Lugo: edición nº 30 da revista oral O pazo das musas

O xoves 27 de setembro, a partir das 20:00 horas, no Refectorio do Museo Provincial de Lugo, terá lugar unha nova edición, a número 30, da Revista oral O pazo das musas, de periodicidade trimestral, editada polo Museo Provincial de Lugo (Rede Museística da Deputación de Lugo), coordinado por Antonio Reigosa, e que estará dedicado ao Barroco, termo (do francés baroque) que dá nome ao movemento cultural e estilo artístico que se desenvolveu desde o século XVII ata mediados do XVIII na arquitectura, pintura, música, literatura … e outras moitas disciplinas. O sumario é o seguinte:

Portada musical. Sonata nona per due soprani e fagotto (D. Castello), por Il Combattimento (Músicas e instrumentos do barroco) (5 minutos).
A pegada do barroco na cidade de Lugo. Lugo barroco, por Fernando Arribas (10 minutos).
Música. La Bataglia (F. Biber), por Il Combattimento (Músicas e instrumentos do barroco) (5 minutos).
Letras do barroco (I). Fermoso Tejo meu e Vilancete (textos de Francisco Rodrigues Lobo), por Isidro Novo (5 minutos).
Música. Les voix humaines (M. Marais), por Il Combattimento (Músicas e instrumentos do barroco) (5 minutos).
A memoria do barroco no Museo Provincial de Lugo. Obra do barroco no Museo Provincial de Lugo, por María Quiroga (10 minutos).
Música. Concerto in La minore per fagotto (A. Vivaldi), por Il Combattimento (Músicas e instrumentos do barroco) (5 minutos).
Letras do barroco (II). En dia de cinza, sobre as palabras -quia pulvis es e Antes da confissậo (textos de Francisco M. de Melo), por Isidro Novo (5 minutos).
Música. Suitte en Mi menor (J. Hotteterre) (Le Romain), por Il Combattimento (Músicas e instrumentos do barroco) (5 minutos).
Letras do barroco (e III). Coloquio en 1201 coplas galegas (selección) (texto Fr. Martin Sarmiento), por Isidro Novo (5 minutos).
Música. Música acuática (G. F. Haendel), por Il Combattimento (Músicas e instrumentos do barroco) (15 minutos).
Opinión. Intervención do público (5 minutos).
Epílogo. Por Encarna Lago, xerente da Rede Museística (3 mnutos).
Contraportada musical. Taffelmusik (G. P. Telemann), por Il Combattimento (Músicas e instrumentos do barroco) (5 minutos).

Lugo: V Xornadas de Literatura de Tradición Oral: Os mouros e as mouras: máxicos enigmáticos da mitoloxía popular, o 19 e 20 de outubro

As V Xornadas de Literatura de Tradición Oral, baixo o lema Os mouros e as mouras: máxicos enigmáticos da mitoloxía popular, organizadas pola Sección de Literatura de Tradición Oral da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega co patrocinio da Área de Cultura da Deputación de Lugo e a colaboración da Asociación Socio-Pedagóxica Galega, terán lugar o venres 19 e sábado 20 de outubro no Salón de actos da Deputación de Lugo (Rúa San Marcos, 8).
Coordinadas por Antonio Reigosa e Isidro Novo, teñen como obxectivo revisar os avances que as novas investigacións foron achegando sobre este amplo tema.

Obxectivos previstos:
•Identificar os seres míticos mouras e mouros como expresión simbólica singular da cultura popular galega e doutras culturas populares.
•Identificar o pouso destes seres míticos na toponimia, orografía, nos xacementos de interese arqueolóxico e, en xeral, na memoria cultural colectiva.
•Analizar o vencello da nosa mitoloxía popular coa nosa historia, nomeadamente os relatos de mouras e mouros coas manifestacións culturais das épocas prerromana e romana.
•Compresión do poder da narración oral como sistema básico e imprescindible de comunicación cultural.
•Capacitar o profesorado para comprender e transmitir os valores da nosa cultura e da nosa mitoloxía popular, así como a súa potencialidade para a educación en valores e a integración do alumnado procedente doutras culturas.

Metodoloxía que se vai empregar:
•Análise temática e simbólica das lendas de mouras e mouros: claves para a súa interpretación.
•Estudo dos tipos e subtipos destes relatos.
•Análise da función destes relatos de mouros e mouras na sociedade actual rural e urbana.
•Incentivar o traballo de campo: metodoloxías a empregar para a recompilación, arquivo e divulgación destas narracións transmitidas oralmente.

Hai dous modos de inscribirse, ambos gratuítos:
1. No caso de facer parte do profesorado do ensino non universitario e futuros/as ensinantes do ensino non universitario. Está solicitada a homologación ante a Consellaría de Educación por 10 horas, e a matrícula, que seguirá o criterio de orde de inscrición, é preferente para Socios/as da AELG e da AS-PG. A matrícula farase desde hoxe até o 16 de outubro de 2012 a través desta web.
Para as persoas que nunca traballaran como docentes en centros públicos ou concertados da Consellería de Educación resérvanse 25 prazas.
2. Para o resto das persoas a entrada é libre, e poderán solicitar antes do día 16 de outubro en oficina@aelg.org a emisión por parte da AELG dun certificado de asistencia.

PROGRAMA

19 de outubro, venres
17:00 h.- Acto de inauguración.
17:15 h.- Conferencia: Mouros e mouras. Na procura de nós mesmos, por Rafael Quintía.
18:30 h.- Conferencia: Mouros históricos e mouros míticos: dualidades e complementariedades, por Alexandre Parafita.
De 20:00 a 21:00 h.- Mesa redonda: Imaxinarios compartidos, historias separadas. Con Rafael Quintía e Alexandre Parafita. Modera: Antonio Reigosa.

20 de outubro, sábado
10:00 h.- Conferencia: Mouras e mulleres: as imaxes femininas na mitoloxía popular galega, por Mar Llinares.
11:30 h.- Conferencia: Os mouros e os seus tesouros no imaxinario popular asturiano, por Jesús Suárez López.
De 13:00 a 14:00 h.- Mesa redonda: Mito e realidade: sexo e poder na cultura popular, con Mar Llinares e Jesús Suárez López. Modera: Isidro Novo.
De 16:30 a 18:30 h.- Seminario de conclusións.
Unha sesión práctica na que mediante o diálogo, a intervención e participación de relatores/as, asistentes e organizadores se poñen en común os coñecementos adquiridos sobre o tema. Atenderanse aspectos como a didáctica e a investigación, así como a narración de lendas relacionadas con mouros e mouras.

Moitas e moitos, sobre todo quen ten algún vencello coa Galicia rural, se preguntan desde ben pequenos quen eran esas mouras e eses mouros dos que tanto nos falaban os vellos.
Definición. A moura, dicíannos, fía, asolla o ouro que posúe, lava, tende, pode ser vella e xigante, aínda que case sempre é nova e boa moza. Está encantada e encanta, pois ofrece amor e riqueza a aquel que ouse desencantala. O mouro é o construtor, ou iso se di, de case todo o que nos deixou o pasado: castros, mámoas, petróglifos, castelos, túneles…, vive so a terra que nós pisamos, ten moito ouro e pode agasallar con el ao afortunado que se cruce no seu camiño.
A toponimia. En Galicia existen infinidade de topónimos relacionados con penedos, fontes, pozos, pontes, outeiros e, en xeral, case todos aqueles lugares con pegadas dos nosos devanceiros… que ‘deberon’ pertencer a algún mouro ou a algunha moura.
Hipóteses. Quen veñen sendo esas mouras e eses mouros? Serán as pegadas que se agochan na memoria colectiva de antiquísimas deidades? Serán os espíritos dos nosos devanceiros mortos? Serán un paradigma de nós mesmos, un retrato do ideal que anceiamos e non damos acadado? E por que lle chamamos mouras e mouros se quen os viu os describe coa figura dun humano, aínda que máis feita, de pel branca e beleza delicada? Os mouros e as mouras non son coma nós, son seres míticos, máxicos e enigmáticos, pertencentes a unha realidade, ou dimensión, diferente á nosa, dos que sempre falamos cunha mestura de medo e respecto, a medio camiño entre a incredulidade e a esperanza na súa verdadeira existencia. Os múltiples traballos de recompilación realizados ata o de agora por diferentes investigadores en épocas distantes achégannos retratos bastante precisos sobre onde moran, que fan ou que comen, como visten, como van e veñen, gustos, afeccións, habilidades, que artes e maxias dominan -e tamén os males que os afectan, as penas que os deprimen-. Reflíctese neles todo o humano, pero non son humanos, así que nos seguimos preguntando, quen veñen sendo esas mouras e eses mouros? Sempre que un mouro ou unha moura tratan algo con un humano, aparecen dúas condicións que para eles son innegociables: hai que gardar o segredo e hai que cumprir o acordado. Mais o humano, ou sexa nós, cada un de nós, endexamais somos quen de cumprir ese mandado. Será por iso, polo que non acabamos de entender en realidade quen son eses mouros e esas mouras? Só os poñentes que interveñen nestas V Xornadas de Literatura Oral, todos eles/as especialistas recoñecidos tanto en Galicia, como en Portugal e Asturias, son quen de darnos as respostas precisas. Só eles son quen de desvelarnos o misterio que envolve a figura destes máxicos enigmáticos que chamamos mouros e mouras.

Santiago: Congreso do Bicentenario de Francisco Añón, os 4 e 5 de outubro

O xoves 4 e o venres 5 de outubro, na Cidade da Cultura de Santiago, terá lugar o Congreso do Bicentenario de Francisco Añón, coordinado por Xoán Mariño. O programa previsto é o seguinte:

Xoves, 4 de outubro
16:00 h. Inauguración do congreso.
16:30 h. Intervención de Ramón Villares: A xeración de 1846.
17:15 h. Inauguración da exposición Añón, precursor do Rexurdimento.
18:00 h. Proxección do documental Añón na memoria, de Juan Silva e Óscar Sendón.
19:15 h. Intervención de Gonzalo Navaza: Consideracións sobre a poesía de Añón.
20:00 h. Presentación do libro Poesías galegas de Francisco Añón. Con Xosé Luís Méndez Ferrín.

Venres, 5 de outubro
10:00 h. Roteiro literario pola Compostela do Poeta Añón: Alameda, San Clemente, edificios da Universidade, San Martiño Pinario, Facultade de Historia…
12:00 h. Intervención de Pilar Sampedro: Valor e valores da poesía de Añón.
12:45 h. Intervención de Manuel García Sendón: Añón: creador do programa literario do Rexurdimento.
16:30 h. Intervención de Rosario Álvarez: O Poeta Añón na forxa do galego literario.
17:15 h. Intervención de Xesús Alonso Montero: Añón na literatura galega do Prerrexurdimento.
19:15 h. Presentación do libro Vida e obra de Francisco Añón. Por Ramón Blanco, autor do mesmo, e Víctor Freixanes, editor.
20:00 h. Coloquio.
20:30 h. Clausura.

Desde Certo.

Un curso revela traducións inéditas de Carlos Casares

Desde Cultura Galega:
““Lembro unha noite sentados diante da porta de Brandemburgo ás catro da mañá, na que Carlos estaba a planificar os cambios da Revista Grial e o proxecto dunha gran biblioteca de clásicos entre Xerais, que eu dirixía daquela, e Galaxia, que nunca se chegou a facer”. Esta anécdota do editor Víctor Freixanes sobre Carlos Casares resume parte das características deste poliédrico escritor clave no sistema cultural galego. Agora, un curso redimensiona o seu legado cando se cumpren dez anos do seu pasamento e ofrece novidades sobre a súa produción literaria. “Era un home tranquilo, programaba as cousas que logo se facían cos seus tempos” incide Freixanes, intelectual e amigo persoal do escritor. Ata tal punto deixaba que as cousas tiveran o seu ritmo, que Iolanda Galanes, investigadora do grupo Bitraga da Universidade de Vigo, revisando os seus arquivos persoais atopou dúas traducións ao francés de Ilustrísima. “Son claramente dúas autotraducións feitas en diferentes momentos, con cambios e variantes que podemos datar por referenciar persoais manuscritas” explica Galanes que estuda o fenómeno de Casares dentro dun proxecto de investigación que analiza os fluxos de tradución (as obras galegas que se traducen a outras linguas e o fenómeno contrario, as obras que se traducen ao galego). No fondo é a continuación do “catálogo que Casares iniciou como presidente do Consello da Cultura Galega” insiste Galanes sobre un proxecto que presentarán a final de mes e do que avanza unha cifra. “A tradución supón os 35% dos fluxos de edición que existen no noso país e convértese nunha realidade asentada”. Casares é unha parte importante do papel que a tradución xoga no sistema literario galego tal e como revelaron diferentes personalidades presentes neste encontro organizado pola Universidade Internacional Menéndez Pelayo e celebrado na biblioteca do Consello da Cultura Galega. (…)”

Gales: participación de María Reimóndez en dous congresos

Esta semana María Reimóndez participará nunha das conferencias plenarias do congreso internacional Tradución e culturas sen estado: perspectivas desde Gales, que se celebra o 10 e o 11 de setembro na Universidade de Bangor (Gales). A súa conferencia leva o título de: Challenging Peripheries, Minorities and Centres in Translation. Theory and Practice (Unha ollada crítica ás periferias, minorías e centros na práctica e teoría da tradución). Por outra banda, o 14 de setembro, dentro do X Congreso da Asociación Internacional de Estudos Galegos, María Reimóndez participará coa conferencia Silencios que non son: o continuum lesbiano nas narradoras galegas.

A Coruña: conferencia Moçambique, umha cultura e literatura para descobrir, por Adelino Timóteo

A terza feira 11 de setembro, ás 19:30 horas, na Fundación Nova Galicia Banco (Cantón Grande) da Coruña, terá lugar unha conferencia de Adelino Timóteo co título Moçambique, umha cultura e literatura para descobrir, dentro do ciclo A lusofonia e Nós da A. C. O Facho.

Lugo: Xornadas de Erotismo na Arte, do 20 ao 28 de setembro

Do xoves 20 ao venres 28 de setembro, na Sala Multiusos do Museo Provincial de Lugo, baixo a organización da Rede Museística Provincial, desenvolveranse as Xornadas de Erotismo na Arte, que forman parte das actividades complementarias da exposición Arte para gozar. Sensualidade e erotismo nos museo da Rede Museística da Deputación de Lugo, aberta ao público na Sala de Exposicións do Museo Provincial desde o 12 de xullo ata o 30 de setembro de 2012. Os coordinadores son Fernando Arribas e Antonio Reigosa.
Dentro do programa, que pode ser consultado integramente aquí, destacamos as seguintes actividades:

Xoves, 20 de setembro
18:10 h. O cine erótico e pornográfico en Lugo, por Fernando Arribas Arias.
19:30 h. A filla que aleita ao seu pai: Piedade filial ou erotismo incestuoso?, por Antonio Reigosa.
20:15 h. Tertulia e debate coa participación dos ponentes e do público asistente.
Venres, 21 de setembro
18:00 h. Contos colorados. O erotismo na literatura popular, por Xosé Miranda.
19:00 h. Sensualidade e erotismo na arte europea, por Covadonga López de Prado Nistal.
20:00 h. Tertulia e debate entre os ponentes e o público asistente.
Mércores, 26 de setembro
18:00 h. Ti contabas as estrelas / eu as areas do chao: Erotismo e poder na poesía galega de tradición oral, por Olga Novo.
19:00 h. O febril revoar das amavías. Lecturas de sexo e desexo, por Isidro Novo.
20:00 h. Tertulia e debate coa participación dos ponentes e do público asistente.

Diploma de asistencia. As persoas isncritas cuxa asistencia non sexa inferior ao 80% das horas impartidas recibirán un diploma acreditativo de 20 horas lectivas.
Inscricións. As inscricións, que son gratuítas, realizaranse exclusivamente a través deste formulario: >>Formulario de inscrición
Máis información aquí.

Cardiff, Gales: X Congreso da Asociación Internacional de Estudos Galegos (AIEG), do 12 ao 14 de setembro

“A Universidade de Cardiff, en Gales, acollerá do 12 ao 14 de setembro o X Congreso da Asociación Internacional de Estudos Galegos (AIEG) baixo o título Galiza alén do Arco Atlántico. Unha visión multidisciplinar dos estudos galegos. Participarán ao redor de 125 relatores, tanto galegos como tamén expertos doutros países que centran as súas investigacións en Galicia. Aproveitando o marco da capital galesa de Caerdydd (Cardiff, no seu nome en inglés), este X Congreso busca servir de plataforma desde a que contribuír a desenvolver unhas liñas de diálogo tematicamente transversais e interdisciplinarias sobre Galiza no contexto do Arco Atlántico, mais tamén facéndose extensíbeis a outros ámbitos periféricos e de minorías, e ao marco global en xeral.
– 1) Formulario de matrícula e información sobre prazos e prezos de inscrición:
Descarga aquí o formulario de matrícula no X Congreso da AIEG, que debedes enviar tesoureriaaieg@gmail.com. Nese documento xa atoparás toda a información sobre os distintos prazos e prezos de matrícula. Lembra que se queres facerte socia/o, podes descargar o formulario de Alta da web da AIEG e seguir as instrucións que se indican en: http://estudosgalegos.org/asociate.php
– 2) Programa provisional:
Descarga aquí a versión máis actualizada do programa do congreso (6 de xullo 2012), con información sobre a estruturación en bloques de sesións paralelas de relatorio, conferencias plenarias, actividades musicais, cea do congreso, e celebración da asemblea trianual da AIEG. Nuns días faremos pública a información sobre as sesións paralelas (relatorios e paneis). Xa está dispoñíbel o programa do Obradoiro de Estudos Rosalianos que se desenvolverá os días xoves 13 e venres 14 de setembro. Está prevista a participación, entre outras persoas, de Carlos Callón, Carlos Caetano Biscaínho, Laura Tato, Carme Fernández Pérez Sanjulián, Francisco Salinas, Luís Martínez-Risco, María Xesús Nogueira, María Liñeira, Carmen Mejía Ruiz, Olivia Rodríguez, Chus Pato, Aurora Marco, Anxo Angueira, Marga Romero, Kathleen March, María Xesús Lama, María do Cebreiro, María Reimóndez, Eva Moreda e Helena González Fernández.
– 3) Lugar de celebración do Congreso. O principal lugar do congreso é a Cardiff Business School, Cardiff University. Consulta aquí o mapa do campus universitario “Cathays Park Campus” da Cardiff Univerity/Prifysgol Caerdydd – http://www.cardiff.ac.uk/locations/maps/index.html.”