Entrevista de Sergio Casal a Luís Valle en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Que pode atopar quen lea Somos?
– Luís Valle (LV): Somos é o comezo dun segundo ciclo da miña escrita poética. Despois de 25 anos fechei o primeiro. Este novo traballo pódese dicir que é unha poesía social pero, dalgún modo, reivindicando a ollada social desde a poesía, que quere dicir que nela se expande o concepto do social. Nel recréase e fálase daqueles aspectos que propiamente teñen sido silenciados ou sinxelamente non se enuncian como tal no día a día.
– ND: Cal é o discurso social que tenta buscar este libro a través das palabras?
– LV: En realidade é unha outra historia. É unha rítmica do discurso social. É, dalgún modo, non falar do que é evidente, senón recrear aqueles aspectos que non están presentes no día a día. É tamén un poema do cuestionamento do que é real, do que é a existencia cotiá, do funcionamento como tal da sociedade e do contexto sociohistórico no que vivimos. É todo isto na forma dun poema extenso de máis de 700 versos. (…)”
Arquivos da etiqueta: Nós Diario
Eva Mejuto: “Con esta obra pretendo facer partícipes ás crianzas de todas as loitas de Begoña Caamaño”
Entrevista de Sergio Casal a Eva Mejuto en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Por que contar a historia de Begoña Caamaño a través dun álbum ilustrado?
– Eva Mejuto (EM): Para min o álbum ilustrado é a modalidade narrativa máis atractiva e estimulante para as crianzas. Contar unha historia coa combinación de texto e imaxes paréceme como autora moi divertido; e, como lectora de álbum ilustrado, penso que é un formato ao que se lle pode sacar moito partido.
– ND: Que lle permitiu expresar que non cabía nun relato máis convencional?
– EM: Nun álbum ilustrado o texto permite narrar os feitos e as ilustracións van máis á parte afectiva. O texto é moi breve e a ilustración ten o labor de amplificar toda a información e permite facer metáforas visuais, como neste caso, que son bastante potentes. Permite unha lectura máis profunda, con moitas capas. Os máis pequenos comprenderán unha cousa e os maiores, outra. Esta é unha lectura na que caben moitas lecturas. (…)”
Antía Yáñez: “O poder que ten a literatura é amosar historias diferentes á narrativa dominante”
Entrevista de María Amigo a Antía Yáñez en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Be Water II: Terra é o segundo tomo dunha saga distópica. Que a levou a escoller este xénero?
– Antía Yáñez (AY): A fantasía e a ciencia ficción sempre me gustaron, foi con Os xogos da fame como descubrín o xénero da distopía xuvenil. Tamén é un tema a debater o que é ou non é xuvenil, porque parece que se pon esa etiqueta máis facilmente cando escriben mulleres.
A distopía é unha forma de criticar o presente índonos ao futuro. A min gústame escribir ficción e afastarme da realidade que estou vivindo e a fantasía sempre é unha ferramenta útil.
En xeral eu, como lectora, cando collo un libro, o que quero é tamén escapar por medio da imaxinación, igual que escapo vendo unha serie ou unha película.
Aínda así gústame facer preguntas sobre cara a onde nos encamiñamos como humanidade e cal será o noso futuro.
– ND: Continuar esta saga foi máis sinxelo ou máis complicado que comezar unha novela desde cero?
– AY: Máis difícil, porque había moitas expectativas creadas con Be Water I e había cousas das que non me lembraba. Tiña moito medo, primeiro a defraudar, e despois a ser incongruente co primeiro libro, que o escribín en 2019. Dese ese ano cambiei bastante e tiña medo de que parecese que o escribían dúas persoas distintas.
– ND: Todo isto afectoume psicoloxicamente, por iso tardei tanto en sacar esta segunda parte.
– AY: Na obra trata temas que están á orde do día. Como alimenta a actualidade a súa produción literaria?
As miñas preocupacións, aínda que intente fuxir delas, sempre están aí, pero gústame abordalas dunha maneira diferente. Sempre tiven a lectura como un pracer e non collo un libro para ver confirmados os meus pensamentos, cólloo por lecer. Vivo no mundo, son filla da miña xeración, son millenial, sufrín diferentes crises e non podo evitar que me preocupen temas que probabelmente lle preocupen a outros millóns de persoas no mundo. Ao final, como escribo do que me interesa, remato indo a cousas que son moi comúns. (…)”
Eva Veiga, autora do manifesto da AELG: “A poesía de Rosalía chega a todos os ámbitos e valores da sociedade”
Entrevista de Roi Fernández a Eva Veiga en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Que importancia ten Rosalía de Castro a día de hoxe?
– Eva Veiga (EV): A obra de Rosalía ten unha vixencia absoluta. É unha poeta universal e a súa escrita aborda a problemática humana en toda a súa fondura e matices dunha maneira tan eficaz poeticamente que chega a todos e a todas. Rosalía fala do fundamental do ser humano dunha maneira que me parece fascinante: o modo no que víncula o íntimo co mundo. Hoxe en día iso é algo moi interesnate, porque ás veces nós separamos esas dúas esferas; reducimos o íntimo ao femenino e o mundo ao masculino. Vincular eses dous aspectos, como fixo Rosalía, a dimensión social e política do ser humano, é fundamental para entendernos.
– ND: Que supuxo para vostede redactar o manifesto da AELG deste ano?
– EV: Unha honra, amo a Rosalía de Castro. Que a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega me encargue o manifesto é unha honra e tamén teño unha grande emoción. Desde o punto de vista tanto poético como do contexto social e político, paréceme fundamental. A súa poesía permea toda a sociedade e os seus ámbitos, e é un valor impresionante e impagábel. Cando falas de Rosalía todo o mundo sabe quen é, mais non só polo nome, senón que tamén leron algo e quedaron prendidos e prendidas.
– ND: Como cre que podemos seguir reivindicando Rosalía a día de hoxe?
– EV: Sobre todo, no ensino. O ensino é fundamental en todos os sentidos. Rosalía é unha poeta que os rapaces acollen perfectamente. Temos feito recitais nos institutos e enténdena, e isto implica reflexionar sobre a condición humana e o mundo. Paréceme fundamental, así como falar de Rosalía de Castro onde se poida. (…)”
Comprenderás estonces
como abranda a delor as pedras frías,
anque abrandar non poida
almas de ferro e peitos homicidas.
Rosalía de Castro
Cara a onde imos?
Esta é unha pregunta que a bo seguro a Humanidade vén facendo en todo momento ao longo da súa historia, pois adoito camiñamos ás atoutiñadas, abríndonos paso no escuro. Mais talvez nunca como agora semellou esa cegueira tan perigosa para a supervivencia da especie, mergullada nunha imparable e global complexidade onde as redes de (des)información parecen arredarnos, máis que achegarnos, dun atinado coñecemento do real. Un coñecemento que deberá ir alén da ciencia e da tecnoloxía; e unha realidade que atinxe a vida cotiá da meirande parte da poboación mundial cada vez máis súbdita dos poderes económicos e dunha escala de valores que admira a riqueza, odia o pobre e apenas se escandaliza ante a inxustiza. No entanto, de tal triste condición xa nos advertiu Rosalía de Castro –“Tirá pedras ó caído”–, cuxa obra aborda con verdade e lucidez a problemática humana tanto no que á emocionalidade se refire como á súa dimensión social e política.
Un legado, o seu, de total vixencia neste noso mundo do que cada quen, nalgunha medida, somos responsables. Un mundo que a día de hoxe produce alimentos suficientes para fornecer 1,5 veces a poboación actual e, non obstante, no que 673 millóns de persoas sofren de alimentación insuficiente, segundo datos da FAO. Miles e miles de crianzas morren de fame ou desnutrición severa. Como definir, entón, esta especie que dicimos humana?
Tembra un neno no húmido pórtico…
Da fame e do frío
ten o sello, o seu rostro de ánxel (…)
E mentras que el dorme
triste imaxen da dor i a miseria,
van e vén ¡a adoraren ó Altísimo,
fariseios!, os grandes da terra,
sin que ó ver do inocente a orfandade
se calme dos ricos a sede avarienta.
En efecto, só a compaixón cos máis vulnerables e a denuncia da cobiza dun capitalismo salvaxe xunto a esa hipocrisía que perverte o auténtico significado das palabras e do pensamento, poden crear un estado de conciencia crítica que limite as accións criminais dos poderes económicos e políticos que perpetran, ante os nosos ollos, xenocidios en Gaza, Sudán, República Democrática do Congo, Nagorno-Karabakh, Nixeria, Etiopía ou a China. Vítimas da fame e de todas as posibles formas de violencia, milleiros de persoas foxen desas circunstancias en procura de refuxio ou de oportunidades para sobrevivir. “Miran para o mar/ os que noutras terras/ ten que buscar pan”. Segundo o CEAR, sete persoas migrantes e refuxiadas morren de media cada día no mar. Se a hospitalidade debera ser signo de civilización, como entender ese odio cada vez maior ao que chega en precariedade e desamparo? Que sociedade estamos a construír se o racismo, a xenofobia e a aporofobia medran ao abeiro de discursos tan irresponsables como infames? Se un Estado non pode dar acollemento a quen nada ten ou o perdeu todo, a quen desafiuzan ou non pode acceder a unha vivenda digna, onde radica a súa razón de ser?
mais ¿cómo pagar, cómo, si un non pode
inda pagar a renda?
Embargaránnos todo, que non teñen
esas xentes concencia, nin ten alma.
Se non reaximos fronte a esa acumulación obscena que reteñen un reducido grupo de magnates, multinacionais ou fondos voitres que dirixen o mundo, provocando desigualdade, cambio climático, explotación laboral, escravitude e guerras, veranse reforzados por respostas cómplices de resignación e servilismo que ata os desfavorecidos defenden, cativos da súa ignorancia. Semella así que vivimos nun sistema feudal, moi lonxe da Declaración dos Dereitos Humanos ou do Dereito Internacional e tan preto da impunidade da clase poderosa. “Mais socede nesta vida/ que os que ten culpa na levan.” Así e todo, Rosalía non se resigna e nós tampouco. Con ela queremos loitar contra o patriarcado, contra a trata de seres humanos, contra o autoritarismo, contra todas as inxustizas e a prol dunha humanidade responsable que coida da infancia e da educación humanista, aberta ao outro, ao diferente, capaz de mostrar empatía e colaboración. Falamos da bondade que é a intelixencia máis evolucionada, a que procura o ben do individuo canda o ben da colectividade á fin de mellorar o mundo que habitamos. Porque xa nolo deixou escrito Rosalía, poeta universal, muller afouta e adiantada ao seu tempo que falou alto e claro:
Sin amar cal é negra esta vida
E perde o sol o seu brilo.
Eva Veiga
Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG)
#maiselestamenperdidos
#_rdc2026
Abraham Pérez, escritor: “Na obra manifesto o inconsciente colectivo, cousas normalizadas pero que nos afectan”
Entrevista de Aroa González a Abraham Pérez en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): No libro explora vidas urbanas condicionadas pola Grande Recesión. Como xurdiu esta idea?
– Abraham Pérez (AP): A obra xurde da idea de que ás veces os grandes feitos, os titulares, son os que van quedando nas capas dos xornais. Interesábame relatar unha serie de personaxes, tanto femininos como masculinos, que habitasen en cidades cotiás, mais que dentro desa cotiandade se revelasen e manifestasen unha serie de cuestións determinantes para as súas vidas. Unha das preguntas que estiven facendo a min mesmo ao escribir o libro foi como reaccionarían esas persoas en función da clase social, que é unha das cuestións máis importantes das nosas condicións como seres humanos. Moitas veces o concepto de clase social non é o que está en primeira plana á hora de analizar feitos históricos ou económicos. Esa é a idea principal da historia.
– ND: Con que lle gustaría que se quedase o lector despois de ler a obra?
– AP: Sobre todo que desfrute cos relatos. Non sei se “gustar” é a palabra que quero empregar, mais que lles resulte relevante e interesante. Ás veces podémonos atopar temas que ao mellor non son os que máis nos gustan pero rematan sendo moi interesantes. Espero que as persoas que o lean o desfruten e o experimenten. (…)”
Beatriz Maceda, escritora: “As dúas novelas de Begoña Caamaño son das mellores da literatura galega do século XXI”
Entrevista de Sergio Casal a Beatriz Maceda en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Por que decide reunir a Circe, Penélope, Morgana e Xenebra para narrar a vida de Begoña Caamaño?
– Beatriz Maceda (BM): Begoña deulles voz ás mulleres na mitoloxía, xa que sempre eramos retratadas como perversas. Deulles voz para expresar sentimentos e emocións. Despois de reler as súas dúas novelas foi cando pensei: “Agora que Begoña non ten a súa voz propia, que sexan elas as que contan a súa historia”. Era devolverlle a Begoña esa voz.
– ND: A amizade é o fío condutor do libro. Que di iso da maneira de estar no mundo de Begoña?
– BM: Dío todo. Eu fixen unha chiscadela co título. De Circe ou o pracer do azul, pois escollín Begoña ou o pracer da amizade. Porque para Begoña as súas amizades eran moi importantes e queríana moito. Iso comprobeino cando escribín o libro. É unha biografía que nace da sororidade de todas elas. Non falei con todas as súas amigas, pero súa irmá, por exemplo, compartiu comigo partes da súa infancia moi importantes. Todas as persoas coas que falei foron moi xenerosas. Nunca saberei se este libro lle gustaría a Begoña Caamaño, pero o que si sei é que lle gustaría como foi escrito, e foi escrito desde a sororidade e o afecto das súas amizades. Sen a información que me deron, sería imposíbel escribir este libro. (…)”
Xerardo Quintiá e Xesús Fraga presentan ‘Tempo de correspondencia’: “Introspección é unha das palabras que definen as nosas cartas”
Entrevista de Sergio Casal a Xerardo Quintiá en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Como naceu esta obra epistolar: máis do azar ou da necesidade de comunicarse entre vostedes?
– Xerardo Quintiá (XQ): A verdade é que poden confluír estas dúas perspectivas. Primeiro foi algo totalmente azaroso, no sentido de que xurdiu dun correo electrónico que Xesús me envía a min e que eu, de forma azarosa, lle devolvo cunha resposta un pouco máis longa do que é habitual hoxe en día.
A partir de aí, propóñolle estabelecer unha correspondencia e despois a verdade é que foi fluíndo todo dunha maneira moi natural. Pouco a pouco foise dando tamén esa necesidade de escribir e ler o que nos escribira o outro.
– ND: Que é o que ofrece este formato epistolar á hora de crear a obra?
– XQ: Desde o meu punto de vista, este formato ofreceume a posibilidade de poder achegarme con toda a naturalidade do mundo a un ton confesional. Isto pasaba porque sabía que ao outro lado desa escrita que facía había unha persoa que ía ler o que enviaba e que ía interactuar co meu texto. (…)”
Xabier Quiroga presenta a súa nova novela: “A amizade, tan próxima ao amor ás veces, é a que marca o ritmo en Alguén ao lado”
Entrevista de Sergio Casal a Xabier Quiroga en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): Que lle interesaba explorar nesta novela arredor dos sentimentos?
– Xabier Quiroga (XQ): Este libro, un pouco separado da miña traxectoria anterior na que falaba moito de memoria histórica e da procura dunha identidade colectiva, partiu como unha especie de necesidade de demostrarme que podía achegarme aos sentimentos. É unha novela que fala de amor, de desamor, de amizade e tamén é unha reflexión sobre unha xeración. Unha xeración criada aquí que tivo moitos problemas e que saíu un pouco trasquilada por moitos sitios.
– ND: Até que punto o pasado dun protagonista condiciona a súa capacidade de vivir o presente?
– XQ: Até o límite. As persoas que lean o libro vanse dar conta de que o personaxe principal está completamente condicionado por unhas relacións de xuventude que o marcaron. Relacións de amor, de amizade e das procuras que un realiza cando é novo. Procuras que levan a pensar que atopou o esencial da vida e, a partir de aí, todo o demais foi caer costa abaixo. (…)”
Memoria, escoita e transformación cultural, eixos de César Morán en ‘O eco das ondas’
Desde Nós Diario:
“(…) Nun primeiro apartado, César Morán detense na música “en horizontal”, unha expresión na que fai unha reflexión aberta sobre que é a música, como a escoitamos e que lugar ocupa na nosa experiencia vital. Trátase dunha reflexión aberta sobre que é a música, como a escoitamos e que lugar ocupa na nosa experiencia vital, entendéndoa non como un obxecto illado nin como un produto exclusivo, senón como unha práctica cotiá que atravesa a vida das persoas.
A radio ocupa un lugar central nesta historia, non só como medio de comunicación, senón como espazo de aprendizaxe. “Eu escoito a radio todos os días, é fundamental”, afirma Morán, que recoñece nela unha das súas grandes influencias. Mais a súa relación coa música comezou antes: “De pequeno, a música entraba pola rúa, polas casas, pola familia. Cantaba todo o mundo”. Esa escoita colectiva, previa á industria e aos dispositivos, marcou profundamente a súa maneira de entender a música. “Foi unha forma de aprendizaxe básica”, explica, “porque a música non era algo separado da vida, senón parte dela”. No libro, esa lembranza convértese nunha reflexión máis ampla sobre como aprendemos a escoitar e sobre o valor da transmisión oral e comunitaria.
Outro dos eixos do libro é a análise das transformacións culturais a partir dos anos sesenta. Morán revisa a música desa época, as súas revolucións e as súas consecuencias, combinando análise histórica e experiencia persoal. “Foron anos de cambios moi fortes”, sinala, “non só musicais, senón sociais e culturais”. A súa vivencia na Coruña daqueles anos ocupa un lugar destacado, así como as influencias que chegaban de outros países. “Había unha sensación de apertura”, lembra, “de que a música podía ser unha ferramenta para cambiar cousas”. Esa mirada cara atrás non busca idealizar o pasado, senón entendelo. “Sempre volvemos ao pasado”, reflexiona, “porque só coñecéndoo podemos facer proxectos de futuro”. (…)”
O rural cobra un papel protagonista no último poemario da autora paramesa Lorena Souto
Entrevista de Antón Escuredo a Lorena Souto en Nós Diario:
“(…) – Nós Diario (ND): “Son unha escritora de procesos demorados, en certa medida porque ao longo deses anos pasaron moitas outras cousas na miña vida”, recoñece Lorena Souto cando se lle pregunta polo espazo temporal que transcorre entre libro e libro. “Vivín no estranxeiro cinco anos, escribín e publiquei unha tese, mudei logo de país, traballei en cousas moi diversas e pasei por dúas oposicións”, agrega.
Coa escrita tamén realiza un proceso no que “os textos van collendo forma amodo”. Nel, indica, “ás veces son ideas que son como unha obsesión, mais até que queda un libro co que eu estea conforme hai moito proceso de expurgo e de cambio”. Neste sentido, compara ese momento da obra como “o levedar do pan até que está listo”.
O libro xorde como unha ampliación de Coleópteros, o seu anterior traballo, no que retrata un mundo onde non existen as palabras para entender o mundo que se representa e que está instalado no rural galego. “Agora, neste libro, miro máis como funciona a comunicación nese lugar onde se centra a poética até constatar que hai un código diferente que se basea noutras dinámicas comunicativas”, sinala a poeta. Así, na obra colle relevancia a interpretación dos silencios ou dos xestos.
“Hai un intento de comprender a comunicación máis aló do que se di explicitamente”, asegura Lorena Souto. Para tratalo remítese á súa propia familia, onde acha “situacións relevantes que non se verbalizan”. Con todo, a autora prefire “que cadaquén interprete e atope o que necesite”, polo que admite que os seus poemas “deixan bastante espazo para que quen lea colla o que se suxire”. (…)”
