Lugo: IX Xornada de Literatura de Tradición Oral: Remedios, prácticas e ritos curativos da medicina popular tradicional

IX Xornada de Literatura de Tradición Oral: Remedios, prácticas e ritos curativos da medicina popular tradicional

programaixxornlittradoral2016_001Organizan: a Sección de Literatura de Tradición Oral da AELG, a AS-PG, co apoio da Deputación Provincial de Lugo.
Modalidade formativa: Curso.
Datas de realización: 12 de novembro de 2016
Horario: Mañá de 10:15 a 14:00 h. e tarde de 16:00 a 20:30 h.
Lugar onde se levará a cabo a actividade: Salón de actos da Deputación Provincial de Lugo (Rúa San Marcos, 8, 27001, Lugo)
Valoración en horas de formación: 8 horas presenciais.
Número de prazas: 100
Persoas destinatarias: Profesorado do ensino non universitario e futuros ensinantes do ensino non universitario.
Custo de matrícula, se procede: Gratuíta.
Criterios de selección, se procede: Por rigorosa orde de inscrición na www.as-pg.gal, tendo preferencia os socios-as e afiliados-as á AS-PG e á AELG.
Matrícula: desde 14/10/2016 até 10/11/2016 (o formulario de matrícula estará activo só entre esas datas).

O profesorado do ensino non universitario e futuros ensinantes do ensino non universitario que teñan interese no título da Consellaría de Educación, deben inscribirse na web da AS-PG:
Aquelas persoas que non se atopen entre as destinatarias poderán asistir á xornada e, anotándose previamente en oficina@aelg.org, recibir un diploma de asistencia emitido pola AELG. Indicarase na mensaxe o nome completo e o número do documento de identidade.

Todo o que dicimos ou facemos ten consecuencias para nós e para os que nos rodean. O que dicimos ou facemos ás veces alivia ou cura, outras causa mal, desde pesadelos ata graves enfermidades. Para exercer esta capacidade de influír para ben ou para mal en nós ou en quen nos rodea precisamos coñecer o que temos arredor. Como funciona, quen o goberna, quen ou que, en cada caso, nos pode asistir.
A enfermidade é a peor das situacións imaxinables que pode padecer un ser humano ou a fauna da que depende o seu sustento.
O conxunto de artes, remedios, ritos e prácticas que vimos denominando medicina popular tradicional son o vademecum da saúde, o prontuario que todo ser humano debía coñecer nas sociedades tradicionais, para algúns precientíficas, para non morrer no intento.
Había, e aínda hai, especialistas, homes e mulleres con capacidades e coñecementos especiais (curandeiros, sabios e sabias, menciñeiras, esconxuradoras, pastequeiros…) para atender os casos máis graves. A eles e aos nosos devanceiros do común, que tamén sabían e non tiñan SERGAS nin hospitais, debémoslles o que temos de principal: a vida.

programaixxornlittradoral2016_002Programa

10:15 h. Recepción, entrega de material e inauguración.
10:30-11:30 h. Conferencia: Uso das plantas medicinais no Caurel: Tradición e Cultura Popular.
María Moure Oteyza
Desde o coñecemento empírico ao científico. As plantas posúen propiedades beneficiosas para a nosa saúde, pero hai que coñecer cales son os seus efectos e as doses axeitadas.
11:30-12:30 h. Conferencia: A recollida da memoria oral como método de aprendizaxe. O valor de espertar e guiar a curiosidade.
Ana Lois
As culturas tradicionais tiñan perfectamente estruturada a transmisión de coñecementos e saberes.Agora só uns poucos individuos saben e poden transmitir; e o que aínda é máis grave: moi poucos estamos en condicións de escoitalos e entendelos.
12:30-14:00 h. Mesa redonda: Escoitar, ver e aprender. O saber que cura.
María Moure Oteyza e Ana Lois. Coordina: Antonio Reigosa
A curiosidade é a chave que abre as portas do saber. E o saber é un proceso, unha experiencia, precisa dunha metodoloxía e dunha predisposición para comprender as claves da nosa cultura popular.
16:00-17:00 h. Conferencia: A medicina popular en Galicia.
Pablo Vaamonde
A medicina oficial actual mira de esguello os métodos tradicionais de curación. Agora, coa atención médica universalizada, aínda hai persoas que recorren aos menciñeiros de sempre. Por que?
17:00-18:00 h. Conferencia: Curando coa palabra entre a literatura e a medicina popular.
Ana Acuña
Xunto aos nosos actos sempre está a palabra, que forma parte do rito. O que dicimos, cando e como sempre foi parte fundamental do acto de curar. A palabra é, pode ser, unha medicamento máis ao noso alcance.
18:00-19:30 h. Mesa redonda: Médicos ou menciñeiros? Da psique á psiquiatría.
Pablo Vaamonde e Ana Acuña. Coordina: Isidro Novo.
A nosa cultura popular tradicional era un sistema harmonizado que foi substituído por outro considerado máis efectivo. Mais, cando a enfermidade non atopa remedio, todo se cuestiona.
19:30-20:30 h. Aprender a ver e a sentir: Arredor de nós está a vida. Identificación e aplicación de remedios curativos con herbas da nosa contorna.
Carmiña Prado Penas
Descubrir que na nosa contorna hai plantas que teñen unha longa historia como remediadoras das doenzas humanas pode sorprendernos. Aínda hai persoas que as coñecen e que saben como usalas.

Obxectivos
– Achegar ao profesorado coñecementos para o seu traballo na aula en relación coa cultura popular tradicional.
– Facilitar un foro de reflexión útil ao profesorado para comprender e transmitir os valores da nosa cultura.
– Incidir en prácticas e coñecementos que posibiliten o desenvolvemento de habilidades cognitivas en relación coa cultura popular.
– Información sobre a presenza dos tema da medicina popular tradicional en relación coa na literatura popular galega de tradición oral.
– A importancia do coñecemento destes temas da cultura transmitida por vía oral na formación do alumnado.
– Formas e xéneros sobre os remedios, prácticas e ritos curativos na cultura popular galega.
– A presenza da saúde e os remedios no folclore musical tradicional.
– A evolución histórica do tratamento destes temas na nosa sociedade.

Contidos
– Saberes, remedios e ritos da medicina popular tradicional relacionados coa curación de animais e persoas.
– Identificación e usos de plantas para curar segundo a medicina popular tradicional.
– Receitas tradicionais para a elaboración de apócemas curativas.
– Características e singularidades dos curandeiros/as tradicionais. As formas de transmisión dos seus coñecementos.

Metodoloxía
– Análise e contextualización histórica dos temas da saúde e a enfermidade na literatura de tradición oral.
– Posta en común desde a óptica de diferentes especialidades e sensibilidades sobre os prexuízos e censuras sociais que afectan á saúde e á enfermidade.
– Coñecer os xéneros, tipos e motivos dos relatos que tratan o tema proposto na xornada.
– Achegarse ao coñecemento dos comportamentos da nosa sociedade tradicional en materia de remedios, prácticas e ritos curativos da medicina popular tradicional a través das expresións literarias orais.

cartelixxornlittradoral2016

Crónica videográfica das V Xornadas de Literatura e Ensino. Cartografías do presente: a Literatura Galega do século XXI (2000-2016) (III)

Obanner-vxornliteraturaensinoaelg2016 15 de outubro tiveron lugar as V Xornadas de Literatura e Ensino, baixo o título de Cartografías do presente: a Literatura Galega do século XXI (2000-2016), organizadas pola AS-PG e a AELG, co patrocinio do Centro Español de Derechos Reprográficos (CEDRO), en Santiago de Compostela.

Aquí pode verse a crónica videográfica completa do acto, da que destacamos hoxe as seguintes intervencións:

Presentación da mesa redonda “Que literatura galega nos piden os tempos?”, con Carlos Negro:

Mesa redonda “Que literatura galega nos piden os tempos?”, con Camilo Franco:

– Mesa redonda “Que literatura galega nos piden os tempos?”, con Helena González Fernández:

– Mesa redonda “Que literatura galega nos piden os tempos?”, con Álex Alonso:

– Mesa redonda “Que literatura galega nos piden os tempos?”, con Camilo Franco, Helena González Fernández e Álex Alonso:

Crónica videográfica das V Xornadas de Literatura e Ensino. Cartografías do presente: a Literatura Galega do século XXI (2000-2016) (II)

Obanner-vxornliteraturaensinoaelg2016 15 de outubro tiveron lugar as V Xornadas de Literatura e Ensino, baixo o título de Cartografías do presente: a Literatura Galega do século XXI (2000-2016), organizadas pola AS-PG e a AELG, co patrocinio do Centro Español de Derechos Reprográficos (CEDRO), en Santiago de Compostela.

Aquí pode verse a crónica videográfica completa do acto, da que destacamos hoxe as seguintes intervencións:

–  Presentación da mesa redonda “Ficcións narrativas para conquistar novos públicos”, por Mercedes Queixas:

Mesa redonda “Ficcións narrativas para conquistar novos públicos”, con Xosé Monteagudo:

Mesa redonda “Ficcións narrativas para conquistar novos públicos”, con Ledicia Costas:

Mesa redonda “Ficcións narrativas para conquistar novos públicos”, con Xosé Duncan:

Mesa redonda “Ficcións narrativas para conquistar novos públicos”. Coloquio, con Xosé Monteagudo, Ledicia Costas e Xosé Duncan:

Crónica videográfica das V Xornadas de Literatura e Ensino. Cartografías do presente: a Literatura Galega do século XXI (2000-2016) (I)

Obanner-vxornliteraturaensinoaelg2016 15 de outubro tiveron lugar as V Xornadas de Literatura e Ensino, baixo o título de Cartografías do presente: a Literatura Galega do século XXI (2000-2016), organizadas pola AS-PG e a AELG, co patrocinio do Centro Español de Derechos Reprográficos (CEDRO), en Santiago de Compostela.

Aquí pode verse a crónica videográfica completa do acto, da que destacamos hoxe as seguintes intervencións:

Presentación da Xornada a cargo de Mercedes Queixas:

Presentación da mesa redonda Como explicar a historia da literatura galega desde o século XXI?, por Mercedes Queixas:

Mesa redonda Como explicar a historia da literatura galega desde o século XXI?, con Dolores Vilavedra:

Mesa redonda Como explicar a historia da literatura galega desde o século XXI?, con Isaac Lourido:

Mesa redonda Como explicar a historia da literatura galega desde o século XXI?, con Teresa Seara:

Mesa redonda Como explicar a historia da literatura galega desde o século XXI?, con Teresa Seara, Dolores Vilavedra e Isaac Lourido:

A AELG realiza unha xornada sobre Literatura Dramática e Teatro Nacional

Desdebannerixornadalitdramaelg2016 Sermos Galiza
“A sección de Literatura Dramática da AELG nace coa vontade de poñer fin á situación anómala que vive a literatura dramática dentro campo cultural galego, sendo “un xénero sen apenas publicacións e case inexistente nos nosos estudos académicos”, comenta para Sermos Galiza Afonso Becerra, vogal de Literatura Dramática da asociación e profesor na Escola Superior de Arte Dramática de Galiza. Este feito deixa ver “unha eiva grande da literatura e cultura galegas”, engade. Trátase dun xénero que goza de prestixio noutras literaturas, representado por figuras imprescindíbeis como Shakespeare, Lorca ou o galego Valle-Inclán. E é que “non se pode estudar nin entender a literatura española sen considerar Luces de Bohemia ou La casa de Bernanda Alba”, aliás na Galiza esta situación de total descoñecemento da literatura dramática “denota que temos un sistema literario e cultural anómalo”. Unha situación cando menos preocupante dun xénero que se move entre o teatro e a literatura.
A I Xornada Literatura Dramática e Teatro Nacional, baixo coordinación de Afonso Becerra, érguese como “un espazo onde realizar unha análise e partillar coñecementos sobre literatura dramática galega”, un encontro idóneo para poñer sobre a mesa a situación actual deste xénero en Galiza e “sacar algunha acción que nós poidamos levar adiante porque eu non creo que as institucións nos vaian a quitar as castañas do lume”.
Desde a organización propoñen un par de actividades, dous encontros abertos para todas as persoas interesadas, desde as dramaturgas e dramaturgos, estudosos das artes escénicas contemporáneas e tamén para calquera persoa con inquedanzas artísticas e culturais. O interesante destas xornadas é que teñen non só un valor simbólico, “mais tamén de utilidade, deseñadas cunha clara orientación de proveito, laboral incluso, para que sexa rendíbel na nosa realidade cultural, e este é un pouco o obxectivo”. (…)”

I Xornada da Sección de Literatura Dramática: Literatura Dramática e Teatro Nacional

Abannerixornadalitdramaelg2016 I Xornada da Sección de Literatura Dramática: Literatura Dramática e Teatro Nacional, que contará co apoio do Concello da Coruña, terá lugar no Quiosco Alfonso, co seguinte programa previsto:

12:00 h. A Literatura Dramática galega na actualidade.
Encontro-asemblea das dramaturgas e dramaturgos que forman parte da AELG, así como doutras persoas non pertencentes á AELG que estean interesadas neste ámbito artístico e literario, aberta a todas as persoas interesadas no ámbito da literatura dramática co obxectivo de tratar do estado no que se atopa a literatura dramática galega actual e intentar formular algunha iniciativa ou actividade que, desde esta Sección da AELG, se poida levar adiante.

18:00 h. O proxecto artístico dun Teatro Nacional nunha nación sen estado e o papel da Literatura Dramática nese proxecto.
Clase maxistral a cargo de Xavier Albertí, director artístico do Teatre Nacional de Catalunya (TNC), sobre o proxecto artístico dun teatro nacional, nunha nación sen Estado propio, e cal é o papel da literatura dramática nese proxecto. Contar cun artista do mérito de Xavier Albertí nesta primeira edición das xornadas da Sección de Literatura Dramática da AELG é unha honra e unha ledicia, non só polo interese dos seus contidos, senón tamén polo feito de establecer lazos e complicidades con quen dirixe a principal institución teatral de Catalunya. Este acto está aberto ao público xeral até completar aforo.

A coordinación corre a cargo de Afonso Becerra de Becerreá, Vogal de Literatura Dramática da AELG.

cartelixornadalitdramaelg2016

Teatro nacional e literatura dramática, por Afonso Becerra de Becerreá

Artigobannerixornadalitdramaelg2016 de Afonso Becerra de Becerreá no blog sobre teatro O Galiñeiro, en Praza:
“Este sábado, 5 de novembro de 2016, inauguramos a Sección de Literatura Dramática da AELG (Asociación de Escritoras/es en Lingua Galega), coa celebración de dúas actividades que non teñen un carácter só simbólico-representativo, senón, sobre todo, útil.
Esta I XORNADA DA SECCIÓN DE LITERATURA DRAMÁTICA DA AELG, titulada “LITERATURA DRAMÁTICA E TEATRO NACIONAL” propón dúas actividades, unha de mañá e outra de tarde, que poidan ser de utilidade para as dramaturgas/os, para as estudosas e estudosos das artes escénicas contemporáneas e para calquera persoa con inquedanzas artísticas e culturais.

image

Desde a AELG consideramos que o xénero da literatura dramática, aqueles textos con valores literarios e dramáticos, é fundamental para un sistema literario e cultural san, cun desenvolvemento pleno.
Desde a AELG cobramos conciencia de que a literatura dramática en lingua galega é unha descoñecida, unha ausente, na vida cultural de Galiza e, por extensión, do resto do mundo.
Entón, malia que as comparacións poidan non seren correctas, miramos para outros sistemas literarios e culturais veciños, como o catalán, e observamos que a súa literatura dramática actual se edita, se estuda, se escenifica, se traduce e ten unha incidencia moi considerable na sociedade.
Entón, preguntámonos que acontece en Galiza. ¿Non hai obras de literatura dramática, na historia da literatura galega, dignas de circular polo imaxinario colectivo e polos palcos, como acontece, por exemplo coas obras de Federico García Lorca ou de William Shakespeare?
¿Non hai dramaturgas e dramaturgos, na actualidade, que escriban textos que poidamos mercar nunha libraría para gozar da súa lectura ou para que unha compañía teatral orquestre un espectáculo co que poidamos desfrutar?
¿Non hai textos dramáticos galegos que se poidan traducir e que se poidan ver representados no Teatro San Martín de Bos Aires ou nunha sala de teatro de calquera cidade europea, como acontece, por exemplo, con O principio de Arquimedes, de Josep Maria Miró Coromina?
¿Que nos falta?
¿Que nos sobra?
¿Que podemos ou debemos facer? Sigue lendo

Compostela: “Panorama das iniciativas culturais galegas na rede”, o 8 de novembro, no Consello da Cultura Galega

Desdepanorama-das-iniciativas-culturais-galegas-en-rede o Consello da Cultura Galega:
“A cultura e os contidos culturais son un eixe central do consumo e do uso de Internet na actualidade, tanto en Galicia como noutras partes do mundo. O abaratamento de custos e as facilidades de acceso posibilitan que, nos últimos anos, observemos en Internet un importante incremento de cibermedios e servizos culturais iniciados con accións de emprendemento por individuos ou pequenos equipos que exploran un espazo non só de lectores, senón de sustentabilidade económica e social.
Esta xornada quere ofrecer unha visión actual das iniciativas culturais na rede en Galicia, coñecer os mecanismos que empregan para o seu funcionamento e contextualizala no ámbito internacional.
Para isto contaremos coa presenza dos investigadores João Canavilhas, da Universidade da Beira Interior, Håkan Casares (Consello da Cultura Galega), Alberto Marinelli (Università da Sapienza, Roma) e Andreu Casero Ripollés (Universitat Jaume I, Castellón), de representantes de experiencias galegas sostibles (Praza Pública, Galicia Confidencial, Sermos Galiza, Campo Galego, Teo Vivo, Que pasa na costa) e unha panorámica de revistas culturais dixitais da man de Alfredo Ferreiro (Palavra Comum), Lara Rozados (A Sega) e Daniel Lavesedo (GZ Música).”
O programa completo pode descargarse aquí. Máis información e inscrición, nesta ligazón.

Compostela: nova edición de LGx15, o 24 de novembro

lgx15-2016Desde a Coordinadora de Traballadoras/es de Normalización da Lingua:
“O vindeiro 24 de novembro terá lugar unha nova edición de LGx15. Ideas para o futuro da lingua, evento que organiza a CTNL para compilar e difundir experiencias, opinións e propostas para influír positivamente no futuro do noso idioma. Desta vez contaremos con oito presentacións que nos transmitirán de maneira visual, entretida e divertida ideas, argumentos e consellos para incidir nas actitudes e na conciencia lingüística. Haberá ademais humor e música, é dicir, consistirá nun evento pensado para o entusiasmo, a diversión, a reflexión e o futuro do galego.
En LGx15 intervirán Alberte Lamazares (labrego, que nos propón tratar un dos principais usos da lingua: falar), Belén Regueira (comunicadora, convertida ese día en conselleira para neofalantes), Elena Ferro (zoqueira, quen nos falará sobre a necesidade de defender o noso), Diana Fernández e David Díaz (responsables do blog Bolboretas no bandullo, que mesturarán ingredientes culinarios e lingüísticos), Marcus Fernández (webmáster de Código Cero, que nos falará das TIC en galego), María Yáñez (costureira de Internet, que nos demostrará que hai vida despois do Xabarín coa primavera millenial), Mark Wiersma (músico, quen nos levará até o ano 2050 coa lingua e o son) e Rosalía Fernández Rial (profesora e poeta, que nos aclarará como a nosa lingua é latente de todas as demais).
E haberá tamén nesta nova edición música en directo, humor e improvisación, pois contaremos coa actuación do grupo Poetarras e conducirán o acto os regueifeiros Josiño da Teixeira e Luís O Caruncho.
LGx15, Ideas para o futuro da lingua terá lugar o xoves 24 de novembro, ás 18.00 h, na Sala Capitol de Santiago de Compostela. As entradas para o evento xa están á venda ao prezo de 6 euros (na rede aquí, e fisicamente nos próximos días na Tenda A Reixa, agora situada no número 46 da compostelá rúa do Hórreo). O día do evento custarán 10 € na billeteira.”

Venda especial de entradas para grupos de alumnado de ensino secundario
Como o LGx15 vai de futuro, desde a CTNL queremos facilitar a participación de rapazas e rapaces de secundaria e/ou bacharelato baixo a responsabilidade dun/dunha docente. Con este fin reservamos un número limitado de localidades para grupos de estudantes. As condicións para acceder a estas entradas son as seguintes:
-Grupos: de entre 8 e 20 estudantes, e sempre baixo a responsabilidade e acompañamento dun/dunha docente do centro.
-Cursos: 3º ou 4º de ESO ou Bacharelato.
-Prezo: 2 € / alumno/a.
-Reservas: é o/a docente responsable quen debe solicitar a asistencia dun grupo, e debe facelo enviando un correo a info@ctnl.gal cos seus datos, nome do centro e localidade, número de alumnos/as e cursos.
-Prazo de solicitude: até o 11 de novembro.
O número de entradas reducidas que podemos ofrecer para estes grupos é só de 60, polo que atenderemos as solicitudes tendo en conta a orde de chegada e mais a variedade de centros (xa que logo, poderase limitar a asistencia a un grupo por centro).
Máis información a través do enderezo electrónico info@ctnl.gal”

Vilar de Santos: I Encontro na Raia

O sábado 29 de outubro en Vilar de Santos terá lugar o I Encontro na Raia:

NO MUSEO DA LÍMIA
– Artur Alonso Novelhe – GALIZA: “A tripla Libertação” 10:30 – 11:30 h.
– Ricardo Manuel Ribeiro – PORTUGAL: “A Sinarquia – novo modelo social de união com a Lei Natural” 11:45 – 12:45 h.
– Joám Evans Pim – GALIZA: “Couto Misto? O País das 4000 Repúblicas” 17:00 – 18:00 h.
– Xabier Xil Xardón – GALIZA -“Recitado. O telexornal das 19:00 h.”

Banca de Libros: Traga-Mundos – livros e vinhos, coisas e loisas do Douro.

NA ARCA DA NOE
– Jairo Mozart – BRASIL: “Diversidade Indígena – Raízes Culturais e Espiritualidade Nativa” 20:30 – 21:30 h.
– Concha Rousia: Presentación de Se Os Carvalhos Falassem 21:30 h.
– Concerto musical: Fred Martins & Jairo Mozart – BRASIL 22:00 h.