Entrevista 
a Xosé Cid Cabido e Manuel Xestoso no Faro de Vigo sobre Antón Reixa. Ghicho distinto, desde Xerais:
“(…) – Faro de Vigo (FdV): Se me permiten Vdes. a ironía, tan complicada de abordar resulta a figura de Antón Reixa que facían falta dous autores para escribir este libro?
– Manuel Xestoso (MX): Non é unha fórmula infrecuente.A idea do libro nace dunha serie de conversas ocasionais entre nós os dous, nas que descubrimos que tiñamos sobre Reixa e a súa actividade poética puntos de vista complementarios: o do crítico e o do escritor.
– Xosé Cid Cabido (XCC): Por outra banda, a inxente produción do Reixa en campos tan diversos como a poesía, a música, o teatro, a videocreación, o cine, a produción audiovisual… non só fan aconsellable a combinación de dúas perspectivas, senón que sería unha faena cargarlle todo ese traballo a unha soa persoa. (…)
– FdV: Afirman no Limiar que a definición de “polifacético” é rexeitada até polo propio Reixa. Despois de escribir o libro, como definirían xornalisticamente (é dicir, con poucas palabras) a Antón? Valería algo así como “un renacentista dos séculos XX/XXI”?
– MX: Reixa, en certa medida, reflicte unha contradición moi propia do noso tempo: a do artista que pretende manter a súa condición de intelectual vangardista ao tempo que procura conectar co mercado e a cultura popular. Se cadra, habería que definilo como un ghicho do Calvario que quere ser un poeta de masas. (…)”
Arquivo da categoría: Entrevistas
Parlamento das Letras: Yolanda Castaño
Entrevista 
de Armando Requeixo a Yolanda Castaño no seu blogue, Criticalia:
“(…) – Armando Requeixo (AR): ¿Que cres que lle falta aínda ás nosas letras e que lle sobra definitivamente?
– Yolanda Castaño (YC): Teño máis claro o que lles falta, aínda que pode que lles sobre un certo ensimesmamento (cunha leve inclinación endogámica) que en ocasións non as fai estar demasiado atentas ao que se está a facer fóra ou fai que case desprecen a proxección fóra, a promoción ou mesmo a tradución, aínda con afortunadas e moi numerosas excepcións. O que ao meu xuízo máis lle falta ás nosas letras é profesionalidade, talvez debera dicir profesionalismo, ou ambas as dúas unidas como caras dunha mesma moeda. E as dúas unidas a unha visión positiva das mesmas que non faga seguir vinculando a súa ausencia a unha postura ética máis honrosa. Ao meu ver, o voluntarismo e a militancia, no eido literario galego, deberían ser as xenerosas e loables actitudes dunha fase provisoria da nosa cultura (coma fase dun proceso que desaugase noutra situación cara á cal todos os axentes deberiamos pechar filas), pero nunca un estadio detido no tempo, á vez empantanado e ‘empantanante’, á vez protector e limitante, gregario e autocompracente, un tanto atávico. Compre especificar que esta carencia non a vexo máis acusada nos autores e autoras (dunha calidade que nada ten que envexar ás doutras latitudes veciñas) ca no resto de actantes do sistema literario. Con todo, observo carencias —alén de no mercado ou nas infraestruturas de produción— nas actitudes coas que os escritores e escritoras deberamos encarar a nosa autoría. Mais recoñezo que o sistema completo non facilita que os escritores/as galegos alimentemos a nosa produción de obras literarias como algo que vaia máis alá dun ‘hobby riquiño’. (…)
– AR: ¿Cal é a túa valoración do noso presente literario?
– YC: Existe unha calidade literaria moi sobresaínte, apoiada nun moi bo número de autores e autoras de enorme diversidade, ambición literaria, esixencia estilística, sentido de vangarda e compromiso coa literatura. Hai un nivel alto que podo estender mesmo ao lectorado. Mais todo isto choca cun mercado literario con moitas carencias, moitas eivas estruturais e outras fallas que en parte comentei na pregunta sétima. (…)”
Xosé Ramón Barreiro: “Murguía foi consciente de que un movemento elitista como o rexionalismo era incapaz de acadar a autonomía galega”
Entrevista 
a Xosé Ramón Barreiro en Praza:
“Non era Murguía un home sen contradicións. Pésimo estudante, peor administrador dos seus propios recursos económicos, ser irascible e mesiánico… Mais o seu non deixa de ser “o caso máis asombroso de fidelidade a un país”, segundo di Xosé Ramón Barreiro Fernández na súa obra Murguía, que acaba de publicar Galaxia. En case mil páxinas con fotografías ata agora inéditas, o historiador reconstrúe a biografía do que foi un dos pais do nacionalismo galego, deitando luz sobre os aspectos máis escuros arredor da súa vida. Mais afonda, sobre todo, no seu inesgotable proxecto de “rexeneración” de Galicia, que abrangue o seu traballo como escritor, xornalista e creador do rexionalismo. (…)
– Praza: A súa Historia de Galicia desafiou a interpretación esencialista de España do propio Estado liberal centralista. En realidade, esa contestación da historia oficial españolista, representada pola Real Academia de la Historia, aínda non rematou. En que medida a Historia de Galicia de Murguía pode servir aínda neste proceso?
– Xosé Ramón Barreiro: Mantén todo o seu valor non nos argumentos empregados senón nos obxectivos marcados que son dotar Galicia dunha vontade de ser propio. (…)”
Entrevista a Ramiro Vidal Alvarinho: “Sou filho do êxodo rural”
Entrevista 
a Ramiro Vidal Alvarinho en Diário Liberdade:
“(…) – Diário Liberdade: É usual que apareça o teu nome em diferentes atos políticos-sociais do país. Segue a ser a poesía esse arma carregada de futuro?
– Ramiro Vidal Alvarinho: A poesia no pensamento é fundamental, mesmo tenho refletido internamente sobre esta questom, e às vezes fago mençom na minha escrita a conclusons que tiro, a partir do meu, se quigeres, modesto entender, dessa reflexom interna. É freqüente as pessoas com umha consciência política clara, com um compromisso nacional e de classe claro, fazerem alarde do seu desprezo pola poesia como meio de expressom, e eu acho que há que distinguir; umha cousa é estar disconforme com a presença que se concede aos poetas em determinados atos de massas e outra cousa é desprezar a poesia. Na filosofia, há poesia, com certeza; desde o Tao até Niestzche, passando polos filósofos da Grécia clássica. Na religiom, indubitavelmente, e nom há mais que dar umha vista de olhos ao al-Corám ou à bíblia. E na política, claro. Que líderes revolucionários como Agostinho Neto, Amílcar Cabral, o Che Guevara ou Ho chi min cultivassem a poesia nom é um acaso. E no Livro Vermelho de Mao, nom há poesia? Isto para nom falarmos da influência literária e estética do que para mim é o paradigma do poeta revolucionário galego: Curros Enríquez. Na cultura moderna, a poesia tem umha presença inegável, desde os cantores de intervençom que musicárom poetas de todos os tempos, até a cultura pop e rock. No niilismo do punk, na épica do heavy metal, no culto ao indivíduo e à liberdade do rock and roll nom há poesia? (…)”
Alberto Lema: “Aposto nas novelas pola vía da esaxeración á hora de propoñer unha solución política abertamente revolucionaria”
Entrevista 
a Alberto Lema en Praza:
“(…) – Praza (P): En Da Máquina morren os nove homes máis ricos do mundo. En Unha puta percorre Europa morrían os homes prostituidores. Os dous libros son como un xeito de contestación, cargada de retranca, á opresión da clase traballadora (que no caso de Unha puta percorre Europa é tamén opresión patriarcal). Definirías así estas dúas novelas?
– Alberto Lema (AL): Si, nestas novelas apóstase pola vía da esaxeración á hora de amosar a relación entre as clases, así como tamén á hora de propoñer unha solución política abertamente revolucionaria. Un pouco na liña histórica de A modesta proposición de Swift, que botaba man tamén da esaxeración á hora de formular unha solución política ao problema da fame en Irlanda, por citar un caso memorable. (…)
– P: Non son, tampouco, personaxes planos. Non hai o mundo de bos e malos. En Unha puta percorre Europa unha das asasinas ten dúbidas, outra muller ponse ao servizo do goberno na súa campaña falseadora da realidade… En Da Máquina os soldados están nada menos que namorados da máquina xusticieira, e dalgún xeito son enganados por ela. Hai tamén contrastes entre os personaxes: o realismo de Estevo contra a ilusión utópica de Sabela, que despois parecen dar a volta… Como concibiches eses contrastes entre os principais personaxes?
– AL: Os personaxes están baseados en xente que coñecín, xente que me gustaría coñecer e xente que me gustaría que existise. Non sigo un patrón á hora de construílos e para min segue a ser un misterio o proceso polo que os críticos catalogan un personaxe como redondo ou plano. Deberían facer públicos un día os seus baremos para que así poidamos ter algún xeito de achanzar un pouco os nosos personaxes, ou de darlles uns quiliños máis de vida interior, segundo o caso. (…)”
Aid rapea a Rosalía
“Na 
Feira do Libro de Vigo presentouse o día 3 o disco-libro de Aid, Rapoemas, un traballo sorprendente na que a voz máis coñecida do rap galego canta poemas de Rosalía, Curros ou Manuel Antonio. Poemas, escritos algúns no século XIX, que volven aos ritmos actuais e urbanos do rap a través desta singular iniciativa que pode achegar á xente máis nova outra forma de ver a nosa historia literaria. De todos os poemas escollidos, Aid, nome artístico de Aida Alonso Iglesias, foi en Rosalía onde atopou a materia máis acaída para o rap. “Os seus poemas teñen un ritmo marcado, os versos saen moi libres e adáptanse con facilidade á música” sinala Aid que, se pode escoller un deles queda, sen ningunha dúbida coa forza e a enerxía de A xustiza pola man. Tamén responde á filosofía rapeira o A emigración de Manuel Antonio que, ao seu ver, “está moi no día, moi aplicábel ao momento que vivimos, cando hai moita xente marchando de novo do país”. (…) “Nese sentido o traballo pode ser positivo, facer que a xente que se achega ao rap mire con outros ollos aos poetas e a xente que le poesía galega vexa doutra maneira o mundo do rap, co que tamén hai prexuizos”. (…)” Vía Sermos Galiza.
Fina Casalderrey: “A maioría dos emigrantes non volveron ricos, e algúns non volveron nunca”
Entrevista 
a Fina Casalderrey en Dioivo:
“(…) – Dioivo (D): Como comeza o proxecto de O neno can?
– Fina Casalderrey (FC): É unha proposta de UNICEF. Galaxia pensou en min, eu aceptei e pensei en Francisco Castro para escribir o libro comigo, e el tamén aceptou encantado… Non estabamos afeitos a traballar a catro mans, e a experiencia estivo ben. Calquera que coñeza os nosos libros verá que estamos os dous… Foi como aquilo que se di na escola dos vasos comunicantes. Unha vez un botaba máis no vaso máis groso e a outra no máis fino, e outras veces era ao revés. Os correos corrían a cen, cada un coas súas suxestións… Non se pode dicir que tal historia é miña e tal historia é del. Son todas dos dous. E o que as une é a presenza dun can en todas. (…)
– D: Podemos falar xa, se queres, de Dúas Letras…
– FC: Levamos xa cinco premios. A película está en galego, subtitulada en castelán. Non a pasamos a máis idiomas porque perdería intensidade, que é o que máis lle está a gustar á xente. O galego que usamos é o dos 50, sen nembargantes nin naqueles intres. O galego do pobo, o que usou Rosalía de Castro. E falamos de emigración, de diglosia, de soidade, de viúvas de vivos e de mortos… Os créditos pasan moi rápido, porque eramos un equipo de só seis persoas. (…)
– D: E cales son os libros teus dos que te sentes máis orgullosa?
– FC: Pois non sei, pero se alguén non coñecese os meus libros poderíalle dicir que lese Ás de mosca para Anxo, O estanque dos parrulos pobres, A pomba e o degolado, Quen me quere adoptar?, Xela volveuse vampira!, Ola, estúpido monstro peludo!… Hai moitos anos que non me presento a premios, xa desde o Premio Nacional. Por iso os que recibo son se cadra máis bonitos, porque non me presentei. E fun escollida candidata dúas veces, unha por literatura en galego e outro por literatura en castelán, ao premio Astrid Lindgren Memorial, que é un dos máis importantes do mundo, como o Andersen.”
Elena Gallego: “Dragal es perfectamente adaptable al cine”
Entrevista 
a Elena Gallego en Faro de Vigo:
“(…) – Faro de Vigo (FdV): Dragal se basa en la mitología y leyendas gallegas. ¿Ha tenido que documentarte mucho?, ¿Cómo ha sido ese proceso?
– Elena Gallego (EG): Cuando empecé a escribir esta historia, empiezo a encontrarme con que en Galicia hay dragones, hay tradiciones, hay cosas que incluso yo misma desconocía. Esto me obligó a documentarme sobre temas de magia, alquimia, tradiciones gallegas… En la propia historia de Galicia hay momentos importantes vinculados al dragón, como el traslado del apóstol Santiago a Compostela, esa leyenda que viene en el Códice Calixtino, recoge que la reina Lupa les cedió un terreno, donde vio un dragón, para enterrar al apóstol donde está hoy.
– FdV: ¿Qué hay de usted en sus libros?
– EG: En todos los libros hay algo de los autores. En Dragal hay muchas cosas de mí. Lo que intenté proyectar es lo que quería que mi hijo aprendiese, que en Galicia hay algo más y que nuestra cultura vale tanto o más que las otras, que no desmerece de las otras, que nuestros dragones no desmerecen de cualquier dragón del mundo. Tenemos la mejor tradición del mundo pero, a veces, la desconocemos porque le damos la espalda.
– FdV: Como mujer, ¿considera que la literatura sigue siendo un mundo de hombres a pesar de que las mujeres somos las que más leemos?
– EG: Intento compaginar una vida laboral, una vida como escritora, y una vida familiar. En el mundo de la literatura echo de menos que escriban más mujeres porque escribiríamos las historias de otra manera.”
Xosé Ramón Barreiro: “A idea de Galicia é moi anterior á Idade Media; diso xa se decataron os romanos”
“A 
frase é o titular escolleito por Lourdes Varela para ilustrar a conversa que publicou, no Faro da Cultura, co historiador Xosé Ramón Barreiro, a quen entrevista co gallo da publicación do seu Murguía. Na parola, Barreiro explica as bases racionais do nacionalismo de Manuel Murguía, así como do devir histórico do noso país. Podes descargar a entrevista completa, en formato PDF aquí.” Vía Galaxia.
Parlamento das Letras: Xesús Constela
Entrevista 
de Armando Requeixo a Xesús Constela no seu blogue, Criticalia:
“(…) – Armando Requeixo: ¿Que cres que lle falta aínda ás nosas letras e que lle sobra definitivamente?
– Xesús Constela: Téñoo clarísimo. Non paro de darlle voltas a este tema. Ás nosas letras fáltalles a creación dunha boa industria literaria. E non falo só de editores e editoriais. Falo de axencias. Falo de promoción tanto interior (practicamente inexistente) coma exterior (menor hoxendía cá do viño albariño ou os mexillóns). Fáltalles un bo recoñecemento institucional. Falta un bo premio nacional de literatura dotado cunha boa cantidade de cartos para aqueles que dedicaron a súa vida enteira á escrita no noso idioma (e véñenme á cabeza moitos nomes). Falta posibilidade de profesionalización por parte dos/as escritores/as. Os libros galegos están escritos no tempo de lecer dos seus autores. A profesionalidade do autor é unha entelequia imposíbel de acadar no noso sistema literario e, aínda así, creamos unha escrita de inmensa calidade. Xa lles gustaría a moitos países ter autores/as da categoría dos que abundan por estes lares! Cunha boa promoción internacional seriamos a envexa de medio mundo. E non teño ningunha dúbida ao respecto. Ningunha.
Ás veces é moi desalentador ver o panorama promocional/ industrial/ institucional no que se move a nosa literatura. Cando un entra na meirande parte das librarías case ten que mergullar (sen tubo nin gafas nin bombona, chámase apnea?) para atopar o lugar onde está agachada a literatura en galego, se é que a hai! A literatura galega nos xornais de meirande tirada aparece, se é o caso, cara ao final, no lugar que deixan libre os obituarios (máis mortos igual a menos libros). Iso son as páxinas de cultura. Para a prensa do país é máis importante o nacemento dun xato de cinco patas que a edición dunha novela de gran calidade literaria. Os programas de libros na radio ou na televisión, os moi poucos que hai nun país con gran tradición literaria, divúlganse a horas intempestivas cunha audiencia potencial de somnámbulos varios e zapeadores desesperados. E aínda así creamos obras de calidade! Á literatura galega non lle sobra nadiña de nada. Fáltalle unha inmensa morea de cousas realmente necesarias. (…)”
