Artigo de Ana G. Liste en Praza:
“As fronteiras de verdade son aquelas que manteñen aos pobres apartados do pastel. Esta frase, tan punzante aínda a día de hoxe, advirte a quen le do tipo de libro que ten nas mans. O lapis do carpinteiro é unha novela adiantada ao seu tempo, a pesar de que a maioría da trama nos sitúe nos tortuosos anos do Golpe de Estado de 1936, a Guerra Civil, a ditadura e as súas consecuencias. Un pasado que era case presente continuo en 1998, o ano no que Xerais publicou esta novela do xornalista e escritor Manuel Rivas, que xa viña marcando un camiño co seu libro de relatos Que me queres, Amor? (Galaxia, 1995), no que se atopa a célebre historia d’A lingua das bolboretas, levada ao cinema por Fernando Fernán Gómez.
Rivas di que quería escribir unha historia de amor, tiña claro o que quería contar porque coñeceu de primeira man ás dúas persoas que converteu en protagonistas d’O lapis do carpinteiro, Marisa Mallo e Daniel Da Barca. O xornalista soubo dende o inicio que quería contar esta historia, o que máis lle custou ao escritor foi atopar a maneira exacta de facelo, de aí a importancia dese lapis vermello.
A novela presenta un amor tan certeiro que se mantén intacto co paso do tempo, da ausencia, dos perigos e, incluso, da brutal represión franquista. O lapis do carpinteiro vai cambiando de dono e en todos eles produce algunha mudanza. É o caso do gardián Herbal, que estaba chamado a ser o malo da historia mais resulta imposible de odiar.
“O lapis permite contar, no medio de tanta dor, tanta crueldade e tanta perda de conciencia o que para min é o máis verdadeiro da condición humana, que é iso que chamamos amor, afecto. É unha novela moi dura, pero na que tamén aparece o afecto nos lugares máis imprevisibles”, concretou Manuel Rivas na feira do libro da Coruña. (…)”
Arquivo da categoría: Entrevistas
A poeta Estíbaliz Espinosa ante a eclipse: “Levo anos traballando esa trenza cósmica de poesía que mira ao ceo, así que ando con textos e merlos na cabeza”
Entrevista de Claudia Varela Lourido a Estíbaliz Espinosa en Xornal da Coruña:
“(…) – Xornal da Coruña (XC): egundo a túa perspectiva, que ten unha eclipse que leva fascinando á humanidade desde hai milleiros de anos?
– Estíbaliz Espinosa (EE): Unha eclipse, hoxe, é un mecanismo celeste que nos lembra que non todo o que vemos é o que parece. Fascina porque, segundo a perspectiva que tomemos, varía o que acontece: nós vemos unha superposición aquí, pero no resto do mundo será un solpor normal de mércores. E desde certo lugar do espazo veriamos tres corpos aliñados, Sol, Lúa e Terra (unha sicixia). Hai milleiros de anos non é que fosen máis parvos: xa sabían que as eclipses eran cousa da Lúa e o Sol. Convidada nunha charla no Planetario, o director dos Museos científicos coruñeses, Marcos Pérez, lanzaba unha gran cuestión: como é que, sabéndoo de sobra, se entregaban igual ao mito e ao rito? Non sei se a resposta é esa idea de que sen un relato, sen unha ficción que nos confira sentido, dá igual saber a verdade. O relato que nos contamos a nós mesmos impórtanos moito. (…)
– XC: Hai algún texto ou composición que che veña á cabeza cando pensas nunha eclipse?
– EE: Levo meses lendo e escribindo sobre eclipses, abofé que moitas! Acabo de rematar un Observatorio de ideas e textos de literatura e astronomía en Compostela, e vimos desde Arquíloco de Paros a Annie Dillard ou Deborah García Bello. Levo anos traballando esa trenza cósmica de poesía que mira ao ceo, así que ando con textos e merlos na cabeza: os de Dickinson, Cunqueiro, Billy Collins, os da antiga China… e cancións como a morna Eclipse ou Black Hole Sun, de Soundgarden (que non fala de eclipse ningunha). Pero nas dúas horas de parcialidade e no minuto de totalidade, só quero mirar o mundo como cando nena. Sereino. Estarei cos meus, e terei na cabeza, máis que poemas, o tacto das mans dos que se me foron antes e aínda evoco acotío. Que me gustaría vivilo con eles, contárllelo. Na cabeza só teño o gran poema do espazotempo. Os poemas dobran e furan as páxinas como buracos de verme, comunican esta eclipse de hoxe con aquel adxectivo dunha tarde de hai anos, con eles.
– XC: Cres que a eclipse vai potenciar que a xente reconecte coa natureza?
– EE: Faime graza a expresión reconectar coa natureza. Xa nos pensamos como cyborgs, sempre conectados a algo, ou ben o móbil, ou ben textos biónicos ou ben a Natureza… pero sempre con cables soltos, non? Somos parte da Natureza e estamos conectados a ela, nese sentido, o que a ela lle facemos sempre nolo facemos a nós. Supoño que a reconsideración romántica (ollo, romántica de Romanticismo europeo, non do sentido romántico popular) ou nostálxica da Natureza sempre está aí, porque no fondo nunca desconectamos de todo. Non é tanto unha reconexión como ver que vivimos á intemperie nun “pelouro que roda”, que diría Rosalía (a nosa). (…)”
Fran Fernández Davila, escritor: “Que o meu nome estea asociado a Agustín Fernández Paz fíxome moitísima ilusión”
Entrevista de Sergio Casal a Fran Fernández Davila en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Lucía vive nunha casa onde non se fala moito e o fútbol está prohibido. Como nace esta historia?
– Fran Fernández Davila (FFD): Gustábame moito o enfoque dunha rapaza que quere xogar ao fútbol pero non lle deixan. En lugar de ser a sociedade, é o seu propio pai quen o impide por algún motivo. A partir de aí, desenvolvín a historia de amor da rapaza co fútbol. A min encántame o fútbol e quería escribir algo sobre este tema que tamén lle puidese gustar á miña filla. Ultimamente escribo novelas téndoa a ela como lectora obxectivo.
– ND: Por que escolle o fútbol e en concreto a figura de Vero Boquete como motor da loita de Lucía?
. FFN: O título é un macguffin. Eu teño moito medo de que as persoas lectoras se decepcionen porque non sae Vero Boquete na novela. Hai unha película do 2002 que se chama Quero ser como Beckham protagonizada por unha rapaza da India que quere xogar ao fútbol. O título deste libro é unha sorte de homenaxe a esa idea, cambiando a Beckham por Vero Boquete, pioneira en moitas cuestións relacionadas co fútbol galego e internacional. (…)”
Xosé Luís Mosquera Camba: “É admirable a enerxía do Batallón”
Entrevista de P. Blanco a Xosé Luís Mosquera Camba en La Voz de Galicia:
“(…) – La Voz de Galicia (LVG): Como lle chegou o certame?
– Xosé Luís Mosquera Camba (XLMC): Dun xeito moi natural, vin a convocatoria e andaba argallando cun texto entre as mans. A maioría da xente que escribimos poesía en galego penso que xogamos á ruleta dos certames, porque non hai moitas opcións para ver publicado un texto. Pareceume oportuno envialo e a partir de aí quedou xa nas mans doutros e doutras. Encantadísimo co premio, claro, mais hai un gran compoñente de sorte e azar nestas cousas. A chamada para comunicarmo dende Cee foi toda unha sorpresa, colleume nun centro de saúde e penso que a miña primeira reacción foi a de pensar que se trataba dun erro, pois con Cee non teño vínculo en directo. De calquera xeito, unha alegría. Sempre son estas novas as que un quere esperar.
– LVG: Que lle parece este certame no 30.º aniversario do Batallón?
– XLMC: É admirable, sorprendente e fascinante que teñan aínda ese folgo, esa enerxía, ese ánimo e esa ilusión por seguir facendo cousas como colectivo. Considero un luxo para calquera comarca ter escrito ese capítulo da historia da literatura galega, neste caso a da Costa da Morte. Gran parte dos integrantes daquela aventura son hoxe nomes inseparables da historia contemporánea da literatura en galego. Que sigan dicindo aquí estamos, e que sigan facendo cousas que continúan a facer medrar as nosas letras, pois é de sacarse a gorra, como se di. (…)”
Dignificar a dor do silencio
Eugénio Outeiro: “Para unha persoa poder falar, ten que ter lingua na memoria”
Entrevista de Claudia Varela Lourido a Eugénio Outeiro en Galicia Confidencial:
“(…) En Réquiem, pasado e presente fusiónanse nun diálogo constante entre dúas voces. “A voz do pasado é máis impersoal, son os mortos que falan. E logo a voz do presente fala con cada un deles”, explica o autor. Se cadra, non hai nada máis humano que a arte de conversar. A través do diálogo, Outeiro dignifica a historia desas persoas. “Todo o libro está baseado nunha reflexión moi grande sobre o que significa a memoria, non só a histórica, senón a memoria en xeral”.
A través desta abordaxe, Outeiro reflexiona sobre a achega da poesía como arma da emocionalidade. Insiste en que el xoga coas sensacións para que a memoria deses seres humanos chegue a un presente no que cada vez é máis necesaria. “A linguaxe da poesía aporta moito”, sobre todo cando se intenta recuperar a dignidade das persoas. De feito, incide nun dato: “Case todos os mortos que aparecen no Réquiem tiñan carné do PSOE. Todos eles xuntábanse nunha taberna, ‘O Nicho’, onde se fraguou a brincadeira do que foi a República Socialista da Illa”. Outeiro explica que toda a circunstancia que atinxe esta historia está moi vinculada á súa familia, polo que para el, pese a non ter coñecido esas persoas, é moi importante falar da súa historia. (…)”
Debut literario de Alba Tomé coa novela ‘As humidades’
Entrevista a Alba Tomé na Televisión de Galicia:
“É un relato sobre o maltrato infantil inspirado na súa propia historia persoal. Con As humidades quedou finalista do Premio Illa Nova de Narrativa na súa última edición, un galardón que busca impulsar obras inéditas de novos talentos. A entrevista pode verse aquí.”
Xosé Ramón Pena, escritor: “Todas as persoas participamos na cuestión dos límites da experiencia humana”
Entrevista de Sergio Casal a Xosé Ramón Pena en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): A novela enfronta a razón científica coa crenza en extraterrestres a través de Ernesto e Clara. De onde xurdiu ese contraste?
– Xosé Ramón Pena (XRP): O punto central da novela ten que ver máis cun segredo familiar que involucra toda a familia e que une e desune os protagonistas. O segundo apartado da novela é o feito de que ambos están inmersos na cuestión da existencia ou non da vida extraterrestre desde diferentes visións. El é astrofísico e ela non, pero é afeccionada á ufoloxía. Eu quería formular nesta relación os límites da experiencia e do coñecemento humano.
– ND: O título remite a un episodio da tradición hindú. Por que escolleu esa imaxe para titular o libro?
– XRP: Isto é algo que se descubrira lendo o libro. Faise referencia a este relato tanto ao comezo como ao final da novela e, por non adiantar acontecementos, convido a xente a lelo.
– ND: Como atravesan as diferentes etapas vividas por Ernesto á novela?
– XRP: A trama vai desde os anos setenta até 2016. Ernesto, o que narra, son fragmentos da súa memoria. Ao inicio está escribindo no ano 2016 e remóntase a 1972, que é un ano no que suceden dúas cousas importantes para el: primeiro, é un momento no que pasa á idade adulta e que coincide cos acontecementos de Ferrol de 1972 que el vive directamente pola profesión do pai, que é militar; despois, tamén se desenvolve ao inicio da novela a situación das revoltas estudantís en Compostela a finais do franquismo, a Revolución dos Cravos e demais. Ademais, é unha época na que a cuestión da ufoloxía estaba en plena actualidade. (…)”
‘Hoxe toca Leiva?’, a última novela de Lois Pérez, ambientada no Grove
Entrevista de María Solar a Lois Pérez na Televisión de Galicia:
“Novela de 282 páxinas pola que circulan máis de media ducia de personaxes singulares. Rodeando todo o rumor de que esa noite o cantante Leiva vai actuar no Grove. Un cóctel que combina algunhas das filias e fobias do seu autor. A entrevista pode verse aquí.”
Tamara Andrés descobre a poeta Matilde Lloria en ‘Eu son de aquí e de alá’
Entrevista de María Solar a Tamara Andrés na Televisión de Galicia:
“Resultado dunha investigación persoal, que reconstrúe a memoria dunha poeta. Matilde Lloria naceu en Almansa, Albacete, en 1912; escribiu en galego, valenciano e castelán. A entrevista pode verse aquí.”
