A AELG asina o Manifesto Galiza con voz propia na UNESCO

A AELG asina o Manifesto Galiza con voz propia na UNESCO, ao tempo que anima a facelo tamén á sociedade galega.

GALIZA CON VOZ PROPIA NA UNESCO
(MANIFESTO POLO RECOÑECEMENTO INTERNACIONAL DA NOSA CULTURA)

Galiza é unha nación que non pode seguir silenciada no concerto das nacións. É por iso que as entidades e persoas asinantes

MANIFESTAMOS

I. Un dereito fundamentado e lexítimo.
Galiza posúe unha lingua propia, unha historia milenaria e un patrimonio material e inmaterial que constitúen unha achega única á humanidade. Contamos con institucións de autogoberno e competencias en cultura e educación. Consonte á Constitución da UNESCO, Galiza reúne todas as condicións para ser Membro Asociado, unha figura deseñada precisamente para que os pobos e nacións con identidade propia teñan voz, aínda que non sexan Estados independentes e soberanos.

II. Denuncia da discriminación política
Denunciamos a arbitrariedade do Goberno do Estado español, que está a tramitar a entrada doutras nacións do Estado na UNESCO mentres ignora e exclúe a Galiza. Esta política de agravios comparativos sitúanos como unha periferia sen dereito a representación, mesmo vulnerando o recoñecemento constitucional da Galiza como nacionalidade histórica.

III. Crítica á renuncia da Xunta de Galiza
Censuramos a submisión e a falta de visión estratéxica do Goberno da Xunta de Galiza. A súa decisión de non solicitar este ingreso é un acto de abandono das súas obrigas na defensa da nosa lingua e da nosa cultura. Renunciar á UNESCO é renunciar igualmente a que Galiza actúe como ponte natural co mundo da lusofonía e a que o noso patrimonio sexa recoñecido e protexido con todas as garantías internacionais.

ESIXIMOS

Á XUNTA DE GALIZA: Que abandone a súa pasividade, escoite o clamor das institucións culturais da nosa nación e inicie de inmediato os trámites para o ingreso da Galiza como Membro Asociado da UNESCO.

AO GOBERNO DO ESTADO ESPAÑOL: Que trate á Galiza co mesmo respecto que as outras nacións do Estado e facilite a nosa presenza directa na UNESCO.

E SOLICITAMOS

Á SOCIEDADE GALEGA: Que se una a esta demanda para que Galiza deixe de ser representada por terceiros e comece a falar coa súa propia voz no mundo.

A Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) rexeita o asasinato da poeta norteamericana Renée Nicole Good

A AELG reclama respecto para a súa memoria e denuncia o desprezo e a indignidade coa que foi tratada

A Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) fai público o seu rexeitamento do asasinato da poeta norteamericana Renée Nicole Good. A autora, que recibiu en 2020 o prestixioso Premio da Academia de Poetas Americanos (Academy of American Poets Prize) polo poema “On Learning to Dissect fetal Pigs” (“Sobre aprender a diseccionar fetos de porco”), foi asasinada por un axente do Servicio de Inmigración e Control de Aduanas dos Estados Unidos (ICE), que formaba parte dos efectivos enviados pola administración de Trump a Minneapolis.
Ao mesmo tempo, a AELG reclama respecto para a súa memoria e denuncia o desprezo e a indignidade coa que foi tratada, cando o propio presidente Trump, sen datos sobre ela, se apresurou a colocarse do lado do axente que disparou, xustificando o sucedido baixo o pretexto de ser ela “unha axitadora profesional”, segundo a súas propias palabras.
Porén, se Renée Nicole Good tiña algunha transcendencia social, era pola súa faceta literaria.
As reaccións contra este asasinato levaron a centos de persoas a se mobilizar ante edificios oficiais esixindo a investigación do sucedido e reclamando que se elimine a forza en operacións sobre migración. Unhas mobilizacións que xa se estenderon a outras cidades dos EUA. O propio alcalde de Minneapolis e o gobernador de Minnesota rexeitaron as explicacións oficiais que falan de que tentou atropelar un axente e denunciaron o que está a suceder neste momento nos Estados Unidos. Desde alí chegan novas preocupantes, porque as persoas séntense angustiadas, perseguidas e censuradas.
A AELG solidarízase co pobo norteamericano que padece estes excesos e nomeadamente co colectivo de escritores e escritoras. Nas redes sociais unha imaxe de Renée Nicole Good figura acompañada das seguintes frases:
A plena luz do día
A sangue frío
Por aqueles que ocultan os seus rostros
Detrás de corazóns fríos.

Aquí pode lerse un poema da autora traducido por Antonio Manuel Fraga, a quen agradecemos a autorización para a súa publicación:

Sobre aprender a diseccionar fetos de porco

quero recuperar as miñas randeeiras,

solpores solipsistas,

e sons da selva costeira que son tercetos de carricantas e pentámetros

das patas peludas das

cascudas.

doei biblias a tendas de segunda man

(esmagueinas en bolsas de lixo de plástico cunha lámpada de sal ácido do Himalaia

as biblias posbautismais, as que foron arrincadas nas esquinas das rúas das mans carnosas dos fanáticos, as

simplificadas, doadas de ler, parasitarias):

lembro máis o cheiro esvaradío a goma das imaxes brillantes dos manuais de bioloxía; queimaban os pelos

dentro das miñas ventas,

e o sal e a tinta que se pegaban ás palmas das mans.

baixo recortes da lúa ás dúas e corenta e cinco da madrugada estudo e repito

ribosoma

endoplasmático—

ácido láctico

estame…

no IHOP da esquina de Powers e Stetson Hills—

repetín e esborrancheino até que foi abríndose camiño e ficou estancado nalgún lugar ao que xa non sei sinalar, talvez

no meu ventre—

talvez alí, entre o páncreas e o intestino groso, estea o regato

insignificante da miña alma.

é a regra coa que agora reduzo todas as cousas; de bordes duros e

restelados polo coñecemento que

adoitaba sentar, un pano sobre a fronte febril.


podo deixalos a ambos en paz? Esta fe voluble e esta ciencia universitaria que
apupa desde o fondo da
aula.

agora non podo crelo—

que a Biblia o Corán e o Bhagavad Gita me están colocando os guechos longos
detrás da orella como adoitaba facelo mamá, 
e exhalando pola boca "facede sitio para a marabilla"—


todo o meu entendimento escorrega polo queixo até o peito e 
resúmese en:


a vida é simplemente


o óvulo e o espermatozoide


e onde se atopan eses dous


e con que frecuencia e con que éxito


e o que alí morre.

Renée Nicole Macklin-Good

A Coruña: estrea de Ninguén tira fotos nos enterros, de Carlota Mosquera, o 16 de xaneiro

Destacado

O 16 de xaneiro de 2026, ás 20:30 horas, no Teatro Rosalía de Castro da Coruña, terá lugar a estrea absoluta de Ninguén tira fotos nos enterros, de Carlota Mosquera, proposta premiada no VII Festival Pezas dun Teatro do Porvir 2024: Galiza + Portugal, no marco da IX Xornada da Sección de Literatura Dramática.

As entradas poden conseguirse aquí.

A Escritora na súa Terra: Eva Veiga. Pontedeume, 2026

Destacado

A Homenaxe O/A Escritor/a na súa Terra, impulsada pola Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG), chega este ano á súa XXXII edición, recaendo na figura da poeta Eva Veiga, de quen se destaca, dentro da súa importante traxectoria vital, a súa amplamente recoñecida obra literaria. Está previsto que sexa homenaxeada en Pontedeume en xuño de 2026.

Esta iniciativa anual conforma xa unha tradición na traxectoria da Asociación, e tense constituído ao longo de máis de dúas décadas como unha celebración na que a terra de acollida do homenaxeado ten unha presenza fundamental. É vontade da AELG honrar escritoras/es procurando o contacto directo coa autora e a súa implicación persoal na xornada de homenaxe.

Unha celebración múltiple e popular en que se vén recoñecendo a entidade literaria de insignes figuras das nosas letras, a través dunha serie de eventos como a entrega do galardón Letra E de escritora (unha peza escultórica), a plantación dunha árbore simbólica elixida pola propia autora, e a colocación dun monólito conmemorativo.

ANTERIORES MERECEDORES/AS DESTE GALARDÓN

I Edición: ANTÓN AVILÉS DE TARAMANCOS
1995 • Boa, Taramancos

II Edición: BERNARDINO GRAÑA
1996 • Cangas do Morrazo

III Edición: MANUEL MARÍA
1997 • Outeiro de Rei

IV Edición: MARÍA XOSÉ QUEIZÁN
1998 • Vigo

V Edición: XOSÉ NEIRA VILAS
1999 • Gres, Vila de Cruces

VI Edición: UXÍO NOVONEYRA (póstumo)
2000 • Parada do Courel

VII Edición: LUZ POZO GARZA
2001 • Ribadeo

VIII Edición: XOSÉ CHAO REGO
2002 • Vilalba

IX Edición: XOSÉ FERNÁNDEZ FERREIRO
2003 • Nogueira de Ramuín

X Edición: SALVADOR GARCÍA-BODAÑO ZUNZUNEGUI
2004 • Teis, Vigo

XI Edición: PURA E DORA VÁZQUEZ
2005 • Ourense

XII Edición: MARÍA DO CARME KRUCKENBERG
2006 • Vigo

XIII Edición: MANUEL LOURENZO
2007 • O Valadouro

XIV Edición: XOSÉ VÁZQUEZ PINTOR
2008 • Melide

XV Edición: AGUSTÍN FERNÁNDEZ PAZ
2009 • Vilalba

XVI Edición: MARILAR ALEIXANDRE
2010 • Santiago de Compostela

XVII Edición: PACO MARTÍN
2011 • Lugo

XVIII Edición: XAVIER RODRÍGUEZ BAIXERAS
2012 • Ribadeo

XIX Edición: MARICA CAMPO
2013 • O Incio

XX Edición: XABIER P. DOCAMPO
2014 • Castro Ribeiras de Lea

XXI Edición: XOSÉ MARÍA ÁLVAREZ CÁCCAMO
2015 • Vilaboa

XXII Edición: HELENA VILLAR JANEIRO
2016 • Rianxo

XXIII Edición: MARÍA PILAR GARCÍA NEGRO
2017 • Lugo

XXIV Edición: NACHO TAIBO
2018 • Oleiros

XXV Edición: PILAR PALLARÉS
2019 • A Coruña

XXVI Edición: VÍTOR VAQUEIRO
2020 • Santiago de Compostela

XXVII Edición: CONCHA BLANCO
2021 • Cee

XXVIII Edición: XOSÉ MANUEL MARTÍNEZ OCA
2022 • Pontevedra

XXIX Edición: FINA CASALDERREY
2023 • Pontevedra

XXX Edición: EULOXIO R. RUIBAL
2024 • Santiago de Compostela

XXXI Edición: XOSÉ MANUEL BEIRAS
2025 • Santiago de Compostela

Escritor Galego Universal 2026: Basim Mohammad Saleh Adeeb Al-Khandaqji

Destacado

O Consello Directivo da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega aprobou o nomeamento de Basim Mohammad Saleh Adeeb Al-Khandaqji, escritor palestino, como Escritor Galego Universal en 2026, como mostra de admiración e profundo respecto pola súa persoa e polo traballo desenvolto na defensa da literatura e a dignidade nacional de Palestina.

Nado en 1983, é Licenciado en Socioloxía, cun mestrado en Estudos Israelís pola Universidade Al-Quds (Abu Dis).

A súa novela Unha máscara da cor do ceo foi galardoada co Premio Booker Internacional de Novela Árabe en 2024. Foi liberado no marco do último acordo de intercambio de prisioneiros.

A súa obra escrita está formada polos seguintes libros:
– Poemario Rituais da primeira amargura, con limiar do poeta e xornalista libanés Zahi Wehbe / Dar Al-Arabiya Lil-Ulum, Beirut.
Alentos: poema nocturno, con limiar do poeta e xornalista libanés Zahi Wehbe / Dar Al-Arabiya Lil-Ulum, Beirut.
– Novela Almiscre da suficiencia: biografía da señora das sombras libres, con limiar do novelista palestino Mahmoud Shuqair / Dar Al-Arabiya Lil-Ulum.
– Novela Narciso da soidade, con limiar do novelista palestino Mahmoud Shuqair / Al-Maktaba Al-Sha‘biyya, Palestina.
– Novela O eclipse de Badr al-Din, con limiar do novelista palestino Ibrahim Nasrallah / Dar Al-Adab, Beirut.
– Novela Alentos dunha muller derrotada, con limiar do novelista palestino Mahmoud Shuqair / Dar Al-Ahliyya, Ammán.
– Novela Unha máscara da cor do ceo / Dar Al-Adab, Beirut.
– Novela O gardián do Holocausto / Dar Al-Adab, Beirut.

Conta con numerosos artigos publicados en sitios literarios electrónicos e en redes sociais. Ten tamén unha páxina secundaria no sitio web Al-Hiwar Al-Mutamaddin, que contén máis de corenta artigos políticos, literarios e en prosa, ademais dunha serie de artigos sobre a realidade do movemento de prisioneiros.

Nas anteriores edicións recibiron este nomeamento as escritoras e escritores Mahmud Darwix, Pepetela, Nancy Morejón, Elena Poniatowska, Juan Gelman, Antonio Gamoneda, José Luis Sampedro, Lídia Jorge, Bernardo Atxaga, Luiz Ruffato, Pere Gimferrer, Hélia Correia, Isabel-Clara Simó, María Teresa Horta, Mariasun Landa, José Luandino Vieira, Ana Luísa Amaral, Lydia Cacho, Joseba Sarrionandia e Shahd Wadi.

Roteiro literario en Muros. Os muros son coitelas, con Samuel L. París

O Roteiro literario Os muros son coitelas, guiado por Samuel L. París, forma parte dunha iniciativa da AELG que pretende dar a coñecer as cidades e vilas do país da man das nosas escritoras e escritores, que exercen de guías tomando como base obras propias ou alleas vinculadas a eses espazos. Deste xeito, posibilítase que a cidadanía goce persoalmente dos espazos físicos na súa relación coa memoria literaria.

Trátase dunha iniciativa da AELG subvencionada pola Deputación da Coruña, coa colaboración Concello de Muros.

– O roteiro presencial terá lugar o domingo 21 de decembro, a partir das 09:04 horas da mañá, en Muros.

– Hai un total de 15 prazas. A inscrición, de balde, farase enviando un correo electrónico a oficina@aelg.org, indicando o seu nome. Na resposta a ese correo electrónico indicaráselles ás persoas inscritas o punto de saída.

En palabras do autor: ‘Na mañá máis desesperanzadora, no día máis curto e cando xa nada importa; a luz sempre regresa. Percorrido pola desmemoria persoal que habita espazos e poemas, nunha fuxida que nos constrúe e nos derrota. Iso si: haberá café.”

Información sobre protección de datos
A/O responsábel do tratamento é a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega. A finalidade do tratamento é a prestación do servizo que se detalla na solicitude ou actividade organizada. A base legal do tratamento é o cumprimento dunha obriga contractual na prestación dun servizo. Os seus datos conservaranse unicamente durante os prazos de prescrición legalmente aplicábeis. Pódense comunicar os seus datos a terceiras/os organizadoras/es ou colaboradoras/es da actividade. No caso de solicitar certificado de asistencia, os seus datos comunicaranse ao/á impartidor/a da actividade. Pode acceder, rectificar, suprimir os seus datos e nos casos determinados opoñerse ao tratamento, limitar o seu uso ou portar a outra/o responsábel. Tamén pode solicitar a tutela da Axencia Española de Protección de Datos ou presentar unha reclamación ante a mesma.

Roteiro Historias da Arte: Castelao e os seus contemporáneos, con Iria-Friné Rivera Vázquez

O Roteiro Historias da Arte: Castelao e os seus contemporáneos, guiado por Iria-Friné Rivera Vázquez, xira arredor da presenza de Castelao na Coruña en relación aos seus contemporáneos. Nado en 1886, as sucesivas influencias de persoeiros ligados a esta cidade resultan relevantes. Isto non só sucede pola importancia que estas influencias puideron ter nel como pensador, artista, político e figura pública, senón tamén na retroalimentación que sucedeu. Está a parte del como cidadán e a parte do contacto que a cidadanía ten coa sua obra escrita, artística, intelectual e política. Este roteiro a través de diferentes camiños e obras no espazo público resulta unha exploración de todos eses feitos, mostrando unha interrelación viva e activa en feitos, palabras e persoas que segue a ter repercusión hoxe en día.

Esta iniciativa da AELG, pretende dar a coñecer as cidades e vilas do país da man das nosas escritoras e escritores, que exercen de guías tomando como base obras propias ou alleas vinculadas a eses espazos. Deste xeito, posibilítase que a cidadanía goce persoalmente dos espazos físicos na súa relación coa memoria literaria.

A actividade conta co apoio do Concello da Coruña.

Terá lugar o domingo 21 de decembro, a partir das 12:00 horas, na cidade da Coruña. O punto de saída será diante do Monumento a Eduardo Pondal, no Cantón Pequeno. A asistencia é gratuíta e non é precisa inscrición previa.

Información sobre protección de datos
A/O responsábel do tratamento é a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega. A finalidade do tratamento é a prestación do servizo que se detalla na solicitude ou actividade organizada. A base legal do tratamento é o cumprimento dunha obriga contractual na prestación dun servizo. Os seus datos conservaranse unicamente durante os prazos de prescrición legalmente aplicábeis. Pódense comunicar os seus datos a terceiras/os organizadoras/es ou colaboradoras/es da actividade. No caso de solicitar certificado de asistencia, os seus datos comunicaranse ao/á impartidor/a da actividade. Pode acceder, rectificar, suprimir os seus datos e nos casos determinados opoñerse ao tratamento, limitar o seu uso ou portar a outra/o responsábel. Tamén pode solicitar a tutela da Axencia Española de Protección de Datos ou presentar unha reclamación ante a mesma.

A AELG lamenta fondamente o pasamento da Mestra da Memoria Elba Requeijo

Elba Requeijo Barro, Mestra da Memoria en 2014, faleceu o 29 de novembro de 2025, aos 82 anos de idade.

Lembramos aquí o texto que no seu momento lle dedicara Antonio Reigosa:

Nacera en Arca, Montouto, en 1943. Criouse onde no lugar das Basilias, na parroquia de Labrada, concello de Abadín. Alí medrou entre os traballos propios do medio, da idade e do sexo, e os xogos con xoguetes de fabricación propia. Aprendeu na escola básica, a que ensina a ler e a escribir, e as catro regras, e tamén aprendeu outras moitas cousas imprescindibles para sobrevivir: os nomes das árbores e das plantas, os dos animais, os dos penedos, fontes, camiños e leiras, os das ferramentas e os dos labores que se fan con elas, e tamén aprendeu unha lingua para falar, contar e cantar; a lingua nai. Casou e tivo fillos que agora lle van achegando netos; fillos e netos que van e veñen…

Coñecémola en 1992 cando os do Equipo Chaira andabamos cos traballos de campo para a realización dun inventario de literatura de tradición oral do concello de Abadín. Petamos á súa porta na procura de Aurora, a súa sogra, sabedores de que dominaba un amplo rexistro de coplas e cántigas, como así foi, pero ninguén nos avisara de que naquela casa tamén vivía outra persoa que atesouraba inmensas riquezas na súa memoria. Aquel mesmo día gravámoslle romances, parrafeos, contos…, e volvemos outros días, e outros… O resultado está publicado no libro Da fala dos brañegos. Literatura oral do concello de Abadín (O. Carnero, X. R. Cuba, A. Reigosa e M. Salvador, 2004) ao que Elba achega tres contos: “Ben pode ser”, “O fillo do cura” e un interesantísimo “Como naceron os lobos” que esconde, en realidade, un mito. Tamén nos recitou tres versións dos coñecidos romances “Xerineldo”, “Albaniña e “O conde Alarcos”, parrafeos e romances de cego como “Os paraugüeiros”, “Tres casamentos nun día”, “As catorce mentiras”, “Cuarta feira”, “Boas tardes, rapaciña”; unha panxoliña e numerosas coplas do cancioneiro popular.

Anos máis adiante, no 2007, Elba Requeijo participou en dúas sesións (Serra de Outes e Mondoñedo) do poxecto da Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG) denominado Polafías, reunións ou veladas de carácter festivo con contidos literarios e musicais que pretenden rescatar do esquecemento e poñer en valor o valioso patrimonio oral, literario e musical galego. Tamén participou na revista oral “Tesouros vivos”, promovida pola Asociación Cultural e Pedagóxica “Ponte nas Ondas” que tivo lugar no Museo Verbum de Vigo o 5 de xuño de 2009, na 3ª edición da revista oral “O pazo das musas”, 29 de setembro de 2005, editada polo Museo de Lugo, un número especial dedicado a divulgar e apoiar a candidatura para o recoñecemento por parte da UNESCO da Tradición Oral Galego-Portuguesa como Obra Mestra do Patrimonio Oral e Intanxible da Humanidade.

Máis recentemente interveu no curso “As literaturas infantís e xuvenís ibéricas. Reescrituras actuais do conto popular” organizado pola USC e colaborou no proxecto da AELG que leva por título “Mestres da memoria”, unha mostra representativa dos saberes dos máis vellos para divulgalos a través de internet como modelos de excelencia da literatura de tradición oral galega.

Elba Requeijo recrea o que lle escoitou aos vellos, especialmnte a un dos seus avós, e tamén o que leu nas “historias” que lle emprestaban ou que mercaba na feira de Gontán. Sempre gustou de memorizar os textos e logo recitalos coa maior fidelidade posible o que a convirte nunha transmisora fiable e única; Elba foi un Tesouro Humano Vivo.

Aquí pode consultarse o fondo videográfico coas súas participacións no Proxecto Polafías.

Escola de Narración Oral da AELG, en Lugo

A Escola de Narración Oral da AELG é unha iniciativa da Escola de Escritoræs da AELG, co patrocinio da Deputación de Lugo e a colaboración do Concello de Lugo.

– Terá 4 sesións de 2 horas cada unha, a cargo de Carmen Conde, Larraitz Urruzola e Avelino González.

– Hai un total de 20 prazas por sesión para persoas maiores de 18 anos. A inscrición, gratuíta, farase mediante o envío dun correo electrónico a oficina@aelg.org indicando o nome, apelidos e o nome do obradoiro.

– O obradoiro desenvolverase no Centro Cultural O Vello Cárcere (Praza da Constitución, s/n, 27002), en Lugo durante o mes de decembro de 2025, co seguinte calendario:

– Mércores 10 de decembro de 2025, de 18:00 a 20:00 h. con Carmen Conde.

– Venres 12 de decembro de 2025, de 18:00 a 20:00 h. con Carmen Conde.

– Mércores 17 de decembro de 2025, de 18:00 a 20:00 h. con Larraitz Urruzola.

– Xoves 18 de decembro de 2025, de 18:00 a 20:00 h. con Avelino González.

Información sobre protección de datos
A/O responsábel do tratamento é a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega. A finalidade do tratamento é a prestación do servizo que se detalla na solicitude ou actividade organizada. A base legal do tratamento é o cumprimento dunha obriga contractual na prestación dun servizo. Os seus datos conservaranse unicamente durante os prazos de prescrición legalmente aplicábeis. Pódense comunicar os seus datos a terceiras/os organizadoras/es ou colaboradoras/es da actividade. No caso de solicitar certificado de asistencia, os seus datos comunicaranse ao/á impartidor/a da actividade. Pode acceder, rectificar, suprimir os seus datos e nos casos determinados opoñerse ao tratamento, limitar o seu uso ou portar a outra/o responsábel. Tamén pode solicitar a tutela da Axencia Española de Protección de Datos ou presentar unha reclamación ante a mesma.