuse un paso importante situando ese pagamento nas Deputacións Provinciais, mais é fundamental simplificar o proceso no sentido apuntado.

15. Estabelecer un acordo que garanta a participación de autoras/es literarias/os e xornalistas nunha porcentaxe xusta dos ingresos que as/os editoras/es de prensa perciban en concepto de copia privada da entidade de xestión colectiva dos dereitos correspondentes (CEDRO).

16. Acadar unha relación permanente e estruturada das entidades autorais co Instituto Cervantes e cos organismos difusores e promotores das distintas culturas e linguas peninsulares como o Institut Ramon Llull, Etxepare Euskal Institutua e o Consello da Cultura Galega, nos seus correspondentes ámbitos de competencia, co fin de participar na proposta de actividades no exterior e na presenza de escritoras/es, tradutoras/es e dramaturgas/os nos programas literarios dos centros das mencionadas entidades fóra do Estado.

17. Articular medidas eficaces contra a pirataría, garantindo a seguridade xurídica á comercialización da obra das autoras e autores en Internet e a axilización dos procedementos para salvagardar os dereitos de Propiedade Intelectual contemplados no artigo 158 da Lei.

18. Tratamento fiscal á venda de libros en dominio público. Estudo da creación dun gravame dunha porcentaxe a determinar sobre cada libro vendido ou emprestado cuxos dereitos xa formen parte do dominio público, co que crear un Fondo de Solidariedade para o colectivo de escritoras e escritores.

19. Creación, por parte do Goberno do Estado ou, no seu caso, do Parlamento, dunha Xurisdición da Propiedade Intelectual, co correspondente Xulgado Central, algo que por experiencia sabemos que é unha necesidade obxectiva, dadas as limitacións existentes no ámbito xurídico en todo o referido á propiedade intelectual.

20. Aplicar integramente, cos desenvolvementos regulamentarios correspondentes, a Lei de Ensinanzas Artísticas no que se refire á Escrita Creativa como unha nova disciplina (o mesmo rango de Ensinanza Artística Superior que hoxe teñen asignadas Música, Danza ou Deseño, entre outras), coa creación dos correspondentes centros públicos.

B. PARA MELLORAR A INDUSTRIA DO LIBRO E FAVORECER O LABOR PROFESIONAL DAS AUTORAS E AUTORES

1. Desenvolver políticas en favor da lectura e do libro no ámbito da Educación. É preciso incrementar o gasto educativo e as iniciativas de fomento da lectura no ámbito escolar, así como desenvolver unha política activa de potenciación das bibliotecas de aula.

2. Elaborar e pór en marcha unha nova Lei de Mecenado que sirva para facilitar o desenvolvemento e o investimento nas industrias culturais, adaptada ás novas realidades.

3. Colaborar coas administracións no desenvolvemento do PLAN DE FOMENTO DO LIBRO E A LECTURA para que poida afrontarse o futuro desta decisiva actividade con perspectiva de éxito. Necesidade de coordinar o plan estatal cos das Comunidades Autónomas e dos Concellos. As asociacións que forman parte da Conferencia comprométense a exixir nos seus ámbitos territoriais o deseño e a posta en marcha dese tipo de Plans.

4. Apoiar unha campaña estatal para prestixiar as librarías como puntos de referencia cultural. Unha campaña en que deberían implicarse a fondo as Comunidades Autónomas e os Concellos.

5. Dotar de orzamento suficiente as bibliotecas públicas e velar para que as compras das mesmas se fagan nas librarías de referencia.

6. Elaborar un Regulamento á Lei do Libro que desenvolva o procedemento sancionador para as vulneracións á Lei aludida.

7. Dotar con fondos suficientes unha liña de crédito ICO para librarías. A idea é que as librarías poidan modernizarse tecnolóxica e fisicamente. Elaborar, nese contexto, un Plan de apoio e promoción das librarías no conxunto do Estado e apoiar economicamente, nas Comunidades Autónomas, a aquelas librarías que fomentan, de xeito especial, ás autoras e autores das mesmas.

8. Consolidar e ampliar o Bono Cultural para a xente máis nova. É un obxectivo posíbel tal e como demostrou hai anos, nese sentido, o goberno vasco e tal e como se está evidenciando coa posta en marcha recentemente dun bono cultural xove para o conxunto do estado.

9. Harmonizar as medidas adoptadas polas distintas Comunidades Autónomas para apoiar a adquisición de libros de texto e material educativo no ensino obrigatorio para o conxunto das familias, especialmente para as máis desprotexidas.

10. Fomentar os procesos de dixitalización dos fondos bibliográficos e a creación de plataformas de distribución de contidos dixitais. O sistema estabelecido baixo a denominación e-Biblio é un exemplo a seguir.

11. Garantir o investimento continuado e crecente no desenvolvemento de todas as redes e sistemas informatizados de todo tipo de bibliotecas, cumprindo así coas obrigas legais nesa materia e mellorando a vida da cidadanía nunha sociedade máis inclusiva e informada e proporcionando mellores perspectivas de futuro.

12. Articular a presenza do colectivo de escritoras/es, a través das súas organizacións, como instancia de interlocución coas Administracións para a resolución dos problemas que afectan o desenvolvemento do seu labor.

13. Exixencia dun maior protagonismo dos medios de comunicación de carácter público (autonómico, estatal e local), comezando pola Corporación Radiotelevisión Española na promoción da cultura, especialmente do mundo do libro. Os medios públicos deben ser belixerantes neste terreo.

14. Incremento dos recursos destinados ás editoriais independentes para a edición de libros, a adquisición de novos títulos por parte da rede de bibliotecas públicas e por parte dos Centros Culturais, Cívicos e Universidades Populares dependentes dos distintos niveis da administración.

ASOCIACIÓNS QUE FORMAN PARTE DA CONFERENCIA E APOIAN A PLATAFORMA DE DEMANDAS

Asociación Colegial de Escritoras y Escritores de España (ACE), Asociación de Escritores de Euskadi – Euskadiko Idazleen Elkartea (AEE-EIE), Asociación Va-lenciana de Escritores y Críticos Literarios (CLAVE), Asociación de Escritores y Escritoras de Extremadura (AEEX), Asociación Aragonesa de Escritores (AAE), Asociación Colegial de Escritores de Cataluña (ACEC), Asociación de Escritores de Castilla La Mancha (AECLM), Asociación Navarra de Escritores/as – Nafar Idazleen Elkartea (ANE-NIE), Sociedad Cántabra de Escritores (SCE), Asocia-ción Cultural Canaria de Escritores/as (ACTA), Asociación de Escritores y Escri-toras de Asturias (AEA), Asociación Riojana de Escritores (ARE), Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG), Associació d’Escriptors en Llengua Catalana (AELC).

Manifesto da Plataforma de Crítica Literaria A Sega. Begoña Caamaño XIII Nosa Señora das Letras. 2026

Desde A Sega:

Das que miran cara atrás para mirar cara adiante

Mirar cara a atrás é desfacer o relato que os homes teceron sobre nosoutras e co que nos amortallan, é atopar novos significados, reconciliarnos coas nosas devanceiras, recoñecer as verdadeiras heroínas e protagonistas e sementar referentas. Isto supón desfacer o relato e é aí cando as mulleres que miramos cara a atrás podemos enxergar o noso arredor e o cara a adiante. Na literatura dos homes, a figura dos clásicos (sempre en masculino branco occidental cisheterocentrado), actúa como un dedo acusador que indica o que non debe tocarse. Atreverse a relatar con outros ollos desanímase como transgresión contra o sagrado patriarcado. Toda aquela muller que mire cara a atrás será castigada. Por iso, unha e outra vez, as autoras debemos facer fronte e fitar aos ollos os relatos creados nas diferentes culturas. Transgredir para chegar a outro lado. Desfacer os mitos dos heroes, as fazañas que se edificaron sobre os nosos corpos e mediante a nosa opresión. Remexer o pasado para remanecer nun novo presente, nun futuro diferente. É esta unha tarefa ben complexa e hai a quen as meigas e as deusas tocan para que dese esforzo emerxa non só unha relectura, senón tamén unha voz singular e única. Escritas que tecen devanceiras para converterse nas nosas fragas libertarias. Relatos que revisan conceptos da nación. Palabras que anovan a linguaxe ao fozar cunha pericia insólita nos lugares máis escolleitos do idioma. Novelas que refugan da superficialidade e buscan irmás cómplices nas súas profundidades. Mares, fragas, tecidos, rebeldías, amizade, sororidade e comunidades de mulleres. Todo isto e máis construíu coa súa escrita e coa súa vida a nosa señora das letras 2026: Begoña Caamaño.

A AELG solicita a reposición no seu lugar orixinal do monólito dedicado a Antón Avilés de Taramancos en Monforte de Lemos

Desde a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) facemos constar a nosa profunda preocupación pola situación do monólito dedicado ao escritor Antón Avilés de Taramancos en Monforte de Lemos, inaugurado en 2003, con motivo da celebración do Día das Letras Galegas nese ano.

Segundo informacións divulgadas publicamente, leva varios meses tirado nunha leira de propiedade do Concello de Monforte, próxima ás instalacións do punto limpo, onde fora trasladado desde a rúa a que dá nome o autor, por parte dunha empresa que realizou arranxos recentemente nas beirarrúas.

Tendo en conta a enorme relevancia intelectual, poética e persoal de Antón Avilés de Taramancos, quen ademais fora presidente da AELG entre 1986 e 1988, solicitamos que sexa reposto urxentemente este monólito no seu emprazamento orixinal, restituíndo así a súa xusta memoria e valoración como autor fundamental da nosa literatura.

Navegamos. Manifesto da AELG no 8M

Escribo dende un xénero excluído e dende unha lingua minorizada e asumo a responsabilidade que esa escolla conleva”, Begoña Caamaño

O Libro Branco da AELG, elaborado nesta década, conclúe que o perfil medio da persoa asociada é un home de máis de cincuenta anos con estudos universitarios. O que é o mesmo que dicir que ese é o perfil medio da persoa escritora. As autoras tan só representamos o 35% e temos un perfil claramente diferenciado: a nosa porcentaxe é maior nas xeracións máis novas, somos as que temos unha dedicación máis esporádica e estamos menos traducidas.

A dedicación esporádica e a incorporación serodia ás letras, analizada en décadas pasadas, están a sinalar unha realidade que atinxe especialmente ás escritoras, a falta dun tempo propio, motivada polo peso do doméstico e dos coidados que seguen a recaer fundamentalmente nas mulleres. En 1990, María Xosé Queizán escribía como a presión social á que nos vemos sometidas nos leva a elixir xéneros que non esixan unha dedicación temporal continuada. Tres décadas despois, esa realidade persiste.

Sermos menos traducidas evidencia outra realidade, a nosa menor presenza a todos os niveis, publicamos menos, a nosa obra está menos difundida e é menos recoñecida, de feito somos menos premiadas. Isto é o que din os datos numéricos que poden ser comprobados nos Informes de Literatura do CIRP ou na publicación A Muller na Cultura Galega (II) do Consello da Cultura.

E aínda poderiamos dicir que, por suposto, somos menos lidas. Cal foi o último libro que lestes dunha escritora? Cantos no último ano?

Eu tamén navegar”, Xohana Torres

Porén, malia bater contra este teito de cristal que é o mundo da produción literaria: publicación, difusión e recoñecemento, cómpre recoñecer que a incorporación das mulleres á literatura, especialmente cando achegan o punto de vista do seu xénero, enriqueceu o panorama literario das diferentes linguas da Terra.

“D’aquelas que cantan as pombas y as frores

Todos din que teñen alma de muller,

Pois eu que n’as canto, Vire d’a Paloma,

¡Ay! ¿de que’ a terei?”, Rosalía de Castro

Porque agora escribimos nosoutras, as fillas por fin alfabetizadas de innúmeras xeracións de mulleres traballadoras. Mulleres que loitaron cada día para que as súas descendentes puidésemos chegar á Universidade e acadar a independencia económica que as nosas avoas e nais soñaron para nós. Somos as netas e bisnetas das coetáneas de Clara Zetkin, Rosa Luxemburgo ou Simone de Beauvoir.

Nosoutras, as mortas de bala nas rúas polo racismo que persegue migrantes, as vítimas das guerras e dos femixenocidios para extinguir en nós un pobo enteiro.

A noite na cidade é escura, excepto polo brillo dos mísiles,

silenciosa, excepto polo son do bombardeo,

aterradora, excepto pola promesa tranquilizadora da oración,

negra, excepto pola luz dos mártires.” Heba Abu Nada (1)

Nosoutras, as vítimas desoutra guerra que devasta o noso fogar, asasinadas.

Soa.

Soas.

Soíñas.” Sesé Mateo

Nosoutras, as nenas maltratadas polo pai que vivimos neses fogares en que a violencia o impregna todo. Nosoutras aldraxadas.

Nosoutras, as mulleres tratadas como “bonecas, (porque) calquera parte da (nosa) anatomía é máis digna de loubanzas que o (noso) cerebro”, esa visión patriarcal que condiciona a recepción da nosa obra e a súa difusión, e que nos trata como “símbolo da posición social e reforzamento do prestixio”(2) do patriarcado institucional. Obxectos, sempre obxectos para adornar o espazo que non queren compartir.

Nosoutras, as que sufrimos todo tipo de violencias, desde a sexual á simbólica e padecemos cada día a violencia institucional que ás escritoras nos nega a realidade en que desenvolvemos a nosa creatividade, impoñéndonos a desigualdade dun mundo literario concibido desde o patriarcado, afastado da conciliación e dos coidados.

Os que negan â muller

intelixencia e talento,

a millor contestaceon

cicais que fose o disprecio.” Filomena Dato

O noso punto de vista ten que ser feminista, porque o feminismo nos visibiliza e reivindica. Porque o feminismo é unha ferramenta transversal que constrúe unha sociedade máis xusta, para todas as persoas, independentemente do xénero.

Sabemos que estas afirmacións non adoitan ser ben recibidas, sabemos que se menospreza a nosa obra cando non oculta a cor lilá dos vimbios cos que está trenzada, cando non fala de pombas e flores.

E sabemos que as nosas palabras-pedra poderán acadar a bóveda de cristal que nos frea, se rubimos polos libros de todas as penélopes que desoíron o oráculo e ousaron, ousan, navegar.

Pero se non me ves, es ti quen erra.”, Luísa Villalta

As escritoras, mulleres ao fin, coma as mulleres sufrimos o patriarcado e o sexismo e con preocupación observamos as reticencias e os pasos atrás de quen non entende que avanzarmos nosoutras é avanzarmos nós.

Neste 8 de marzo, tamén nós facemos un chamamento a participar de cantas mobilizacións ou actividades conmemoren a data levando por bandeira os versos de Rosalía, Filomena, Mª Victoria, Xela, Luísa, Begoña ou Xohana, e tantas, tantas outras.

(1) Poeta palestina asasinada durante un bombardeo israelí en Gaza.

(2) Frases de Begoña Caamaño.

Galiza, marzo de 2026.

Marta Dacosta.

O manifesto pode descargarse en formato .pdf nesta ligazón.

Manifesto Por unha Intelixencia Artificial Xenerativa Sustentábel

Desde hai anos formúlase a necesidade de realizar políticas acordes cos Obxectivos de Desenvolvemento Sustentábel que aborden, entre outros fins, o respecto aos dereitos humanos, entre os que se atopan os dereitos de autor.

Con todo, a aparición dos servizos dixitais ocultou esa necesidade, impulsando un auténtico espolio das nosas obras pola vía dos feitos consumados, dándolle acubillo legal ou utilizando os nosos dereitos como moeda de cambio diante doutros intereses económicos, o que intensificou o empobrecemento do traballo de escritores/as, tradutores/as e a deterioración do patrimonio cognitivo e cultural común.

Ese espolio ou expropiación forzosa dos nosos dereitos estase acelerando co desenvolvemento da intelixencia artificial xenerativa (IAX). Os desenvolvedores de IAX fixeron e fan o seu traballo baixo o principio de “todo vale”, o que non resulta sustentábel. Construír un software utilizando as nosas obras como materia prima e, despois, impornos un modelo de negocio para desfrutar desa nova infraestrutura, é inxusto e abusivo.

Ante a falta de respecto ao traballo de escritores/as e tradutores/as solicitamos que:

– Se protexan cunha decidida, transparente e transversal acción pública os bens esenciais para a vinculación da sociedade, entre os que se atopan as nosas obras e os valores sociais implícitos nas mesmas.

– Se estabelezan como único camiño para o desenvolvemento de software de IAX as obrigas de solicitar autorización, remunerar e dar información suficiente e detallada aos/ás creadores/as, de igual xeito que se estabelecen principios irrenunciábeis no desenvolvemento doutros produtos que afectan á cidadanía. Sen dereitos claramente estabelecidos e respectados, estes desaparecen.

– Non se acepte a promoción dun novo contrato social que “branquee” o uso non autorizado das nosas obras no desenvolvemento de software de IAX pola vía dos feitos. Para iso é indispensábel que as Administracións Públicas non implanten nin usen software de IAX que non fosen desenvoltos cun respecto pleno, non só aos nosos dereitos como autoras/es, senón tamén aos dereitos de privacidade de toda a cidadanía e con respecto ao medio ambiente.

As persoas que queiran poden asinar o manifesto aquí.

Crónica fotográfica do acto do Día de Rosalía de Castro 2026 en Pontevedra

Estas son algunhas das fotografías do acto en Pontevedra, na Fundación Manuel Moldes, do Día de Rosalía de Castro 2026, que tivo lugar o 23 de febreiro, ás 19:00 horas, en colaboración co Concello de Pontevedra. A crónica fotográfica completa pode verse aquí.

Crónica fotográfica do acto do Día de Rosalía de Castro 2026 na Coruña

Estas son algunhas das fotografías do acto na Coruña do Día de Rosalía de Castro 2026, que tivo lugar o 23 de febreiro, ás 17:00 horas, diante do Teatro Rosalía de Castro. O acto contou tamén con música do grupo de Cantos de Taberna da A. C. Alexandre Bóveda e coa actuación de Noite Bohemia. A crónica fotográfica completa pode verse aquí.