Rosalía, máis viva que nunca

Reportaxe de Camilo Franco en La Voz de Galicia:
“(…) Os actos centrais das homenaxes á escritora terán lugar en Santiago con dos puntos de atención. O acto convocado pola Fundación Rosalía de Castro realizarase na capela do Hostal dos Reis Católicos, espazo que no ano de nacemento da poeta, 1837, era un hospital. Nese mesmo espazo, segundo as biografías, foi bautizada Rosalía de Castro e este é o motivo de que a conmemoración principal saia por primeira vez da sede da fundación en Padrón. Unha circunstancia que disgustou á veciñanza da vila por máis que a presidenta da fundación, a tamén escritora Helena Villar Janeiro, sinalou que era unha decisión relacionada co carácter especial da celebración.
Lectura e cancións sobre poemas serán o eixo central das celebracións. En primeiro lugar, no acto do Hostal, que se iniciará ás sete da tarde, pero tamén haberá lecturas e poemas no acto que se fará de xeito expandido por toda Galicia, organizado pola Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, e que terá como centro dos actos o Panteón de Galegos Ilustres. Nese espazo, a homenaxe de carácter participativo comezará arredor das seis da tarde. A lectura estendida realizarase nas principais cidades galegas e tamén en boa parte das vilas.
Un pouco máis lonxe, terá lugar outra homenaxe que tamén está relacionada coas primeiras horas de vida da escritora. Está convocada polos veciños de Conxo, ás oito menos cuarto, na Praza de Vigo, cunha ofrenda floral e un recital de Marilar Aleixandre e Anxo Angueira. O acto terá lugar no monolito que lembra a casa desa localidade na que naceu a escritora tal día coma hoxe. (…)”

Ponteceso: actos das Xornadas No confín do outono pondaliano

A Fundación Eduardo Pondal de Ponteceso organiza as Xornadas No confín do outono pondaliano. Dentro do seu programa, que pode ser descargado aquí, destacan as seguintes actividades literarias:

Mércores 14 de decembro:
– Diana Varela Puñal e Xulio Valcárcel: Presentación do libro de poesía infantil dixital As trovas de Midas, publicado en Galebook, e obradoiro de poesía. No CRA Nosa Señora do Faro de Ponteceso. En horario lectivo.

Sábado 17 de decembro:
– Rafael Lema Mouzo: Cova céltica Os vapores cormeños. Na lareira da Fundación Eduardo Pondal. Ás 17:30 horas.

Domingo 18 de decembro:
– Centenario do nacemento de Álvaro Cunqueiro. No salón de actos da Fundación Eduardo Pondal. Ás 12:45 horas. Tamara Lema e Esteban Rey: Escenificación do conto de Álvaro Cunqueiro: Felpeto.
– Lectura cívica de textos cunqueiráns. Alba Costa: Interpretación musical do texto de Álvaro Cunqueiro Teus ollos.
– Coral A Oliveira de Monte Branco (dirixida por Teresa Facal): Estrea da canción Quen poidera namorala, de Álvaro Cunqueiro (partitura cedida polo grupo Milladoiro nas FestiLetras 2011).
– Agasallo do libro O mellor de Cunqueiro, por xentileza de La Voz de Galicia.

Luns 19 de decembro:
– Os Quinquilláns: Representación teatral da obra Merlín para alumnado do CEIP As Forcadas de Corme e CRA Nosa Señora do Faro. No salón de actos da Casa dos Veciños. Ás 11:00 horas.
– Os Quinquilláns: Representación teatral da obra Merlín para alumnado do CEIP Eduardo Pondal de Ponteceso. Ás 15:30 horas.
– César Morán Fraga: Conversa e animación musical arredor da figura do escritor Álvaro Cunqueiro con escolares de 2° de Bacharelato do IES de Ponteceso. No salón de actos da Fundación Eduardo Pondal. Ás 16:30 horas.

Martes 20 de decembro:
– XXX° aniversario da oficialidade dos símbolos de Galicia. No salón de actos da Fundación Eduardo Pondal. Ás 12:00 horas. Xesús Rábade Paredes: Conferencia Os símbolos de Galicia, para alumnado de 3° de ESO do IES de Ponteceso. Coa presenza institucional da Fundación Rosalía de Castro a través da súa presidenta Helena Villar Janeiro.

Helena Villar: “A industria cultural é das máis produtivas”

Entrevista a Helena Villar en Galicia Hoxe:
“(…) – Galicia Hoxe (GH): A literatura infantil é unha especie de segunda división na literatura? Ou ten unha dificultade particular? Fáleme un pouco dela…
– Helena Villar (HV): Tamén aí cheguei por ter unha nena e un neno a quen quería transmitir a lingua na situación de maior normalidade posible. As lecturas, os rituais dos xogos e as cancións eran unha ferramenta da que o idioma daquela carecía no nivel de cultura máis urbana que lles tocaba vivir. Houbo, xa que logo, que crear para eles. Seu pai e mais eu fixemos O libro de María. Logo pedíronnos colaboración para o concurso musical Cantareliña e mesmo o libro para editalo. Xa iniciado un camiño é doado andar por el. E a literatura para a infancia ten moito engado porque nos permite ver o mundo desde outra perspectiva.
– GH: Cre que hai que investir máis en cultura?
– HV: A cultura está demostrado que rende incluso economicamente. A industria cultural é das máis produtivas. Dígoo para a xente que pensa en termos económicos, sempre a máis difícil de convencer dos valores do gozo e transmisión do patrimonio máis humano. Se me preguntas se estou conforme co que se inviste en cultura, diríache que non. Sempre me parecería pouco.
– GH: Pensa que este goberno o está facendo ben en temas como o da lingua?
– HV: Toda promoción e dignificación da lingua propia sería pouca. Perdéronse decadas que oxalá sexan recuperables. E mentres tanto foron medrando as mentiras da imposición do galego, da extinción do castelán e, sobre todo, da “inmersión” como un perigo, cando non é máis que un procedemento de aprendizaxe. As familias que envían os fillos ao estranxeiro mándanos directamente a unha inmersión, mais parece que non o saben.
– GH: E a Rosalía? Como tratan a Rosalía?
– HV: A Fundación Rosalía de Castro tiña que ter un estatus especial dentro das Fundacións de Galicia. Mentres isto non suceda, ten un problema económico moi serio, pois manter a Casa aberta e o xardín coidado custa. Rosalía non percibe dereitos de autora e a Casa non pode subsistir de seu. Non obstante, percibo na sociedade un movemento de recuperación de Rosalía como ben colectivo e como símbolo de Galicia. Espero que mellore a situación económica e que aumenten os ingresos tanto institucionais como privados. (…)”

Santa Cruz, Oleiros: recital poético-musical na inauguración de Enarborar o bosque

O luns 22 de agosto, a partir das 20:00 horas, no Castelo de Santa Cruz (Oleiros), terá lugar a inauguración da exposición Enarborar o bosque, na que se recollen os traballos feitos durante a xornada de Arte Reivindicativa ao Aire Libre na Carballeira de Chaián, o 5 de Xuño de 2011, formada por pintura, fotografía, escultura e escrita. Dentro dela terá lugar un recital poético-musical, no que participarán: Chelo Suárez, Francisco X. Fernández Naval, François Davo, Helena Villar Janeiro, Iolanda R. Aldrei, Lourdes Maceiras, Marina Cocós, Miguel Melero, Natalia Margalejo, Ramiro Torres e Xesús Rábade, e o poeta e músico Mou de Lugh, que acompañará os poetas cun hang drum. A exposición, que se poderá visitar até o 31 de agosto, e na que participan un total de 59 artistas, está organizada polo Colectivo Arteu.

Vivir un soño repetido. Libro homenaxe da AELG a Lois Pereiro

Con motivo do Día das Letras Galegas a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega edita un libro electrónico coas colaboracións dos seus asociados e asociadas, Vivir un soño repetido. Os participantes son: Francisco Álvarez-Koki, Ana Arias Saavedra, Afonso Becerra de Becerreá, Concha Blanco, Lino Braxe, Ramón Caride, Arturo Casas, Francisco Castro, Marta Dacosta, Xoán Carlos Domínguez Alberte, Rosa Enríquez, Estíbaliz Espinosa, Alfredo Ferreiro, Salvador García-Bodaño, Álvaro Lago, María Xosé Lamas, Rafael Lema, Siro López, Lourdes Maceiras, Tati Mancebo, Verónica Martínez Delgado, Rosa Méndez Fonte, Carlos Negro, Lucía Novas, Toño Núñez, Olga Patiño, Claudio Pato, Ana María Pérez Cerviño, David Pobra, Xavier Queipo, Baldo Ramos, Mario Regueira, Cesáreo Sánchez, Xavier Seoane, Chelo Suárez, Alberte Suras, Xulio L. Valcárcel, Diana Varela Puñal, Xosé Vázquez Pintor e Helena Villar.

As colaboracións, inéditas e orixinais, responden a un duplo formato:
* Poemas inéditos inspirados en Lois Pereiro (incluíndo versións elaboradas)
* Obra gráfica (ilustración, fotografía, poesía experimental, etc.) inspirada en poemas de Lois Pereiro.

Da conxunción de todas as achegas nace este libro electrónico en formato epub de descarga gratuíta accesíbel no apartado de publicacións da web da AELG.

Para visualizar o libro no computador recomendamos o software gratuíto Calibre, que se pode descargar aquí.

Reseñado en Culturagalega.org e Fervenzas Literarias.

Barcelona: acto conxunto Galicia na voz dos poetas, no Ajuntament de Barcelona

O sábado 14 de maio, ás 20:00 horas, no Saló de Cent do Ajuntament de Barcelona, Xesús Rábade Paredes, Helena Villar Janeiro e Pura Salceda participarán no acto conxunto Galicia na voz dos poetas, nun acto institucional organizado pola Federación de Entidades Culturais Galegas en Catalunya (Fegalcat), coa colaboración do Ajuntament.

Helena Villar Janeiro: “Co galego todos temos que asumir as nosas propias responsabilidades”

Entrevista a Helena Villar Janeiro en Galicia Hoxe:
“Galicia Hoxe (GH): Onde te sentes máis a gusto: na poesía ou no ensaio…?
Helena Villar (HV): O medio máis natural da miña expresión literaria é a poesía. A narrativa interésame moito como reto, porque a considero máis difícil. Teño en proxecto unha novela, pero non atopo o tempo de desenvolvela nin a tranquilidade de ánimo para me sentar a escribir sen ser absorbida por asuntos que entorpecen o difícil proceso arquitectónico da súa construción. Como lectora, admiro moito o ensaio, que me parece un xénero tan difícil de construír como interesante. Tamén me gusta o artigo xornalístico, que me obriga a estar pendente do acontecer diario e me permite expresarme con estilo literario. Crea unha especie de obrigatoriedade a prazo, pero unha vez que se empeza a escribir é moi difícil de abandonar.
GH: Hai algún libro teu polo que sintas especial agarimo?
HV: Sinto especial cariño por uns poucos e por moi variadas razóns. Gárdolles unha querencia moi especial aos libros que escribín con Xesús Rábade Paredes, o meu home, nos inicios do noso casamento, que daquela me deron tantos sensabores porque a xente pensaba que era el quen os escribía e mos deixaba asinar. Tamén hai motivos para lles ter moito apego ás cancións, aos poemas e aos contos creados para María do Cebreiro e Abelardo cando non había nada no mercado e tiñamos que escribírllelos para os aproximar á nosa literatura e para lles dar ferramentas de adquisición de cultura na súa lingua. Festa do Corpo é un poemario erótico en diálogo con Poldros de música, de Xesús Rábade Paredes, polo que son dous libros con certa singularidade na nosa produción. Outros foron escritos en circunstancias tristes e o seu proceso está moi gravado na miña mente, pero non para lles querer menos, todo o contrario. Símbolos de Galicia. A bandeira, o escudo e o himno naceu canda a frustración dun terceiro embarazo que quixo quedar polo camiño. Recordo aquel orixinal esborranchado polas bágoas e, dalgunha maneira, facelo foi unha gran liberación daquela dor.