Arquivo da categoría: Ensaio

Falece o xornalista e escritor portugués José Viale Moutinho aos 81 anos

Publicado o por

Desde Nós Diario (foto desde Facebook):
“O escritor, xornalista e investigador portugués José Viale Moutinho faleceu esta terza feira aos 81 anos, vítima dunha doenza súbita que padecía, segundo comunicou a súa familia, tal e como recolle a axencia de noticias Lusa. Nado en Funchal, na illa portuguesa de Madeira, o 12 de xuño de 1945, Viale Moutinho residía no Porto e desenvolveu a súa traxectoria profesional tanto no xornalismo como na literatura, cunha extensa obra traducida a idiomas como o ruso, o búlgaro, o castelán, o alemán, o italiano, o catalán, o asturiano e o galego.
Estreouse como novelista en 1968 coa obra Natureza Morta Iluminada e, desde aquela, publicou perto de medio cento de libros infantís, ademais de traballos de investigación centrados na literatura popular, na Guerra Civil do Estado español e na posterior represión franquista, así como estudos sobre autores como Camilo Castelo Branco e Trindade Coelho.
Ao longo da súa carreira participou da dirección da Associação Portuguesa de Escritores, a Sociedade Portuguesa de Antropologia e Etnologia e o Círculo de Cultura Teatral, e presidiu tamén a Associação dos Jornalistas e Homens de Letras do Porto. Era tamén socio do Pen Clube Português e da Academia de Letras de Campos de Jordão, no Brasil.
Viale Moutinho mantiña unha relación moi estreita coa cultura galega: era membro honorario da Real Academia Galega e recibiu en 2012 o Premio Rosalía de Castro, outorgado polo PEN Club de Galicia. Entre os recoñecementos recibidos ao longo da súa traxectoria figuran tamén o Grande Prémio do Conto Camilo Castelo Branco (Associação Portuguesa de Escritores), o Grande Prémio de Reportagem Norberto Lopes (Casa da Imprensa de Lisboa), o Prémio de Periodismo El Adelanto, o Prémio Edmundo Bettencourt, unha Medalla de Honra da Sociedade Portuguesa de Autores e, xa en 2021, o Prémio D. Diniz da Fundación Casa de Mateus e o Prémio de Tributo Consagração da Fundación Inês de Castro, así como, tamén en 2021, o premio especial do xurado de aRitmar á Embaixada da amizade galego-lusófona.”

Iria-Friné Rivera Vázquez, historiadora da Arte: “Na campaña do Estatuto do 36 era fundamental a arte”

Publicado o por

Entrevista de Antón Escuredo a Iria-Friné Rivera Vázquez en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Como ideou este traballo ao redor da campaña do Estatuto do 36, precisamente agora que se cumpren 90 anos desde que tivo lugar?
– Iria-Friné Rivera Vázquez (IFRV): A campaña foi curta mais intensa. Todas as referencias artísticas, estéticas, políticas, sociais, económicas, tecnolóxicas e históricas que estiveron presentes na campaña están recollidas no libro. Unha cuestión que me pareceu particularmente importante foi que eles daban moita importancia á arte como elemento que vertebra a sociedade. Non hai que esquecer que foron moitos artistas importantes os que fixeron os carteis, polo que o mínimo era facer un libro esteticamente á altura do sentido estético que tiñan eles.
– ND: Neste libro que agora presenta vai moito máis alá e afonda nas influencias que tiveron…
– IFRV: Unha cuestión de fondo era explicar todo o que foi o contexto que deu lugar a moitas desas referencias nas que eles se movían. Por exemplo, os carteis, por estilo e por temas, estaban relacionados con Manuel Murguía e as Irmandades da Fala, o Seminario de Estudos Galegos e tamén a mesma cuestión do sufraxio feminino.
– ND: Amosa tamén a modernidade desa campaña, das persoas que a levaron adiante e tamén da sociedade. Como era en realidade?
– IFRV: Daquela a sociedade galega viaxaba moito. Había un movemento moi grande por Europa e tamén cara a América. Accedían a lecturas e sabían o que estaba sucedendo. O mesmo no país, entre a capital, A Coruña, e outras cidades e vilas. É algo que non se ten en conta moitas veces. Pénsase que había unha sociedade atrasada e non era así. Desde a emigración enviaban diñeiro para que se creasen escolas e había acceso á educación. (…)”

A Deputación da Coruña publica “Quen conduce o Estado”, de Iria-Friné Rivera Vázquez, un ensaio sobre a vangarda gráfica e a transcendencia política do Estatuto de Galicia de 1936

Publicado o por

Desde a Deputación da Coruña:
“A área de Cultura da Deputación da Coruña deu a coñecer esta mañá unha das súas últimas publicacións, Quen conduce o Estado: Arte, ideas, artistas e movementos que deron forma á vitoria do Estatuto de Galicia de 1936, da historiadora da arte, investigadora e escritora Iria-Friné Rivera Vázquez. Trátase dun ensaio sobre a arquitectura da campaña do plebiscito do Estatuto, os precedentes históricos, estéticas contemporáneas e a as figuras que transmitiron a súa relevancia a tempos recentes. Presentou a obra a titular de Cultura, Natividade González, a quen acompañou a autora.
O primeiro Estatuto galego é, para a deputada, “un dos grandes fitos políticos da historia contemporánea de Galiza”. “Falamos”, destacou, “dun pobo que expresou democraticamente a súa vontade de avanzar no autogoberno e de decidir sobre o seu propio futuro”. (…)
O obxectivo de Quen conduce o Estado é, segundo a autora, “servir a Galicia e a sua sociedade”. “Contribuír”, engadiu, “á relevancia de aquilo que a constitúe: a cultura, arte, economía, historia, tradición política e de xestión, industria, agro e imaxe pública”.
“No libro expoñemos a enorme transcendencia de todo o proceso do Estatuto de 1936: dende os seus antecedentes históricos ata o plebiscito, conectándoo coas grandes cadeas de pensamento europeo e americano, o sufraxio feminino, a comunicación de masas, a educación e o contexto social e económico dos anos 30”, explicou Rivera Vázquez.
A autora salientou tamén “a análise da campaña e a potente creatividade visual deseñada para os espazos públicos, que contou coa tecnoloxía máis avanzada da época e co talento de creadores da talla de Camilo Díaz Baliño, Isaac Díaz Pardo, Castelao, Carlos Maside, Luís Seoane, Bernardino Vidarte ou López Bouza”.
“A aprobación do Estatuto foi froito do traballo colectivo e transversal de todas as clases sociais”, afirmou a investigadora. “Agradecemos á área de Cultura da Deputación da Coruña a súa visión e criterio ao apoiar este libro sobre un feito histórico crucial para a nosa democracia”. (…)”