Arquivo da categoría: Entrevistas
Alva Martínez Teixeiro: “No âmbito português e brasileiro, quando sabem que sou galega, o comentário mais habitual é mas és quase portuguesa“
Entrevista
a Alva Martínez Teixeiro no Portal Galego da Língua:
“(…) – Portal Galego da Língua (PGL): Vens de publicar na Laiovento o ensaio Nenhum vestígio de impureza. Que vai encontrar o leitor nesta tua última obra?
– Alva Martínez Teixeiro (AMT): Nos últimos tempos, está a produzir-se, por um lado, uma intensificação no processo de divulgação e/ou no conhecimento da obra andreseniana, tanto no âmbito dos países de língua portuguesa, quanto no alargamento da difusão internacional da mesma segundo uma nova conceção. Nesta linha de pensamento, o objetivo geral que persegui neste ensaio foi o de dar a conhecer (de maneira mais aprofundada) a escrita de Sophia de Mello Breyner Andresen, figura central e basilar na poesia portuguesa do século XX.
Neste sentido de (re)descoberta plena da sua escrita complexa e plural, o leitor vai encontrar no ensaio a consensual admiração perante a palavra e o retorno poéticos à pura necessidade intelectual de beleza, verdade e sabedoria, absolutamente diferentes dos standards estéticos da sua época. Porém, encontrará também –e isto é relativamente novidoso– o espanto perante a obscuridade que se percebe sob a superfície luminosa da sua obra, ligada aos temas da consciência da quebra da unidade com o ideal ou da superficialidade e da pobreza espiritual do mundo contemporâneo.
Enfim, nas páginas do livro procurei explorar as diferentes possibilidades de interpretação desta obra paradoxal, com base no claro-escuro, para demonstrar a verdadeira dimensão da sua exigência de esclarecimento, a partir da oposição contra qualquer forma de mistificação ontológica e/ou moral, como a indiferença, a alienação, a mentira ou a injustiça. (…)
– PGL: E da ótica oposta, como é que vem a Galiza nesse âmbito [mundo académico portugués e brasileiro]?
– AMT: De modo geral, não existe um conhecimento muito aprofundado quanto à Galiza, mas há um certo sentido de proximidade, de facto, quando as pessoas sabem que sou galega, o comentário mais habitual que ouço é “Ah! Mas és quase portuguesa”…
Desde este ponto de vista, procuro aproveitar todas as oportunidades possíveis –e escassas– de divulgação da cultura galega entre os alunos de literatura e cultura brasileira, por exemplo, estabelecendo comparações entre o processo de formação da identidade brasileira e o processo de (re)construção da nossa identidade nacional nas aulas de Literatura do Século XIX ou, ao falar do ‘Orientalismo’ na literatura ocidental, referindo a figura de Cunqueiro ao lado de Borges, pois, se um dos alunos procura um livro de Cunqueiro na biblioteca da faculdade –aliás, uma biblioteca razoavelmente bem dotada de bibliografia galega–, já terá valido a pena. (…)”
Cuestionario Proust: Carmen Blanco
Desde 
o blogue de Ramón Nicolás, Caderno da crítica, este Cuestionario Proust a Carmen Blanco:
“1.– Principal trazo do seu carácter?
– A liberdade e o amor, que son o mesmo.
2.– Que calidade aprecia máis nas persoas?
– A bondade.
3.– Que agarda das súas amizades?
– Lealdade.
4.– A súa principal eiva?
– A persistencia na paz, no amor, na liberdade e na responsabilidade.
5.– A súa ocupación favorita?
– O amor e a liberdade.
6.– O seu ideal de felicidade?
– A utopía libertaria.
7.– Cal sería a súa maior desgraza?
– Un mal irreparable nas persoas que máis quero e o avance de calquera tipo de totalitarismo.
8.– Que lle gustaría ser?
– Unha persoa que fai ben.
9.– En que país desexaría vivir?
– En calquera en paz e con quen amo. Amo todos os lugares.
10.– A súa cor favorita?
– O negro da liberdade total e o branco do amor total.
11. – A flor que máis lle gusta?
– As brancas ou negras absolutas.
12.– O paxaro que prefire?
– O paxaro do gozo.
13.– A súa devoción na prosa?
– Nestes momentos fragmentos de Christine de Pizan, Valle-Inclán, Camus, Carla Lonzi, Claudio Rodríguez Fer… E sempre a aberta autoría da vida verdadeira, imprescindible…
14.– E na poesía?
– Nestes momentos fragmentos de cantares de mulleres, Safo, Shelley, Pimentel, Valente… E sempre a poesía da vida e Claudio Rodríguez Fer.
15.– Un libro?
– Un cuarto de seu de Virginia Woolf.
16.– Un heroe de ficción?
– Todos os homes sabios, bos e defensores da liberdade fronte aos poderes: Peter Pan na súa inocencia, os sabios de Verne…
17.– Unha heroína?
– As mulleres sabias, boas e defensoras da liberdade fronte aos poderes: Alicia a do país das marabillas, Lisístrata a pacifista…
18.– A súa música favorita?
– A música do amor e algúns nomes de música compartida: Orff, Ferré, Patti Smith…
19.– Na pintura?
– A boa pintura da vida. Cousas do Bosco ou Leonor Fini e a creación de Van Gogh, Granell e Isaac Díaz Pardo.
20.– Un heroe ou heroína na vida real?
– As xentes anónimas loitadoras e resistentes. Meus pais, na súa modestia, os primeiros. E, polas prácticas boas e os ideais de avance, Emma Goldman, as Mulleres Libres, Fourier, Gandhi, as xentes anarquistas parias e humildes…
21.– O seu nome favorito?
– Mariña.
22.– Que hábito alleo non soporta?
– Os indignos, como a covardía…
23.– O que máis odia?
– Non odio e, precisamente, considero nefasto o odio, que deriva do medo patolóxico e é a orixe de todos os males menores e maiores: a crueldade, a envexa, a avidez, os celos, as guerras…
24.– A figura histórica que máis despreza?
– Todas as autoritarias, xerárquicas, prepotentes, dogmáticas, totalitarias, integristas, imperialistas, racistas, sexistas…
25.– Un feito militar que admire?
– Admiro a resistencia pacífica. Todas as guerras son perniciosas. Agardo que un día desaparezan os exércitos e os seus esforzos se dediquen só a tarefas humanitarias.
26.– Que don natural lle gustaría ter?
– Facer feliz a quen quero e ser útil para todas as causas útiles que eu elixa.
27. – De que maneira lle gustaría morrer?
– En paz e sen causar dor a quen amo.
28.– Cal é o seu estado de ánimo máis habitual?
– Total liberación mental e esperanza na resolución dos conflitos persoais e sociais do mundo.
29.– Que defectos lle inspiran máis indulxencia?
– Os nacidos do mantemento na vida e dos seus instintos vitais básicos de conservación e reprodución, e, sobre todo, os derivados do amor e da xenerosidade: toda prodigalidade…
30.– Un lema na súa vida?
– Amo mais non teño amo, dito nas Novas noites nosas de Vermella con lobos.
Elena Gallego: “Somos a memoria”
Entrevista
a Elena Gallego en Radiofusión:
“Elena Gallego prepara a cuarta entrega de Dragal, unha saga de novelas que se levará á televisión e que hoxe en día deron lugar a un proxecto educativo en liña. Barállase asimesmo a súa conversión en videoxogo e banda deseñada. As historias da vida real con elementos máxicos que beben da tradición galega, dan para moito segundo a escritora. A autora defende a memoria histórica e que os rapaces saiban de onde veñen e comproben que “o que temos nós, vale tanto coma calquera cultura do mundo”. Dragal estase a traducir ao español, porque interesa en América Latina. No 2014 sairá xa ao mercado o primeiro volume da saga en inglés.
A entrevista completa pódese escoitar aquí.”
María Xosé Queizán: Arredor de Carolina Otero
Entrevista
de Marga do Val a María Xosé Queizán en Sermos Galiza:
“(…) – Sermos Galiza (SG): Facemos ou non unha diferencia entre Carolina Otero e a Belle Otéro?
– María Xosé Queizán (MXQ): En principio non acredito en bicefalias, se é iso o que queres dicir. Era unha única persoa, un só carácter, de ferro como a Tour Eiffel.
– SG: O solpor da cupletista foi publicado por primeira vez pola Editorial Nigra (1995), nunha colección de relatos breves, despois entrou na casa de Xerais nunha edición non venal en 1998, un agasallo, agora a mesma editorial ábrelle a porta e volve saír á rúa, está vez acompañado dun texto, “Carolina Otero: a liberdade arrogante”. Que é o que nos fará volver sobre a Otero?
– MXQ: No meu caso hai dous motivos: o de dar a coñecer ao público un texto que valoro. O precioso regalo de Xerais, unha edición con debuxos de Natalia Pérez García, só chegou a una minoría, ás amizades da editorial e miñas.
Outra razón é o estudo dunha personaxe moi interesante, un paradigma de muller libre, arrogante e nada común. De ser una creación novelesca, parecería demasiado fantástica para ser real e a súa vida rocambolesca. Nós, escritoras galegas, comprobamos a súa existencia, sabemos que saíu pobre aos 11 anos dunha aldea de Galicia, non tiña nada que perder, valeuse por si, e chegou a ser a muller máis famosa, glamurosa e rica dun momento histórico, a Belle Époque. Resulta evidente que merece a pena seguirlle os pasos e cismar nunha ser quimérica que comprendemos. (…)
– SG: Lese neste pequeno ensaio: “Carolina Otero, como persoa, tampouco é santa da miña devoción”. Por que?
– MXQ: É unha grande impostora, unha das peores condicións dunha persoa, cando menos a que máis me alporiza e anoxa. Sacáballe cartos e xoias aos millonarios e grandes mandatarios, coa venda do corpo. Non me dan pena os estafados, pero tampouco considero decente o seu negocio. Que se saiba, nunca deu cartos para unha causa xusta, nin demostrou compaixón por ninguén. Non era unha boa persoa, creo.
– SG: Así e todo lemos: “O abuso do poder, a transgresión dos dereitos da persoa, iso que as feministas conseguimos que significase a violación: un delito contra a liberdade, xa o declara Carolina”.
– MXQ: Si. Foi clarividente. Separa a violación do aspecto biolóxico, da virxindade, do himen que é onde a sociedade patriarcal sitúa a honradez feminina. Ela quere ser persoa, unha ser libre que toma decisións propias, non se somete ao poder dun bruto que abusa dela. Defende a autonomía persoal e se identifica máis cos homes que coas mulleres. Non se problematiza coa síndrome Wolstonecraft. (…)”
Cuestionario Proust: Concha Blanco
Desde
o blogue de Ramón Nicolás, Caderno da crítica, este Cuestionario Proust a Concha Blanco:
“1.– Principal trazo do seu carácter?
– Discreción.
2.– Que calidade aprecia máis nas persoas?
– A honradez.
3.– Que agarda das súas amizades?
– Amizade auténtica. Que saiban estar comigo tamén nos momentos malos.
4.– A súa principal eiva?
– Non sempre deixo ver os meus sentimentos máis tenros.
5.– A súa ocupación favorita?
– Depende do momento. Nesta etapa, estar coa neta. Tamén, de sempre, ler e escribir.
6.– O seu ideal de felicidade?
– Máis que felicidade, digo “momentos felices”. Estar rodeada da familia e doutra xente que sei que tamén está a gusto comigo.
7.– Cal sería a súa maior desgraza?
– Enfermidades e/ou falecementos desta xente que quero.
8.– Que lle gustaría ser?
– Estou a gusto comigo e coa profesión elixida.
9.– En que país desexaría vivir?
– En Galicia estou moi ben.
10.– A súa cor favorita?
– Tendo en conta os meus apelidos, Blanco Blanco, está moi “claro”: a cor branca.
11.– A flor que máis lle gusta?
– A papoula. É fermosa e pode vivir en solos inhóspitos.
12.– O paxaro que prefire?
– A bubela.
13.– A súa devoción na prosa?
– Valoro a claridade e un toque de elegancia neste xénero, pero sen exceso de retórica, que daquela perdería para min o seu encanto.
14.– E na poesía?
– Gústame unha poesía na que poida polo menos intuír o que o autor ou autora transmite (sentimentos, loanzas, reivindicacións…).
15.– Un libro?
– Calquera título de Castelao.
16.– Un heroe de ficción?
– O gato con botas.
17.– Unha heroína?
– Carapuchiña Vermella.
18.– A súa música favorita?
– A música de piano e acordeón.
19.– Na pintura?
– A obra dos pintores simbolistas.
20.– Un heroe ou heroína na vida real?
– Miña nai, sen dúbida.
21.– O seu nome favorito?
– Dous: María e Ana.
22.– Que hábito alleo non soporta?
– Hai varios que encerraría dentro de actitudes de mala educación (empurróns, gritos, enganos con picaresca…).
23.– O que máis odia?
– A envexa e os celos, que moitas veces veñen da man.
24.– A figura histórica que máis despreza?
– Hitler.
25.– Un feito militar que admire?
– A axuda que prestan ante catástrofes en calquera país do mundo.
26.– Que don natural lle gustaría ter?
– Máis memoria.
27.– De que maneira lle gustaría morrer?
– Sen decatarme, sen dor e tranquila.
28.– Cal é o seu estado de ánimo máis habitual?
– Tranquila e optimista.
29.– Que defectos lle inspiran máis indulxencia?
– Os autoeloxios, a presuntuosidade, a fachenda (só me afectan ao oído).
30.– Un lema na súa vida?
– Mans que non dades, que buscades?”
Cuestionario Proust: Fran Alonso
Desde
o blogue de Ramón Nicolás, Caderno da crítica, este Cuestionario Proust a Fran Alonso:
“1.– Principal trazo do seu carácter?
– O fragmentarismo.
2.– Que calidade aprecia máis nas persoas?
– A honestidade, a comprensión.
3.– Que agarda das súas amizades?
– Viño e conversa.
4.– A súa principal eiva?
– É tan principal que ten moitas ramificacións.
5.– A súa ocupación favorita?
– Ler.
6.– O seu ideal de felicidade?
– Ser infeliz só moi de cando en cando.
7.– Cal sería a súa maior desgraza?
– Vivir levándome mal comigo mesmo.
8.– Que lle gustaría ser?
– Escritor.
9.– En que país desexaría vivir?
– En case todos.
10.– A súa cor favorita?
– No outono ou na primavera?
11. – A flor que máis lle gusta?
– A da entreperna non está nada mal.
12.– O paxaro que prefire?
– Os da miña infancia: o paporrubio e o verderol.
13.– A súa devoción na prosa?
– A palabra xusta.
14.– E na poesía?
– Que un poema pida relectura.
15. Un libro?
– Eu son moitos libros, de Cibrán Silleiro.
16.– Un heroe de ficción?
– Pipi Calzaslargas.
17.– Unha heroína?
– Non me gustan as drogas: nin a heroína nin a cocaína.
18.– A súa música favorita?
– A que se converte en parte de min.
19.– Na pintura?
– A que non é compracente.
20.– Un heroe ou heroína na vida real?
– Todos os heroes ou heroínas son ficción.
21.– O seu nome favorito?
– Os das miñas fillas.
22.– Que hábito alleo non soporta?
– A hipocrisía, a mentira, o egoísmo.
23.– O que máis odia?
– Odiar.
24.– A figura histórica que máis despreza?
– Adolf Hitler.
25.– Un feito militar que admire?
– A disolución dos exércitos.
26.– Que don natural lle gustaría ter?
– Don algodón, para suavizar a miña voz.
27. – De que maneira lle gustaría morrer?
– Por unha luz cegadora, un disparo de neve.
28.– Cal é o seu estado de ánimo máis habitual?
-Este 
29.– Que defectos lle inspiran máis indulxencia?
– Todos os que non sexan malintencionados.
30.– Un lema na súa vida?
– Un dejà vu: «Vive e deixa vivir».”
Cuestionario Proust: Xosé Vázquez Pintor
Desde
o blogue de Ramón Nicolás, Caderno da crítica, este Cuestionario Proust a Xosé Vázquez Pintor:
“1.– Principal trazo do seu carácter?
– A procesión que vai por dentro.
2.– Que calidade aprecia máis nas persoas?
– A lealdade.
3.– Que agarda das súas amizades?
– As palabras limpas e o tempo en horas de nos ver.
4.– A súa principal eiva?
– O descoido.
5.– A súa ocupación favorita?
– A conversa demorada coa paisaxe.
6.– O seu ideal de felicidade?
– O paraíso do Amor.
7.– Cal sería a súa maior desgraza?
– As despedidas.
8.– Que lle gustaría ser?
– Leal e humilde, en feliz casorio cos tempos da vida.
9.– En que país desexaría vivir?
– Na Terramar Noroeste, en feliz xuntanza cos tempos da ledicia e de soñar.
10.– A súa cor favorita?
– O branco das nevaradas.
11. – A flor que máis lle gusta?
– A camelia.
12.– O paxaro que prefire?
– O xílgaro.
13.– A súa devoción na prosa?
– Caballo en el salitral, de Antonio di Benedetto.
14.– E na poesía?
– Toda. Cando Ela é.
15.– Un libro?
– Sería inxusta unha escolla. Teño moitos no meu colo e no meu berce.
16.– Un heroe de ficción?
– Por acaso Sancho, coa súa pousa nas terra de saber e de agardar.
17.– Unha heroína?
– Moitas. Devecín por unha do meu imaxinario: a protagonista da novela Para dicir abril.
18.– A súa música favorita?
– Clásica. Namorei dela cando a procuraba para os espectáculos dos mimos, con Ancoradouro. E agradezo sobremaneira a Franz Liszt.
19.– Na pintura?
– Colmeiro, Laxeiro, Torres: a triloxía vangardista da Gallaecia en pé.
20.– Un heroe ou heroína na vida real?
– Hai cen. Dicir unha sería inxusto.
21.– O seu nome favorito?
– Adriana, a coprotagonista da miña última novela que está para saír.
22.– Que hábito alleo non soporta?
– O cinismo: que foran tamén os hábitos do “Prestige”.
23.– O que máis odia?
– A traizón.
24.– A figura histórica que máis despreza?
– Uufff, esa nube neghra! Non lles vou dar a oportunidade de persistir.
25.– Un feito militar que admire?
– Non sei. Hai palabras que dan medo e son terror.
26.– Que don natural lle gustaría ter?
– A bondade.
27.– De que maneira lle gustaría morrer?
– Soñando aquela miña infancia na aldea de Quian.
28.– Cal é o seu estado de ánimo máis habitual?
– O tempero.
29.– Que defectos lle inspiran máis indulxencia?
– Os físicos.
30.– Un lema na súa vida?
– Quérovos moito, nai-pai.”
Parlamento das Letras: Xosé María Vila Ribadomar
Entrevista
de Armando Requeixo a Xosé María Vila Ribadomar no seu blogue, Criticalia:
“(…) – Armando Requeixo: ¿Que cres que lle falta aínda ás nosas letras e que lle sobra definitivamente?
– Xosé María Vila Ribadomar (XMVR): O que lle sobran aos posibles lectores son prexuízos e o que falta, máis xeralmente, é unha formación galeguista, nun sentido mesmo enciclopédico, da lingua como posibilidade social e vivencial. Nada lle sobra, non, fáltanlle lectores. (…)
– AR: ¿Cal é a túa valoración do noso presente literario?
– XMVR: Talvez non haxa presente na literatura, só pasado e futuro —sonche un chisco peliculeiro, no bo sentido tamén. (…)”
Cuestionario Proust: Mercedes Queixas
Desde
o blogue de Ramón Nicolás, Caderno da crítica, este Cuestionario Proust a Mercedes Queixas:
“1.– Principal trazo do seu carácter?
– A observación para a reflexión.
2.– Que calidade aprecia máis nas persoas?
– A coherencia, a honestidade e a seguridade.
3.– Que agarda das súas amizades?
– O respecto polas diferenzas.
4.– A súa principal eiva?
– A inseguridade e a autoesixencia.
5.– A súa ocupación favorita?
– Dar aulas, ler e escribir, ademais de reencontrarme ao redor dunha mesa coa familia e coas amizades.
6.– O seu ideal de felicidade?
– Pensar que é tan real que pode acompañarnos por momentos ou ausentarse de cando en vez.
7.– Cal sería a súa maior desgraza?
– Verme na obriga de renunciar aos meus principios ou asistir á quebra da lei de vida.
8.– Que lle gustaría ser?
– Unha persoa útil aos seres próximos e á sociedade.
9.– En que país desexaría vivir?
– Neste, no meu, no que vivo e co que me identifico, aínda que ás veces me custe comprendelo.
10.– A súa cor favorita?
– Fico co lila, o branco e o negro.
11. – A flor que máis lle gusta?
– A mimosa.
12.– O paxaro que prefire?
– A lavandeira esvelta e sempre de andar elegante.
13.– A súa devoción na prosa?
– Contar o que sempre se silenciou.
14.– E na poesía?
– Revolver o corpo para renovar as emocións.
15. Un libro?
– Memorias dun neno labrego, por ser o primeiro que lin en galego de nena e porque me descubriu que esta lingua tamén se podía escribir.
16.– Un heroe de ficción?
– Non reparo en heroes, prefiro as imperfeccións da realidade.
17.– Unha heroína?
– Tampouco reparo en heroínas mediáticas, senón nas reais que loitan por sobreviviren ao silenciamento e á invisibilidade.
18.– A súa música favorita?
– Teño gustos musicais moi eclécticos. Dependendo do momento e do estado de ánimo, podo procurar unha sonata de Mozart, a forza rockeira de Tina Turner ou The Boss, algunha escolma dos clásicos do jazz que con bo criterio me descubre meu irmán músico, os sons máis próximos de Aline Frazão e Mariza ou as voces cálidas da casa coas de Guadi Galego e Xabier Díaz.
19.– Na pintura?
– Maruxa Mallo e Urbano Lugrís.
20.– Un heroe ou heroína na vida real?
– Todas as persoas que, desde o anonimato e acreditando no compromiso colectivo, contribúen para o avance e a mellora do benestar social.
21.– O seu nome favorito?
– Andrea e Mariña.
22.– Que hábito alleo non soporta?
– A capacidade para mentir intencionadamente e con intereses espurios.
23.– O que máis odia?
– O conformismo, a resignación e o autoritarismo.
24.– A figura histórica que máis despreza?
– A de todos os ditadores do mundo.
25.– Un feito militar que admire?
– Ningún.
26.– Que don natural lle gustaría ter?
– A música e a pintura.
27. – De que maneira lle gustaría morrer?
– En paz comigo mesma e sen dor.
28.– Cal é o seu estado de ánimo máis habitual?
– Reilusionándome sempre.
29.– Que defectos lle inspiran máis indulxencia?
– As escusas do alumnado.
30.– Un lema na súa vida?
– Vive e deixa vivir.”
