Desde Nós Diario:
“A través da Fundación María Reimóndez, a autora lucense lanzou este ano I Premio María José Meilán de Dinamización de Clubs de lectura da cidade de Lugo, que nace en 2026 co obxectivo de incentivar iniciativas de dinamización dos clubs de lectura da cidade. O Club de lectura cidade de Lugo resultou gañador cunha proposta ao redor d’A casa do amo (Pol·len Edicions 2025), o último ensaio de Reimóndez.
O club gañador argumentou que a “elección desta obra responde á convicción de que resulta necesario promover espazos de reflexión crítica que nos permitan revisar as actitudes, prexuízos e dinámicas de carácter racista e colonial que, de forma consciente ou inconsciente, continúan presentes na nosa sociedade”. A proposta inclúe faladoiros, proxeccións documentais e lecturas específicas para o curso 2026-2027.
Ao xurado do premio estivo integrado pola escritora, activista e directora do Salón do libro infantil e xuvenil de Pontevedra Eva Mejuto; a escritora, docente e crítica literaria Susana Sanches Arins e a docente, integrante da Sega e padroeira da Fundación María Reimóndez, Montse Paz.
O acto de entrega do premio, no que participarán María Reimóndez e a artista Luz Darriba, realizarase o vindeiro sábado 5 ás 12 horas no espazo Arte e Parte e está aberto ao público.”
Arquivos da etiqueta: Nós Diario
Xosé Ballesteros, cofundador de Kalandraka, homenaxeado en LIBER 2026 pola súa traxectoria editorial
Desde Nós Diario:
“A Xunta Directiva da Federación de Gremios de Editores de España (FGEE) decidiu que LIBER 2026 homenaxee o galego Xosé Ballesteros Rey, cofundador e director xeral de Kalandraka Editora, polo seu percorrido profesional e pola súa contribución ao sector editorial. A federación salienta especialmente o seu traballo no ámbito da literatura infantil e xuvenil, así como o seu compromiso coa edición de calidade, a creación literaria, a tradución e a promoción da lectura.
A homenaxe terá lugar o 30 de setembro no Museu Nacional d’Art de Catalunya (MNAC), en Barcelona, durante a Gala LIBER. O acto forma parte da programación da 44ª Feira Internacional do Libro, LIBER 2026, que se desenvolverá do 29 de setembro ao 1 de outubro.
Xosé Ballesteros Rey é editor, escritor, tradutor e especialista en literatura infantil e xuvenil. Cofundador de Kalandraka Editora en 1998, exerce desde entón como director xeral da editorial, que recibiu en 2012 o Premio Nacional ao Mellor Labor Editorial. Ao longo da súa traxectoria desenvolveu un catálogo centrado na edición de calidade e na difusión da literatura para públicos de todas as idades. Tamén dirixe os selos Cuatro Lunas e Faktoría K de Libros, integrados na estrutura de Kalandraka, cuxo catálogo supera os 800 títulos. Algúns destes libros recibiron recoñecementos tanto no Estado como a nivel internacional.
Como autor, publicou obras como Talego, gañadora do Premio Manuel García Barros de Novela en 1993. Na literatura infantil destacan títulos como O coelliño branco, Tío Lobo e Imaxina Animais, traducidos e publicados en diferentes países. A súa actividade tamén está ligada á tradución. Entre outros traballos, editou numerosos libros para a infancia e, no ámbito da literatura para adultos, unha antoloxía poética de Fernando Pessoa que recibiu en 2015 o terceiro Premio Nacional ao Mellor Libro Editado.
Ballesteros mantivo ademais unha ampla actividade institucional en representación do sector editorial. Foi presidente da Asociación Galega de Editoras entre 2016 e 2020 e vogal da Xunta Directiva da FGEE entre 2018 e 2021. Así mesmo, formou parte do xurado do Premio Princesa de Asturias das Letras en varias edicións. Con esta homenaxe, LIBER 2026 pon en valor unha traxectoria estreitamente vinculada á edición, á creación literaria e á difusión da lectura, especialmente entre o público infantil e xuvenil.”
Montserrat Varela faise co Premio Avelina Valladares de poesía
Desde Nós Diario:
“O xurado do Premio de Poesía Avelina Valladares deu a coñecer esta segunda feira a obra gañadora da súa trixésima edición, certame que celebra trinta anos honrando a memoria da “Cantora da Ulla”. O galardón recaeu na escritora M.ª Montserrat Varela Vázquez polo seu poemario Consciencia da impermanencia, peza que concorreu co lema Fendas na brétema e impúxose entre as 25 propostas presentadas.
O xurado estivo integrado polos vogais Xoán Carlos García Porral, Constantino Regueira Paz, María Begoña Porto Brea e Esteban Folgar Brea, con Dolores Araújo Arias de secretaria. Do poemario, o xurado destacou especialmente a súa estruturación así como “a harmonía do día dende o amencer ao solpor pasando polo atardecer e transitando por paisaxes claras nas que o saber, o buscar e o querer enchen unha vida asentada na esencia que nos define e que, deste xeito, transcenderá”.
A concelleira de Cultura, Lucía Seoane, comunicou o fallo á gañadora. Montserrat Varela, que se mostrou emocionada polo recoñecemento, o primeiro poemario que publicará. (…)
O premio ten unha dotación de 2.000 euros e a publicación do poemario en Edicións Fervenza. O galardón entregarase o vindeiro 26 de novembro nun acto aberto no Teatro Principal, no marco da Festa da Poesía.”
A retranca de Xosé Lois como arma de resistencia ante o poder
Entrevista de Manuel Xestoso a Xosé Lois O Carrabouxo en Nós Diario:
“O vindeiro domingo 6 de setembro, Xosé Lois González Vázquez, “O Carrabouxo”, recollerá o Premio Celanova, Casa dos Poetas. O galardón celebra unha traxectoria de máis de corenta anos de entrega ao humor gráfico e compromiso coa nosa identidade. O xurado definiuno como “un digno continuador de Castelao” e do Tío Marcos da Portela, o que serve de limiar para conversar con el sobre o humorismo.
Fiel á súa lendaria humildade, o debuxante ourensán matiza axiña este recoñecemento público: “Eu non son un digno continuador de Castelao, senón un indigno seguidor seu”. Aínda que comparte a esencia temática do histórico galeguista, baseada na “defensa da Galiza, do idioma e dos intereses do noso país”, considera que a figura do intelectual rianxeiro resulta inalcanzábel. “Castelao foi unha cousa moi grande e eu son un autodidacta que aprendín a debuxar por min mesmo”, sinala con orgullo, aínda que admite con gratitude que escoitar dita comparación “sóalle como unha sinfonía”.
O seu labor cultural mantivo sempre un forte vínculo coa comarca celanovesa, especialmente co padroado de Curros Enríquez desde os seus inicios na década dos oitenta. “Participei en todo aquel movemento que iniciara Xosé Manuel del Caño para recuperar a casa de Curros, que estaba en ruínas”, rememora. Eran tempos difíciles onde a recuperación da memoria histórica non contaba con apoio oficial: “Nós traballabamos con medios propios, sacrificándonos persoal e economicamente, porque era unha loita contra o poder que estaba naquel momento”. Aqueles esforzos pioneiros abriron o camiño para que hoxe sexan as propias institucións as que xestionen estes espazos. (…)”
Os “pesadelos” de Xosé María Álvarez Cáccamo transfórmanse en libro
Entrevista de Antón Escuredo a Xosé María Álvarez Cáccamo en Nós Diario:
“(…) A outra realidade, o mundo onírico e o desacougo que lle produce a actual sociedade forman parte do camiño que escolleu agora o escritor vigués Xosé María Álvarez Cáccamo para recuperar na súa obra o emprego do relato curto. O seu último libro, Miniaturas e outras dimensións, reúne oito historias que levaban un tempo agardando saír á luz —como recoñece o propio autor en conversa con Nós Diario—, aos que engadiu outros textos moito máis breves. “Como todos os libros que escribo, este tamén ten un proceso singular, neste caso sumando material que tiña xa gardado nun caixón con outro que escribín coincidindo cuns meses de moita creatividade nos que entrei por vez primeira no formato do microrrelato”, admite. Álvarez Cáccamo levaba anos sen empregar a fórmula da narrativa de menor tamaño que comezou utilizando décadas atrás na obra Microtopofanías (Edicións Laiovento, 1992), e á que seguiría o libro A luz dos desnortados (Edicións Espiral Maior, 1996).
Neste caso, o novo traballo divídese en dúas partes ben diferenciadas. A primeira consta de 35 microrrelatos e a segunda, de oito relatos breves. Con todo, o nome do libro reivindica o seu sentido “unitario”, a brevidade das historias que contén e, ademais, “as outras dimensións da realidade” que Álvarez Cáccamo transmite en cada liña que escribe. “Son soños reais meus e tamén acontecementos que se poderían interpretar desde esa perspectiva onírica”, aclara o autor vigués. (…)”
Otero Pedraio e Castelao, a historia dunha amizade perdurábel no tempo
Entrevista de Antón Escuredo a Patricia Arias Chachero en Nós Diario:
“(…) Partindo dunha conferencia sobre Ramón Otero Pedraio que realizou no IES Castelao de Vigo no curso 2024-2025, a profesora e catedrática de Lingua e Literatura Galega Patricia Arias Chachero reuniu 30 escritos que explican e contextualizan a intensa relación entre o señor de Trasalba e o político rianxeiro.
A iniciativa xurdiu tomando como punto de referencia a conferencia que Otero Pedraio realizou o 18 de setembro de 1971 no Museo Carlos Maside de Sada (comarca da Coruña) co título d’A miña amizade con Castelao. “Primeiro, Xosé Manuel Soutullo, e despois, Xesús Alonso Montero animáronme a ir máis alá e facer unha colectánea que creo que serve moi ben de ponte para fechar o ano Castelao e abrir o Oteriano”, explica a Nós Diario e investigadora.
Arias Chachero, nunha extensa introdución, fai un percorrido cronolóxico polo principais momentos vitais que viviron xuntos Otero e Castelao que despois aparecen nos textos do primeiro. Porén, a editora evita citar os textos que se reproducen no volume. “O primeiro é dos anos 30 e o último publicouse en 1995, mais foi en 1975, coincidindo co 25º aniversario da morte de Castelao, que don Ramón falou e escribiu sobre el”, sinala.
Malia o intenso traballo de procura de documentación, esta profesora asegura que aínda quedan inéditos por descubrir. “Castelao e Otero Pedraio son, se cadra, os autores máis traballados da nosa literatura e, aínda así, seguen aparecendo documentos inéditos, como me pasou a min cun texto de 1957 que forma parte do libro Do San Lucas ó San Xohán, aínda sen publicar, ou unha carta que escribe a Virxinia en 1954”, afirma Patricia Arias Chachero en conversa con Nós Diario.
Nos textos publicados nesta edición salienta a amizade “de irmáns” entre ambos os dous protagonistas mais tamén a profunda admiración de Otero cara a Castelao, até o punto de ver nos anos 30 a transcendencia nacional do rianxeiro. “Don Ramón comeza a reivindicalo con moitísima forza neses anos, en plena actividade política, e di que hai que facerlle unha homenaxe, unha idea que se materializaría en 1932”, relata a investigadora.
Nos textos que aparecen neste libro, Otero Pedraio describe como coñeceu Castelao en 1920 e os diferentes momentos que viviron xuntos. “Os anos en Madrid son anos de convivencia intensa. Castelao collía o tren en Pontevedra e, xa en Ourense, subía Otero Pedraio”, conta a profesora. Dese período con moita actividade política hai moitas anécdotas que afondan no carácter e na maneira de ser dos dous. “Unha delas é aquela que sucedeu nun hotel en Madrid cando Castelao lle conta a Valentín Paz Andrade que está pasmado por descubrir que Otero canta ópera cando se afeita e pide dous almorzos pola mañá”, pon de exemplo Arias Chachero.
A relación con Castelao tamén descobre un Otero Pedraio inédito, como cando escribe un artigo furibundo contra os que desterraron o rianxeiro a Badaxoz en 1934. “Don Ramón era un home moi sereno, que tendía pouco a maledicencia e aí está tan furioso que escribe con indignación un artigo no xornal El Sol, un medio de moita difusión na época”, indica esta investigadora. (…)”
Sonia Villapol: “O preocupante non son as pantallas senón o que poden desprazar: horas de sono, exercicio, conversas presenciais ou simple aburrimento”
Entrevista de Susana Rois a Sonia Villapol en Nós Diario:
“(…) Cerebro en modo ON nace deste interese triplo e da vontade de axudarnos a entender mellor o noso cerebro, “comprender por que pensamos, sentimos e nos comportamos de determinada maneira durante a adolescencia, e descubrir que podemos facer, e que debemos evitar, para coidalo e favorecer un desenvolvemento cerebral saudábel”.
– Nós Diario (ND): Coñecemos ben o cerebro humano e as súas calidades?
– Sonia Villapol (SV): Aínda estamos lonxe de coñecer ben o cerebro humano. Canto máis descubrimos, máis conscientes somos da súa enorme complexidade. Para min, o máis fascinante é a súa plasticidade: a capacidade de cambiar, adaptarse e reorganizarse coa aprendizaxe, as experiencias ou despois dunha lesión. Entender como podemos potenciar esa capacidade de reparación é un dos grandes retos da neurociencia, e curiosamente un dos temas que investigamos no meu laboratorio.
– ND: Como cambia o cerebro ao longo da vida e en que momento sofre a maior revolución?
– SV: O cerebro cambia continuamente ó longo de toda a vida. A maior revolución prodúcese durante a adolescencia, cando se reorganizan as conexións neuronais: elimínanse as menos útiles, o que chamamos a poda sináptica, e refórzanse outras. Reorganízanse e madura progresivamente a cortiza prefrontal, relacionada coa toma de decisións e o control dos impulsos. É unha etapa de enorme plasticidade na que as experiencias poden deixar unha pegada especialmente importante. No libro digo que é como podar unha árbore: non se fai porque estea mal, senón para que medre mellor.
– ND: Afirma que o cerebro pode adestrarse e que lle gusta sentir progreso. De que forma se transforma ou se constrúe cando experimenta estrés, toma de decisións ou motivación?
– SV: O cerebro constrúese e modifícase constantemente a partir do que facemos e experimentamos. Aquilo que repetimos tende a reforzar determinados circuítos neuronais: cando aprendemos algo, tomamos decisións ou superamos un reto, o cerebro vai consolidando esas conexións. Por iso dicimos que tamén podemos “adestralo”. A motivación é fundamental, e como saber acendela, aínda máis. Cando percibimos que avanzamos ou conseguimos un obxectivo, actívanse os circuítos cerebrais de recompensa, nos que a dopamina ten un papel importante, e iso anímanos a continuar e favorece a aprendizaxe. Pola contra, un estrés intenso e, sobre todo, mantido no tempo pode interferir coa memoria, a atención e a capacidade para tomar boas decisións. Incluso, estudos recentes vinculan o estrés e o trauma na infancia con cambios duradeiros no desenvolvemento e funcionamento do cerebro, que poden aumentar a vulnerabilidade a problemas de saúde mental e física na idade adulta. Por iso son tan importantes os hábitos: o que facemos cada día acaba moldeando o noso cerebro. Podemos aprender a establecer rutinas, reducir hábitos prexudiciais e reforzar aqueles que favorecen a saúde cerebral. Esa capacidade de cambiar coa experiencia é precisamente unha das grandes fortalezas do cerebro: a súa plasticidade. (…)”
O financiamento público de cursos privados pon en cuestión a política cultural da Xunta
Artigo de Manuel Xestoso en Nós Diario:
“O debate sobre o financiamento público e as prioridades da política cultural e lingüística en Galiza volve ao centro da opinión pública. A faísca que acendeu os ánimos foi a denuncia pública da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) en relación a un curso anual de escritura creativa acollido na Cidade da Cultura, xestionada pola Xunta de Galicia a través da Fundación Cidade da Cultura de Galiza. Organizado pola ‘Escuela de Escritores, S. L.’, entidade privada con sede en Madrid e baixo a dirección de Javier Segarra, o curso conta coa colaboración desta Fundación. Esta alianza suscita preguntas incómodas: é lícito que a Xunta financie e dea soporte loxístico a unha actividade privada de alto custo e con fins lucrativos de fóra do país? Debe o diñeiro público servir para apoiar proxectos privados que non redundan no tecido produtivo, cultural e asociativo galego?
Un dos aspectos máis rechamantes do curso que acolle o complexo do Gaiás é o seu prohibitivo custo económico: cada persoa matriculada debe desembolsar a cantidade de 2.350 euros por curso. Esta cifra sitúa a actividade fóra do alcance da maioría da poboación, converténdoa nun servizo de elite nun espazo público que se supón de todas e para todos. Resulta paradoxal que unha fundación pública instrumental como a Cidade da Cultura dedique as súas instalacións e prestixio a un curso cuxo prezo representa unha barreira insalvábel para a cidadanía media.
Desde a AELG, por outra parte. sinálase que a estrutura deste curso é exactamente idéntica á que esta mesma empresa privada imparte noutras capitais españolas como Burgos, Zaragoza, Xetafe, Málaga ou Bilbao, limitándose simplemente a variar os docentes contratados en cada unha das localizacións. O curso expórtase en cadea, sen adaptación nin arraigo no sistema de Galiza, agás por incorporar escritores galegos na nómina.
A inclusión de firmas locais na publicidade serve, segundo Beatriz Maceda, vicepresidenta da AELG, como un elemento de lexitimación que no oculta a realidade de fondo: o negocio e a estrutura proveñen de fóra do país. Maceda, en conversa con Nós Diario, aclara que o posicionamento “non se dirixe ás persoas que imparten o curso”, cuxo traballo respectan, senón á “irregularidade” de empregar fondos públicos “para unha actividade que non redunda no fomento do galego nin na actividade literaria na nosa lingua”.
Cesáreo Sánchez Iglesias, presidente da AELG, insiste neste punto en declaracións a este xornal: “Nós non entramos a cuestionar o profesorado. Nós guiámonos polos pronunciamentos públicos das administracións e empresas. Non dubidamos da boa vontade de quen quere impartir este curso, pero o feito de que estas cousas se fagan con docentes que habitualmente escriben galego non nos pode levar a deixar de contestar unha conduta que consideramos irregular da Administración”.
No deseño orixinal da actividade constaba que o idioma do curso sería o español. Esta elección choca frontalmente cos deberes legais de promoción e normalización do idioma propio da Galiza. Para a AELG, é inxustificábel que o máis grande complexo cultural do país destine recursos a acoller unha actividade formativa na que o galego é excluído como lingua vehicular, nun país cuxo idioma de seu atravesa unha delicada situación de perda de falantes.
A denuncia pública da AELG non tardou en provocar unha reacción, aínda que de carácter estritamente cosmético. Tras a difusión do comunicado da asociación de escritores, a páxina web de “Escuela de Escritores” modificou o apartado relativo á lingua do curso. Onde antes figuraba de forma exclusiva a palabra “Español”, pasou a lerse “Castellano – Gallego”. Con todo, para a dirección da AELG este cambio sobre a marcha non resolve o problema de fondo. Desde a asociación pregúntanse se esta emenda é un xesto real ou simplemente un intento de diluír as críticas sen alterar a natureza dunha actividade concibida orixinalmente en castelán e para un mercado de fóra..
Esta colaboración pon en dúbida o cumprimento dos plans programáticos da administración galega. O presidente da AELG sinala que esta actividade vai en contra do II Plan Estratéxico da Cidade da Cultura, 2021-2027, nado para dar resposta “as necesidades e expectativas do sistema cultural galego”. Sánchez pregunta como un curso privado de elite de fóra, organizado en español, pode axudar a este obxectivo.
Ademais, a proposta incumpre o artigo 7, apartado d) dos estatutos da Fundación, que recolle o deber de desenvolver actividades que “dinamicen o sistema cultural galego, promovendo a nosa cultura e a formación dunha comunidade artística vibrante… atendendo tanto a novos talentos coma á cultura de base”. Como sinala Beatriz Maceda, se a Xunta tivese interese real, “podería contar con entidades e escritoras do país sen necesidade de recorrer a un actor que claramente está situado fóra do sistema literario galego”.
Este episodio pon de manifesto unha fenda profunda sobre o modelo de xestión cultural da Xunta da Galiza. Por unha parte, unha visión que concibe a cultura como un contedor de eventos onde calquera empresa privada de fóra pode facer negocio baixo o amparo e patrocinio público. Pola outra, as voces creadoras do país esixen que as políticas públicas e o diñeiro de todos estean ao servizo da soberanía lingüística, da profesionalización dos axentes locais e da dinamización real da lingua e da literatura galegas.
A AELG maniféstase de maneira contundente: esta actividade privada non debe colaborar co Gaiás nin coa Xunta. O goberno debe reverter acordos con entidades que non fomenten a normalización nin contribúan ao sector do libro galego. Mentres as institucións calan, a pregunta segue na rúa: é esta a política cultural que precisa a Galiza, ou estamos a financiar co noso propio diñeiro a nosa desvalorización cultural?
O conselleiro de Cultura, José López Campos, declarou esta cuarta feira, a preguntas dos xornalistas, que se trata de “unha cesión de espazo” e lembrou que se poden usar as dúas linguas cooficiais da Galiza. A Escola de Escritores engadiu que tanto o profesorado coma o alumnado teñen liberdade para elixir calquera das dúas. Porén, as cuestións que atinxen ás orientacións que debe seguir a política cultural e o uso das infraestruturas públicas seguen sen ser respondidas.”
Alberte Momán: “O que me conduce a escribir é, basicamente, a obsesión”
Entrevista de Antón Escuredo a Alberte Momán en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Desde 2003 e até a data ten publicado 20 obras de poesía e 23 de narrativa. Sería o que chamaríamos un escritor prolífico. Cal é a razón desta esta “voracidade” literaria?
– Alberte Momán (AM): Acompaño normalmente a escrita con lecturas e elas proporciónanme principalmente preguntas que me fago a min mesmo. Son bastante obsesivo en moitos aspectos e tendo a buscar respostas. Para consolidar esas respostas ou esas reflexións nas que vou caendo segundo vou lendo necesito plasmalas nalgún sitio. Así, parto inicialmente de pequenos bosquexos, frases ou parágrafos que vou recompilando e que despois podo enlazar. En moitos casos remata por ser unha historia ou un libro de poemas. O que me conduce a escribir, basicamente, é a obsesión.
Por outra parte, as miñas novelas son “micronovelas”. Son breves, rara vez chegan ás 100 páxinas, nunha liña moi próxima ao Pulp clásico. Con todo, tento darlles un pouco máis de contido, de reflexión que no Pulp que conta con obras normalmente lixeiras e bastante mal escritas. As miñas novelas tenden ás denominadas “psychobilly” con acción constante e dándolle unha volta aos heroes clásicos da literatura e da banda deseñada.
– ND: Comentou nalgunha ocasión que a súa primeira lectura foi unha obra de Neira Vilas. Que está lendo na actualidade?
– AM: Agora mesmo estou lendo principalmente ensaio. Empecei coas obras de Mark Fisher e seguín con June Fernández. Neste último caso interesoume o tratamento do feminismo desde distintas perspectivas, na liña do que eu estaba facendo. Tamén achegueime a Jean Baudrillard. Son a influencia que teño agora mesmo principalmente na miña poesía. Iso si, fago é unha revisión propia e moi persoal dos seus textos.
– ND: E que temáticas ten agora mesmo na cabeza que poderían rematar nun libro?
– AM: Hai dúas que me viñeron obsesionando nos últimos meses. Por unha parte o desexo visto desde o punto de vista do filósofo francés Deleuze de como inflúe na nosa forma de actuar, na nosa actitude vital, e como mesmo pode acabar actuando en contra dos nosos propios intereses individuais ou incluso como sociedade. E despois, por outra parte, está o tema do silencio desde o punto de vista de Foucault. De como o silencio responde aos intereses do poder. Ademais, reflexiono sobre o tema do simulacro, de Baudrillard. Ese outro eu virtual, ese “matrix” no que estamos inmersos por crear un ser virtual que, en teoría, chega a representarnos. (…)”
Falece o histórico nacionalista Luís Gonçales Blasco, ‘Foz’
Desde Nós Diario:
“Luís Gonçales Blasco naceu o 18 de agosto de 1941 en Foz, A Mariña, de aí o seu alcume ‘Foz’. Formou parte na súa estadía en Madrid do grupo Brais Pinto xunto a, entre outros, Bautista Álvarez e Xosé Luís Méndez Ferrín, e fixo parte do Consello da Mocidade (1962-1963) do que foi expulsado polo piñeirismo xunto a un grupo de mozos aos que se acusou de comunistas, que fundan ao ano seguinte a Unión do Povo Galego (UPG). De feito, Foz participou do acto da Rocha en Santiago de Compostela de fundación formal da UPG o 25 de xullo de 1964.
Gonçales Blasco mantivo unha actividade política antifranquista moi activa na súa etapa de estudante en Compostela entre 1963 e 1968. Neses anos, fixo parte, sucesivamente, da UPG, do Partido Comunista de España, do Partido Comunista (Marxista-Leninista), participando en organizacións dos estudantes antifascistas como a FUDE ou do colectivo editor da revista Unión Galiza-Vietnam.
En 1968 tivo que exiliarse en Francia pola súa actividade política durante a ditadura. Alí licenciouse en Lingüística Xeral na Universidade de París, retornando a finais de 1968 a súa militancia da UPG, sendo con Henrique Harguindey un dos promotores desta organización en Francia.
Gonçales Blasco participou en 1974, canda Carlos Xoán Díaz, en representación da UPG na redacción e sinatura da Carta de Brest, impulsada por esta organización galega, a Unión Democrática da Bretaña e o Sinn Fein, como estrutura que agrupaba formacións políticas das nacións sen Estado de Europa occidental
Viaxou a Portugal en 1975 para conectar coas forzas revolucionarias, as exiliadas e exiliados galegos e a súa familia. Abandonou a UPG en 1978 integrándose no Partido Galego do Proletariado (PGP); despois militou noutras organizacións independentistas como Galiza Ceive, a Frente Popular Galega (1987) e a Assembleia do Povo Unido. Participou na formación de Anova e despois integrouse en Cerna. Foi membro da Associaçom Galega da Língua (AGAL) e académico da Academia Galega da Língua Portuguesa (AGLP).
Traballou como copropietario en Livraria Páxina, como Auxiliar administrativo en Éditions Ruedo iberico. Tamén como profesor de lingua e literatura galegas no ensino secundario até a súa xubilación no IES Arcebispo Xelmírez de Santiago.
Publicou en revistas e obras colectivas algúns traballos sobre lingua e literatura galegas e sobre a historia do nacionalismo galego contemporáneo. É autor de A política e a organizaçom exterior da UPG (1964-1986) (2012, Laiovento); A UPG em Portugal e alguma coisa mais (2022, Através Editora) e Celso Emilio Ferreiro, nacionalista galego (2023, Xerais).”