Desde a AELG recollemos 
a lectura dun texto de Poemas de Amor en Outono, de Toño Núñez, aquí.
Rechiade e unídevos baixo cancelos comúns como #CorentenaLiteraria, #Euquedonacasa, #LerGalegoSempre, #Acasainfinita, #DescobreACulturaGalega, #CulturaGalegaCuradora e/ou #CulturaNaRede.
Entrevista
de Montse Dopico a Antonio García Teijeiro en Praza:
“(…) – Praza (P): Por que di que é unha literatura maltratada? A aposta das editoras por ela, por exemplo, é moi forte.
– Antonio García Teijeiro (AGT): As editoras fixeron unha aposta clarísima pola LIX porque é literatura que se vende, fundamentalmete polas prescricións dos colexios. Falta que haxa compra sen esa obrigatoriedade… Falo de maltrato porque non se lle dá a importancia que debería dárselle, por exemplo, a nivel mediático. Ou porque se considera, moitas veces, unha literatura de segunda, é dicir, non é tan valorada socialmente. Mesmo hai escritores que renegan da LIX, o que é moi triste…
A LIX é básica para a formación de futuros lectores e lectoras. A LIX é unha necesidade porque a lectura é unha necesidade. Eu sei, pola miña experiencia como docente, que a literatura axuda a transformar comportamentos, actitudes… Pero teño moitas anécdotas sobre pais que, por exemplo, dicían que non ían gastar en libros porque, unha vez lidos, xa non valían para nada. Falo de maltrato porque se rebaixa o valor social e cultural da LIX.
– P: Na súa experiencia como mestre puido comprobar, segundo comentou en varias entrevistas, que á rapazada si lle gusta a poesía. Que pasa entón para que despois queden poucos como lectores?
– AGT: Eu manteño que cando un docente é motivador, cando é un mediador que cre no que fai, cando é evidente que lle gusta… consegue atraer ao alumnado para a lectura. E non pasa só cos rapaces máis pequenos: tamén cos da ESO. Cando ven que o que dis é auténtico, que cres profundamente niso, déixanse levar pola paixón pola poesía. Durante moito tempo a poesía foi considerada algo “cursi”. Había un rexeitamento cara ela.
O meu reto como docente foi acabar con esa etiqueta para que o alumnado asuma a poesía como algo natural e non como algo alleo a eles, ridículo… Para iso, mostráballes diferentes maneiras de facer poesía, e hoxe ademais xa hai moitos máis poetas que se ocupan de que a rapazada teña boa poesía para ler. O problema é que non hai aínda mediadores suficientes facendo este traballo de campo. E tamén que ás veces os poetas optan por unha escrita complicada e egocéntrica para demostrar que son moi cultos… E a LIX precisa sinxeleza, que non simplicidade.
– P: A que se refire cos mediadores? A todos os axentes que achegan o libro á rapazada?
– AGT: Principalmente ao profesorado, que debe crer no que fai e non terlle medo á poesía. Mais houbo moitos avances nisto: a min hai bastante xente que me pide vídeos, por exemplo. Hai profesores que non presentan a poesía como un traballo escolar, senón que transmiten un interese real por ela. Ás veces eu podo ser crítico cos docentes porque considero que non len o suficiente, pero cada vez hai máis que se preocupan moito disto. Eu tiven rapaces que non eran moi bos academicamente pero que nos obradoiros de poesía eran outros, outra persoa. A poesía é moi importante para eles: provoca reflexións se se escolle ben, ademais do pracer enorme que produce entender as palabras… O que eu procuraba como profesor era que lesen poesía e que a escribisen. (…)”
Entrevista
de Silvia Penas Estévez a Rosa Enríquez, desde Urutau:
“(…) – Urutau (U): A poesía é unha forma de ver o mundo?
– Rosa Enríquez (RE): Creo, máis ben, que a poesía está aí fóra. É anterior. Pensar que somos nós quen podemos mirar desta maneira, e, coa nosa ollada, facela existir, é concedernos demasiada importancia. A poesía non existe porque nós a contemplemos nos detalles, nas manifestacións do amor ou na potencia da natureza. Nós estamos aquí porque ela nos mira.
– U: Cando escribes pensas nunha lectora/lector imaxinaria/o? O que escribes vese afectado por iso?
– RE: Cando era máis nova si que me inquietaba un pouco como podía ser recibido o que escribo, pero agora mesmo non. Penso que preocuparse por isto, deixar que me condicione, limita a potencia do que intento expresar. Segundo eu o vexo, a poesía non entende de límites, é unha transgresión da orde, do sentido común. Pode ser entón considerado o acto de escribir un acto egoísta? Talvez si, pero non me importa. Querer agradar a posíbeis lectoras ou lectores é como querer compracer a todo o mundo. Simplemente non se pode. Cómpre aceptar e asumir isto cando decidimos publicar un texto e dedicarnos ao que verdeiramente importa: vivir. Non ser vividas polos demais. (…)
– U: Este libro, Vacastras, en concreto como xurdiu? Onde ou en que dirías que ten o seu xermolo?
– RE: Xurdiu co texto que aparece ao inicio de “RABIA”. O xermolo é o instinto, esa afluencia de pensamentos caóticos aos que resulta díficil darlle forma. A idea de que a linguaxe deturpa o significado do que realmente sentimos levoume a pensar que nada hai tan interesante nun poema como aquilo que se oculta no escrito, o que fica fóra, o que non conseguimos expresar. Escribir un poema é un intento de tradución do inefábel, e, en tanto que “intento”, implica certa imperfección. Interésame esa imperfección. (…)”
Desde a AELG recollemos
a entrevista de Arancha Nogueira sobre os coidados ante o coronavirus en Nós Televisión, aquí.
Rechiade e unídevos baixo cancelos comúns como #CorentenaLiteraria, #Euquedonacasa, #LerGalegoSempre, #Acasainfinita, #DescobreACulturaGalega, #CulturaGalegaCuradora e/ou #CulturaNaRede.
Desde a AELG recollemos
a lectura dun fragmento de Carne da minha carne, de Susana Sanches Arins, publicado por Apiario, aquí.
Rechiade e unídevos baixo cancelos comúns como #CorentenaLiteraria, #Euquedonacasa, #LerGalegoSempre, #Acasainfinita, #DescobreACulturaGalega, #CulturaGalegaCuradora e/ou #CulturaNaRede.
Entrevista
a Eli Ríos, por Silvia Penas Estévez, en Urutau:
“(…) – Editora Urutau (U): A poesía é unha forma de ver o mundo?
– Eli Ríos (ER): A poesia é uma forma de habitar o mundo.
– U: Cando escribes pensas nunha lectora/lector imaxinaria/o? O que escribes vese afectado por iso?
– ER: Não, penso numa pessoa lectora real. Na pessoa que vai lá passar as páginas e tento estabelecer um diálogo com essa pessoa futura desde o presente da escrita com a certeza de que vai ler um texto escrito no passado. Por isso, a escolha das palavras, do tema, etc, sempre tem a ver com que está do outro lado do poema.
– U: Cres que hai un lectorado de poesía ou que se cumpre esa idea de que os poetas se len entre si unicamente?
– ER: Acho que as pessoas que escrevem poesia também leem muita poesia, mas os números de vendas indicam duas possibilidades: ou a gente que escreve compra o mesmo livro muitas vezes ou há um lectorado de poesia muito activo. A minha experiência nos clubes de lectura, por exemplo, diz-me que a poesia está muito viva e é um género que chega a todas as faixas etárias.
– U: Que opinas sobre as redes sociais como difusoras de arte, recitais etc.?
– ER: É uma ferramenta necessária mas também prescindível. E ai temos o exemplo de Tempo fósil de Pilar Pallarés. A autora não tem redes sociais e o poemario foi Premio Nacional de Literatura.
– U: O teu poema aparece como algo súpeto, que golpea e sae dunha maneira explosiva e rápida ou é un proceso máis pausado e longo?
– ER: O proceso de composição é demorado e mesmo muito longo, mas o da escrita foi, no caso deste poemario, muito rápido como marca o ritmo do verso. (…)”
Desde a AELG recollemos
a lectura dun poema de Inscricións polo seu autor, Carlos Callón, dentro da iniciativa Corona ipsum de Leite Edicións, aquí.
Rechiade e unídevos baixo cancelos comúns como #CorentenaLiteraria, #Euquedonacasa, #LerGalegoSempre, #Acasainfinita, #DescobreACulturaGalega, #CulturaGalegaCuradora e/ou #CulturaNaRede.
Artigo de Lois Alcayde en Nós Diario:
“Poetas de todas as idades e procedencias fornecen as redes sociais de lecturas con textos propios ou alleos desde Galiza para o mundo. O obxectivo: humanizar os fogares a través da palabra, quentar as casas coa proximidade duns artistas que non esquecen reivindicar o seu papel máis aló dos momentos de crise.
“Temos que seguir facendo cousas, non?”, di entre risas a poeta Arancha Nogueira a través do teléfono. Amósase optimista a pesar dos días de confinamento obrigado. Xunto a ela, moitas autoras e autores están a producir contido nas redes cos cancelos #coronaipsum e #corentenaliteraria, entre outros. Xa hai preto dun século o poeta Walt Whitman defendía que as palabras e a poesía podían influír no devalar do mundo; tamén o fan, engadimos nós, nos momentos de crise. Nisto coincide Arancha, autora en Leite Edicións, un selo que apostou polas redes nun momento de pandemia mais, argumentan, a idea xa viña de tempo atrás: “tiñamos desde o 14 decembro unha data confirmada dun recital colectivo en Cambre, este recital adiouse a marzo, xa que houbera un temporal con alerta vermella. Agora, co coronavirus, volveuse adiar. Ante isto pensamos, por que non trasladalo a todo o mundo?”.
Arancha abriu o 16 de marzo este recital en streaming accesíbel desde calquera parte do mundo a calquera hora, defende que as redes sacan á luz “novas funcións” da poesía: “un papel de transmisión, que talvez até a chegada das redes sociais non era tan preponderante porque non podiamos achegarnos a elas agás nos recitais, agás escoitar en físico as poetas”. Nos vídeos que aparecen co cancelo, as poetas sacan a relucir palabras, calor, agarimo e arte nunha maneira íntima de consumo, na casa, no fogar. Recitais a domicilio que permiten o intercambio con todas as persoas que decidan interactuar, valorando, comentando e compartindo en Facebook, Twitter ou Instagram.
Este cambio, menciona a autora, vén da man de tecnoloxías que desde a casa permiten achegarnos aos seres queridos e, ademais, estar presentes en recitais que empregan técnicas imposíbeis sen os novos dispositivos; un cambio de percepción e elaboración literaria: “Até a chegada das redes asociabamos a poesía a lela en soidade e en silencio, agora estase a descubrir outra fase, a da transmisión poética máis aló da escrita, o que transcende o nivel comunicativo, alguén pode ler o meu libro e escoitarme moitas veces”.
Os momentos actuais de crise, sanitaria e económica, poden ser oportunidades de cambio, cambio no consumo e cambio na produción, en “espazos que mudaron moito”, menciona, coa introdución de elementos audiovisuais. Isto é algo que, apunta, xa se vén realizando desde moito antes do coronavirus: “Xa se facía videopoesía. A presenza da poeta e o que a acompaña agora si está pensado e ten intención comunicativa, penso que grazas ás novas canles de transmisión e á democratización das artes tamén se alimenta esa parte máis performática da arte”.
“Sempre quixemos facer un recital poetico telemático. O feito de que esté subido e colgado, para que a xente o vexa cando queira, provoca que entre nas casas de todos” di Pablo Rodríguez, autor en Leite Edicións e tamén ideólogo desta acción precursora. A idea, afirma, é que a acción nas redes se prolongue todo o que poida durar a emerxencia. Pablo considérase parte dun grupo de poetas que gostan de “traballar nas redes sociais”, di, contento coa produción que está a aparecer. O poeta fai fincapé na evolución que tivo a rede na última década: “Eu diría que as redes axudan, si. Habería que ver como son esas redes, se penso na internet do comezo si que vía esa idea de canle de difusión, unha forma de compartir o que facías. Era unha plataforma onde podías exhibir o teu contido. Hoxe internet é menos sólido e máis líquido, parafraseando a Bauman”.
Nesa escasa separación custa diferenciar cada vez máis o privado do público, nesa “liquidez” onde a intimidade cambia de grao: “está a ser difícil separar a vida privada da vida poética. #coronaipsum integra a poesía no cotián da xente. Vexo que sacamos tempo para ler narrativa pero non sucede o mesmo para ler poesía… se Mahoma non vai a montaña, a montaña vai a Mahoma, aínda que sexa por streaming”. Pablo tamén fai alusión a un cambio nas técnicas que a produción dentro da reclusión por mor da alerta sanitaria está dando a coñecer aínda máis, cunha “produción oral e audiovisual” que, nalgúns casos, supera a clásica escrita.
Entre conexión e conexión poética -nas que as persoas usuarias podemos ver unha múltiple variedade de fondos caseiros, de cadros, de estantes, de intimidades- nacen tamén preocupacións. Segundo a entidade que reúne as asociacións que xestionan a propiedade intelectual (Adepi), as perdas nas industrias culturais en todo o Estado poden ascender até os 960 millóns de euros, con feches de todo espazo que implique reunión e difusión, isto é: a totalidade da cultura; desde museos e bibliotecas até salas privadas de exposición e recitais poéticos, xunto coas librarías.
A cultura é algo “esencial” na vida cotiá, recalca Arancha: “esta crise sanitaria pode ser unha escusa para darnos de conta do importante da cultura, do lecer para continuar adiante. Estamos consumindo de xeito masivo iniciativas nas redes para quedar na casa pola pandemia”.
Sostén a autora que este novo panorama pode alumear un futuro onde como sociedade teñamos a acción cultural nos eixos de produción e desenvolvemento: “Estamos a ver desde recitais até concertos online. Todo está a ser recibido cos brazos abertos. Agardo que isto, cultura de primeira necesidade, se lembre. Penso que os Gobernos non están a reaccionar a tempo coa cultura”.
O pensamento e a arte, di a autora, como mantedora non só da interactividade e coñecemento social, senón da nosa saúde mental en tempos do confinamento: “Falamos de xente que ofrece espazos de todo tipo. Creo que os Gobernos deberían blindarse ante algo que está contribuíndo a que as persoas poidan ficar na súa casa e manter a súa saúde mental”.”
