

Entrevista de Patricia Villarino a Xulio Pardo de Neyra en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Toda a eternidade nun ollar de palabras é o primeiro estudo monográfico sobre Tareixa e Marica Campo.
– Xulio Pardo de Neyra (XPN): O traballo constitúe a primeira aproximación integral á vida e á obra de Tareixa e Marica Campo, que son dúas figuras fundamentais da literatura e da cultura galega do século XX. É froito dunha investigación que combina a análise literaria, a memoria familiar e a reivindicación social, para recuperar a voz de dúas mulleres que foron e son teatro, poesía, narrativa, ensino e compromiso nun país que moitas veces as ignorou. A obra percorre a súa xenealoxía, o seu contexto histórico e a súa produción literaria, desde as sextinas de Marica até o teatro e a narrativa de Tareixa, pasando pola súa literatura infantoxuvenil e o seu activismo cultural. As dúas irmás Campo están no centro dunha tradición feminina e subversiva, afastada de paternalismos, e merecen o lugar que lles corresponde no canon galego.
– ND: Doutor en Filoloxía Galega e Historia Contemporánea pola USC e profesor na UDC, publicou o seu primeiro libro, Gustavo Freire: o grande esquecido, con 19 anos. Como empezou na escrita?
– XPN: Empecei a escribilo con 18 anos. Desde moi neno sempre me chamou o mundo da investigación. Son fillo de persoas maiores e neto dun avó e unha avoa que sempre tiñan na boca asuntos referidos aos seus percursos e aos anteriores; era xente moi tradicionalista no bo sentido. Sempre estaban a leriar sobre historias que lle aconteceran aos seus e ás súas. Lembro que miña nai díxome unha vez: “Non te preocupes do que fomos, tes que preocuparte do que vas ser; eu non sei como saes así”. Eu contesteille: “E como vou saír se non facedes máis que falar de atrás?”. Á miña nai criouna unha bisavoa e a proximidade con quintas e sextas avoas miñas era total. Os avós da miña tataravoa, que son quintos avós meus, eran como se fosen case meus avós; o contacto era moi grande. Esa teima por non perder o que foi, tanto o bo como o malo… Eles non calaron o malo, que é moito máis interesante que o bo, e eu tampouco o calo porque é moito máis exemplar e moito máis interesante. O meu pai levábame 50 anos e miña nai 41; estar rodeado de persoas moi vellas fixo de min un viveiro de todos eses asuntos. Eu aproveito calquera historia ou percurso para facer unha narración, construír unha novela ou un poemario. (…)”
Desde Nós Diario (foto desde Facebook):
“O escritor, xornalista e investigador portugués José Viale Moutinho faleceu esta terza feira aos 81 anos, vítima dunha doenza súbita que padecía, segundo comunicou a súa familia, tal e como recolle a axencia de noticias Lusa. Nado en Funchal, na illa portuguesa de Madeira, o 12 de xuño de 1945, Viale Moutinho residía no Porto e desenvolveu a súa traxectoria profesional tanto no xornalismo como na literatura, cunha extensa obra traducida a idiomas como o ruso, o búlgaro, o castelán, o alemán, o italiano, o catalán, o asturiano e o galego.
Estreouse como novelista en 1968 coa obra Natureza Morta Iluminada e, desde aquela, publicou perto de medio cento de libros infantís, ademais de traballos de investigación centrados na literatura popular, na Guerra Civil do Estado español e na posterior represión franquista, así como estudos sobre autores como Camilo Castelo Branco e Trindade Coelho.
Ao longo da súa carreira participou da dirección da Associação Portuguesa de Escritores, a Sociedade Portuguesa de Antropologia e Etnologia e o Círculo de Cultura Teatral, e presidiu tamén a Associação dos Jornalistas e Homens de Letras do Porto. Era tamén socio do Pen Clube Português e da Academia de Letras de Campos de Jordão, no Brasil.
Viale Moutinho mantiña unha relación moi estreita coa cultura galega: era membro honorario da Real Academia Galega e recibiu en 2012 o Premio Rosalía de Castro, outorgado polo PEN Club de Galicia. Entre os recoñecementos recibidos ao longo da súa traxectoria figuran tamén o Grande Prémio do Conto Camilo Castelo Branco (Associação Portuguesa de Escritores), o Grande Prémio de Reportagem Norberto Lopes (Casa da Imprensa de Lisboa), o Prémio de Periodismo El Adelanto, o Prémio Edmundo Bettencourt, unha Medalla de Honra da Sociedade Portuguesa de Autores e, xa en 2021, o Prémio D. Diniz da Fundación Casa de Mateus e o Prémio de Tributo Consagração da Fundación Inês de Castro, así como, tamén en 2021, o premio especial do xurado de aRitmar á Embaixada da amizade galego-lusófona.”
Entrevista de Antón Escuredo a Iria-Friné Rivera Vázquez en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Como ideou este traballo ao redor da campaña do Estatuto do 36, precisamente agora que se cumpren 90 anos desde que tivo lugar?
– Iria-Friné Rivera Vázquez (IFRV): A campaña foi curta mais intensa. Todas as referencias artísticas, estéticas, políticas, sociais, económicas, tecnolóxicas e históricas que estiveron presentes na campaña están recollidas no libro. Unha cuestión que me pareceu particularmente importante foi que eles daban moita importancia á arte como elemento que vertebra a sociedade. Non hai que esquecer que foron moitos artistas importantes os que fixeron os carteis, polo que o mínimo era facer un libro esteticamente á altura do sentido estético que tiñan eles.
– ND: Neste libro que agora presenta vai moito máis alá e afonda nas influencias que tiveron…
– IFRV: Unha cuestión de fondo era explicar todo o que foi o contexto que deu lugar a moitas desas referencias nas que eles se movían. Por exemplo, os carteis, por estilo e por temas, estaban relacionados con Manuel Murguía e as Irmandades da Fala, o Seminario de Estudos Galegos e tamén a mesma cuestión do sufraxio feminino.
– ND: Amosa tamén a modernidade desa campaña, das persoas que a levaron adiante e tamén da sociedade. Como era en realidade?
– IFRV: Daquela a sociedade galega viaxaba moito. Había un movemento moi grande por Europa e tamén cara a América. Accedían a lecturas e sabían o que estaba sucedendo. O mesmo no país, entre a capital, A Coruña, e outras cidades e vilas. É algo que non se ten en conta moitas veces. Pénsase que había unha sociedade atrasada e non era así. Desde a emigración enviaban diñeiro para que se creasen escolas e había acceso á educación. (…)”