Francesco Martín Traficante e Lourenço Álvarez gañan os Premios Carvalho Calero

Desde Nós Diario:
“Ferrol homenaxeou esta terza feira un dos seus escritores natais e máis importantes, Ricardo Carvalho Calero. Fíxoo a través da entrega do premio que leva ao seu nome e que galardoa a investigación lingüística e a creación literaria, un certame que naceu en 1990 tras o falecemento do escritor e que foi recuperado recentemente polo Concello após non se convocar desde 2008.
Este certame naceu da man da Sociedade Cultural Medulio co obxectivo de promover a figura do autor e promover a defensa da lingua galega a través da investigación lingüística e da produción de novas pezas literarias. Agora que a organización do galardón asumiuse desde a esfera institucional, Medulio apoia e arroupa os premios a través da súa participación activa no xurado, como sinala a Nós Diario unha das persoas que o integran: o escritor e investigador Manuel Rei Romeu.
A liberdade normativa da lingua é garantida neste certame, posto que son aceptadas na súa presentación tanto obras escritas na normativa oficial da Real Academia Galega como na reintegracionista. Como explicou Rei, “é un premio que garante a liberdade normativa, non é o único pero é dos poucos que o fai”. O edil de Cultura do Concello de Ferrol, José Antonio Ponte Far, explicou a Nós Diario que foron moitas as obras escritas coa normativa reitegracionista que concorreron no premio, unha participación que destacou ao considerar positivo que “non se descarten outras opcións escritas, lingüisticamente tan válidas como o galego normativo”. Carvalho Calero foi un dos máximos defensores da normativa reintegracionista na Galiza, abrindo o debate sobre o futuro da lingua no país.
Nesta edición do certame, 63 obras concorreron ao premio, das cales 59 foron presentadas na modalidade de narrativa e tan só cinco na de ensaio, unha participación que o propio Manuel Rei valora moi positivamente, tamén o fixo coa revitalización destes galardóns e coa suba “na dotación orzamentaria” a 4.000 euros dos premios ás persoas gañadoras.
Das 63 persoas participantes no certame os galardóns foron para o profesor de lingua inglesa Francesco Martín Traficante Pérez na categoría de Investigación lingüística con O galego língua nacional… ou língua autonómica, un ensaio que, como subliña Ponte, pon o foco no achegamento do galego e do portugués, ao considerar que esta proximidade favorece a impulsar a lingua galega internacionalmente.
Na rama de Creación literaria, o premio foi para Lourenço Álvarez Ruiz, profesor xa xubilado, con O portão verde. Ambas as obras reflicten o compromiso dos seus autores pola defensa da literatura e a lingua galega.
O acto ademais de recoñecer a creación literaria do país, tamén foi unha homenaxe á figura de Carvalho Calero, na súa cidade natal da que é Fillo predilecto. Unha homenaxe que contou coa presenza da súa filla María Victoria Carballo-Calero e dos seus netos. Da mesma forma, durante a entrega dos certames, o lingüista José-Martinho Montero Santalha e a escritora Delia Vázquez Vázquez, a cal foi ex alumna e amiga do autor, pronunciaron dous discursos na súa loanza.
Manuel Rei Romeu destacou a importancia deste tipo de certames para visibilizar e promover a figura de Carvalho Calero, considerando que “deberá haber outras institucións a nivel galego que deberán facer máis por el e non ser algo completamente local”.”

Versos desde Begoña – Concurso de poesía escurecida

Desde o IES San Clemente:
1 Obxecto e finalidade
O Día das Letras Galegas de 2026 dedícase a Begoña Caamaño, autora que renovou a narrativa galega cunha voz singular e comprometida. Para esta celebración nacional, o IES San Clemente propón un concurso creativo que nos permita redescubrir, doutro xeito, a beleza das súas palabras. Nesta ocasión, queremos que nazan versos desde a súa narración, a través da técnica da poesía escurecida (blackout poetry).
Convidamos a escoller unha páxina das obras Circe ou o pracer do azul ou Morgana en Esmelle e aplicar nela esta técnica: resaltar as palabras que desexes conservar e escurecer as demais, creando así un novo texto poético a partir do orixinal. Como no seguinte:
Esta iniciativa parte do Departamento de Lingua Galega e Literatura e do EDLG do IES San Clemente, dentro do proxecto anual “O galego fainos fortes”, e mantén a continuidade coa longa tradición de premios de creación literaria realizados desde este centro no corazón de Compostela.

2 Categorías de participación
A Estudantes de secundaria de calquera lugar do mundo.
B Persoas de calquera idade de calquera lugar do mundo.
C Estudantes do IES San Clemente, en calquera das súas modalidades.

3 Formato da obra
Cada creación poética debe basearse nunha páxina dunha obra de Begoña Caamaño.
As obras entregaranse obrigatoriamente en formato dixital, resaltando as palabras ou frases seleccionadas e escurecendo o resto.
As creacións deben ser orixinas e inéditas. Cada participante poderá presentar unha única obra.
Valoraranse a creatividade, a estética e a coherencia da obra que se entregue.

4 Prazo de entrega
As obras presentaranse até o 29 de xaneiro de 2026.
Enviaranse por correo electrónico a: edlg@iessanclemente.net, con indicación do nome da autora e do autor, da categoría en que participa e, no caso de que sexa estudante, cal é o seu curso e centro de ensino. Ademais, tamén deberán indicar a que obra de Begoña Caamaño pertence a páxina seleccionada para a súa creación.

5 Premios
Entregaranse dous premios por cada categoría de participación:
1º Premio: Vale de 100 euros para compra de libros en galego.
2º Premio: Vale de 75 euros para compra de libros en galego.
Ademais das obras galardoadas, poderán seleccionarse outras para a súa difusión a través das redes sociais e outras publicacións do IES San Clemente.

6 Aceptación das bases
A participación no concurso implica a aceptación destas bases e o recoñecemento do fallo do xurado.”